Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił pojęcie darowizny, odwołując się do przepisów prawa cywilnego. Zdaniem organu poza sporem pozostaje, że transferowi środków pieniężnych pomiędzy małżonkami nie towarzyszyło zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego ani innej formie pisemnej, w tej formie nie zostało też złożone oświadczenie darczyńcy. Warunkiem ważności umowy darowizny zawartej w innej formie niż akt notarialny jest spełnienie przyrzeczonego świadczenia. Darowizna jest umową, czyli czynnością prawną dwustronną, o czym świadczy konieczność wyrażenia przez obdarowanego woli przyjęcia darowizny. W badanej sprawie nie istnieje dowód stanowiący materialną oznakę zawarcia pomiędzy małżonkami umowy darowizny i przyjęcia darowizny przez obdarowanego (tekst umowy), przez co utrudnione jest ustalenie, z jakim rodzajem czynności mamy do czynienia.
Powołując przepis art. 199a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; w skrócie: "o.p.") zaznaczono, że w rozpatrywanym przypadku nie jest możliwe ustalenie treści czynności prawnej, do jakiej doszło pomiędzy małżonkami na podstawie dosłownego brzmienia oświadczeń woli stron czynności, gdyż takie oświadczenia nie zostały złożone. Trudno, jako oświadczenie woli M. G., wskazujące na zawarcie z mężem umowy darowizny, traktować określenie tytułu przelewu na rachunek męża "na wydatki". Również wydruki korespondencji SMS pomiędzy małżonkami, które przedłożył do akt sprawy podatnik, nie zawierają oświadczeń stron czynności, których dosłowne brzmienie wskazywałoby na zawarcie umowy darowizny środków pieniężnych. Sam podatnik w swoich oświadczeniach posługuje się pojęciami "niepodważalnego przekonania" czy "przeświadczenia" o dokonanej darowiźnie.
Zdaniem organu odwoławczego oświadczenia złożone przez byłą małżonkę podatnika wskazują, że pomiędzy małżonkami nie istniał zgodny zamiar zawarcia umowy darowizny kwoty 50.000,00 zł przekazanej przez M. G. przelewem 5 września 2019 r. na rachunek ówczesnego męża. Przekazaniu tych pieniędzy przez żonę nie towarzyszył zamiar powiększenia majątku męża, co godzi
w istotę darowizny, tj. powiększenie majątku obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Okoliczność tę potwierdzają zeznania złożone na etapie postępowania odwoławczego przez P. K. w charakterze świadka, który do protokołu
w dniu 24 kwietnia 2025 r. na pytanie, czy jego zamiarem było przekazanie środków wyłącznie córce, czy też obojgu małżonkom oświadczył cyt. "Wyłącznie córce,
w celu zaspokojenia celów mieszkaniowych ich rodziny, na zakup mieszkania i jego wykończenie". Wyjaśnił też, że przelewając na konto córki darowizny pieniężne, absolutnie nie było jego zamiarem powiększanie majątku zięcia. Ponadto wskazał, że nigdy nie dawał do zrozumienia zięciowi, że darowizny przekazywane na rachunek córki są dla obojga małżonków.
W ocenie organu oświadczenia i zeznania M. G. oraz P. K. są spójne i wskazują, że wyłączną beneficjentką darowizn pieniężnych od ojca była M. G.. Taki bowiem był zgodny zamiar stron umowy darowizny, tj. P. K. jako darczyńcy i M. G. jako obdarowanej.
O prawidłowości tej tezy świadczą pozostałe okoliczności sprawy, jak fakt zgłoszenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] nabycia darowizny od ojca przez M. G. na druku SD-Z2 w terminie uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego oraz brak zgłoszenia w odpowiednim terminie darowizn otrzymanych od żony przez podatnika. Ponadto, nie przedstawiono żadnego dowodu w postaci spisanej umowy, czy zeznań świadków, który potwierdzałby słowa odwołującego odnośnie otrzymanej od żony darowizny pieniężnej. Brak również takiego dokumentu, odnośnie darowizny przekazanej przez P. K. obojgu małżonkom.
Organ zwrócił uwagę na swoisty dualizm stanowisk podatnika, który raz stwierdza, że źródłem otrzymanych przelewem od żony środków pieniężnych była darowizna, którą wspólnie otrzymali od rodziny żony (zatem były to już w części jego pieniądze), a następnie twierdzi, że dopiero przelewem z 5 września 2019 r. dostał te środki tytułem darowizny od żony. W ocenie organu, nic nie stało na przeszkodzie, by podatnik każdorazowo po otrzymaniu środków pieniężnych od małżonki na własny rachunek bankowy, zgłaszał ten fakt naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie
6 miesięcy od dnia ich otrzymania w celu skorzystania z całkowitego zwolnienia
z podatku od darowizny. Strona w piśmie z 7 listopada 2024 r. podkreśliła jednak, że informację o konieczności zgłoszenia darowizn otrzymała dopiero podczas konsultacji z pełnomocnikiem po to, by uniknąć 20% stawki opodatkowania
w przypadku ujawnienia przelewów od żony w toku postępowania. Nieprzekonujące są również tłumaczenia strony, jakoby P. K. dokonywał przelewów środków pieniężnych na konto córki wyłącznie w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Stwierdzenie to pomija taką ewentualność, że celem darczyńcy było obdarowanie wyłącznie córki, co potwierdzają oświadczenia teścia. Organ podkreślił, P. K. świadomie przekazał środki pieniężne na konto swojej córki, określając je "darowizną". Gdyby intencją M. G. dokonującej przelewów na rachunek męża było uczynienie w ten sposób na jego rzecz darowizny, to mogła to wskazać w tytule przelewu, czego nie zrobiła.. Organ zaznaczył, że tytuł przelewu nie przesądza o podstawie prawnej jego dokonania, jednak w odniesieniu do darowizn w rodzinie był znany schemat, gdy przelew będący darowizną jest wyraźnie oznaczony w tytule, a następnie - celem skorzystania ze zwolnienia podatkowego - zgłaszany do organu podatkowego.
Jak wynika z oświadczeń złożonych przez M. G., nie było jej zamiarem powiększanie majątku osobistego małżonka. Ten cel nie przyświecał również głównemu darczyńcy P. K., finansującemu cele mieszkaniowe córki i jej rodziny.
Zdaniem organu odwoławczego omawiany przelew został przekazany
na pokrycie kosztów wykończenia mieszkania. w związku z pracami wykończeniowymi nabytego mieszkania. Schemat postępowania z darowiznami (oznaczenie tytułu przelewu, zgłoszenie do urzędu), nawet jeżeli brał w tym udział członek rodziny żony, świadczy o tym, że nie było intencją M. G. (czy pomagającej jej finansowo rodziny), by wykazywać przekazane mężowi środki jako darowiznę. Intencja przekazania środków na konto strony, która istniała w momencie przekazania tych środków, potwierdzona oświadczeniami M. G. jak i jej ojca oraz okolicznościami sprawy, nie wskazuje, żeby sporny przelew miał doprowadzić do powiększenia majątku odrębnego P. G..
