- przepisu art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. polegająca na jego błędnej interpretacji, która skutkowała uzupełnieniem obligatoryjnego elementu zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr PO.1711.7.2023 o uzasadnienie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2; SKO uzupełniło decyzję organu pierwszej instancji i w ten sposób pozbawiło skarżącą możliwości odwołania się do organu administracyjnego II instancji,
- przepisu prawa materialnego art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930 ze zm., dalej: u.f.z.o.) w związku z art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm., dalej: u.f.p.) poprzez stosowanie zawężającej interpretacji pojęcia wydatków bieżących dofinansowania zadań placówek wychowania przedszkolnego, które nie wynikają z treści aktu prawnego, w konsekwencji organ za wydatek bieżący błędnie nie uznaje wypłaconego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nauczyciela, którego wynagrodzenia organ nie kwestionuje.
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sądu Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 407/23 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Sąd I instancji zauważył, że wprawdzie WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r. orzekał już w tej sprawie, ale stwierdził, ze odnośnie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości na uczniów, którzy byli nieobecni w danym miesiącu stan faktyczny sprawy uległ zmianie w stosunku do tego, który był przedmiotem oceny przy wydawaniu w/w wyroku. Po wydaniu tego wyroku a przed wydaniem decyzji przez SKO w [...] z dnia 15 maja 2023 r., orzekając o odpowiedzialności M. K. za naruszenie dyscypliny finansów publicznych Regionalna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] wydała orzeczenie z dnia 27 kwietnia 2023 r. w którym uznała, że w odniesieniu do kilku uczniów nie nastąpiło pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Chodzi tutaj o kilku uczniów co do których, organy orzekające z niniejszej sprawie uznały, że dotacja na nich została pobrana w nadmiernej wysokości, gdyż nie powinna być dla nich przyznana. Nastąpiła zatem według Sądu I instancji zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu wyroku, która winna być oceniona przez organy odwoławczy orzekający w przedmiocie zwrotu dotacji. Zmiana tego stanu faktycznego spowodowała w tym zakresie brak związania organu wcześniej dokonana oceną prawną wyrażoną przez Sąd.
Ponadto w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem niezasadnie odstąpił od zawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wywiedzionej przez SKO w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2023r. sygn. akt I SA/Rz 407/23, NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I GSK 81/24 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
NSA podkreślił, że w prawomocnym wyroku 15 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 626/22 WSA w Rzeszowie uznał za zgodne z obowiązującymi przepisami stanowisko organu, zgodnie z którym ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest świadczeniem służącym wyłącznie pracownikowi i nie dotyczy bezpośrednio zadań wykonywanych przez pracownika na rzecz uczniów. Jednocześnie w wyroku stwierdził, że została pobrana z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacja w nadmiernej wysokości, w części dotyczącej uczniów, którzy byli nieobecni w danym miesiącu oraz nastąpiło rozwiązanie umowy lub byli nieobecni w danym miesiącu i brak było opłat za pobyt dziecka w przedszkolu, a adnotacje o wypisie dziecka z przedszkola w dzienniku zajęć nie były jednoznaczne.
W ocenie NSA Sąd I instancji będąc związany regułą wyrażoną w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie mógł ponownie analizować tej kwestii i uznać, że organ wydając w sprawie decyzję naruszył podstawową zasadę k.p.a. wyrażoną w jej art. 10. Uznał, że wskazywane przez Sąd I instancji orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej z dnia 27 kwietnia 2023 r. dotyczyło uznania, że w odniesieniu do kilku uczniów nie nastąpiło pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Zatem dotyczyło zagadnienia, w odniesieniu do którego Sąd w wyroku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 626/22 przyznał rację organowi i organ ten będąc związany tym wyrokiem, nie powinien podejmować czynności prawnych, ponieważ kwestia ta została już przesądzona. W ocenie NSA, Sąd I instancji związany był stanowiskiem wyrażonym w tym wyroku, jednakże z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. nie uwzględnił tego. Przyznał rację autorowi skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok sformułował nowe oceny prawne, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem zawartym w wyroku z 15 grudnia 2022 r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ponownie rozpoznając sprawę miał na uwadze, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Co do granic kontroli sądowej podkreślić należy, że w niniejszej sprawie orzekał już NSA rozpatrując złożoną skargę kasacyjną od poprzedniego wyroku tut. Sądu z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 407/23. Zgodnie zaś z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem ponownie rozpoznając sprawę administracyjną tut. Sąd nie dysponuje całkowitą swobodą, co oznacza, że zakres jego swobody jest węższy, niż gdy rozpoznawał sprawę po raz pierwszy. Granice sprawy, o których mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznawał sprawę (art. 183 P.p.s.a.), i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt II GSK 244/20).
