Uzasadnienie
1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest interpretacja indywidualna z dnia 25 marca 2026 r., nr [...], Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "Dyrektor KIS" lub "organ interpretacyjny"), który uznał za nieprawidłowe stanowisko M. S. (dalej jako: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") w przedmiocie podatku od towarów i usług.
1.1. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 27 stycznia 2026 r. strona wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym przedstawiając zdarzenie przyszłe podała, że jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i posiada status czynnego podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, (Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.t.u."). Przedmiotem prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej jest wynajem nieruchomości, zarówno stanowiących wyłączną własność wnioskodawcy, jak i takich, których wnioskodawca jest współwłaścicielem. Strona planuje utworzenie fundacji rodzinnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 825 ze zm. – dalej w skrócie "u.f.r."), której głównym celem jest zabezpieczenie i usprawnienie sukcesji oraz wydzielenie majątku generującego pasywny dochód, w celu jego ochrony, zapewnienia ciągłości zarządzania, reinwestowania i dalszego pomnażania. Fundacja będzie czynnym podatnikiem VAT. W związku z planowanym utworzeniem fundacji, wnioskodawca zamierza wnieść do niej część majątku związanego z prowadzoną przez niego jednoosobową działalnością gospodarczą – tak, by wyposażyć fundację w majątek. Wniesienie tego majątku do fundacji nastąpi w ramach jednorazowej czynności prawnej, tj. darowizny majątku dla fundacji. Strona zamierza wydzielić z prowadzonego przedsiębiorstwa część nieruchomości wraz z przypisanymi do nich składnikami materialnymi i niematerialnymi, w taki sposób, aby tworzyły one zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów u.p.t.u. Przedmiotem planowanej darowizny będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa wnioskodawcy (dalej: "wydzielona działalność"), stanowiąca organizacyjnie i finansowo wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności, polegającej na wynajmie nieruchomości komercyjnych. Przenoszony zespół składników będzie obejmował nieruchomości przeznaczone do wynajmu wraz z elementami niezbędnymi do kontynuowania tej działalności, w szczególności powiązanymi umowami, należnościami, zobowiązaniami, dokumentacją oraz sposobem organizacji zarządzania tym segmentem. Jednocześnie strona pozostawi w zasobach swojej działalności gospodarczej pozostałe nieruchomości z puli, które nadal będą wykorzystywane przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na najmie, przy czym działalność ta będzie prowadzona w mniejszej skali, w oparciu o składniki majątkowe, które nie zostały przypisane do przenoszonej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W skład wydzielonej działalności, która docelowo ma zostać wniesiona do fundacji wchodzi szereg środków trwałych, w tym następujące nieruchomości:
1) nieruchomość nr [...], której wnioskodawca jest jedynym właścicielem - składa się z czterech działek i jest zabudowana budyniem usługowym (w L.);
2) nieruchomość nr [...], której jest współwłaścicielem w ˝ części - nieruchomość składa się z jednej działki, na której znajdują się cztery hale magazynowe i dwie hale namiotowe (w [...]), które są przedmiotem umów najmu;
3) nieruchomość nr [...], której jest współwłaścicielem w ˝ części - nieruchomość składa się z dwóch działek. Nieruchomość nr [...] jest nieruchomością bezpośrednio przyległą do nieruchomości nr [...]. Jedna z hal posadowionych na nieruchomości nr [...] swoim obrysem wkracza na fragment nieruchomości nr [...] i wspomaga korzystanie z nieruchomości nr [...] (w [...]);
4) nieruchomość nr [...], której strona jest jedynym właścicielem - nieruchomość składa się z jednej działki i jest zabudowana budynkiem o charakterze biurowo-magazynowym (w P. ), którego powierzchnie są wynajmowane kontrahentom;
5) nieruchomość nr [...], której jest współwłaścicielem w ˝ części – nieruchomość składa się z dwóch działek i jest zabudowana budynkiem usługowym (w N. T. ) który jest wynajmowany kontrahentom strony.
