Wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2025, sygn. I SA/Po 692/25

Sygnatura: I SA/Po 692/25
Data orzeczenia: 18 grudnia 2025
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: przedsiębiorca (JDG)

Streszczenie

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. oddalił skargę J. K. na czynność zabezpieczającą, polegającą na zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] z dniem 21 marca 2025 r., z powodu niezapłaconego podatku VAT za okres od marca do lipca 2022 r. Zawiadomienie o zabezpieczeniu wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia doręczono skarżącemu 9 kwietnia 2025 r., a bank poinformował, że nie może zrealizować zabezpieczenia z uwagi na niewystarczające saldo rachunku. Skarżący wniósł skargę 14 kwietnia 2025 r., zarzucając naruszenie przepisów u.p.e.a. i k.p.a., w tym brak danych…

podpisującego w wydruku elektronicznym zawiadomienia, co jego zdaniem czyni je prawnie bezskutecznym. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na prawidłowość czynności. Czy zawiadomienie o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczone jako wydruk elektroniczny bez wskazania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby podpisującej oraz bez identyfikatora powiązanego z systemem teleinformatycznym, jest prawnie skuteczne i czy jego doręczenie spełnia wymogi ustawowe, w szczególności art. 26e u.p.e.a. i art. 393 k.p.a.? Skarżący twierdził, że takie zawiadomienie jest anonimowe i nie wywołuje skutków prawnych, domagając się jego uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że zawiadomienie o zabezpieczeniu spełnia wymogi prawne. Sąd uznał, że zgodnie z art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a., przy doręczeniu z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego (takiego jak Ognivo), nie ma obowiązku umieszczania podpisu z danymi osobowymi i odcisku pieczęci. Sąd podkreślił, że wydruk zawierał informację o sporządzeniu w postaci elektronicznej i opatrzeniu podpisem lub pieczęcią, zgodnie z art. 26e § 2 u.p.e.a., a identyfikatorem był numer zawiadomienia generowany przez system. Sąd odrzucił zarzuty skarżącego, uznając, że zaskarżona czynność została dokonana zgodnie z prawem, i utrzymał w mocy postanowienia organów podatkowych.

jeszcze 186 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę.

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia 6 maja 2025 r., nr [...], oddalił skargę J. K. (dalej zwany jako: "strona" lub "skarżący") na czynność zabezpieczającą organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego wobec strony na podstawie zarządzeń zabezpieczenia nr [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych w dniu 20 marca 2025 r., obejmujących niezapłacony podatek VAT od marca 2022 r. do lipca 2022 r., wynikający z orzeczenia z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...] dokonał zawiadomieniem z 21 marca 2025 r. nr [...] zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...]. Zawiadomienie o zabezpieczeniu wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia zostało doręczone stronie w dniu 9 kwietnia 2025 r. Bank [...] w odpowiedzi na otrzymane zawiadomienie o zastosowanym zabezpieczeniu poinformował, że nie może ono zostać zrealizowane z uwagi na saldo rachunku, które nie przekracza kwoty wolnej od potrąceń.

W dniu 14 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł skargą na dokonaną czynność zabezpieczającą w postaci zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonanego zawiadomieniem z 21 marca 2025 r. nr [...] Jako podstawę wniesionej skargi skarżący wskazał dokonanie czynności zabezpieczającej z naruszeniem ustawy, tj. art. 67 § 1 i § 2d, art. 80 § 1, art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.; w skrócie: "u.p.e.a.") oraz art. 393 § 2 pkt 2 art. 123 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 164 § 4 i art. 166b u.p.e.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności zabezpieczającej. Uzasadniając skargę wskazał, że przedmiotowe zawiadomienie zostało wydane w postaci elektronicznej, a skarżącemu został doręczony wydruk tego pisma. W ocenie skarżącego jego formalną prawidłowość, a dalej i prawną skuteczność, odczytywać należy przez pryzmat art. 26e u.p.e.a. oraz art. 393 k.p.a., odpowiednio stosowanego w mysi art 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. Przepisy zakreślają wymogi, które winny spełniać wydruki pism sporządzonych w postaci elektronicznej. Zdaniem skarżącego analiza zawiadomienia doprowadziła do wniosku, że dokument ten nie spełnia cech wydruku pisma sporządzonego w postaci elektronicznej, tym samym doręczenie takiego wydruku nie ma cech równoważnych z prawnie skutecznym doręczeniem pisma. Skarżący zwrócił uwagę, że w zawiadomieniu tym brak danych personalnych osoby, która ten dokument podpisała. Przy czym nie chodzi tu o to, kto technicznie sporządził wydruk, ale kto formalnie podpisał zawiadomienie. Z treści przekazanego wydruku wynika tak naprawdę, że podjęta czynność zabezpieczająca oparta została o anonimowy dokument mający stanowić podstawę tej czynności.