Co więcej, Sąd obecnie rozpoznający sprawę pozostaje w warunkach niejako podwójnego związania bowiem jest związany nie tylko wskazaniami i ocena prawną sądu II instancji zawartymi w wyroku z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I GSK 81/24, ale też związany jest treścią zapadłego w sprawie wyroku tut. Sądu z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 626/22, który stał się prawomocny bez zaskarżenia przez strony, a zawierał oceny prawne co do niektórych wydatków strony skarżącej, które miały pokryć dotacje oświatowa udzieloną podmiotowi prowadzącemu Przedszkole, którym był wówczas poprzednik skarżącej spółki – M. K.
Po dokładnym zapoznaniu się z motywami dotychczas zapadłych rozstrzygnięć w sprawie dojść należy do wniosku, że kwalifikacja zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji wydatków prowadzącego Przedszkole, przedstawionych przez niego do rozliczenia dotacji oświatowej za 2019 r., co w istocie jest osią sporu w sprawie, została w sprawie już przesądzona.
Przypomnieć należy, że wobec skarżącej w oparciu o art. 252 ust. 1 u.f.p. orzeczono obowiązek zwrotu części w/w dotacji, a mianowicie kwoty [...] zł wydatkowanej tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jako wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz kwoty [...] zł stanowiącej kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości to jest na uczniów, którzy byli nieobecni w danym miesiącu, brak było opłat za pobyt dziecka w przedszkolu, a adnotacje o wypisaniu dziecka z przedszkola w dzienniku zajęć nie były jednoznaczne.
Tymczasem jeżeli chodzi o ekwiwalent za niewykorzystany urlop to tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2022 r.., niezaskarżonym przez strony, zawarł jednoznaczną ocenę, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy nie może zostać sfinansowany z dotacji oświatowej. Jak podkreślono w w/w wyroku ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest świadczeniem służącym wyłącznie pracownikowi i nie dotyczy bezpośrednio zadań wykonywanych przez pracownika na rzecz uczniów. Świadczenie takie nie jest wynagrodzeniem, czy jego pochodną, gdyż nie odnosi się do pracy (świadczenia na rzecz dzieci), a należne jest z reguły w związku z ustaniem stosunku pracy oraz zaprzestaniem świadczenia pracy. Taka kwalifikacja w/w wydatków wiązała organy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i wiąże Sąd obecnie orzekający, co zauważył także sąd II instancji uchylający poprzedni wyrok tut. Sądu..
Co się tyczy drugiej grupy spornych wydatków to przypomnienia wymaga, że to na organie prowadzącym placówkę oświatową, w tym wypadku wychowania przedszkolnego, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających, że poniesione wydatki, tak co do rodzaju jak i wysokości, miały bezpośredni związek z celem przyznanej dotacji, w tym, że odnosiły się do uprawnionego ucznia. Także w tej kwestii Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2022 r. przesądził już w sprawie, że w części zakwestionowanej przez organy, odnoszącej się do uczniów, którzy byli nieobecni w danym miesiącu oraz nastąpiło rozwiązanie umowy lub byli nieobecni w danym miesiącu i brak było opłat za pobyt dziecka w przedszkolu, a adnotacje o wypisie dziecka z przedszkola w dzienniku zajęć nie były jednoznaczne, dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości.