Oprócz wymienionych nieruchomości, w skład wydzielonej działalności wejdą jeszcze:
- użytkowany przez stronę na podstawie umowy leasingu samochód specjalny typu kamper wykorzystywany funkcjonalnie w ramach prowadzonej działalności, stanowiący istotny składnik zaplecza technicznego umożliwiającego realizację jej zadań gospodarczych, tj. mobilne biuro. Z uwagi na fakt, iż nieruchomości są rozlokowane w różnych miejscach kraju, kamper pozostaje w stałym wykorzystaniu na potrzeby tej działalności i służy realizacji jej celów operacyjnych, w szczególności poprzez zapewnienie mobilności, zaplecza logistycznego oraz organizacyjnego niezbędnego do wykonywania czynności gospodarczych. Pozostaje integralnym elementem zespołu składników majątkowych, organizacyjnych i funkcjonalnych, który łącznie umożliwia samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie;
- środki trwałe oraz inne ruchomości związane z przedmiotem najmu;
- umowy najmu nieruchomości nr [...], umowy na dostawę mediów do nich, których wnioskodawca jest stroną (do niektórych z nieruchomości stroną umów na dostawę mediów są najemcy), umowy ubezpieczenia nieruchomości, których jest stroną (do niektórych z nieruchomości stroną umów ubezpieczeniowych są najemcy);
- należności i zobowiązania wynikające z powyższych umów;
- baza klientów;
- ogół wiedzy i informacji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (know-how), w tym w szczególności specjalistyczna wiedza techniczna (budowlana), doświadczenie w zakresie zarządzania portfelem inwestycyjnym nieruchomości oraz wypracowane procesy obsługi i zarządzania nieruchomościami.
Po wyodrębnieniu i wniesieniu do fundacji wydzielonej działalności, strona będzie w dalszym ciągu prowadziła we własnym imieniu jednoosobową działalność gospodarczą, która jak dotychczas będzie polegała na wynajmie posiadanych nieruchomości (nieruchomość w [...], której jest właścicielem w ? części; nieruchomość mieszkalna w P., stanowiąca wyłączną własność strony i lokal mieszkalny w U. M., którego jest jedynym właścicielem oraz środki trwałe i inne ruchomości związane z przedmiotem najmu; umowy najmu i umowy na dostawę mediów; umowy ubezpieczenia nieruchomości; należności i zobowiązania wynikające z powyższych umów; baza klientów; ogół wiedzy i informacji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą).
Intencją strony jest wniesienie do fundacji wydzielonej działalności w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa majątku do fundacji, aby kontynuowała ona działalność gospodarczą polegającą na wynajmie lub wydzierżawianiu w taki sam sposób, w jaki dotychczas robił to wnioskodawca. Wniesienie do fundacji rodzinnej obejmuje wyłącznie tę część nieruchomości oraz powiązane z nią składniki majątkowe i organizacyjne, które zostały wyodrębnione w taki sposób, aby umożliwiały fundacji samodzielne i ciągłe prowadzenie działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie, podczas gdy pozostała część nieruchomości pozostaje po stronie wnioskodawcy i będzie przez niego nadal wykorzystywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, niezależnie od działalności realizowanej przez fundację rodzinną, co potwierdza istnienie dwóch odrębnych, równolegle funkcjonujących struktur gospodarczych. W ramach wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w postaci wydzielonej działalności nastąpi wyodrębnienie funkcjonalne polegające na tym, że składniki majątkowe będące przedmiotem przyszłej darowizny umożliwiają świadczenie usług w zakresie wynajmu nieruchomości i nie potrzebują innych aktywów materialnych lub niematerialnych by kontynuować swoją działalność. Nieruchomości nr [...], które mają zostać przeniesione do fundacji w ramach wydzielonej działalności są obecnie wynajmowane i nie wystąpi żadna przerwa w świadczeniu usług po ich przeniesieniu. Na potrzeby wyodrębnienia wydzielonej działalności wnioskodawca podjął już działania organizacyjne i formalne, zmierzające do zapewnienia odrębnej obsługi księgowej, prawnej oraz ubezpieczeniowej dla zespołu składników majątkowych obejmujących nieruchomości przeznaczone do wniesienia do fundacji. W szczególności strona przygotowała rozwiązania umożliwiające przyporządkowanie przychodów, kosztów, należności i zobowiązań do wyodrębnionego segmentu działalności obejmującego nieruchomości wnoszone do fundacji rodzinnej, w tym poprzez stosowne narzędzia ewidencyjne oraz dokumentacyjne, pozwalające na bieżące monitorowanie wyników finansowych tej części działalności niezależnie od pozostałej działalności prowadzonej przez wnioskodawcę. Ponadto zapewniono odrębną obsługę prawną i ubezpieczeniową dla nieruchomości objętych wyodrębnianą zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, w szczególności poprzez przygotowanie dokumentacji umożliwiającej przeniesienie praw i obowiązków, wynikających z umów związanych z tymi nieruchomościami na fundację, co umożliwi kontynuowanie działalności polegającej na najmie tych nieruchomości przez fundację bez zakłóceń organizacyjnych.
1.2. Na tle opisanego powyżej zdarzenia przyszłego strona zadała następujące pytania:
1) czy planowane przez wnioskodawcę nieodpłatne przekazanie wydzielonej działalności na rzecz fundacji będzie stanowić zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu u.p.t.u.?
2) czy planowane przez wnioskodawcę nieodpłatne przekazanie wydzielonej działalność na rzecz fundacji nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w oparciu o art. 6 pkt 1 u.p.t.u.?
1.3. Przedstawiając własne stanowisko strona stwierdziła, że zespół składników majątkowych i niemajątkowych przeznaczonych do przekazania na rzecz fundacji spełnia definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e u.p.t.u. Przedmiot darowizny stanowi wewnętrznie powiązany i zorganizowany kompleks elementów, obejmujący nieruchomości nr [...] wraz z umowami towarzyszącymi (w tym mediami i ubezpieczeniami w zakresie, w jakim stroną jest wnioskodawca), należnościami i zobowiązaniami wynikającymi z tych stosunków, dokumentacją, bazą klientów oraz know-how i procesami zarządczymi, a także zapleczem techniczno – organizacyjnym (w tym kamperem wykorzystywanym jako mobilne biuro). Zespół ten został (i ma zostać) wydzielony w strukturze przedsiębiorstwa strony w sposób umożliwiający jego identyfikację jako odrębnego segmentu działalności oraz przypisanie do niego składników i relacji kontraktowych koniecznych dla prowadzenia działalności najmu nieruchomości. Jednocześnie wnioskodawca wdrożył (oraz kontynuuje wdrażanie) rozwiązania ewidencyjne i organizacyjne pozwalające na przyporządkowanie do wydzielanego segmentu przychodów, kosztów, należności i zobowiązań, co spełnia przesłankę wyodrębnienia finansowego rozumianą jako możliwość przypisania danych ekonomicznych do wyodrębnionej części przedsiębiorstwa (bez konieczności prowadzenia dla niej formalnie odrębnych ksiąg). Zdaniem strony kluczowa – z perspektywy przesłanki funkcjonalnej – jest okoliczność, że fundacja będzie kontynuowała działalność gospodarczą w zakresie najmu w takim samym modelu jak dotychczas wnioskodawca i bez przerwy w świadczeniu usług, przy wykorzystaniu przenoszonego zespołu składników. Istotne jest bowiem, aby przekazywany zespół składników pozwalał na prowadzenie samodzielnej działalności, a kontynuacja działalności przez nabywcę stanowi istotny element oceny. W realiach niniejszej sprawy przenoszony zespół składników umożliwia fundacji samodzielne prowadzenie działalności najmu komercyjnego, bez konieczności pozyskiwania kluczowych elementów po stronie fundacji, co przesądza o spełnieniu przesłanki funkcjonalnej. W konsekwencji, skoro przedmiot darowizny stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e u.p.t.u., to planowana czynność jego nieodpłatnego przekazania na rzecz fundacji stanowi "zbycie" zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.t.u. Pojęcie "zbycia" obejmuje bowiem wszelkie czynności skutkujące przeniesieniem prawa do rozporządzania jak właściciel, w tym darowiznę. Według strony, skoro przepis art. 6 pkt 1 u.p.t.u. wyłącza spod działania ustawy transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, to planowane przekazanie wnoszonej działalności do fundacji pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT (czynność nie podlega opodatkowaniu).
1.4. W opisanej na wstępie interpretacji indywidualnej z dnia 25 marca 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, uznając stanowisko spółki za nieprawidłowe podkreślił, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 u.p.t.u., winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu k.c.) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e u.p.t.u. W motywach interpretacji zaznaczono, że przepisy u.p.t.u. oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia "przedsiębiorstwo". Powołano się na regulację z art. 55ą ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie: "k.c."), w której użyto sformułowania, że "obejmuje ono w szczególności", co pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w owym przepisie. Przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55ą k.c. jest to "zespół" składników materialnych i niematerialnych o cechach "zorganizowania" oraz "przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej". Potwierdza to przepis art. 55˛ k.c., na mocy którego czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym, funkcjonalnym i materialnym. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Dokonując wykładni przepisu art. 2 pkt 27e u.p.t.u. organ interpretacyjny uznał, że podstawowym wymogiem jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), a kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza. Tym samym, aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.