W ocenie Dyrektora z akt sprawy wynika, że D. S. nie pełnił funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2017 roku, a zatem nie należy on do kręgu osób współodpowiedzialnych solidarnie za zobowiązania C. M. sp. z o. o. Dyrektor wskazał, że umową z 20 lutego 2017 r. została zawiązana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą C. M. sp.zo.o. Podmiot został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego 23 lutego 2017 roku. Udziały w spółce objął skarżący oraz D. S. - każdy po [...] udziałów o łącznej wartości nominalnej 100.000,00 zł. Zgodnie z brzmieniem § 15 umowy w skład pierwszego zarządu spółki powołano skarżącego jako członka zarządu oraz D. S. powierzając mu stanowisko członka zarządu. Uchwałą nr [...]/2018 z 21 listopada 2018 r. Zgromadzenie Wspólników spółki C. M. powołało J. Ś. na stanowisko prezesa zarządu, natomiast uchwałą nr [...]/2018 z 21 listopada 2018r. odwołało z zarządu skarżącego oraz D. S., przy czym z ustaleń dokonanych w toku postępowania odwoławczego wynika, że D. S. pełnił funkcję członka zarządu od chwili powstania spółki do 3 lipca 2017 roku, kiedy to złożył skuteczną rezygnację ze sprawowania funkcji członka zarządu.
W ślad za Naczelnikiem uznano, że termin płatności zobowiązania podatkowego, z którego powstała objęta postępowaniem zaległość upływał w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu. Za spełnioną uznano również przesłankę bezskuteczności egzekucji. W tym zakresie powołano się m. in. na postanowienie Naczelnika US w L. z 17 lutego 2022r. umarzające postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości spółki. W ocenie Dyrektora wniosek o ogłoszenie upadłości spółki winien być zgłoszony 31 marca 2018 r. a nie jak wskazał Naczelnik 27 marca 2018r. Zaznaczono przy tym, że odmienne ustalenia w zakresie okoliczności obligujących do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, zwłaszcza, że wniosek taki nigdy nie został złożony.
W toku postępowania odwoławczego organ ustalił, że termin płatności zobowiązania w podatku VAT za październik 2017 roku, określonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 8 października 2021 r., upływał 27 listopada 2017 roku i z dniem 28 listopada 2017 roku zobowiązanie to przekształciło się w zaległość podatkową. Nie jest istotne, że decyzja określająca spółce przedmiotowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik 2017 roku została wydana 8 października 2021 roku, bowiem zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, objęte zaskarżoną decyzją, powstało z mocy prawa, a spółka była zobowiązana do jego prawidłowego wyliczenia, zadeklarowania i wykonania w terminie przewidzianym przepisami prawa. W wyniku niewypełnienia przez spółkę wyżej wymienionych obowiązków konieczne stało się wydanie przez organ podatkowy decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Ponadto organ wskazał, że dla uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie ma zasadniczego znaczenia kwestia istnienia jednego wierzyciela. Nawet w przypadku, gdy jedynym wierzycielem spółki kapitałowej jest Skarb Państwa, nie można przyjąć, że członkowie jej zarządu nie mają z tego powodu obowiązku zgłaszać wniosku o ogłoszenie upadłości w ramach przesłanek egzoneracyjnych.
Organ odwoławczy podzielił również argumenty Naczelnika odnośnie twierdzenia skarżącego, że nie sprawował faktycznie funkcji członka zarządu C. M. Sp. z o. o., a pozostawał jedynie jej reprezentantem w znaczeniu formalnym. Uznał, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Niemożliwe jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody, a członek zarządu może w każdym czasie zrezygnować ze swojej funkcji.
W ocenie Dyrektora nie były zasadne twierdzenia wskazane w odwołaniu, że stan zdrowia oraz zasądzone kary pozbawienia wolności za jazdę samochodem pod wpływem alkoholu, są okolicznościami zwalniającymi skarżącego z solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległość spółki C. M.. Organ nie negował przy tym samego faktu przewlekłości chorobowej, skarżącego ale uznał, że okoliczności, na które się powołał, dotyczące złego stanu zdrowia, nie usprawiedliwiają braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Tezę tę wzmacnia szereg argumentów, tj. pełna zdolność do czynności prawnych, dobrowolne przyjęcie funkcji członka zarządu, (choć zważając na swoje problemy zdrowotne skarżący mógł odmówić jej przyjęcia) oraz możliwość rezygnacji z pełnienia tej funkcji.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na omówioną powyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 7 września 2023r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono m. in. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O. p. poprzez:
a) naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności objawiającej się
zaniechaniem zgromadzenia i rozpatrzenia w toku postępowania w I i II instancji całości materiału dowodowego, tj. przesłuchania zawnioskowanych świadków oraz braku przeprowadzenia pozostałych dowodów na okoliczności wskazane przez stronę, w tym w szczególności na okoliczność braku winy skarżącego w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości C. M. Sp. z o. o. oraz na okoliczność nieistnienia podstaw zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania;
b) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika;
c) naruszenie zasady informowania strony o przebiegu postępowania i zapewnienia
stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów;
d) błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia
wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji;
e) niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uznanie przeprowadzenia wniosków dowodowych skarżącego za zbędne w wyniku czego poczynione przez organ ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia mają charakter dowolny;
- co skutkowało błędnym orzeczeniem o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe C. M. Sp. z o. o. raz ustaleniem, że D. S. - członek
zarządu - nie ponosi solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległość w podatku VAT za październik 2017 roku;
2) art. 70 § 1 O. p. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie zaniechanie umorzenia
postępowania podatkowego;
3) art. 70 § 6 pkt 1 O. p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
4) art. 11 ust. 1 i ust. 1a ustawy - Prawo upadłościowe poprzez przyjęcie, że obowiązek zarządu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki C. M. upłynął 31 marca 2018 roku;
5) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O. p. poprzez ustalenie, że nie zaszły okoliczności pozwalające na przyjęcie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki C. M. nastąpiło bez winy strony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Na wniosek pełnomocnika skarżącego Sąd postanowieniem z dnia 20 lutego 2024r. zawiesił postępowanie w związku ze skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie I SA/Wr 966/22, pytaniami prejudycjalnymi. W ocenie Sądu przedstawiona kwestia prejudycjalna mogła mieć bezpośredni wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy bowiem dotyczy wymogów wynikających z prawa unijnego w zakresie uprawnień osoby fizycznej do skutecznego zakwestionowania ustaleń i ocen w zakresie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zobowiązania podatkowe osoby prawnej.
Po podjęciu zawieszonego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne.
Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W ocenie Dyrektora należało orzec o solidarnej z C. M. sp. z o.o. . odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe tej spółki. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc m.in., że nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na fakt, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w sposób instrumentalny, że skarżącemu, z powodu stanu zdrowia, nie można przypisać winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz, że organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił decyzję organu I instancji ww części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. S., uznając że złożył on skuteczną rezygnację ze sprawowania funkcji członka zarządu.
Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 116 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie z kolei z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przytoczone przepisy znajdują się w dziale III, rozdziale 15 O.p. zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". W odniesieniu do odpowiedzialności osób trzecich w orzecznictwie wskazuje się, że cechą charakteryzującą ich odpowiedzialność jest to, iż odpowiadają one za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed unikaniem tej odpowiedzialności przez m.in. podatników, płatników, inkasentów. Ma ona więc charakter zastępczy, subsydiarny wobec pierwotnej odpowiedzialności samych zobowiązanych z tytułu uiszczenia należności publicznoprawnych [tak: wyrok NSA z 09 lipca 2014 r., II FSK 1310/12].
Odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe ma charakter odpowiedzialności akcesoryjnej. Oznacza to, że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika skutkuje bezprzedmiotowością orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za tego rodzaju zobowiązanie. Powyższy pogląd znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że jeśli należność samego zobowiązanego uległa przedawnieniu i nie jest on już zobowiązany do jej zapłaty wobec wygaśnięcia, to skutki w postaci odpadnięcia obowiązku jej zapłaty przez osobę trzecią są takie same jak dla głównego zobowiązanego. A więc odpowiedzialność osoby trzeciej nie może trwać dłużej, niż odpowiedzialność samego zobowiązanego
Z uwagi na akcesoryjny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej analizę przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego wynikających z przepisu art. 116 § 1 O.p. poprzedzić należało zbadaniem czy w niniejszej sprawie nie doszło do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego C. M. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za październik 2017 r. oraz czy nie naruszono art. 118 § 1 O.p. Z przepisu tego wynika, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Zobowiązanie to co do zasady powinno ulec przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2022 r. Organy powołują się jednak na art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W kontekście przytoczonej regulacji organ odwoławczy podniósł, że zawiadomieniem z 27 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. poinformował C. M. Sp. z o. o. o wszczęciu 29 kwietnia 2022 roku dochodzenia w sprawie o przestępstwo polegające na niezapłaceniu w terminie płatności podatku od towarów i usług za październik 2017 r. Tym samym 29 kwietnia 2022 roku został zawieszony bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za październik 2017 roku. Zawiadomienie zostało uznane za doręczone z upływem 14 listopada 2022 roku w trybie fikcji doręczenia. W ocenie skarżącego wszczęcie postępowania karnego- skarbowego nastąpiło w sposób instrumentalny.
Kluczowe znaczenie dla oceny zarzutów w przedmiocie przedawnienia ma uchwała NSA z 24 maja 2021 r., I FPS 1/21. W uchwale tej stwierdzono, że ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że sądy administracyjne pierwszej instancji mają obowiązek badać czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Przeprowadzenie takiego badania jest w istocie możliwe na gruncie sprawy podatkowej. Dopiero bowiem w świetle wszechstronnej analizy okoliczności konkretnej sprawy podatkowej, związanych najczęściej ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podejmowanymi wcześniej w postępowaniu podatkowym czynnościami dowodowymi i aktywnością prowadzącego je organu podatkowego, można ustalić czy instytucji wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie wykorzystano jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Taki wniosek może potwierdzić fakt wszczęcia tego postępowania w sytuacji gdy z oczywistego braku przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. art. 1 k.k.s.) lub istnienia negatywnych przesłanek procesowych, wymienionych w art. 17 § 1 k.p.k., jasne jest już w momencie wydania postanowienia, że cele postępowania karnego skarbowego nie będą mogły być zrealizowane. O braku woli realizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniu instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może świadczyć również brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania. W uzasadnieniu wskazanej uchwały stwierdzono również, że w przypadkach wątpliwych, w szczególności wówczas gdy moment wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, wyjaśnienie tej kwestii powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji podatkowej, stosownie do art. 210 § 4 O.p. Taka informacja jest konieczna aby z jednej strony zagwarantować podatnikowi, że postępowanie podatkowe jest prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zgodnie z art. 121 § 1 tej ustawy. Z drugiej zaś jej zamieszczenie umożliwi następnie dokonanie oceny prawidłowości zastosowania tej instytucji przez sąd administracyjny kontrolujący akt wydany przez organ podatkowy.
Zobowiązanie podatkowe spółki według organu nie uległo przedawnieniu bo na skutek zawiadomienia z 27.10.2022r. o wszczęciu w dniu 29.04.2022r. dochodzenia nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania ale zarzut skarżącego o instrumentalnym wszczęciu postępowania, w świetle w/w uchwały jest o tyle zasadny, że w aktach brak postanowienia o wszczęciu tego dochodzenia, a ponadto z pisma Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., prowadzącego dochodzenie wynika, że po upływie 15 miesięcy od wszczęcia postępowania "prowadzone są intensywne czynności procesowe mające na celu przesłuchanie J. Ł. w charakterze świadka". Z pisma tego nie wynika, żeby oprócz tego podejmowano jakiekolwiek inne czynności, co może świadczyć o braku woli realizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniu instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Same próby przesłuchania skarżącego w charakterze świadka w trwającym 15 miesięcy postępowaniu karnym skarbowym na pewno nie świadczą o tym, że w postępowaniu tym gromadzony jest materiał dowodowy i że zmierza ono do zakończenia.
W tym miejscu należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania przez organ I instancji decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości spółki, na podst. przepisu art. 118 § 1 O.p., ponieważ w dacie rozstrzygania przez organ podatkowy w zakresie orzeczenia tej odpowiedzialności, tj. w dniu 30 września 2022r r., od końca roku, w którym powstała zaległość objęta tym rozstrzygnięciem nie upłynęło 5 lat. Przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji nie ma przeszkód, aby organ odwoławczy już po upływie tego terminu uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., ale tylko wówczas gdy uchylana decyzja została wydana przed jego terminem, a organ odwoławczy – orzekając co do istoty sprawy – nie zwiększy zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej w porównaniu z treścią rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (wyrok NSA w sprawie I FSK 2322/15, z 7.10.2020 r.) Taki pogląd jest już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że organ II instancji uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 30 września 2022 roku w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J. Ł. wraz z drugim członkiem zarządu - D. S. za zaległość C. M. Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2017 i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, oraz utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 30 września 2022 r. w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J. Ł. wraz z C. M. Sp. z o. o. zaległość C. M. Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2017 r. Organ odwoławczy niewątpliwie zwiększył więc zakres odpowiedzialności skarżącego bowiem uznał, że skarżący, już tylko sam, bez drugiego członka zarządu, wraz ze spółką był odpowiedzialny za jej zaległości.
Co do umorzenia postępowania w części dotyczącej D. S. w uzasadnieniu jest tylko lakonicznie wskazana okoliczność, że ten złożył skuteczną rezygnację z funkcji członka zarządu, czego jednak nie potwierdzają dowody znajdujące się w aktach sprawy . W aktach znajduje się bowiem jedynie kserokopia rezygnacji z funkcji członka zarządu D. S. skierowana do spółki z 20 czerwca 2017r. ( [...] akt adm ), kserokopie dowodów wysłania rezygnacji, ( k. [...] akt adm), kserokopia wniosku ( niepodpisanego) do Sądu Rejonowego G. z 12 marca 2018r. o wykreślenie D. S. z KRS jako członka zarządu, ( k.[...] akt adm), kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego G. z 20 czerwca 2018r. o umorzeniu postępowania z powodu nieprzedłożenia oryginałów pisma o rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz oryginałów dowodów wysłania rezygnacji (k [...] akt adm). W aktach znajduje się tez uchwała nr [...]/2018 Zgromadzenia Wspólników spółki C. M., w przedmiocie odwołania zarządu spółki, z której wynika, że tą uchwała odwołano z zarządu zarówno skarżącego jak i D. S. (k. [...] akt adm). Dowody te, wbrew twierdzeniu organu wskazują wręcz, że D. S. nie złożył skutecznej rezygnacji z funkcji członka zarządu w dniu 20 czerwca 2017r. a został z tej funkcji odwołany w dniu 21 listopada 2018r. Gdyby bowiem złożył wcześniej skuteczną rezygnację nie byłoby potrzeby odwoływania go z funkcji członka zarządu przez zgromadzenie wspólników.
W tym miejscu należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej P. z dnia 4 września 2023r, którą to decyzją Dyrektor uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 23 września 2022 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. S., jako członka zarządu, wraz ze spółką oraz członkiem jej zarządu J. Ł. - za zaległość podatkową C. M. sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2017 roku w kwocie 58.502,00 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 24.705,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 107,59 zł. i umorzył postępowanie w sprawie. W decyzji tej organ odwoławczy uznał, że D. S. złożył skuteczną rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu 3 lipca 2017r., kiedy to spółka miała możliwość zapoznania się ze skierowaną do niej i awizowaną przesyłką zawierającą oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu, wobec czego nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki C. M.. Decyzja wydana wobec D. S. nie była przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie ale dowody zgromadzone w aktach nie potwierdzają twierdzeń organu, że D. S. w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązania nie był członkiem zarządu C. M. sp. z o.o.
Jednocześnie Sąd uznał, że pozostałe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Na zakończenie odnosząc się do wyroku TSUE z 30.04.2025r. w sprawie C 278-24 w ocenie Sądu nie ma on wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia a wręcz potwierdza stanowisko organu co do zasadności zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 116 O.p.
Wynika bowiem z niego, ze artykuł 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2018/1695 z dnia 6 listopada 2018 r., w związku z art. 325 TFUE, z prawem własności, a także z zasadami równego traktowania, proporcjonalności i pewności prawa, należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie mechanizmowi krajowemu, w ramach którego:
- członek lub były członek zarządu spółki mającej zobowiązanie z tytułu podatku od wartości dodanej ponosi wraz z tą spółką solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe w okresie, w którym pełnił on tę funkcję,
- odpowiedzialność ta jest ograniczona do tych zaległości podatkowych, których egzekucja od spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna,
- zwolnienie z tej odpowiedzialności zależy w szczególności od przedstawienia przez członka lub byłego członka zarządu dowodu, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został złożony we właściwym czasie lub że niezłożenie tego wniosku nie wynika z jego winy, o ile ów członek lub były członek, w celu wykazania braku winy, może skutecznie powołać się na to, że dochował wszelkiej staranności wymaganej przy prowadzeniu spraw danej spółki, przy czym wspomniany członek lub były członek nie może w tym celu ograniczyć się do podniesienia, że w chwili stwierdzenia trwałej niewypłacalności jedynym wierzycielem tej spółki był Skarb Państwa.
W pkt 85 wyroku TSUE wskazał, że prawdą jest, iż wedle wskazań sądu odsyłającego członek lub były członek zarządu spółki posiadającej tylko jednego wierzyciela nie ma możliwości zwolnienia z odpowiedzialności solidarnej w następstwie złożenia "skutecznie" takiego wniosku, w szczególności ze względu na to, że wniosek ten zostanie odrzucony przez sąd właściwy w sprawach upadłościowych. TSUE wskazał, że jednakże z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. wydaje się wynikać, że samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie wynik postępowania wszczętego poprzez złożenie tego wniosku, wystarczy, aby uznać, że członek lub były członek zarządu danej spółki wypełnił swoje zobowiązania wynikające z tego przepisu, niezależnie od liczby wierzycieli tej spółki.
Skarżący nie twierdził, że posiadanie tylko jednego wierzyciela powoduje, że nie ma możliwości zwolnienia się z odpowiedzialności solidarnej w następstwie złożenia "skutecznie" wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący podnosił natomiast , że niezapłacenie jednego zobowiązania nie stanowi o niewypłacalności dłużnika w rozumieniu art. 10 w zw. z art. 11 ust 1 p.u. W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia przynajmniej z dwoma wierzycielami i z dwoma niezapłaconymi zobowiązaniami. Pierwsze wobec wierzyciela któremu spółka nie zapłaciła za dostawę towaru wynikająca z faktury nr [...] z dnia 21 04 2017r. w wysokości 74 000 zł i drugie z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2017r. w kwocie 58 502 zł.
Reasumując zdaniem Sądu, w sprawie naruszono art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 191 O.p. w zw. art. 70 § 6 pkt 1, art. 70c oraz art. 70 § 1 O.p. i art. 118 § 1 O.p. poprzez nieustalenie okoliczności wszczęcia postępowania karnego-skarbowego (w aktach brak jest postanowienia o wszczęciu tego postępowania), nieustalenie, czy organ karny skarbowy oprócz prób przesłuchania skarżącego w charakterze świadka przeprowadził jakieś czynności lub dowody zmierzające do wyjaśnienia sprawy tak aby sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy dokładnie zweryfikuje wskazaną okoliczność.
Jeśli okaże się, że w sprawie karnej skarbowej organ nie zmierzał do realizacji celu tego postępowania to decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać uchylona w całości a postępowanie w sprawie zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, z powodu przedawnienia zobowiązania.
Mając na względzie powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wskazane wyżej naruszenia przepisów procesowych mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 500 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).