Obie kategorie wydatków zostały już ocenione w sposób wiążący w poprzednim postępowaniu, i jak wskazał NSA uchylając wyrok tut. Sądu z 19 października 2023 r. nie można ponownie analizować tych kwestii, byłoby to sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem zawartym w prawomocnym tut. Sadu wyroku z 15 grudnia 2022 r.. Dodać trzeba, że dowód na który powoływała się skarżąca to jest orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej z dnia 27 kwietnia 2023 r. nie istniał w dacie wydawania decyzji, w której wykazano, a co zaaprobował Sąd, że ówczesny prowadzący Przedszkole, nie udowodnił związku zakwestionowanych wydatków z celami na które dotacja została udzielona. Obowiązkiem prowadzącego placówki oświatowe jest rzetelne dokumentowanie nie tylko faktu poniesienia wydatków, ale też okoliczności przeznaczenia wydatkowanych środków dotacji na realizację zadań prowadzonej placówki oświatowej w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Podmiot prowadzący był zatem zobowiązany do dołożenia szczególnej staranności celem wiarygodnego udokumentowania poniesionych przez siebie wydatków na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji, czemu wówczas nie sprostał.
Według NSA Sąd I instancji będąc związany regułą wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., nie mógł ponownie analizować naświetlonej wyżej kwestii i uznać, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepis art. 10 k.p.a. i wyrażoną w nim zasadę czynnego udziału strony w postepowaniu co podnosi się bezpodstawnie w skardze.
Reasumując, zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej i z uwzględnieniem specyfiki sprawy, związanej w wiążącym charakterem wcześniej zapadłego rozstrzygnięcia. Sąd dodatkowo został związany zapatrywaniem prawnym wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 29 stycznia 2025 r.
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dostatecznie wyjaśniły motywy podjętych rozstrzygnięć, a kwalifikacja zakwestionowanych wydatków, ich rodzaj i wysokość wynika już choćby z sentencji organu I instancji. Ma ona także potwierdzenie w wynikach kontroli w zakresie wydatkowania i rozliczenia dotacji oświatowej udzielonej na prowadzenie Przedszkola w 2019 r., czego skarżąca wszak nie kwestionuje, ograniczając się do zarzutu, że dopiero organ odwoławczy powiązał ustalenia własne w tym zakresie z wynikami kontroli zawartymi z protokole z kontroli przez upoważnione przez organ dotujący osoby w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji w 2019 r.. Warto zaznaczyć, że protokół ten został doręczony dotowanemu, miał ona sposobność sią z nim zapoznać i wnosił nawet od niego zastrzeżenia, wdrożone zaś następczo postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu nie dostarczyło odmiennych ustaleń. Nie sposób zatem uznać, jak twierdzi się w skardze, że skarżąca została pozbawiona kontroli instancyjnej ustaleń w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w postępowaniu administracyjnym. Podstawa faktyczna decyzji organu I instancji nie różniła się od tej, którą przyjął organ odwoławczy. Zresztą organ I instancji wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołał się do przeprowadzonej kontroli i podkreślił, że protokół z kontroli wraz załącznikami stanowi podstawę ustaleń w sprawie.
Sąd nie dostrzegł też takich braków uzasadnienia faktycznego czy też prawnego, zaskarżonej decyzji, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone, powołano też i wyjaśniono istotne dla rozstrzygnięcia przepisy prawa.
Uwzględniając dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze w żaden sposób nie wpływają na prawidłowość przyjętego rozstrzygnięcia, stanowią natomiast polemikę, pozostającą bez istotnego znaczenia dla sprawy, zwłaszcza w obliczu wydanych już w sprawie wyroków, o których mowa była wyżej. Sąd, nie będąc zaś związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów prawa materialnego i postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.