Stosownie do przepisu art. 119zv § 3 pkt 2 o.p. Szef Krajowej Administracji Skarbowej przekazuje właściwemu dla podmiotu kwalifikowanego m.in. naczelnikowi urzędu skarbowego, zawiadomienie o blokadzie rachunku podmiotu kwalifikowanego zawierające dane określone w żądaniu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego. Z kolei, zgodnie z przepisem art. 119zw § 3 pkt 2 o.p., po wydaniu postanowienia o przedłużeniu terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, Szef KAS przekazuje właściwemu dla podmiotu kwalifikowanego m.in. naczelnikowi urzędu skarbowego, zawiadomienie o przedłużeniu terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, zawierające dane określone w postanowieniu. Na mocy § 1 pkt 1 lit. d) i e) rozporządzenia MF upoważnia się naczelników urzędów celno-skarbowych do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie przekazywania żądań blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, ograniczenia zakresu tej blokady i jej uchylenia oraz wydawania postanowień o przedłużeniu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, zmianie zakresu tej blokady i jej uchyleniu, a także wykonywania innych czynności Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, określonych w art. 119zw o.p., związanych z tymi żądaniami i postanowieniami.
Istotne znaczenie przy wykładni powyższych regulacji ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2023 r., w sprawie o sygn. akt I FPS 3/23 (treść powołanych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: publ. CBOSA), w której stwierdzono, że wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku od towarów i usług, w trybie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., następuje poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej. Co więcej czynność wykreślenia podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług nie jest objęta normami postępowania podatkowego (działu IV Ordynacji podatkowej), wobec czego niedopuszczalne jest w tej sytuacji wydanie decyzji, skoro jej wydanie, stosownie do art. 207 o.p., może mieć miejsce tylko w następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego. Jednocześnie w uzasadnieniu powołanej uchwały NSA przypomniał, że przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 został dodany do u.p.t.u. z dniem 13 stycznia 2018 r. przez art. 8 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2491). Jego ustanowienie było związane z wprowadzeniem, również z dniem 13 stycznia 2018 r., do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, przepisów Działu IIIB "Przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych". Zasadniczym celem nowych regulacji było ograniczenie luki w VAT spowodowanej wyłudzeniami, eliminacja z obrotu gospodarczego podstawionych firm oszukujących uczciwych przedsiębiorców oraz poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla wszystkich podatników poprzez przywrócenie uczciwej konkurencji na rynku oraz wykrywanie i ściganie wyłudzeń skarbowych poprzez wymianę informacji i współpracy pomiędzy organami władzy publicznej a podmiotami sektora finansowego. Powyższym celom służyć ma wprowadzenie instytucji prawa podatkowego w postaci tzw. blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego w powiązaniu z normą art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., stanowiącą podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru VAT, bez potrzeby jego zawiadamiania, jeżeli posiadane przez właściwy organ podatkowy informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Dokonując badania przesłanek, stanowiących podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru VAT, w oparciu o przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., Skarżąca słusznie zauważyła, na co także zwrócił uwagę NSA w powołanej uchwale, że owe przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru VAT nie są tożsame z przesłankami zastosowania blokady rachunku, na podstawie art. 119zv § 1 o.p. Stosownie do ostatnio powołanej regulacji, do zastosowania blokady wystarczy posiadanie informacji wskazujących na możliwość wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Podczas, gdy przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. wskazuje, że dla wykreślenia podatnika z rejestru VAT wymagane jest posiadanie informacji wskazujących na prowadzenie działań z zamiarem wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów, mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Na podstawie przepisu art. 119zv § 1 o.p. Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której stanowi art. 119zn § 1 o.p., wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. W art. 119zg pkt 8 o.p. ustawodawca zdefiniował pojęcie wskaźnika ryzyka, przez które rozumie się "wskaźnik wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi". Wskaźnik ryzyka ustala izba rozliczeniowa w STIR (system teleinformatyczny izby rozliczeniowej) nie rzadziej niż raz dziennie, opierając się na zautomatyzowanym przetwarzaniu, przy czym jest on ustalany w odniesieniu do podmiotu kwalifikowanego na podstawie opracowanych przez izbę rozliczeniową algorytmów, uwzględniających najlepsze praktyki sektora bankowego i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakresie przeciwdziałania wykorzystywaniu ich działalności do przestępstw oraz przestępstw skarbowych (art. 119zn § 2 i § 3 o.p.). Uwzględniając posiadane dane, w tym wskaźnik ryzyka oraz informacje i zestawienia, o których mowa w art. 119zq oraz art. 119zs o.p., Szef KAS dokonuje analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi (art. 119zn § 1 o.p.). Jeżeli wyniki analizy tego ryzyka wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać, Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, z możliwością jego przedłużenia w drodze postanowienia, na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące (art. 119zw § 1 o.p.). Należy przy tym zwrócić uwagę, że analiza ryzyka jest sporządzana, na podstawie art. 119zn o.p., z którego nie wynika, aby analiza ryzyka opierała się na ocenie dowodów zebranych od podmiotu kwalifikowanego, w tym jego dokumentacji podatkowej oraz złożonych wyjaśnień, czy zeznań. Specyfika powyższych czynności analitycznych tkwi więc w ich kameralnym charakterze, dokonywaniu ich bez wiedzy podmiotu kwalifikowanego oraz bez jego dowodowego angażowania. Z tych względów w postępowaniu blokadowym nie bada się zamiaru wyłudzenia skarbowego, czy winy. Istotne są obiektywne okoliczności, ujawnione w wyniku analizy ryzyka, wskazujące, że mogło dochodzić do wyłudzeń skarbowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2021 r., o sygn. akt III SA/Wa 188/21).
Treść przepisu art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. wskazująca na konieczność wykazania przez organ prowadzenia przez podatnika działań z zamiarem wyłudzeń skarbowych, zawiera węższe ujęcie wykorzystywania instytucji finansowych do wyłudzeń skarbowych niż to wynika z unormowania w art. 119zv § 1 o.p. W konsekwencji już tylko zastosowanie wykładni językowej przepisów art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. w zestawieniu z art. 119zv § 1 o.p. wskazuje, że sam fakt żądania przez Szefa KAS blokady rachunków podmiotu kwalifikowanego na 72 godziny i następnie przedłużenie tej blokady, nie upoważnia do automatycznego wykreślenia takiego podatnika z rejestru podatników, na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Organ podatkowy, działając z tym trybie powinien zatem, w celu ustalenia przesłanek do zastosowania tego przepisu, uzyskać od Szefa KAS materiał dowodowy w oparciu, o który wydano postanowienie dotyczące blokady rachunków bankowych, a nie opierać się tylko na treści wydanego postanowienia. Powyższy pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2025 r., o sygn. akt I SA/Po 312/24 i Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje i podziela przytoczone w nim argumenty.
