Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 i 2b ustawy o podatku od towarów i organ podatkowy może dokonać weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT w ramach czynności sprawdzających. Weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. Organ podatkowy ma też prawo zweryfikować czy to co zostało wykazane w ewidencjach i deklaracjach, jest zgodne z rzeczywistością, czyli faktycznym przebiegiem transakcji. Weryfikacja ta może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika jak i jego kontrahentów. W postanowieniu z 31 października 2025r. o przedłużeniu terminu zwrotu VAT wskazano, że przedłużenie terminu zwrotu wynika z potrzeby zakończenia weryfikacji przedmiotowych rozliczeń podatkowych w ramach dalszych czynności sprawdzających w procedurze postępowania podatkowego. Procedura ta obejmuje zarówno czynności sprawdzające, jak i elementy postępowania podatkowego, które w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z 18 lipca 2025r. Wbrew twierdzeniom strony, art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej nie nakłada na organ obowiązku szczegółowego wyliczenia każdej czynności sprawdzającej, która ma zostać jeszcze przeprowadzona, lecz wymaga wskazania, że przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu. W przedmiotowym postanowieniu organ I instancji w sposób jednoznaczny wskazał, że przedłużenie terminu zwrotu jest konieczne z uwagi na niezakończoną weryfikację rozliczeń w ramach dalszych czynności sprawdzających, prowadzonych w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym.
Tym samym zarzut naruszenia art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej zdaniem organu należy uznać za niezasadny, gdyż przepis ten nie wymaga enumeratywnego wskazania wszystkich przyszłych czynności, a jedynie istnienia obiektywnej potrzeby dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Następny zarzut podnosi, iż sporządzony w dniu 24 października 2025r. protokół kontroli nie został doręczony, co - zdaniem strony - uniemożliwiło jej złożenie zastrzeżeń.
Zarzut ten pozostaje niezrozumiały gdyż w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie przeprowadził kontroli podatkowej, w związku z czym sporządzenie protokołu kontroli, który obejmowałby ocenę ksiąg podatkowych nie miało miejsca.
Wobec S. S.A. wszczęto postępowanie podatkowe z uwagi na konieczność zweryfikowania prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2019r., styczeń 2020r. oraz marzec 2020r. i 24 października 2025r. został sporządzony protokół badania ksiąg podatkowych.
W tym zakresie wskazano, że sam fakt sporządzenia protokołu badania ksiąg podatkowych nie oznacza zakończenia tej czynności. Zgodnie z art. 193 § 3 Ordynacji podatkowej, protokół badania ksiąg podlega doręczeniu podatnikowi, jednak do momentu jego skutecznego doręczenia czynność badania ksiąg nie zostaje zakończona, a tym samym nie rozpoczyna biegu termin do zgłaszania zastrzeżeń, o którym mowa w art. 193 § 8 Ordynacji podatkowej.
Co istotne, organ I instancji wprost wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że jednym z powodów przedłużenia terminu zwrotu VAT jest konieczność zapewnienia stronie możliwości realizacji przysługujących jej uprawnień procesowych, w tym prawa do wniesienia ewentualnych zastrzeżeń do protokołu badania ksiąg. Działanie to należy ocenić jako realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a nie jej naruszenie.
Zarzut naruszenia art. 193 § 3 Ordynacji podatkowej nie może zatem stanowić podstawy do uchylenia postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, gdyż kwestia badania ksiąg podatkowych pozostaje elementem toczącego się postępowania podatkowego i nie przesądza o bezzasadności przedłużenia terminu zwrotu.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu Strony dotyczącego przedłużenia terminu zwrotu podatku do 9 marca 2026r. oraz twierdzenia o jego rzekomo nadmiernym i nieproporcjonalnym charakterze, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny i nie znajduje oparcia ani w obowiązujących przepisach prawa, ani w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.
Przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług nie wprowadzają maksymalnego, sztywnego okresu, na jaki możliwe jest przedłużenie terminu zwrotu VAT. Jedynym warunkiem jest to, aby przedłużenie było obiektywnie uzasadnione potrzebą dalszej weryfikacji zasadności zwrotu oraz aby zostało dokonane przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, co w niniejszej sprawie nastąpiło.