W skardze z 7 czerwca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Poznaniu skarżący zaskarżył powyższą decyzję w całości, wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że otrzymane od M. G. w dniu 5 września 2019 r. środki pieniężne w kwocie 50.000,00 zł stanowiły darowiznę na rzecz skarżącego. Skarżący nie wskazał żadnego konkretnego przepisu prawa, do którego naruszenia miałoby dojść poprzez wydanie zaskarżonej decyzji. Zarzucił błędne uznanie, że przelew dokonany przez M. G. na jego rachunek bankowy był jedynie przelewem "technicznym", a nie darowizną na jego rzecz.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zarówno jego oświadczenia, jak i oświadczenia małżonki dotyczące celu i charakteru przekazywanych na jego rachunek bankowy środków, złożone zostały po fakcie. Podkreślił, że jedynym powodem przekazania przez teścia pieniędzy tytułem darowizny przelewem na rachunek córki była możliwość skorzystania przez nią z całkowitego zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Skarżący wskazał, że jedynym motywem obecnego działania byłej małżonki jest chęć odzyskania po decyzji o rozwodzie majątku, który został przekazany ówczesnemu mężowi. Zakwestionował zasadność wystąpienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do Sądu Okręgowego w P. o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (sygn. XII C 161/25), w związku z regularnymi przelewami na wydatki bieżące od P. K. na konto skarżącego w kwocie łącznej ok. 360.000 zł w okresie 2017-2021, podczas gdy w ocenie skarżącego, organ dysponował dowodami na okoliczność, że środki te stanowiły darowizny od teścia na jego rzecz. Zarzucił organom podatkowym "niejednakowe traktowanie obu stron postępowania", tj. skarżącego i jego byłej żony, poprzez uznanie, że brak osobistego złożenia zgłoszeń SD-Z2 przez M. G. nie ma znaczenia dla sprawy. Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięty został dowód w postaci wymiany SMS z ówczesną żoną z 1 października 2020 r. dotyczący przyjęcia przez nią do wiadomości, że przelewy na życie od jej ojca dokonywane są na jego konto nie są zgłaszane jako darowizny, w przeciwieństwie do większych jego przelewów na konto córki na zakup, wykończenie i wyposażenie mieszkania, które musiały zostać zgłoszone jako darowizny. Podkreślił, że powodem ustanowienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków było tylko i wyłącznie zabezpieczenie dzieci oraz ówczesnej żony przed ryzkiem finansowym związanym z planowaną inwestycją budowy kliniki. Zdaniem skarżącego fakt zgłoszenia darowizn od żony po terminie ustawowym umożliwiającym zwolnienie z podatku od spadków i darowizn nie przeczy istnieniu darowizny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu
Dokonując tak rozumianej kontroli sądowej, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji.
Spór w istocie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy otrzymane przez skarżącego od M. G. 5 września 2019 r. środki pieniężne w kwocie 50.000,00 zł stanowiły darowiznę między małżonkami, w których małżeństwie panował ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej z wyrównaniem dorobków, czy też żona przekazywała skarżącemu własne środki celem wydatkowania ich na wspólne potrzeby mieszkaniowe małżonków.
Zgodnie z art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U.
z 2019 r., poz. 1145 z późn. zm.; w skrócie: "k.c.") przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (art. 890 § 1 k.c.). Konsekwencją powyższych uregulowań jest art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d.,
w którym moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku darowizny uzależniono właśnie od formy oświadczenia woli darczyńcy. Jeżeli darczyńca złożył swoje oświadczenie woli w formie aktu notarialnego, obowiązek powstaje z chwilą złożenia tego oświadczenia. Jeżeli natomiast pominięto przewidzianą formę aktu notarialnego dla oświadczenia woli darczyńcy, obowiązek powstaje dopiero z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia (G. Liszewski [w:] S. Bogucki, P. Smoleń,
J. Szczygieł, K. Winiarski, G. Liszewski, Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, Warszawa 2021, uw. 21 do art. 6, LEX/el).
Zdaniem Sądu, jak wynika to z akt sprawy, transferowi środków pieniężnych
z 5 września 2019 r. pomiędzy małżonkami nie towarzyszyło zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego, ani innej formie pisemnej, w tej formie nie zostało też złożone oświadczenie darczyńcy.
Zgodnie z art. 199a § 1 o.p. organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Art. 199a § 1 o.p. zawiera jedynie dyrektywy wykładni czynności cywilnoprawnych w celu poznania rzeczywistej woli stron czynności prawnej. Organy podatkowe są zobligowane do stosowania dyrektyw interpretacyjnych wynikających z art. 199a § 1 o.p. w każdym przypadku analizy treści czynności prawnej. Przepis ten nie tylko uprawnia, ale
i obliguje organy podatkowe do ustalenia rzeczywistej treści czynności cywilnoprawnej. (B. Dauter [w:] S. Babiarz, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat,
M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, uw. 1 do art. 199(a), LEX/el).