Reasumując powyższe, czynność wykreślenia podatnika z jednej strony nie wymaga przeprowadzenia postępowania podatkowego, z drugiej jednak obliguje organ do dysponowania danymi i ich analizami pozwalającymi stwierdzić zaistnienie przesłanek wykreślenia podatnika z rejestru VAT, wynikających z przepisów normujących powyższe wykreślenie. W tym stanie rzeczy, organ orzekający na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. powinien uzyskać materiał dokumenty i analizy, w oparciu o które wydano postanowienie dotyczące blokady rachunków bankowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się nie tylko postanowienie Naczelnika WUCS z dnia 19 grudnia 2025 r. i zawiadomienie z dnia 22 grudnia 2025 r. o przedłużeniu blokady rachunków bankowych, należących do Skarżącej, na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 miesiące, tj. do 16 marca 2026 r. do kwoty 524.768,00 zł, z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w VAT przekraczającego równowartość 10 000 euro. Kluczowe zdaniem Sądu jest, że zawarta w uzasadnieniu powyższego postanowienia argumentacja, została poparta stosownymi wyliczeniami zawierającymi dane dotyczące m.in. przepływu środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz zestawienia danych z deklaracji i plików JPK. Powyższe dane zostały poddane wnikliwej analizie. Wyniki powyższej analizy stanowiły wystarczającą podstawę do dokonania czynności wykreślenia Spółki z rejestru czynnych podatników VAT.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze przekonująca jest dokonana przez organ szczegółowa analiza zebranych danych o Spółce, przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 grudnia 2025 r. Słusznie zwrócono bowiem uwagę, że Skarżąca złożyła pliki [...] za okres od kwietnia 2025 r. do października 2025 r. w których mogła zaniżyć dostawę towarów i usług, poprzez bezpodstawne ujęcie w deklaracjach VAT i plikach JPK sprzedaży, na podstawie 2.237 dokumentów wewnętrznych, z kwotami ujemnymi. W skardze nie podważono stanowiska organu, że istnieje ryzyko, że Spółka nie wykazała w prawidłowej wysokości podatku należnego z tytułu dokonanych dostaw towarów/usług. W złożonych plikach [...] podmiot kwalifikowany wykazał sprzedaż bez wskazania nazwy kontrahenta i NIP wyłącznie na podstawie wspomnianych dowodów wewnętrznych. Dlatego też sprzedaż nie ma przełożenia na sumę sprzedaży wyksięgowaną na podstawie ujemnych dokumentów wewnętrznych. Analiza operacji na rachunkach bankowych Spółki wykazała, że w przedmiotowym okresie stwierdzono obciążenia dokonane tytułem "zwrot [...]" głównie na rzecz osób fizycznych w łącznej kwocie 726.576,99 euro. Nie jest to zatem kwota mogąca być podstawą do wyksięgowania z rejestrów sprzedaży ponad 5 mln zł brutto. Podmiot kwalifikowany w analizowanym okresie otrzymywał zapłaty za wycieczki - od osób fizycznych i biur podróży (z nim niepowiązanych). Żadna z tych kwot nie została wykazana w plikach [...] jako sprzedaż. Z uwagi na opodatkowanie usług turystycznych na zasadzie VAT marży, na etapie analizy nie było możliwe ustalenie uszczuplenia zobowiązania podatkowego z tego tytułu. Podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystycznych jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Tymczasem zarówno otrzymane przelewy, jak i zadeklarowanie takiego rozliczenia usług w deklaracji za maj 2025 r., świadczą o braku ich opodatkowania przez Skarżącą. Zdaniem Sądu przeprowadzona analiza ryzyka potwierdza, że Spółka może wykorzystywać sektor finansowy do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, polegających m.in. na niewykazaniu dokonanej sprzedaży na terytorium kraju w plikach [...], podczas gdy na jego rachunkach bankowych ujawniono wpłaty świadczące o ich dokonaniu. Poczynione w niniejszej sprawie ustalenia dają bowiem podstawy do podejrzenia, że Spółka w okresie od kwietnia 2025 r. do października 2025 r. nie wykazała do opodatkowania sprzedaży usług turystyki dokonanych na terenie kraju oraz bezpodstawnie zaniżyła podatek należny na podstawie ujemnych dokumentów wewnętrznych (na łączną kwotę -983.598,84 zł). W niniejszej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w kwocie wynoszącej prawdopodobnie 524.768,00 zł, z uwagi na brak u spółki majątku o wartości umożliwiającej uregulowanie tych zobowiązań. Podjęte czynności nie pozwoliły na ustalenie zidentyfikowanych składników majątkowych Spółki, które mogłyby stanowić zabezpieczenie potencjalnego zobowiązania. Organ podatkowy wskazał, że posiadana przez podmiot kwalifikowany przyczepa ciężarowa stanowi ruchomość szybko zbywalną, co w przypadku wysokości wyliczonego uszczuplenia w podatku od towarów i usług nie stanowi wystarczającego zabezpieczenia (szacunkowa wartość przyczepy stanowiłaby około 4% szacowanego uszczuplenia). W tej sytuacji przyjął, że jedynym, z punktu widzenia zabezpieczenia wykonania oszacowanego uszczuplenia podatkowego, składnikiem majątku należącym do Skarżącej są środki pieniężne znajdujące się na jej rachunkach bankowych. Całokształt informacji dotyczących działalności Skarżącej nasuwa wątpliwości dotyczące rzetelności rozliczeń w zakresie podatku VAT w analizowanym okresie. Zdaniem organu podatkowego doszło do bezpodstawnego ujęcia przez podmiot kwalifikowany w plikach [...] 