Przedłużenie terminu do konkretnej, oznaczonej daty - 9 marca 2026r. - pozostaje w bezpośrednim związku z zakresem i stopniem skomplikowania prowadzonych czynności weryfikacyjnych, obejmujących rozliczenia historyczne za 2020r., co znajduje umocowanie w art. 87 ust. 2b ustawy o VAT.
Organ stwierdził, że nie można uznać, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, skoro przedłużenie terminu służy realizacji ustawowego obowiązku organu polegającego na rzetelnej weryfikacji zasadności zwrotu środków publicznych.
Organ stwierdził, że Strona w zażaleniu z 21 listopada 2025r. sformułowała również zarzut braku odniesienia się przez organ I instancji do kompletu przekazanych dokumentów. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym co do zasadności zwrotu, lecz ma charakter proceduralny. Organ podatkowy nie jest zobowiązany na tym etapie do szczegółowej analizy wszystkich dowodów ani do formułowania ostatecznych wniosków co do prawa podatnika do zwrotu. Wystarczające jest wykazanie, że istnieją okoliczności wymagające dalszej weryfikacji, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Wskazanie, że korekty deklaracji dotyczą zastosowania ulgi na złe długi, nie wyłącza obowiązku organu do zbadania, czy spełnione zostały wszystkie warunki materialnoprawne tej instytucji, w tym m.in. faktyczny przebieg transakcji oraz ewentualne rozliczenia po stronie kontrahentów.
Organ nie podzielił stanowiska strony, że doszło do naruszenia zasady zaufania oraz zasady szybkości postępowania.
Organ podatkowy działał w granicach i na podstawie prawa, korzystając z uprawnienia przewidzianego wprost w art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Sam fakt skorzystania z instytucji przedłużenia terminu zwrotu nie może być utożsamiany z brakiem zaufania do podatnika ani z przewlekłością postępowania, zwłaszcza gdy prowadzone są czynności wymagające weryfikacji rozliczeń sprzed kilku lat.
Organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy I instancji podjął szereg działań w celu zweryfikowania zasadności zwrotu podatku. Jednakże postawa Strony, a mianowicie początkowy brak współpracy z organem w zakresie udostępnienia dokumentacji podatkowej dotyczącej kontrolowanego okresu, uniemożliwiała sprawne zweryfikowanie zasadności tego zwrotu. Powyższe zachowanie wręcz pogłębiło istniejące już wątpliwości co do zasadności zwrotu VAT za styczeń i marzec 2020r. Podatnik nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem podatkowym w realizacji rozpatrywanego obowiązku, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów dla niego niekorzystnych. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony lub minimalnej współpracy ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać na korzyść Strony spoczywa na organie podatkowym.
Art. 87 ust. 2 ustawy o VAT daje możliwość prolongowania zwrotu podatku. Mimo tego, że to rozwiązanie stanowi istotną ingerencję w prawo do zwrotu nadwyżki VAT to jednak, jako odstępstwo od zasady zwrotu w terminie określonym ustawowo, prawo podatnika musi ustąpić potrzebie ochrony interesów budżetowych państwa. Jest to niewątpliwie instytucja dolegliwa dla podatnika, jednak działania podjęte przez organ są zgodne z przepisami prawa i mają na celu ochronę interesów Skarbu Państwa.
