Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 października 2025 r, o nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił K. S.A z siedzibą w W. udzielenia zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]". Decyzję wydano w oparciu o art. 207 i art. 201 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust.1 pkt 10 , art.7 ust.1, art.8,art.13,art.32 ust.4, art.60 ust.1 ust.3,ust.4 ustawy o grach hazardowych.
W toku postępowania ustalono nast. stan faktyczny.
W dniu 9 września 2025 do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wpłynął wniosek K. S.A o udzielenie zezwolenia na urządzenie na terenie całego kraju ,w okresie od 3 listopada 2025 r. do 12 lutego 2026 r. loterii promocyjnej po nazwą " [...] ".Do wniosku załączono projekt regulaminu planowanej loterii , dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia środków finansowych ,aktualne zaświadczenie o niezaleganiu z zapłatą należności celnych z 5 września 2025 r. wystawione przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. oraz pełnomocnictwo .Stronę wezwano do uzupełnienia wniosku; wezwanie organu zrealizowano, a następnie po wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału wydano w/w rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ przywołując treść art.2 ust.1,art. 3,7 ust.1,art.8, 13, 32 ust.4, 60 ust.1,ust.3,ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych stwierdził, że warunki urządzania gier hazardowych zostały szczegółowo uregulowane w ustawie o grach hazardowych ,a działalność tego rodzaju jest dozwolona wyłącznie na zasadach w niej przewidzianych i podlega kontroli Państwa. Istotnym elementem związanym z ustawową definicją loterii promocyjnej jest promocyjny charakter organizowanego przedsięwzięcia. Dla organizatora zamierzonym efektem jest promocja, która w rezultacie pozwoli na zwiększenie sprzedaży promowanych towarów lub usług. Organizator w ten sposób stara się zainteresować konsumenta ofertą , a tym samym zwiększyć jego aktywność w tym zakresie (czyli zwiększyć zainteresowanie). Ma głównie na celu promowanie marki oferowanych produktów lub usług poprzez dotarcie do największej grupy odbiorców. Z uwagi na ochronę konsumenta ,zdrowia publicznego i etyki rynkowej nie każda branża może promować swoje produkty i usługi. Ograniczenia dotyczą określonych branż. Wprawdzie definicja loterii promocyjnej z art. 2 ust.1 pkt 10 ustawy o grach hazardowych nie przewiduje katalogu towarów , które nie mogą być przedmiotem loterii promocyjnej , ale organ zezwalający na urządzanie loterii zobowiązany jest zbadać , czy proponowana loteria nie narusza nie tylko ustawy o grach hazardowych, ale także innych aktów prawa obowiązujących na ternie kraju. W tym zakresie badaniu podlega wniosek i regulamin loterii .Z przedłożonego regulaminu loterii "[...]" wynika, że towarem promocyjnym jest piwo , które podlega ograniczeniom reklamowym i promocyjnym na podst. art. 13 1 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1984 – o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ustawa ta ma na celu zminimalizowanie negatywnych społecznie skutków spożywania alkoholu oraz ograniczenie jego spożycia. Zgodnie zaś z w/w artykułem – zabrania się na obszarze kraju reklamy i promocji napojów alkoholowych ,z wyjątkiem piwa ( którego reklama i promocja jest dozwolona w zakresie określonym w ustawie).Przytaczając definicje promocji napojów alkoholowych oraz reklamy napojów alkoholowych zawartych w w/w ustawie organ uznał, że zapisy regulaminu naruszają przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi , w szczególności art. 13 1 ust.1 pkt 5 i ust.3 uwt. Zgodnie z pkt 9.1 regulaminu towarem objętym promocją są piwa o nazwie [...] i [...] ( produkty promocyjne ) we wszystkich wariantach pojemnościowych ,w tym butelki i puszki , produkowane przez K. P. dostępne w sprzedaży w sklepach sieci B. .W pkt 9.3 regulaminu określono warunki udziału w loterii. Aby wziąć w niej udział należy zakupić 6 sztuk dowolnych produktów promocyjnych jednorazowo (jeden opłacony paragon zakupu) w dowolnym sklepie Sieci B. ,a następnie dokonać zgłoszenia do loterii poprzez wejście na stronę loterii i wypełnienie formularza zgłoszeniowego (pkt 9.3 Regulaminu).Jeden paragon stanowi podstawę do jednego zgłoszenia. W ciągu dnia uczestnik ma prawo do zrealizowania maksymalnie 5 zgłoszeń. Zdaniem organu takie sformułowania zapisów regulaminu budzą strzeżenia z uwagi na treść wspomnianego wyżej art. 13 1 ust.1 pkt 5 uwt. Wynika to m.in. z faktu ,że objęte promocją piwo o nazwie [...] dostępne jest w kilku wariantach pojemnościowych w butelkach 330 ml,500 ml,650 ml oraz puszkach 500 ml, a zawartość alkoholu w tym wyrobie wynosi 5,2 %. Przesądza o powyższym też zapis o konieczność jednorazowego zakupu 6 sztuk produktów promocyjnych oraz o możliwość dokonania 5 zgłoszeń każdego dnia. Organ uznał, że przekaz społeczny odnośnie dziennego spożycia 6 piw zawierających 5,2 % alkoholu jest zdecydowanie negatywny .Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu ,a jego konsumpcja jest związana z nieodłącznym ryzykiem zdrowotnym. W niniejszej sprawie, zdaniem organu istnieje zachęta do nadmiernego spożycia alkoholu. Wprawdzie produktem promocyjnym jest również piwo o nazwie [...] (wariant bezalkoholowy) , ale którego promocja budzi z kolei zastrzeżenia w świetle art. 13 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z nim: zabrania się reklamy , promocji produktów i usług , których nazwa znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego .Zdaniem organu zarówno w przypadku piwa [...], jak i [...] rozmieszczenie elementów graficznych na obu rodzajach piwa jest takie samo. Kształt butelek i puszek jest identyczny. Różnica występuje tylko w kolorystyce. Organ odnosząc się do przedstawionej wraz z wnioskiem opinii prawnej z 21 lipca 2025 roku sporządzonej przez radcę prawnego E. J.-K. oraz korespondencji prowadzonej z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom stwierdził, że dokumenty te nie dotyczą planowanej loterii i nie mają w pływu na ustalenia stanu faktycznego w sprawie.
Strona, reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie. W środku zaskarżenia zarzuciła naruszenie art. 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia ,naruszenie art. 121 §1 w zw. z art. 191 §1 O.p poprzez pominięcie przedłożonych dowodów, naruszenie art. 210 §1 pkt 6 oraz § 4 O.p poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji, art.8 i 2 Kpa poprzez nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki orzeczniczej w analogicznych stanach faktycznych i prawnych. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 131 ust.3 oraz 131 ust.1 pkt 5 poprzez błędną wykładnię i przyjęcie , że loteria promocyjna napojów bezalkoholowych stanowi zakazaną promocję napojów alkoholowych oraz ,że planowana loteria zachęca do nadmiernego spożywania alkoholu. W uzasadnieniu wskazano ,że stanowiące podstawę wydania decyzji przepisy nie dawały organowi podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na organizację loterii promocyjnej , co skutkuje przyjęciem ,że została wydana bez podstawy prawnej. Podkreślono ,że organ bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym. Dalej skarżący podniósł ,że celem przepisu z art. 131 ust.3 jest zakazanie reklamy i promocji produktów , które choć nie stanowią napojów alkoholowych , to de facto rozpowszechniają znak towarowy /promują alkohole objęte zakazem reklamy i promocji. Natomiast piwo alkoholowe nie zostało objęte zakazem reklamy i promocji , tym samym nie może nim być objęte .Organ dokonał rozszerzającej wykładni tego przepisu w oderwaniu od celu ustawy i zakresu jej stosowania. Wskazano w uzasadnieniu na trwające powszechnie kampanie reklamowe/promocyjne piw bezalkoholowych. Piwo bezalkoholowe to samodzielny produkt traktowany jako odrębna kategoria rynkowa ,a jego reklama nie stanowi formy zastępczej dla działania marketingowego względem piwa alkoholowego. Do odwołania załączono cztery decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące loterii promocyjnej piwa bezalkoholowego oraz 3 uchwały Zespołu Orzekającego Komisji Etyki Reklamy dotyczące reklamy piwa alkoholowego i bezalkoholowego.
Organ II instancji decyzją z dnia 18 lutego 2026 roku, o nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano ,że realizacja obowiązku zatwierdzenia regulaminu nakłada na organ orzekający wymóg prowadzenia wnikliwej i kompleksowej analizy jego postanowień. Proces weryfikacji takiego regulaminu uwzględnienia całokształtu przepisów obowiązujących w krajowym porządku prawnym, a więc nie tylko w obszarze ustawy o grach hazardowych, ale także ustawy o wychowaniu trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W ocenie organu użycie przez ustawodawcę pojęcia "nadmiernego spożycia alkoholu" choć niedookreślone, nakłada na organ obowiązek dokonania każdorazowej, zindywidualizowanej analizy mechanizmu planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego wpływu na podstawy konsumentów oraz realizację celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zasadnie organ I instancji oparł się na potocznym i zwyczajowym rozumieniu pojęcia "nadmierne spożycie alkoholu" .Analiza regulaminu wykazała, że dążenie do maksymalizacji szans na wygraną i wypełnienie limitów zgłoszeniowych może skłonić uczestnika do jednorazowego zakupu nawet 30 sztuk półlitrowych butelek piwa o zawartości 5,2% alkoholu każda. Podkreślono ścisły związek pomiędzy zakupem towaru ,a jego spożyciem – uzależnienie wygranej od zakupu dużej ilości alkoholu tworzy silny bodziec ekonomiczny i psychologiczny do jego zwiększonej konsumpcji. Pojęcie "nadmierne spożycie alkoholu " zmienia się wraz ze wzrostem świadomości zdrowotnej społeczeństwa oraz pogłębieniem wiedzy na temat korelacji między konsumpcją alkoholu ,a zagrożeniami społecznymi . Obecnie termin ten jest interpretowany szerzej , obejmując również konsumpcję kiedyś w odbiorze społecznym uznawaną za umiarkowaną . W ocenie organu tak sformułowany regulamin stanowi zachętę do nabywania napojów alkoholowych w ilościach sugerujących spożycie nadmierne i szkodliwe .Uzależnienie korzyści w grze od zakupu znacznej liczby opakowań stoi w bezpośredniej sprzeczności z interesem publicznym oraz celami ustawowymi w zakresie ochrony zdrowia publicznego .Stanowisko organu znajduje uzasadnienie w stanowisku Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom z dnia 9 września 2025 r, nr [...] Opinia ta miała jednak charakter wyłącznie pomocniczy ,a organ samodzielnie ocenił przesłanki w zakresie zastosowania przepisów z art. 13 1 ust 1 pkt 5 oraz art.131 ust.3 ustawy. W odniesieniu do kwestii tzw. promocji pośredniej organ w ślad za organem I instancji przyjął, że dopuszczalność organizacji loterii promocyjnej piwa bezalkoholowego jest ściśle uwarunkowana całkowitym wyeliminowaniem elementów wizualnych i nazewnictwa wywołujących u odbiorców skojarzenia z wariantem alkoholowym danej marki. Przywołana w art. 131 ust.3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi norma ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Każda forma aktywności promocyjnej , która poprzez łudzące podobieństwo do produktu alkoholowego zmierza do utrwalenia wizerunku danej marki alkoholowej w świadomości konsumentów stanowi naruszenie ustawowego zakazu. Przywołano w tym zakresie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 stycznia 2003 ,sygn. K 2/02 , w którym Trybunał wskazał ,że reklama produktu niealkoholowego oznaczonego znakiem kojarzonym z alkoholem stanowi faktycznie równoległą reklamę napoju alkoholowego korzystając z wizerunku handlowego ukształtowanego przez marketing alkoholu. Analizując zarzuty odwołania związane z naruszeniem utrwalonej praktyki orzeczniczej organ II instancji szeroko odniósł się do poszczególnych loterii promocyjnych wskazanych przez odwołującego i wskazując że zindywidualizowany charakter postępowań w przedmiocie wydawania zezwoleń jest konsekwencją stwierdzenia przesłanek uniemożliwiających zatwierdzenie projektu regulaminu ze względu na jego sprzeczność z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Rozstrzygnięcia organów o zbliżonym stanie faktycznym nie mogą mieć więc znaczenia dla poszczególnych rozstrzygnięć. Stąd też niezasadnym był zarzut o naruszeniu zasady równego traktowania podmiotów znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej.