Organem wykonawczym gminy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w niniejszej sprawie Burmistrz O.. Wójt, burmistrz, prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Według art. 1a pkt 13 u.p.e.a. przez wierzyciela - rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. W niniejszej sprawie podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym jest Burmistrz O.. W tych okolicznościach, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stoi na stanowisku, że w upomnieniach nr [...] i nr [...] prawidłowo określono wierzyciela, jako "Burmistrza O.". Przedmiotowe upomnienia posiadają wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Żaląca wiedziała jaki organ i w jakiej sprawie do niej występuje, upomnienie zawiera prawidłowe dane osobowe strony zobowiązanej i zostały doręczone zobowiązanemu. W tym kontekście organ uznał, że podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia podmiotu zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, został zrealizowany.
Pismem z dnia 29 marca 2026 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze zarzuciła:
I. 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 1a pkt 13 u.p.e.a., w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że wierzycielem dochodzonej należności (podatku od nieruchomości) jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego ("Burmistrz O."), podczas gdy podmiotem uprawnionym, posiadającym osobowość prawną, jest wyłącznie Gmina O., a burmistrz jest jedynie jej organem wykonawczym;
2) § 2 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. z 2020 r., poz. 2194)zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez uznanie za w pełni skuteczne i legalne upomnień (nr [...] i nr [...] ), które nie zawierały prawidłowej nazwy wierzyciela , lecz wskazywały niewłaściwy podmiot niebędący wierzycielem (tj. Burmistrza O. ), co stanowi istotną wadę uniemożliwiającą wywołanie skutków prawnych niezbędnych do wszczęcia egzekucji.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne oddalenie zarzutu braku uprzedniego doręczenia skarżącemu prawidłowego upomnienia, w sytuacji, gdy doręczone dokumenty pochodziły od podmiotu niewskazanego jako ustrojowy wierzyciel należności;
2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dostrzegło i wprost przyznało w uzasadnieniu, że organ I instancji rażąco naruszył procedurę, łącząc w jednym postanowieniu rozstrzygnięcia dotyczące dwóch odrębnych zarzutów wniesionych odrębnie do dwóch różnych tytułów wykonawczych (nr [...] i nr [...]), co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych jest niedopuszczalne;
3) art. 7,77 § 1 oraz art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przedłożenie "zasady szybkości i celowości postępowania" ponad zasadę praworządności oraz legalizmu, co doprowadziło do usankcjonowania ewidentnych błędów proceduralnych organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także poprzedzającego go postanowienia Burmistrza O. z dnia 14 listopada 2025 r., umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu sądowego, według norm przepisanych.
Skarżąca podtrzymała wszelkie swoje twierdzenia przedstawione zarówno w zarzutach zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z wniosku organu jak i kolejno w zażaleniu na postanowienie Burmistrza O. z 14 listopada 2025 r. Dodatkowo podniosła, że rozstrzygnięcie ich w jednym postanowieniu bez wyraźnej podstawy prawnej do łączenia spraw do wspólnego rozpoznania powoduje nieważność lub co najmniej rażącą wadliwość proceduralną aktu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności działań administracji, a chęć "przyspieszenia" procedury nie zwalnia organu z przestrzegania prawa. Powyższe stanowi jaskrawe naruszenie zasady legalizmu (art. 6 K.p.a.). odrębne tytuły wykonawcze wszczynają odrębne sprawy egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dotychczasowe argumenty.
W piśmie z dnia 10 lipca 2026 r. skarżąca rozwinęła zarzuty przedstawione w skardze i dodatkowo zarzuciła naruszenie prawa materialnego w zakresie wadliwego sporządzenia tytułu wykonawczego tj. art. 27 § 1 u.p.e.a. w zw. z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwestii uznania za nieuzasadnione zarzutów złożonych na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Skarżący podnosi, że w upomnieniach nr [...] i nr [...] jako wierzyciel wskazany został organ nieznany ustawie, w konsekwencji upomnienia nie mogły wywołać skutków prawnych.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Według art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
Przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Upomnienie zawiera ponadto imię i nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Upomnienie generowane automatycznie może nie zawierać podpisu tej osoby (art. 15 § 1b u.p.e.a). Zgodnie natomiast z art. 15 § 3e u.p.e.a. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych zawartych w upomnieniu, o którym mowa w § 1, mając na względzie zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia. Wskazany szczegółowy zakres danych zawartych w upomnieniu, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. określa Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. z 2020 r., poz. 2194). Zgodnie z § 2 pkt 2 wskazanego rozporządzenia upomnienie zawiera nazwę wierzyciela, adres jego siedziby lub jednostki organizacyjnej. Stosownie natomiast do art. 1a pkt 13 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu - rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Stosownie do art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. art. 26 ustawy o samorządzie gminnym, organem wykonawczym gminy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta (w niniejszej sprawie Burmistrz O.). Wójt, burmistrz, prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31).