Skarżący zarzucił, że analizowany wydruk zawiadomienia nie pozwala zrekonstruować, przez kogo imiennie i w jaki konkretnie sposób dokument ten sporządzony w formie elektronicznej został podpisany - wydruk tego dokumentu nie zawiera takiej informacji. Skarżący oczekuje, że rozstrzygając niniejszą skargę organ wskaże, czy analizowany wydruk pozwala na stwierdzenie, kto i w jaki sposób podpisał zawiadomienie. Ewentualnie, czy faktycznie anonimowe pisma mogą być podstawą działań organów państwa ingerujących w konstytucyjnie chronioną sferę własności obywateli. Skarżący dokonał analizy porównawczej przedmiotowego zawiadomienia oraz związanych z nim 4 zarządzeń zabezpieczenia. Skarżący wyraził wątpliwość, dlaczego w przypadku tak daleko idącej zbieżności (forma wydruku pisma, ten sam reżim prawny, pochodzenie od tego samego organu) w analizowanym zakresie występuje tak zasadnicza rozbieżność: wydruk zawiadomienia nie dostarcza bowiem informacji, kto sporządził (podpisał) samo zawiadomienie, co wiąże go z anonimowością, natomiast w przypadku 4 wskazanych zarządzeń zabezpieczenia w ich wydrukach podano wszystkie informacje odnośnie tego, kto podpisał te zarządzenia i w jaki konkretnie sposób zostały one podpisane, konkretna informacja, tj. M. A. G.-W., kierownik referatu, przy użyciu podpisu kwalifikowanego. W ocenie skarżącego dla takiej dychotomii, dotyczącej wprost naczelnej zasady procesowej z art. 14 § 1a k.p.a., nie ma racjonalnego uzasadnienia. Ponadto według skarżącego wydruk ten nie spełnia również wymogu z art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Treść tego wydruku nie pozwala wskazać oznaczenia, które pozwoliłoby zobowiązanemu powiązać go z systemem teleinformatycznym, za pomocą którego zawiadomienie miało zostać wydane. Kolejnym wymogiem formalnym, z którego w ocenie skarżącego organ nie wywiązał się, to wymóg z art. 67 § 2d w zw. 2 art. 164 § 4 i art. 166b u.p.e.a. Analizowany wydruk zawiadomienia nie wskazuje w swej treści, jakiego rodzaju są dochodzone należności pieniężne. W realiach sprawy wymóg ten niewątpliwie się zaktualizował. Zdaniem skarżącego w opisanej sytuacji wniesiona skarga nie może być uznana za bezzasadną.

Oddalając skargę na przedmiotową czynność zabezpieczającą organ wyjaśnił, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność zabezpieczającą nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie zajęcia zabezpieczające zdefiniowane w art. 1a pkt 19 u.p.e.a. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego.

Organ wyjaśnił, że w zaskarżonym zawiadomieniu nr [...] jako podstawę jego dokonania przywołał przepisy art. 80 § 1 w związku z art. 155a § 1 pkt 1 oraz 164 § 4 u.p.e.a. Ponadto zwrócił uwagę, że odpowiednio na podstawie art. 86b u.p.e.a. - zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1 i inne pisma w zabezpieczeniu wierzytelności i rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zabezpieczenie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie. W świetle art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a., odpowiednio stosowanym w postępowaniu zabezpieczającym, jeżeli zawiadomienie o zabezpieczeniu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. W ocenie organu doręczone skarżącemu zawiadomienie w powiązaniu ze wskazanymi w tym zawiadomieniu i doręczonymi jednocześnie zarządzeniami zabezpieczenia pozwala na identyfikację dochodzonych obowiązków, obejmujących niezapłacony podatek VAT za miesiące od marca 2022 r. do lipca 2022 r., których podstawą prawną jest orzeczenie z 26 lutego 2025 r. nr [...] Wobec powyższego zaskarżone zajęcie zabezpieczające dokonane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, a organ egzekucyjny wykonał swój ustawowy obowiązek dokonania zabezpieczenia.

W zażaleniu z dnia 2 czerwca 2024 r. skarżący zaskarżył postanowienie w całości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 14 lipca 2025 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał czynności zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego pod kątem spełnienia wymogów wynikających z art. 67 § 2 u.p.e.a. Zgodnie także z art. 67 § 2a u.p.e.a (odnoszącym się jedynie do zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego doręczanego dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej) w zawiadomieniu o zajęciu nie został umieszczony podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zastosował się również do przepisu z art. 26e § 2 u.p.e.a i zawarł w zawiadomieniu informację o: sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej oraz o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (21 marca 2025 r.) oraz skarżącemu (9 kwietnia 2025 r.). Odpisy zarządzeń zabezpieczenia z 20 marca 2025 r. zostały doręczone stronie wraz z zawiadomieniem o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego oraz wkładu oszczędnościowego w Banku [...] - 9 kwietnia 2025 r., zatem warunek, o którym mowa w art. 80 § 3 u.p.e.a. zdaniem organu został również spełniony.

Ponadto wskazano, że przedmiotowe zawiadomienie zawiera automatycznie wygenerowany przez system teleinformatyczny numer zawiadomienia: [...] Zgodnie z art. 393 § 1 k.p.a. w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane elementy. Zawiera również numer zawiadomienia, tj. [...] (identyfikator) nadany przez [...] (system teleinformatyczny), za pośrednictwem którego zostało wydane.

Jednocześnie organ wskazał, że z raportu z weryfikacji podpisu jasno wynika, że dokument został podpisany kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (numer seryjny certyfikatu [...]). Pieczęć została poprawnie zweryfikowana certyfikatem kwalifikowanym. Weryfikowany podpis został uznany za pieczęć kwalifikowaną zgodnie z art. 35 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z 23 lipca 2014 r. Kwalifikowana pieczęć elektroniczna, korzysta z domniemania integralności danych i autentyczności pochodzenia tych danych, z którymi kwalifikowana pieczęć elektroniczna jest powiązana.

W skardze z dnia 14 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu egzekucyjnego, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. - na skutek utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to obarczone jest naruszeniem:

a) art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. - wszystkie przytoczone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. - na skutek bezzasadnego zaniechania ustosunkowania się do wszystkich kwestii prawnych podniesionych w zażaleniu oraz opierania się na okolicznościach faktycznych nie mających odzwierciedlenia w aktach sprawy, w efekcie brak wyjaśnienia wszystkich istotnych kwestii prawnych;

b) art. 67 w zw. z art. 80 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. w powiązaniu z:

- art. 393 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. na skutek braku prawnie skutecznego doręczenia "Zawiadomienie o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (ZZ)" z dnia 21 marca 2025 r., numer [...]. [...] (dalej "zawiadomienie"), albowiem akt ten obarczony jest wadą w postaci braku identyfikatora pisma określonego w art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a.;

- art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 w zw. z art. 166b u.p.e.a. na skutek podjęcia czynności zabezpieczającej na podstawie zawiadomienia sporządzonego w postaci elektronicznej, które jest prawnie bezskuteczne, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (jednocześnie wierzyciel i organ egzekucyjny), decydując się na doręczenie wydruku relewantnego zawiadomienia na podstawie art. 26e § 4 w zw. z art. 166b u.p.e.a., zaniechał wskazania w myśl art. 26e § 2 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a., w jaki sposób pismo to zostało opatrzone (vide art. 26e § 1 u.p.e.a.), bezzasadnie wskazując, że przepis art. 67 § 2a pkt 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. zwalnia z obowiązku zachowania wymogów przewidzianych w art. 26e u.p.e.a., w sytuacji gdy przepis art. 67 § 2a pkt 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. odnosi się do wymogów z art. 67 § 2 pkt 9 w zw. z art. 166b u.p.e.a. - tym samym zachodzi brak prawnej skuteczności w zakresie domniemania z art. 26e § 3 w zw. z art. 166b u.p.e.a., jak i doręczenia w myśl 26e § 4 w zw. z art. 266b u.p.e.a.