152 dokumentów z kwotami ujemnymi, prawdopodobnie nie dokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co wskazuje na ryzyko uszczuplenia w VAT.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, z analizy dokonanej przez organ jednoznacznie wynika uzasadnione podejrzenie uczestnictwa Skarżącej Spółki w mechanizmie oszustwa w podatku VAT oraz zamiar wykorzystania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne dają bowiem podstawy do podejrzenia, że Spółka w okresie od kwietnia 2025 r. do października 2025 r. nie wykazała do opodatkowania sprzedaży usług turystyki dokonanych na terenie kraju oraz bezpodstawnie zaniżyła podatek na podstawie dokumentów ujemnych na łączną kwotę -983.598,84 zł. Wobec powyższego organ podatkowy wykazał, że istnieje ryzyko, zaniżenia przez Spółkę podatku należnego za okres od kwietnia 2025 r. do października 2025 r., zgodnie z wyliczeniami Naczelnika WUCS w wysokości 524.768,00 zł. Dodatkowym czynnikiem w sprawie jest uzasadniona obawa, że Spółka nie wykona zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w szacowanej kwocie z uwagi na brak majątku o wartości umożliwiającej uregulowanie tych zobowiązań.
Reasumując, ze zgromadzonych dokumentów i analizy danych wynika, że organ dysponował wystarczającymi dowodami pozwalającymi na zastosowanie instytucji uregulowanej w art. 95 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Sąd zwraca uwagę, że na potrzeby czynności materialno-technicznej, jaką jest wykreślenie podatnika z rejestru VAT, organ ma przywołać okoliczności i dowody, które wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wyłudzeń skarbowych. W tym zakresie nie przeprowadza się zatem pełnego postępowania dowodowego w kwestii wykazania świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym, do czego zmierza argumentacja przedstawiona w skardze. Ustawodawca nie pozostawił zaskarżonej czynności wykreślenia uznaniu administracyjnemu, bowiem za wystarczające uznać należy, by organ posiadał informacje uzasadniające przypuszczenie, że podatnik bierze udział w oszustwach podatkowych.
Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy organ bez wątpienia dysponował informacjami i dowodami przemawiającymi za słusznością podjętej w sprawie czynności, polegającej na wykreśleniu Skarżącej z rejestru VAT, której istota polega na błyskawicznej reakcji organów podatkowych na niepożądane działania podmiotów gospodarczych, których zamiarem może być uszczuplenie VAT. W konsekwencji zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu.
Sąd zwraca także uwagę na przepis art. 96 ust. 9j u.p.t.u., który stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikał brak tego zamiaru. Treść art. 96 ust. 9j u.p.t.u. wskazuje jednoznacznie, że ciężar udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej bez zamiaru wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi został przerzucony na podatnika. Rzetelnie działający podmiot gospodarczy posiada zatem ustawowe narzędzie do wykazania stosownymi dowodami, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym stanowi art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u.
Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca podjęła jakiekolwiek działania zmierzające do przywrócenia zarejestrowania jej jako czynnego podatnika VAT.
W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że zaskarżona czynność nie narusza prawa i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad proceduralnych, które mogłyby mieć istotny, a nie jakikolwiek, wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości prawidłowość wykładni przepisów prawa materialnego oraz właściwej ich subsumcji. Organ podatkowy podjął niezbędne działania w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a okoliczność, że zaskarżona czynność nie jest zgodna z oczekiwaniami strony, nie świadczy o jej wadliwości. Wobec powyższego podniesione w skardze zarzuty uznać należy za bezzasadne.
Mając na uwadze całokształt podniesionych okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.