W skardze do WSA w Poznaniu zarzucono:
- naruszenie art. 87 ust. 2 oraz art. 87 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że samo formalne prowadzenie czynności weryfikacyjnych uzasadnia przedłużenie terminu zwrotu VAT, bez wykazania istnienia konkretnych, obiektywnych i aktualnych wątpliwości co do zasadności zwrotu;
- naruszenie art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) przez zastosowanie w sposób blankietowy, bez wskazania skonkretyzowanych czynności sprawdzających wymagających dalszego czasu oraz bez wykazania związku między zakresem tych czynności a długością przedłużenia;
- naruszenie art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 217 § 2 O.p. (wymogi uzasadnienia) poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób ogólnikowy, niewskazujący rzeczywistych przesłanek faktycznych, które miałyby uzasadniać dalsze wstrzymanie zwrotu;
- naruszenie art. 121 § 1 O.p. (zasada zaufania) oraz art. 125 § 1 O.p. (zasada szybkości) przez akceptację modelu działania polegającego na wielomiesięcznym i wieloletnim wstrzymywaniu zwrotu bez przedstawienia realnego harmonogramu czynności i bez wykazania, że opóźnienie wynika z obiektywnej potrzeby, a nie z przewlekłości;
- naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz zasad neutralności i efektywności VAT wynikających z prawa Unii Europejskiej (w szczególności art. 183 dyrektywy 2006/112/WE) przez nadmierną ingerencję w prawo podatnika do terminowego zwrotu podatku, niewspółmierną do wskazywanych (nieskonkretyzowanych) celów weryfikacyjnych;
- naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji mimo niewyjaśnienia kluczowych okoliczności i mimo wadliwego uzasadnienia, co czyni kontrolę sądową iluzoryczną.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak i poprzedzające postanowienie organu I instancji, nie naruszają ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a. oznaczałby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 87 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku gdy podatnik w okresie rozliczeniowym nie wykonywał czynności opodatkowanych, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje na wniosek podatnika w terminie 180 dni od dnia złożenia rozliczenia, na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jednocześnie, stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, prowadzonych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Zasadnie uznał wobec tego w ocenie Sądu organ II instancji, że to organ podatkowy każdorazowo dokonuje weryfikacji zasadności zwrotu. Dopiero, gdy dokonanie tego zwrotu budzi jakiekolwiek wątpliwości - organ podatkowy posiada prawo do przedłużenia terminu zwrotu, aby te wątpliwości sprawdzić.
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. w postanowieniu z 31 października 2025r. wskazał na wątpliwości, które powstały w toku prowadzonych czynności weryfikacyjnych, i przedłużył termin zwrotu z uwagi na potrzebę dalszego sprawdzenia zasadności zwrotu podatku.
Prawidłowo uznały organy podatkowe obu instancji zdaniem Sądu, że istotne znaczenie w kontekście przedmiotowej sprawy mają uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2016r. sygn. akt I FPS 2/16 oraz I FPS 3/16.
W uzasadnieniach tych uchwał wskazano m. in., że art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT wymienia kategorie działań, które mogą podejmować organy. Mianowicie, stanowi on o przedłużeniu ustawowego terminu przewidzianego do zwrotu różnicy podatku oraz o weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach wyspecyfikowanych procedur, tj. czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Zależność między tymi działaniami jest taka, że: po pierwsze, uruchomienie weryfikacji nie musi prowadzić do przedłużenia terminu (organ ma jedynie możliwość, lecz nie obowiązek takiego przedłużenia); po drugie, czas zakończenia weryfikacji wykraczający poza prawem przewidziany termin zwrotu, determinuje przedłużenie owego terminu na niezbędny okres z tym związany (konkretny moment zależny od stanu weryfikacji).
Innymi słowy, naczelnik urzędu skarbowego posiada alternatywną kompetencję do dokonania zwrotu bez czekania na efekty weryfikacji, albo do wstrzymania się ze zwrotem do uzasadnionego momentu jej zakończenia, korzystając z uprawnienia do przesunięcia w czasie (wydłużenia) ustawowego terminu zwrotu. Skoro tak, to od momentu wpływu deklaracji podatnika, z punktu widzenia terminu zwrotu z niej wynikającego, jak i samego zwrotu (jako czynności materialno-technicznej) organ podatkowy cały czas znajduje się w czynnościach sprawdzających, gdyż wszelkie działania organu wobec podatnika muszą mieć określone ramy procesowe. Tym samym przedłużenie terminu zwrotu, w takim ujęciu proceduralnym, odbywa się jedynie w przypadku, w którym zasadność zwrotu wykazanego przez podatnika jawi się organowi jako wymagająca dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie zostanie zakończona zanim upłynie ustawowo wyznaczony termin zwrotu, zaś organ mając na uwadze owe wątpliwości, z tego właśnie powodu w obliczu konkretnego stanu faktycznego za zasadne uznaje skorzystanie z instytucji przedłużenia terminu. Z tych przyczyn więc i przedłużenie terminu zwrotu odbywa się w tej samej procedurze czynności sprawdzających.