Zgodnie z uchwałą nr LVIII/877/18 Rady Miejskiej w O. z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy O. ([...]) ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o Burmistrzu - należy przez to rozumieć Burmistrza O.. Zmiana nazwy organu wykonawczego na "Burmistrz O." nastąpiła na mocy uchwały nr XVI/127/2003 Rady Miejskiej w O. z dnia 30 września 2003 r. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy uchwały rady miasta stanowią akty prawa miejscowego i mają charakter powszechnie obowiązujący na danym terenie. Warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Nie ma wątpliwości, że ww. uchwała została ogłoszona i funkcjonuje w obrocie prawnym. Dopóki nie zostanie stwierdzona nieważność uchwały rady gminy, w przewidzianym prawem trybie, uchwała ta jest obowiązująca i wiążąca.
W upomnieniu nr [...] i nr [...], jako wierzyciela wskazano Burmistrza O. i adres: ul. [...], [...]. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że w upomnieniach nr [...] i nr [...] prawidłowo określono wierzyciela, jako "Burmistrza O.". Przedmiotowe upomnienia posiadają wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wiedziała jaki organ i w jakiej sprawie do niej występuje, mimo, że jej zdaniem organ ten był nieprawidłowo określony. Upomnienia zawierały prawidłowe dane osobowe strony zobowiązanej oraz informacje dotyczące wysokości i okresu jakiego należności dotyczą. W upomnieniach zawarto także oznaczenie rodzaju i wysokości odsetek, stawki tych odsetek, jak również informacje o sposobie uregulowania należności i wysokości kosztów upomnienia oraz niezbędne pouczenia. Zwrotne potwierdzenia odbioru upomnień znajdują się w aktach sprawy.
Zdaniem Sądu nie było w sprawie podstaw do uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia z uwagi na zarzucane przez skarżącą błędne oznaczenie wierzyciela. Rację ma skarżąca, że Gmina posiada osobowość prawną, ale w strukturze administracyjnej i egzekucyjnej to jej organ (w niniejszej sprawie Burmistrz) dysponuje władztwem publicznym potrzebnym do wystawiania upomnień i tytułów wykonawczych. Niezależnie od powyższych wywodów wskazanie w upomnieniu Gminy O. czy Burmistrza O. zamiast Burmistrza Gminy O. w miejscu przeznaczonym na wskazanie nazwy i siedziby wierzyciela, nie skutkuje stwierdzeniem nieskuteczności doręczenia upomnień. Podkreślenia wymaga, że podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia podmiotu zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, został zrealizowany.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Poza granicami niniejszej sprawy pozostaje więc kwestia prawidłowości uchwały nr LVIII/877/18 Rady Miejskiej w O. z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy O. oraz uchwały nr XVI/127/2003 Rady Miejskiej w O. z dnia 30 września 2003 r. Granice tej sprawy wyznacza rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie wniesionego zarzutu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Zdaniem Sądu niezasadny okazał się również zarzut strony dotyczący łącznego rozstrzygnięcia dotyczącego dwóch odrębnych zarzutów. Zobowiązany zgłosił zarzuty wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie dwóch tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] Zarzuty złożono odrębnie w odniesieniu do każdego z tytułów wykonawczych. Tym samym, prawidłowo należało wydać dwa postanowienia, w jednym odnieść się do postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], a w drugim do postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł nr [...] Rację ma jednak organ odwoławczy, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik postępowania. Zobowiązany wniósł tożsame zarzuty, zostały one złożone tego samego dnia i dotyczyły tego samego rodzaju zobowiązania. Co więcej, organ I instancji, w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do egzekucji prowadzonej na podstawie obu ww. tytułów wykonawczych. W tych okolicznościach, uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie organowi I instancji wydania dwóch odrębnych postanowień byłoby sprzeczne z zasadą szybkości i celowości postępowania.
Sąd nie uwzględnił również podniesionego dopiero na etapie skargi, zarzutu naruszenia prawa materialnego w zakresie wadliwego sporządzenia tytułu wykonawczego. Zdaniem Sądu zarzut skarżącego jest spóźniony i nie może być rozpatrzony po raz pierwszy dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Sądy administracyjne kontrolują zgodność z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, jednak nie rozstrzygają spraw administracyjnych za organy. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 828/22 (CBOSA) wyjaśniono, co tutejszy Sąd aprobuje, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, ani tym bardziej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w postępowaniu przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., II FSK 2296/14, LEX nr 2143164). Tym samym podnoszona obecnie przez stronę kwestia wadliwego sporządzenia tytułu wykonawczego, jako spóźniona, nie może podlegać ocenie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.