W niniejszej sprawie istniał materiał dowodowy pozwalający, aby organy same dokonały ustalenia treści czynności prawnej. Zgodnie z art. 199a § 3 o.p. organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania istnieją wątpliwości w tej kwestii. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił treść czynności, uznając, że nie można w niniejszej sprawie mówić o zgodnym zamiarze stron zawarcia umowy darowizny wskazanej kwoty. Fakt wystąpienia do sądu o ustalenie istnienia lub nieistnienia umowy darowizny między skarżącym a jego byłym teściem P. K. nie ma żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem niniejszej decyzji. .
Sąd podziela stanowisko organu, że przelew środków pieniężnych na rachunek bankowy skarżącego w kwocie 50.000 zł tytułem "na wydatki" nie wskazuje, że M. G. złożyła oświadczenie woli, że te środki daruje mężowi. Podobnie wydruki korespondencji SMS pomiędzy małżonkami nie wskazywały na zawarcie umowy darowizny.
W ocenie Sądu, oświadczenia złożone przez M. G. wskazują natomiast, że pomiędzy małżonkami nie istniał zgodny zamiar zawarcia umowy darowizny kwoty 50.000,00 zł przekazanej przelewem 5 września 2019 r. na rachunek ówczesnego męża. Przekazaniu tych pieniędzy przez żonę nie towarzyszył zamiar powiększenia majątku męża.
To stanowisko oparte jest na zebranych dowodach, przede wszystkim oświadczeniu M. G., zeznaniach świadka P. K., który do protokołu w dniu 24 kwietnia 2025 r. m.in. na pytanie, czy jego zamiarem było przekazanie środków wyłącznie córce, czy też obojgu małżonkom oświadczył, że środki pieniężne przekazał wyłącznie córce, w celu zaspokojenia celów mieszkaniowych ich rodziny, na zakup mieszkania i jego wykończenie.
Natomiast skarżący raz twierdzi, że darowiznę otrzymał od żony, innym razem, że od teścia P. K., nie złożył tez deklaracji w terminie, w której wykazałby otrzymaną darowiznę.
Jak wynika z akt, małżonkowie P. i M. G. aktem notarialnym
z 13 maja 2019 r. zawarli umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej
z wyrównaniem dorobków.
Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny
i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.; w skrócie: "k.r.o.") do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej (pkt 1), przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (pkt 2).
Stosownie do art. 51 k.r.o. w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później.
Powyższe przepisy k.r.o. wykluczają zatem sytuację aby, środki przekazywanie przez P. K. na rzecz córki, były darowizną dla obojga małżonków. Zgodnie z ww. art. 33 pkt 1 i 2 k.r.o. darowizny, które M. G. otrzymała od ojca, weszły do jej majątku osobistego.
W art. 33 pkt 2 k.r.o. to wola darczyńcy, a nie cel darowizny decyduje o tym, czy darowizna wchodzi do majątku odrębnego czy wspólnego. Przeznaczenie darowizny na cele mieszkaniowe małżonków, w tym spłatę wspólnie zaciągniętego kredytu na zakup nieruchomości nie rozstrzyga więc o tym, że darowizna dokonana na rzecz jednego z małżonków przez jego rodziców miała wejść do majątku wspólnego małżonków (por. postanowienie SN z 11.09.2025 r., I CSK 2673/24, LEX nr 3921571).
W ocenie Sądu, z oświadczeń M. G. wynika, nie było jej zamiarem powiększanie majątku osobistego małżonka. Ten cel nie przyświecał również głównemu darczyńcy P. K., finansującemu cele mieszkaniowe córki
i jej rodziny.
Transfer środków pieniężnych z 5 września 2019 r. w kwocie 50.000,00 zł pomiędzy małżonkami został dokonany w związku z pracami wykończeniowymi nabytego mieszkania.
Zdaniem Sądu, darowizna wykazana w zeznaniu podatkowym SD-3 nie miała miejsca, w związku z czym organ prawidłowo zastosował art. 208 § 1 o.p. i umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn. Treść uzasadnienia decyzji obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania decyzji oraz wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawiera także ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.