Zdaniem Sądu wobec funkcji i treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. za uzasadniony należy uznać wniosek, że stwierdzenie faktu naruszenia prawa, o którym mowa w art. 89 u.g.h. i przypisanie tego naruszenia jego sprawcy zobowiązuje organ na etapie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej do rozważenia zaktualizowania się przesłanek stosowania wobec sprawcy naruszenia instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a w konsekwencji dania temu stosownego wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Z kolei Sąd, kontrolując decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. ma obowiązek zbadania czy organ rozważał możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w okolicznościach danej sprawy. Skoro organy tego nie uczyniły, to należy uznać, że naruszyły art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Powyższe przesądziło o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd nakazał, by ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji rozważył zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Strony nie złożyły skargi kasacyjnej od tego wyroku Sądu.
Naczelnik Urzędu Celno Skarbowego, po dokonaniu ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, decyzją z 9 maja 2025 r. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.850 zł z tytułu urządzania na portalu internetowym [...] loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że termin na wydanie decyzji ostatecznej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej upłynie 16.12.2025 r. Następnie poddał analizie spełnienie warunków niezbędnych dla uznania danego przedsięwzięcia za loterię promocyjną. Organ stwierdził, że zorganizowany przez skarżącą konkurs wyczerpuje definicję loterii promocyjnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h., na urządzenie której nie posiadała stosownego zezwolenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . Mając na uwadze uregulowania zawarte w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki dające możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Skarżąca w odwołaniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 10 oraz art. 89 ust. 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h., art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., art. 191 i art. 210 par. 1 ust. 6 O.p. i wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją z 5 września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że termin na wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania na portalu internetowym [...] loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia upłynie 21 grudnia 2025 r. Dalej wskazał, że z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. wynika, że aby uznać określoną grę losową za loterię promocyjną, niezbędne jest łącznie spełnienie trzech przesłanek: 1. gra musi toczyć się o wygrane pieniężne lub rzeczowe, 2. wynik gry w szczególności musi zależeć od przypadku, 3. uczestnictwo w grze musi następować przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, co skutkuje nieodpłatnym udziałem w loterii.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w przedmiotowym konkursie można było uzyskać wygraną rzeczową i wynik gry zależał od przypadku (wskazuje na to sposób wyłonienia zwycięzcy - przez losowanie). Zakwestionowana zaś przez skarżącą 3. przesłanka również zaszła, gdyż występujący w ustawowej definicji loterii promocyjnej (art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h.) zwrot "nabycie innego - niż towar lub usługa - dowodu udziału w grze", który stanowi o uczestnictwie w grze dotyczy takich sytuacji, w których dowodem udziału w loterii promocyjnej nie jest sam zakupiony towar lub usługa (dowód ich zakupu - paragon fiskalny, faktura). Innym dowodem udziału w grze może być np. wręczany przy nabyciu towaru/usługi los, bon czy talon, a także wykonanie przez uczestnika pewnej czynności, np. polubienie i udostępnienie transmisji, wpisanie komentarza na wskazanym portalu [...], wpisanie określonego hasła/komendy czy zaproszenie do konkursu, polubienie strony i udostępnienie postu. W niniejszej sprawie warunkiem uczestnictwa w zorganizowanym przez stronę wydarzeniu było nabycie innego dowodu udziału w grze - zaproszenie do konkursu minimum 5 osób, polubienie strony i udostępnienie postu, co umożliwiało nieodpłatny udział w losowaniu oferowanej nagrody rzeczowej. Ponadto organizacja wydarzenia przez stronę miała na celu promocję jej twórczej działalności. Wzrost zainteresowania osób obserwujących skarżącą potencjalnie wpływał na rozreklamowanie prac/dzieł strony. Przystąpienie do konkursu było możliwe dla osób, które zaprosiły do konkursu inne osoby, polubiły stronę i udostępniły post konkursowy, co nie wiązało się z poniesieniem przez uczestnika jakichkolwiek kosztów. Organ podkreślił, że takie stanowisko zostało również w pełni zaakceptowane przez WSA w Poznaniu w wyroku z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 414/24, gdyż Sąd uznał, że "zorganizowany przez skarżącą konkurs z lutego 2020 r. jest loterią promocyjną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h.". W ocenie Sądu "udział w loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. może polegać na nabyciu innego dowodu udziału w grze przez polubienie na stronie serwisu społecznościowego materiałów zamieszczonych przez organizatora konkursu i ich publiczne udostepnienie w sieci oraz spełnienie przez uczestników gry warunków konkursu określonych przez organizatora, jeżeli skutkiem tych działań ma być losowe wskazanie zwycięzcy uzyskującego nagrodę pieniężna lub rzeczową".
Organ, powołując się na przepis art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 lit. b), art. 69 ust. 1 pkt 5, ust. 4, art. 70 u.g.h., wymierzył karę pieniężną w wysokości 12.850 zł. Organ odniósł się do możliwości stosowania w sprawie przepisu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na nieograniczony zasięg działania Internetu, za pomocą którego została przeprowadzona loteria. Stwierdził, że z uwagi na regulowaną ustawą materię, nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Zaznaczył, że ocenę wagi naruszenia prawa trzeba odnieść do zakładanych i chronionych ustawą celów. Uznał wreszcie, że odstąpienie od nałożenia kary niweczyłoby zasadę równości wobec prawa, dla podmiotów, które w analogicznych okolicznościach ponosiły z urządzaniem loterii ciężary. Jego zdaniem nie została spełniona przesłanka zaprzestania naruszenia prawa, ponieważ sporny konkurs z II 2020 r. został przez skarżącą w całości i do końca przeprowadzony. Sama skarżąca przyznała, że przeprowadziła około 5-6 takich konkursów.
Skarżąca reprezentowana przez adwokata w skardze na ww. decyzję zarzuciła naruszenie:
1. art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. przez zakwalifikowanie urządzonego konkursu z lutego 2020 r. jako loterii promocyjnej w sytuacji, gdy warunkiem uczestnictwa w tym wydarzeniu nie było ani nabycie towaru, ani usługi, ani też innego dowodu udziału w grze, a tylko spełnienie takiego warunku pozwalałoby zakwalifikować wydarzenie jako loterię promocyjną,
2. art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności złożonych przez skarżącą zeznań w zakresie, w jakim wskazywała, że do wzięcia udziału w konkursie z lutego 2020 r. wystarczyło polubienie postu na portalu internetowym, udostępnienie go i dodanie komentarza, i tym samym wyprowadzenie z powyższych dowodów sprzecznego z zasadami logiki wniosku, że przedstawiały one warunki uczestnictwa spełniające kryteria określone w art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h., t.j. nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze,
3. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego zastosowanie, t.j. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania w tej sprawie,
4. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą brakiem umorzenia postępowania w sprawie, podczas gdy w żaden sposób nie wskazano dlaczego w ocenie organu waga naruszenia prawa nie jest znikoma, gdy tymczasem w świetle okoliczności sprawy spełnione zostały wszystkie warunki do uznania znikomości naruszenia prawa i zaprzestania naruszenia, co warunkuje dopuszczalność umorzenia postępowania w sprawie,
5. art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez dokonanie formalistycznej wykładni przepisu u.g.h., na którym oparł swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy z pominięciem wykładni prawa w zgodzie z Konstytucją RP (zasady równości wobec prawa i zasady proporcjonalności), gdy tymczasem dolegliwość ta powinna pozostawać w odpowiedniej proporcji do stopnia naruszenia prawa, jako że proporcjonalność stanowi jedną z podstawowych reguł wywodzonych z art. 2, a przede wszystkim art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – co nie zostało w niniejszej sprawie wzięte pod uwagę przez organ.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania przed organami I i II instancji, a także o zasądzenie od Naczelnika Urzędu Celno Skarbowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia jej adwokata.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wskazując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargę jako niezasadną należało oddalić.