One same odbywają się więc tylko w trakcie biegu terminu zwrotu podatku. Zwrot ma określony prawem czas, który może być przedłużany z pewnych przyczyn, tj. działań weryfikacyjnych, ale nawet po ich zakończeniu (czy nawet przed) i tak sam zwrot odbywa się w ujęciu proceduralnym nie w procedurze weryfikacji, lecz jako czynność materialno-techniczna zwrotu (o ile do niego dochodzi). Jedynie więc przy weryfikacji w ramach czynności sprawdzających dochodzi do tożsamości trybu weryfikacji z trybem, w jakim następuje zwrot, czyli też czynności sprawdzających.
Zasadnie stwierdziły wobec tego organy podatkowe w przedmiotowej sprawie, że przedłużenie terminu zwrotu odbywa się zawsze w procedurze czynności sprawdzających.
Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie podaje konkretną datę, do której nastąpiło przedłużenie terminu do zwrotu VAT. W sentencji postanowienia organ I instancji wskazał, że przedłuża termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń i marzec 2020r. do 9 marca 2026r.
W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT 31 października 2025r., doręczone ono zostało stronie 17 listopada 2025r., a zatem przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, przypadającego na 8 grudnia 2025r.
Zgodnie z art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających.
W przedmiotowej sprawie odrębnym przepisem, o którym mowa w art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej jest art. 87 ust 2 oraz art. 87 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 87 ust. 2b ustawy o VAT, weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.
Art. 87 ust. 2b ustawy o VAT został wprowadzony ustawą z dnia 1 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016r. poz. 2024).
Z uzasadnienia do wprowadzonej nowelizacji wynika, iż celem wprowadzenia ust. 2b do art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług jest "doprecyzowanie zasad i zakresu weryfikacji zasadności zwrotu dokonywanej przez naczelnika urzędu skarbowego, gdyż z uwagi na charakter i specyfikę podatku VAT, sprawdzenie zasadności zwrotu nie ogranicza się tylko do sprawdzenia (w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego), złożonego przez podatnika rozliczenia. Aby stwierdzić zasadność zwrotu często należy prześledzić cały łańcuch obrotu, a więc zweryfikować rozliczenia innych podmiotów biorących udział w obrocie czy sprawdzić inne dokumenty świadczące o faktycznym dokonaniu transakcji".
Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 i 2b ustawy o podatku od towarów i organ podatkowy może dokonać weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT w ramach czynności sprawdzających. Weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.
Organ podatkowy ma też prawo zweryfikować czy to co zostało wykazane w ewidencjach i deklaracjach, jest zgodne z rzeczywistością, czyli faktycznym przebiegiem transakcji. Weryfikacja ta może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika jak i jego kontrahentów.
W postanowieniu organu I instancji z 31 października 2025r. o przedłużeniu terminu zwrotu VAT wskazano, że przedłużenie terminu zwrotu wynika z potrzeby zakończenia weryfikacji przedmiotowych rozliczeń podatkowych w ramach dalszych czynności sprawdzających w procedurze postępowania podatkowego. Procedura ta obejmuje zarówno czynności sprawdzające, jak i elementy postępowania podatkowego, które w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z 18 lipca 2025r.
Wbrew twierdzeniom strony, art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej nie nakłada na organ obowiązku szczegółowego wyliczenia każdej czynności sprawdzającej, która ma zostać jeszcze przeprowadzona, lecz wymaga wskazania, że przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu.
Instytucja przedłużenia terminu zwrotu podatku nie jest bowiem uzależniona od sporządzenia szczegółowego planu czynności weryfikacyjnych ani od wskazania w postanowieniu wszystkich działań, które zostaną podjęte w przyszłości. W przedmiotowym postanowieniu organ I instancji w sposób jednoznaczny wskazał, że przedłużenie terminu zwrotu jest konieczne z uwagi na niezakończoną weryfikację rozliczeń w ramach dalszych czynności sprawdzających, prowadzonych w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym. Brak wskazania szczegółowego katalogu czynności, które mają zostać jeszcze przeprowadzone, nie może prowadzić do wniosku o niezgodności zaskarżonego postanowienia z prawem.
Wobec tego zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej należy uznać za niezasadny, gdyż przepis ten nie wymaga enumeratywnego wskazania wszystkich przyszłych czynności, a jedynie istnienia obiektywnej potrzeby dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Z tego względu nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia przepisów dotyczących uzasadnienia postanowienia.
Zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie motywów, którymi kierował się organ podatkowy.
W przedmiotowej sprawie zarówno postanowienie organu I instancji jak i organu odwoławczego zawiera opis stanu faktycznego, wskazanie podstawy prawnej oraz wyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał za konieczne przedłużenie terminu zwrotu podatku.
Należy przy tym podkreślić, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nie rozstrzyga o zasadności samego zwrotu podatku, lecz ma charakter wyłącznie proceduralny i służy umożliwieniu organowi zakończenie weryfikacji rozliczenia. Z tego względu na tym etapie postępowania organ nie jest zobowiązany do dokonywania szczegółowej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie ani do przedstawiania ostatecznych ustaleń dotyczących prawa podatnika do zwrotu.
Ponadto nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, w szczególności zasady zaufania do organów podatkowych określonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 125 § 1 tej ustawy.
Organ podatkowy działał bowiem w granicach kompetencji przyznanych mu przez ustawodawcę i skorzystał z instrumentu prawnego przewidzianego wprost w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Sam fakt przedłużenia terminu zwrotu w sytuacji prowadzenia postępowania podatkowego nie może być utożsamiany z naruszeniem tych zasad, zwłaszcza gdy przedmiotem weryfikacji są rozliczenia podatkowe dotyczące okresów sprzed kilku lat i wymagają analizy dokumentacji podatkowej oraz oceny prawidłowości rozliczeń.
Nie doszło ponadto do naruszenia zasady proporcjonalności oraz prawa Unii Europejskiej, w szczególności art. 183 dyrektywy 2006/112/WE. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy kwota odliczeń przekracza kwotę podatku należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu nadwyżki lub przenieść ją na następny okres, przy czym szczegółowe warunki realizacji tego uprawnienia określa prawo krajowe. Krajowy ustawodawca wprowadził w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT możliwość przedłużenia terminu zwrotu w sytuacji, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji. Rozwiązanie to służy zapewnieniu prawidłowości rozliczeń podatkowych i ochronie interesów budżetu państwa, a jego zastosowanie w niniejszej sprawie mieści się w granicach dopuszczonych zarówno przez prawo krajowe, jak i przez regulacje prawa unijnego.
Nie można zatem uznać, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, skoro przedłużenie terminu służy realizacji ustawowego obowiązku organu polegającego na rzetelnej weryfikacji zasadności zwrotu środków publicznych.
Ponadto wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług ani Ordynacji podatkowej nie wprowadzają maksymalnego okresu, na jaki może zostać przedłużony termin zwrotu podatku. Jedynym warunkiem jest to, aby przedłużenie nastąpiło przed upływem ustawowego terminu zwrotu oraz aby pozostawało w związku z prowadzoną weryfikacją zasadności zwrotu. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione, ponieważ postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu zostało wydane przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, a jego uzasadnienie wskazuje na konieczność zakończenia czynności weryfikacyjnych prowadzonych w ramach postępowania podatkowego.
Art. 87 ust. 2 ustawy o VAT daje możliwość prolongowania zwrotu podatku. Mimo tego, że to rozwiązanie stanowi istotną ingerencję w prawo do zwrotu nadwyżki VAT to jednak, jako odstępstwo od zasady zwrotu w terminie określonym ustawowo, prawo podatnika musi ustąpić potrzebie ochrony interesów budżetowych państwa. Jest to niewątpliwie instytucja dolegliwa dla podatnika, jednak działania podjęte przez organ są zgodne z przepisami prawa i mają na celu ochronę interesów Skarbu Państwa.
Nie można również pominąć tego, że w przypadku gdy przeprowadzone przez organ czynności potwierdzą zasadność zwrotu podatku, podatnikowi przysługuje - zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług - prawo do otrzymania należnej kwoty wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać zarzuty skargi za niezasadne i orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.