- a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący obszernie rozwinął poszczególne zarzuty i odnosząc się do stanu faktycznego sprawy podkreślił, że dopiero z treści zaskarżonego postanowienia powziął wiedzę, że zawiadomienie zostało podpisane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. za pomocą kwalifikowanej pieczęci elektronicznej. Takie wyjaśnienie ma jednak charakter bezspornie następczy - ta informacja nie została zawarta w samym wydruku tego zawiadomienia. Zaznaczył, że kwestia doręczenia pism, z którymi ustawa wiąże skutki procesowe jest zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie mogą wywołać dla strony daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie do pozbawienia jej prawa do sądu. W kwestii tej nie mogą więc istnieć jakiekolwiek niewyjaśnione wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.").

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną w postaci zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...], dokonanego powołanym wyżej zawiadomieniem z 21 marca 2025 r. Bank odebrał przedmiotowe zawiadomienie w dniu 9 kwietnia 2025 r. i wyjaśnił, że nie może ono zostać zrealizowane z uwagi na saldo rachunku, które nie przekracza kwoty wolnej od potrąceń.

Zdaniem skarżącego ww. zawiadomienie jest prawnie bezskuteczne, ponieważ nie zawiera danych, o których mowa w art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a., a zatem nie spełnia cech wydruku pisma sporządzonego w postaci elektronicznej i nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z doręczeniem tego typu dokumentów. W ocenie skarżącego doręczony mu wydruk zawiadomienia z 21 marca 2025 r. nie stanowi oryginału, ani odpisu, ani także wydruku, o którym mowa w art. 26e u.p.e.a. Zdaniem skarżącego organ zaniechał wskazania w jaki sposób pismo to zostało opatrzone, a ponadto podniósł, że pismo to obarczone jest wadą w postaci braku identyfikatora pisma określonego w art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że sporne między stronami zagadnienie było już przedmiotem rozstrzygnięcia w wyroku tut. Sądu z 18 marca 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. akt. I SA/Po 27/25 (wyrok ten i orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: bazy CBOSA). Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w tym wyroku i do niego się odwołuje, posługując się zawartą tam argumentacją.

W świetle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Według art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym według art. 54 § 6 u.p.e.a., w przypadku uwzględnienia skargi, organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13).

W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W przypadku art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. brzmienie przepisu, które posługuje się pojęciem naruszenia ustawy, ogranicza możliwość uchylenia czynności egzekucyjnej wyłącznie do naruszenia aktu rangi ustawy.

Przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być jedynie czynności organu egzekucyjnego. Przez tego rodzaju czynność zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13).

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga w tym trybie może zatem dotyczyć wyłącznie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnej, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Ponadto wskazać należy, że od 30 lipca 2020 r. w ramach skargi na czynność egzekucyjną bada się również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego.

Z poczynionych powyżej uwag wynika, że skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. Według art. 155b § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności zabezpieczających, doręcza zobowiązanemu odpowiednio:

1) odpis zarządzenia zabezpieczenia;

2) dokument zabezpieczenia;

3) odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, wraz z zawiadomieniem o przystąpieniu do zabezpieczenia;

4) zawiadomienie o przystąpieniu do zabezpieczenia, jeżeli odpis tytułu wykonawczego został doręczony w egzekucji administracyjnej.

Z kolei art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. W myśl art. 164 § 4 u.p.e.a. do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.

Zgodnie z art. 1 a pkt 19 u.p.e.a. przez zajęcie zabezpieczające rozumie się przez to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku.

Według art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Na podstawie art. 166c § 1 u.p.e.a. w zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, w postępowaniu zabezpieczającym nie stosuje się przepisów art. 154 § 1-3, 5 i 6, art. 155, art. 156-157 i art. 163 § 2-3. Z kolei art. 166c § 2 tej ustawy stanowi, że w zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g, h oraz i, nie stosuje się przepisów działu IV.

Według art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Stosownie do § 2, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również środki pieniężne, których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia oraz te, które zostały wpłacone na inny rachunek po dokonaniu zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu - stosownie do art. 80 § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Zawiadomienie o zajęciu powinno spełniać wymogi określone w art. 67 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 art. 67 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma art. 67 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) dane zobowiązanego będącego:

a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,

b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer [...] Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;

1a) nazwę wierzyciela;

1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę kosztów egzekucyjnych:

a) opłaty manipulacyjnej,

b) opłaty za czynności egzekucyjne,

c) wydatków egzekucyjnych,

d) opłaty egzekucyjnej,

e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Ponadto zgodnie z art. 86 b u.p.e.a. zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie.

W kontekście tego przepisu wyjaśnić także należy, że zgodnie

z art. 17c § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285 i 1860), chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo przez pracownika obsługującego organ. Według art. 17c § 2 tej ustawy w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Z kolei art. 17c § 3 u.p.e.a. stanowi, że w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny doręcza pisma przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i 1717).

Jak wynika z akt administracyjnych, sporne zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Ognivo (k. [...] akt admin.). Jest to system prowadzony przez Krajową Izbę Rozliczeniową, umożliwiający sprawną i bezpieczną komunikację online pomiędzy bankami i spółdzielczymi kasami oszczędnościowo-kredytowymi oraz podmiotami uprawnionymi do uzyskiwania informacji objętych tajemnicą bankową i tajemnicą zawodową SKOK, tzn. sądowymi i administracyjnymi organami egzekucyjnymi. Ten system gwarantuje bezpieczeństwo przekazywanych informacji (szczegółowe informacje dostępne na stronie internetowej: [...]).

Konsekwencją możliwości skorzystania przez organ egzekucyjny z systemu teleinformatycznego jest szczególna regulacja zawarta w art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. Ponadto art. 67 § 2aa stanowi, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności:

1) może zawierać znane organowi egzekucyjnemu dane małżonka zobowiązanego, jeżeli odpowiedzialność zobowiązanego za należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie obejmuje majątek osobisty zobowiązanego i majątek wspólny, a brak tych danych mógłby uniemożliwić wszczęcie egzekucji do określonego składnika majątku wspólnego;

2) zawiera znane organowi egzekucyjnemu dane podmiotu, o którym mowa w art. 26 § 1e pkt 4b, w razie potrzeby wszczęcia egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego obciążonych zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową zabezpieczającymi należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie, gdy prawo własności rzeczy lub prawo majątkowe zostało przeniesione na ten podmiot;

3) zawiera znane organowi egzekucyjnemu dane podmiotu, który uzyskał korzyść majątkową, w razie potrzeby wszczęcia egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego tego podmiotu.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy, Sąd podziela ocenę organów, że zasady wynikające z art. 67 u.p.e.a uzupełnia art. 26e § 2 u.p.e.a., według którego wydruk zawiadomienia, które było sporządzone w postaci elektronicznej, odzwierciedla treść zawiadomienia, zawiera informację o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej oraz informację o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, wymienionych w § 1 tego artykułu. Zdaniem Sądu art. 26e § 2 u.p.e.a. nie wymaga doprecyzowania jakiego rodzaju podpisem lub pieczęcią zostało opatrzone zawiadomienie z 21 marca 2025 r. Niezbędnym elementem wydruku pisma, oprócz informacji o sporządzeniu go w postaci elektronicznej, jest informacja, że pismo to zawiera wymagany podpis lub pieczęć. Taka informacja została wskazana w treści przedmiotowego zawiadomienia (k. [...] akt admin.). Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, że kwestionowane przez skarżącego zawiadomienie zostało podpisane kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., a pieczęć została poprawnie zweryfikowana certyfikatem kwalifikowanym (k. 50 akt admin).

Podkreślić ponadto należy, że unormowania zawarte w art. 67 i 26e § 2 u.p.e.a stanowią regulację kompletną wobec pism sporządzanych przez wierzyciela i organ egzekucyjny, i nie wymagają sięgania do wymogów określonych w art. 393 k.p.a. - w tym wypadku - dotyczących obowiązku wskazania imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby podpisującej. Zaznaczyć należy, że przepis ten z zasady dotyczy pism wydawanych przez różne organy administracji publicznej.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę, że sporne zawiadomienie zawiera identyfikator, którym jest numer [...], generowany przez system elektroniczny.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione przez skarżącego w sposób sformułowany w skardze. Zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, a organ egzekucyjny prawidłowo oddalił skargę na dokonaną czynność i odmówił uchylenia zaskarżonej czynności.

Z uwagi na obszerną argumentację zawartą w skardze Sąd odniósł się do zawartych w niej zarzutów i ich uzasadnienia w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zapadłych w sprawie postanowień (wyrok NSA

z dnia 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15, wyrok NSA z 14 lipca 2022 r., III OSK 1833/21, wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r., I FSK 841/18).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

jeszcze 3402 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo