W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ odwoławczy podkreślił, że skarga nie wskazuje żadnych istotnych okoliczności, które mogłyby gop skłonić do zmiany stanowiska. Stwierdził, że zaskarżona decyzja posiada obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z powodu trafności zarzutów dotyczących naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów postępowania.
Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Wynikająca z tego przepisu zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego polega na prawie strony postępowania do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to dwukrotne prowadzenie postępowania wyjaśniającego (zarówno przez organ pierwszej, jak i – w wyniku złożenia przez stronę odwołania - organ drugiej instancji). Postępowanie odwoławcze nie polega zatem jedynie na kontroli i weryfikacji zaskarżonej decyzji, lecz na ponownym rozpatrzeniu sprawy podatkowej. Po skutecznym złożeniu przez stronę odwołania sprawę podatkową, w granicach jej podmiotowego i przedmiotowego rozstrzygnięcia, rozpatruje ponownie organ odwoławczy. Postępowanie odwoławcze jest zatem kontynuacją postępowania podatkowego, które toczyło się przed organem pierwszej instancji. Strona, oprócz zarzutów, które sformułowała w odwołaniu, może składać w nim wnioski dowodowe, a organ odwoławczy jest uprawniony do ich rozpatrzenia przed zakończeniem postępowania odwoławczego, albowiem w myśl art. 235 Ordynacji podatkowej w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 tej ustawy w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Postępowanie odwoławcze organ drugiej instancji kończy wydaniem decyzji, której niezbędnymi elementami są m. in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 5 i 6 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej). Stosownie do treści art. 210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym organ dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tego rodzaju wymogi formalne stawiane uzasadnieniu decyzji mają na celu realizację również innej ogólnej zasady postępowania podatkowego, a mianowicie wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez zastosowania środków przymusu. Nadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji, które można uznać za spełniające wymogi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej realizuje również zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Zatem w uzasadnieniu decyzji powinien znaleźć odzwierciedlenie proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów, argumenty przemawiające za dokonanymi przez organ ustaleniami, odniesienie się do zarzutów odwołania. Wyczerpujące uzasadnienie decyzji pozwala nie tylko stronie na zapoznanie się z procesem decyzyjnym organu, ale również umożliwia sądowi administracyjnemu ocenę prawidłowości prowadzenia tego procesu. Z uzasadnienia decyzji muszą wynikać poczynione przez organ podatkowy ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz ocena tych ustaleń z punktu widzenia zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych ramach prawnych, Sąd stwierdza, że narusza ona powołane wyżej przepisy postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia standardów zakreślonych przepisem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, powodując konieczność wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Stopień ogólności uzasadnienia zaskarżonej decyzji uniemożliwia zapoznanie się z jakąkolwiek argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego , czy powodami, dla których utrzymało ono w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedmiotem postępowania było łączne zobowiązanie pieniężne, zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło brzmienie przepisów u.p.o.l., u.p.r., jak i P.g.k. oraz Ordynacji podatkowej, wyjaśniając przy tym ogólnie na jakich przepisach powinien opierać się organ podatkowy ustalając zobowiązanie łączne. W żadnym fragmencie sporządzonego uzasadnienia organ odwoławczy nie odniósł się indywidualnie do wymierzonego skarżącemu podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Nie można dopatrzyć się w tym uzasadnieniu odniesienia się do dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, ich oceny, dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy subsumcji. W ostatnim zdaniu uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie wyjaśniło jednak z jakimi, ani jakie przepisy w tej konkretnej, indywidualnej sprawie znalazły zastosowanie. W żadnym fragmencie swojego obszernego uzasadnienia nie odniosło się do podniesionej w odwołaniu okoliczności, że budynki w Kazimierzu stanowią zaplecze gospodarstwa rolnego. Wprawdzie odwołanie jest bardzo lakoniczne w swej treści, ale nie uprawnia to organu odwoławczego do pominięcia zawartego w nim zasadniczego wskazania, które kwestionuje wysokość ustalonego zobowiązania. Wśród wielu przytoczonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów zabrakło art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., który zwalnia od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Składając odwołanie, skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, co może tłumaczyć lapidarność tego odwołania. Niemniej jednak powołał się na okoliczność, że opodatkowane budynki stanowią zaplecze gospodarstwa rolnego, co – w kontekście brzmienia ww. przepisu - obligowało organ odwoławczy do wyjaśnienia tej kwestii. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze ten jedyny zarzut odwołania pominęło całkowitym milczeniem.
Sąd zauważa, że na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie jest w stanie dokonać oceny, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznało i rozstrzygnęło sprawę. Tym bardziej jest to utrudnione, że decyzja organu pierwszej instancji – zgodnie z art. 210 § 1a Ordynacji podatkowej - została sporządzona z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego i jej uzasadnienie jest ograniczone do bardzo ogólnego wskazania jej podstawy prawnej, jak i jednozdaniowego stwierdzenia w oparciu o jakie dokumenty łączne zobowiązanie pieniężne zostało ustalone.
Tymczasem z akt administracyjnych przesłanych Sądowi wraz ze skargą wynika, że skarżący w 2016 r. złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego IN-1, w której zadeklarował powierzchnię budynków pozostałych 803,54 m˛ oraz powierzchnię gruntów pozostałych 1.846 m˛. Natomiast z informacji z rejestru gruntów dotyczącej działki nr [...] w K. przy ul. [...] wynika, że jej powierzchnia wynosi 847 m˛, a znajdujące się na niej pozostałe budynki niemieszkalne mają łączną powierzchnię 388 m˛. Na tę rozbieżność organ odwoławczy uwagi nie zwrócił.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było wyjaśnić różnice między złożoną deklaracją IN-1 (czy np. w późniejszych latach, tj. po 2016 r., podatnik nie dokonał jej korekty) a danymi zawartymi w informacji z rejestru gruntów i budynków, która znajduje się w aktach administracyjnych. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy zebrany przez Wójta materiał dowodowy jest wyczerpujący i kompletny, a tym samym wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nawet jeżeli Samorządowe Kolegium Odwoławcze to uczyniło, to działania te nie znalazły jakiegokolwiek odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji.
Ponadto, w związku z treścią odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zobowiązane ustosunkować się do wskazanego w nim zarzutu o opodatkowanych budynkach, które – według skarżącego - stanowią zaplecze gospodarstwa rolnego. Jakiekolwiek ustosunkowanie się do odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze skwitowało lakonicznym stwierdzeniem, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem, prowadząc postępowanie odwoławcze, organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 229 Ordynacji podatkowej). Natomiast, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej). Wybór drogi postępowania pozostawiają organowi odwoławczemu powołane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej, nie zwalniając go jednak z obowiązku kompleksowego rozpatrzenia sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że trafne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej. Naruszenia te mogły mieć na tyle istotny wpływ ma wynik sprawy, że zaskarżona decyzja nie miogła pozostać w obrocie prawnym. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że całkowicie chybione jest zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , że zaskarżona decyzja posiada obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienia faktycznego zaskarżona decyzja w ogóle nie posiada, natomiast jej uzasadnienie prawne jest na tyle ogólnikowe, że mogłoby znaleźć zastosowanie do każdej sprawy dotyczącej łącznego zobowiązania podatkowego, w skład którego wchodzi podatek od nieruchomości i podatek rolny i tym samym narusza art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie może natomiast ustosunkować się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., albowiem do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu okoliczności stanowienia przez sporne budynki zaplecza dla gospodarstwa rolnego, organ odwoławczy w żaden sposób się nie ustosunkował. Nadto, ponieważ okoliczność ta została podniesiona przez skarżącego dopiero w odwołaniu, a sprecyzowana w skardze, w kontrolowanym postępowaniu nie zostały poczynione w tym zakresie żadne ustalenia, co uniemożliwia Sądowi rozpoznanie omawianego zarzutu, a wobec uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, to rozpoznanie jest również przedwczesne.
Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).