Wyrok WSA z dnia 27 listopada 2025, sygn. I SA/Po 637/25

W wyniku złożonego zażalenia na powyższe postanowienie z 13 maja 2025 r., organ II instancji postanowieniem z 10 lipca 2025 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , zobowiązana w piśmie z 8 i 10 czerwca 2024 r. nie wskazała, na podstawie której przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.e.a.") opiera zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji. Przesłanki tej nie wskazał również organ I instancji w postanowieniu z 13 maja 2025 r.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego , skarżąca nie została zobowiązana przez Wójta do wskazania podstawy prawnej zarzutów, zatem organ I instancji nie mógł dokonać poprawnego rozpatrzenia zarzutów. Ponadto organ II instancji wskazał, że Wójt powinien załączyć do akt sprawy dowody, na które skarżąca powołała się w piśmie z 8 czerwca 2024 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie zasady niekonkurencyjności środków prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym

i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego , Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone postanowienie na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; w skrócie: "k.p.a.").

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.).

Z art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że wydanie decyzji kasacyjnej (postanowienia kasacyjnego) połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek, które powinny znaleźć potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Po pierwsze - organ odwoławczy jest zobowiązany wykazać, że postępowanie przed organem pierwszej instancji, w którym została wydana decyzja (postanowienie), było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie - niezbędnym jest wykazanie istnienia niewyjaśnionego przez organ pierwszej instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie obie te przesłanki bez wątpienia wystąpiły.

Należy zauważyć, że przesłanki stanowiące podstawę zarzutu są enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Jest to zamknięty katalog podstawy zarzutu. Wskazany w tym przepisie środek prawny jest środkiem sformalizowanym. Granice zarzutu są zawsze wyznaczane przez zobowiązanego i tylko w tym zakresie mogą być przez organ rozpatrywane. To zobowiązany musi określić podstawę zarzutu, ewentualnie tak sprecyzować zarzut, aby nie było wątpliwości, na jaką przesłankę się powołuje. Przepis art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi bowiem, że zarzut zgłoszony w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Pismo zobowiązanej tego warunku nie spełniało, co więcej postanowienie Wójta Gminy O. również nie wskazywało, na podstawie jakiej przesłanki analizowano pismo skarżącej i jaką przesłankę z art. 33 § 2 u.p.e.a. przyjęto, oddalając zarzut skarżącej.

Naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji - jak prawidłowo wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze – polegało na tym, że pomimo nie wskazania przez skarżącą na podstawie, której z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a. wniosła zarzuty, Wójt nie wezwał skarżącej do wskazania podstawy prawnej zarzutów. Organ II instancji w postanowieniu z 10 lipca 2025 r. wskazał istnienie niewyjaśnionego przez niego zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, że organ

I instancji powinien załączyć do akt sprawy dowody, na które skarżąca powołała się

w piśmie z 8 czerwca 2024 r.

W ocenie Sądu działanie organu odwoławczego było prawidłowe, ponieważ nie ma żadnych wątpliwości, że postanowienie organu I instancji wydane zostało

z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. A zatem zarzuty skargi naruszenia zasady niekonkurencyjności środków prawnych, nie jest zasadny.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.