W pierwszej kolejności wskazać należy na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W konsekwencji ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por: wyrok NSA z 20 maja 2020 r., I GSK 1550/19, publ.: publ. CBOSA).
Sąd zauważa, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji z uwagi na postanowienia art. 153 p.p.s.a., musi uwzględniać ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu.
W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję organy uwzględniły ocenę prawną i wywiązały się ze wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 414/24.
Przypomnieć trzeba, że w wyroku tym Sąd stwierdził, że podzielił stanowisko organów, że zorganizowany przez skarżącą konkurs z lutego 2020 r. jest loterią promocyjną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. Sąd zwrócił uwagę na to, że w postępowaniu administracyjnym i sądowym skarżąca nie kwestionowała tego, że konkurs zorganizowała, ale podnosiła, że nie był on loterią promocyjną, gdyż nie zaszła jedna z przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. konieczna do uznania go za loterię promocyjną, a mianowicie nie doszło do nabycia towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze. Sąd stwierdził, że stanowisko skarżącej w tej mierze nie jest zasadne. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podzielił i wskazał, że udział w loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. może polegać na nabyciu innego dowodu udziału w grze przez polubienie na stronie serwisu społecznościowego materiałów zamieszczonych przez organizatora konkursu i ich publiczne udostepnienie w sieci oraz spełnienie przez uczestników gry warunków konkursu określonych przez organizatora, jeżeli skutkiem tych działań ma być losowe wskazanie zwycięzcy uzyskującego nagrodę pieniężną lub rzeczową. Pojęcie nabycia innego dowodu udziału w grze musi być rozumiane na gruncie języka potocznego, bo u.g.h. nie definiuje tego pojęcia. Skoro tak, to nabycie musi być rozumiane szeroko, a więc w oderwaniu od kontekstu, jaki przypisuje się temu terminowi na gruncie języka prawnego, na gruncie którego nabyć to "otrzymać coś na własność, płacąc za to". Zatem nabycie, o jakim stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h., nie może być sprowadzone do jakiejkolwiek ekwiwalentności umowy między uczestnikami loterii promocyjnej a jej organizatorem. Wobec tego – uznał Sąd - należy przyjąć, że nabycie, o jakim stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. to "uzyskanie czegoś lub zdobycie". Ten językowy kontekst analizowanego pojęcia także funkcjonuje w języku ojczystym i jest jedynym, jaki może być odnoszony do nabycia innego dowodu udziału w grze losowej, a tak jest loteria promocyjna. Tylko tak rozumiane nabycie udziału może być odnoszone do terminu z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. Oznacza to, że w takim ujęciu nabycie innego dowodu udziału w grze nie musi łączyć się z przysporzeniem majątkowym uzyskiwanym przez organizatora tej gry z wpływów ze sprzedaży rzeczy, usług lub innych dowodów udziału w grze, np. losów. Wystarczającym powodem uznania gry za grę losową w rozumieniu u.g.h. jest to, aby gra – jak w rozpoznawanym przypadku loteria promocyjna – promowała działalność prowadzoną przez organizatora w powiązaniu z uzyskaniem wygranej rzeczowej, przyznawanej losowo, miała na celu zwiększenie atrakcyjności jego działalności, bo wówczas działanie takie prowadzi niewątpliwie do zwiększenia obrotów, a w konsekwencji do większych zysków.
Sąd, podobnie jak organ I i II instancji , kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., podzieliły ocenę prawną wyrażoną przez wydanym w sprawie wyroku co do uznania, że przeprowadzenie przez skarżącą konkursu z lutego 2020 r. jest loterią promocyjną zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. Wobec powyższego zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. jest bezzasadny. Nie zasługuje również zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 191 O.p.
W ocenie Sądu organy zasadnie ustaliły wysokość kary pieniężnej w kwocie 12.850 zł. Organy prawidłowo wyjaśniły, że wysokość opłaty za zezwolenie na urządzanie loterii promocyjnej ustawodawca określił w art. 69 ust. 1 pkt 5 u.g.h. na 10% wartości puli nagród, jednak nie mniej niż 50% kwoty bazowej, którą określa się zgodnie z art. 70 u.g.h. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. urządzający gry hazardowe (...) bez zezwolenia podlega karze pieniężnej, która w przypadku loterii promocyjnej nakładana jest zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 1b, zgodnie z którym – wysokość kary pieniężnej urządzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 – wynosi w przypadku gier innych niż określone w lit. a) i c) 5-krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organ podatkowy w zaskarżonej decyzji zgodnie z zaleceniami zawartymi w uprzednio wydanym wyroku odniósł się do możliwości zastosowania w sprawie przepisu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Odnosząc się do tej właśnie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary podkreślić przede wszystkim należy, że wymienione w pkt 1 warunki muszą być spełnione łącznie tj. zarówno waga naruszenia musi mieć charakter znikomy, jak i musi dojść do zaprzestania naruszenia prawa przez stronę. Organ słusznie wskazał, że w przypadku skarżącej nie można mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa, skoro sporny konkurs został przez nią w całości i do końca przeprowadzony. Zauważyć również należy, że skarżąca w okresie od 2018 do 2023 r. przeprowadziła kilka takich konkursów, co wynika ze złożonych przez nią wyjaśnień przed organami podatkowymi. Sąd zauważa, że ocena wagi naruszenia prawa musi być odnoszona do zakładanych i chronionych przez ustawę celów. Ustawodawca zastrzegł sobie prawo szczególnej kontroli w przypadku m.in. organizowania loterii promocyjnych, wyrażające się nie tylko w określonych wymogach stawianych ich regulaminowi, ale przede wszystkim w obowiązku uzyskania zezwolenia na ich przeprowadzenie, a także prawo do zysku z opłat za udzielanie tych zezwoleń. Skarżąca organizując loterię promocyjną w sposób nie poddany tej kontroli naruszyła powyższe uprawnienie państwa. Przedmiotowa loteria organizowana była w Internecie, przez co – jak słusznie w tej mierze organ odwoławczy zauważył - jej zasięg był praktycznie nieograniczony, bez względu na to, ile osób ostatecznie wzięło w nim udział. Ponadto podkreślić należy, że w przypadku podmiotów naruszających przepisy prawa związane z urządzaniem gier hazardowych bez zezwolenia, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h., ze względu na regulowaną ustawą materię, nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Ocena wagi naruszenia prawa musi być odnoszona do zakładanych i chronionych przez ustawę celów, które w przypadku organizowania loterii promocyjnej, realizują się w zastrzeżonym dla państwa prawie szczególnej kontroli, wyrażającej się nie tylko w określonych wymogach stawianych ich regulaminowi, ale przede wszystkim w obowiązku uzyskania zezwolenia na ich przeprowadzenie, przy czym istotne jest w tym zakresie prawo do zysku z opłat za udzielanie tych zezwoleń. Strona organizując loterię promocyjną w sposób niepoddany tej kontroli naruszyła powyższe uprawnienia. Podkreślić ponadto należy, że odstąpienie od nałożenia kary niweczyłoby zasadę równości wobec prawa, jako że byłoby działaniem dyskryminującym wobec podmiotów, które w analogicznych okolicznościach ponosiły związane z urządzaniem loterii ciężary.
Mając na uwadze powyższe za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż organy działalny zgodnie z przepisami prawa, dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, w prawidłowej kwocie wymierzyły skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania na portalu Internetowym loterii promocyjnej bez zezwolenia.
Ponadto Sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się innych naruszeń prawa w niniejszej sprawie.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skargę jako bezzasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.