Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z 6 czerwca 2022 r. określił P. sp. z o.o. w W. (obecnie w T., dalej spółka, skarżąca, strona) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 705.871,00.
Z akt spawy wynika, że spółka w dniu 21 stycznia 2020 r. złożyła deklarację w sprawie podatku od nieruchomości na 2020 r., wykazując go w kwocie 598.108,00 zł. Następnie, 26 czerwca 2020 r. złożyła korektę deklaracji w związku, z posiadaniem gruntu o pow. 200 m˛, dzierżawionego na podstawie umowy najmu zawartej w 2003 r. z N. C., na terenie którego przebiega sieć gazowa. Grunt ten został zgłoszony do opodatkowania według stawki, jak dla gruntów pozostałych. Na wezwanie organu skarżąca przekazała organowi: wykaz budowli posiadanych w 2020 r., wykaz różnicy w wartości budowli w latach 2019-2020 oraz stan aktywów trwałych na 31 grudnia 2020 r. Wyjaśniła, że w 2020 r. wyłączyła z opodatkowania ww. podatnikiem urządzenia techniczne, które nie stanowiły urządzeń budowlanych i budowli w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.; dalej: "P.b."), ani nie są budowlami w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.; dalej: "u.p.o.l."), w związku z czym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Spółka poinformowała również, ze wartość wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości urządzeń technicznych w 2020 r. w stosunku do lat ubiegłych zgodnie z wykazem różnic nieruchomości [...] wynosi: 4.506.571,16 zł. W dniu 20 października 2021 r. spółka złożyła kolejną korektę deklaracji z wyjaśnieniem, że w wyniku przeprowadzonej kontroli procesu realizacji i dokumentowania inwestycji zidentyfikowała przypadki, w których zanotowano opóźnienie w sporządzaniu dokumentacji kończącej proces inwestycyjny. Dokumentacja została uzupełniona, wskutek czego wykazana została zaległość w rozliczeniu podatku od nieruchomości obejmująca budowle. Kwota podatku od nieruchomości za 2020 r. ostatecznie zadeklarowana przez spółkę wyniosła 615.740,00 zł.
Postanowieniem z 22 października 2021 r. Burmistrz wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. i powołał biegłego w celu ustalenia, czy urządzenia techniczne, o których wartość skarżąca obniżyła podstawę opodatkowania stanowią niezbędny i konieczny element sieci gazowej, z punktu widzenia kryterium całości techniczno-użytkowej. Po otrzymaniu opinii biegłego, powołaną na wstępie decyzją z 6 czerwca 2022 r. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r. w wysokości 705.871,00 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dokonując klasyfikacji obiektów budowlanych, takich jak stacja redukcyjno-pomiarowa gazu, należy posłużyć się teorią funkcjonalną budowli. Obiektami budowlanymi, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b P.b. mogą być budowle (art. 3 pkt 3), budowle wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 9) oraz traktowane jako jeden obiekt budowlany budowle pozostające ze sobą w związku funkcjonalnym i tworzące z nim całość techniczno-użytkową (art. 3 pkt 1 lit. b i art. 3 pkt 3). Ze względu na to, że budowle mają charakter bardziej zróżnicowany niż budynki i często pozostają w funkcjonalnym związku, konieczne jest traktowanie jako jednego obiektu takich budowli, które stanowią całość techniczno-użytkową. Organ zaznaczył, że przedłożona w sprawie opinia biegłego potwierdziła, iż gazociąg stanowi funkcjonalną całość, bo jedynie przy takim ujęciu spełnia on rolę, dla której funkcjonuje. Poszczególne elementy sieci gazowej nie przestają być częścią budowli tylko dlatego, że nie jest wykluczone, aby odrębnie ocenione, mogły w jakimś stopniu zostać uznane za budowle. Wskutek połączenia poszczególnych elementów w jedną zorganizowaną całość, uzyskują one status budowli, a w konsekwencji składają się na przedmiot opodatkowania. Zadaniem punktów redukcyjno-pomiarowych jest redukcja ciśnienia gazu do wartości wymaganej przez odbiorcę końcowego oraz pomiar parametrów i przesłanie ich operatorowi sieci gazowej. Nie byłoby to możliwe bez fizycznego, tzn. technicznego połączenia punktów redukcyjno-pomiarowych z gazociągiem stanowiącym część sieci gazowej. Z kolei stacja redukcyjno-pomiarowa nie funkcjonuje bez kontenera, fundamentu i urządzeń technicznych. Bez obudowy czy fundamentu, izolacji, posadzki, wewnętrznego oświetlenia, zasilania etc. nie można zamontować urządzeń, a bez urządzeń technicznych ani szafka ani też sam fundament czy obudowa nie byłyby potrzebne. To wystąpienie związku techniczno-użytkowego, w ocenie organu, uzasadnia opodatkowanie jako budowli w rozumieniu przepisów art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. obiektu budowlanego o złożonej budowie, będącego obiektem kompletnym, tzn. takim, którego wykorzystanie wszystkich fizycznie połączonych elementów pozwala na realizowanie funkcji, dla których został stworzony. W ocenie organu gazociąg, stacje gazowe, układy pomiarowe, tłocznie gazu i inne urządzenia stanowią całość techniczno-użytkową. Nie można mówić o przesyłaniu i dystrybucji gazu bez urządzeń stacji redukcyjnych i pomiarowych. Brak jest również podstaw prawnych do sztucznego podziału stacji gazowych na poszczególne elementy i wyodrębnienie z niej fundamentów. Wszystko razem stanowi bowiem całość techniczno-użytkową. Wykazane przez spółkę obiekty i urządzenia stanowią całość techniczno-użytkową, służącą prowadzeniu działalności gospodarczej i dlatego od całości powinien być naliczony podatek od nieruchomości. To stanowisko potwierdza opinia biegłego. Opiniowane urządzenia współtworzą całość techniczno - użytkową, która zapewnia korzystanie zgodnie z przeznaczeniem z sieci gazowej. Demontaż poszczególnych elementów sieci gazowej, połączonych i współpracujących ze sobą, służących do przesyłania i dystrybucji paliw gazowych, należących do przedsiębiorstwa gazowniczego, skutkowałyby niemożnością funkcjonowania także gazociągu, nie mówiąc o całości sieci gazowej i zarządzającego nią przedsiębiorstwa. Zdaniem organu urządzenia techniczne, składające się na sieć techniczną, połączone z gazociągiem, stanowią budowlę w rozumieniu P.b., służąc do prowadzenia działalności gospodarczej spółki, stanowiąc tym samym łącznie przedmiot opodatkowania, jako budowla.
W odwołaniu, wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.; art. 3 pkt 1, 3, 9 P.b.; art. 120, art. 121 § 1, art. 165 § 4, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza decyzją z 11 września 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że kwestią sporną jest opodatkowanie w zakresie obiektów o łącznej wartości 4.506.571,16 zł. W myśl przepisów obowiązujących w 2020 r. w celu określenia podatku od nieruchomości jako budowlę należy rozumieć taki obiekt zdefiniowany w P.b. wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Tymczasem z uzasadniania zaskarżonej decyzji oraz tezy dowodowej postanowienia o powołaniu biegłego wynika, że Burmistrz najwyraźniej nie odnotował zmiany kluczowego przepisu P.b. definiującego obiekt budowlany i skupił się na zbadaniu i wykazaniu, iż sporne urządzenia tworzą wraz z gazociągiem całość techniczno-użytkową, co w świetle przepisów obowiązujących w 2020 nie miało już znaczenia dla kwalifikacji danego obiektu jako budowli. Obecnie odesłanie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. do art. 3 pkt 1 P.b. powoduje, że przedmiotem opodatkowania jest budowla wraz z instalacjami umożliwiającymi jej użytkowanie zgodnie z jej przeznaczeniem. Zatem będą nim także instalacje (część techniczna) niezbędne do tego, aby taki obiekt mógł służyć temu, po co został wzniesiony. Instalacje są bowiem nierozerwalną częścią złożonych obiektów budowlanych, w tym i budowli. W takich obiektach można wyróżnić część budowlaną i techniczną. W starym stanie prawnym obie części stanowiły co do zasady całość techniczno-użytkową. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego , pomimo zmiany definicji, należy przyjąć, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż aktualnie w przypadku budowli instalacje te nie podlegają już opodatkowaniu. Przedmiotem podatku jest budowla jako obiekt budowlany, a zatem budowla wraz z instalacjami, które warunkują normalne jej funkcjonowanie. W tym kontekście organ stwierdził, że wykreślenie z definicji zwrotu "całość techniczno-użytkowa" nie zmienia faktu, iż opodatkowaniu podlega, poza wyraźnie wskazanymi w P.b. przypadkami, zarówno część budowlana, jak i techniczna (instalacje). Jeżeli na podstawie wskazanych dowodów, w tym opinii biegłego, można stwierdzić, że instalacja zapewnia możliwość funkcjonowania budowli, to zasadniczo powinna być traktowana jako części budowli, a nie odrębny przedmiot opodatkowania. Zatem wartość takich instalacji powinna być skumulowana z wartością pozostałych części budowli i być podstawą do naliczenia podatku od nieruchomości, najczęściej według wartości amortyzacyjnej przyjmowanej dla potrzeb podatków dochodowych. Powołując się na art. 3 pkt 3 i pkt 3a P.b. oraz art. 29 ust. 2 pkt 11 P.b. i załącznik do P.b. kategoria [...] obiektów budowlanych, organ odwoławczy stwierdził, że prawo podatkowe uznaje gazociąg oraz sieć gazową za budowle stanowiące przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego sporne obiekty o wartości 4.506.571,16 zł można potraktować jako części budowli (sieci gazowej) w postaci instalacji umożliwiających jej użytkowanie zgodnie z jej przeznaczeniem. Z opinii biegłego jasno wynika, że badane obiekty są niezbędne dla spełniania celu działania sieci, czyli dystrybucji gazu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało opinię za wiarygodną i przydatną dla rozstrzygnięcia sprawy. Sporne urządzenia są połączone z pozostałymi elementami sieci w taki sposób, aby zgodnie z wymogami nadawały się do określonego użytku, tworząc całość techniczno-użytkową. Urządzenia stanowią niezbędny i konieczny element sieci gazowej z punktu widzenia kryterium całości techniczno-użytkowej, a bez tych urządzeń sieć gazowa nie będzie spełniać swojej funkcji. Takie urządzenia wraz z całą infrastrukturą sieci gazowej powinny być, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , potraktowane jako budowla składająca się z poszczególnych obiektów funkcjonalnie powiązanych ze sobą. Bez spornych urządzeń sieć gazowa nie mogłaby spełniać swojej funkcji. Brak urządzeń redukcyjno-pomiarowych uniemożliwiałby prawidłowy przesył gazu do odbiorców i kontrolę mediów.