Jeżeli chodzi o zgodę na doręczanie pism za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy, wyrażonej przez pełnomocnika spółki - R. K. to zgoda ta została udzielona przez osobę fizyczną w związku z jej życiem prywatnym, a nie zawodowym. Za niezasadne jawi się poczyniona przez organ wykładnia oświadczenia, rozciągająca zgodę na sferę zawodową (w ramach prowadzonej działalności gospodarczej) osoby jej udzielającej. Twierdzenia te odzwierciedla chociażby zakres pouczeń umieszczonych na dokumencie pełnomocnictwa, gdzie przykładowo wskazano - "w okresie, kiedy mam ustanowionego pełnomocnika ogólnego lub pełnomocnika w danej sprawie, korespondencja będzie doręczana pełnomocnikowi (ZGD-1 Wyrażenie zgody na doręczanie e-Korespondencji)". Trudno więc w oparciu o wskazany powyżej zapis wnioskować, aby wyrażona zgoda rozciągała się na zakres innych spraw niż prywatne. Na kanwie niniejszej sprawy rozstrzygnięcie przesłano na prywatne konto, które w żadnym aspekcie nie przejawia charakteru zawodowego i nie jest wykorzystywane do czynności zawodowych, czego nie dostrzega organ czyniąc bezpodstawnie rozszerzoną wykładnię.
Spółka zwróciła także uwagę, że organ w treści postanowienia wskazuje, że powiadomił o umieszczeniu pisma na koncie w systemie e-Urząd Skarbowy na podany nr telefonu lub adres e-mail. Jednakże na próżno szukać dokładnego adresu e-mail, czy też numeru telefonu na który to rzekomo miało przyjść powiadomienie. Jest to istotne, zważając na wadliwe wskazanie w treści rozstrzygnięcia adresu e-mail pełnomocnika skarżącej [...]) w sytuacji gdy prawidłowym a zarazem wskazanym w pełnomocnictwie jest adres – [...]. Wobec powyższego budzi poważne wątpliwości także skuteczność powiadomienia przez organ o umieszczeniu pisma na koncie w systemie e-Urząd Skarbowy.
W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 października 2024 r. i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje - w granicach swojej właściwości - kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia bądź stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć taki wpływ, lub gdy zachodzą przesłanki nieważności z art. 156 k.p.a. bądź innych przepisów. Z kolei art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę w całości lub w odpowiednim zakresie.
Po dokonaniu kontroli legalności zaskarżonego postanowienia sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
W pierwszej kolejności trzeba tutaj zaznaczyć, że spółka w swoich zarzutach, co do błędnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 10 maja 2024 r. koncentruje się na zagadnieniach dotyczących prawidłowości doręczenia tej decyzji.
Kwestia ta została przesądzona ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 października 2024 r., którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Zarzuty dotyczące błędnego uznania przez organ, że decyzja została doręczona dnia 24 maja 2024 r. nie mogły przynieść oczekiwanego przez stronę skutku w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Samo złożenie przez stronę takiego wniosku oznacza, że godzi się ona ze stanowiskiem organu, że do doszło do uchybienia terminu.
Ewentualne zarzuty dotyczące błędnego doręczenia decyzji mogły być skutecznie podnoszone w postępowaniu dotyczącym uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kwestia prawidłowego doręczenia stronie decyzji została ostatecznie przesądzona w tym postępowaniu. Podnoszenie zatem w rozpatrywanej sprawie tych zarzutów uznać należy za chybione, jako pozostających poza przesłankami instytucji przywrócenia terminu.
Strona podjęła próbę zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 października 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.33.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jednak skarga na to postanowienie została odrzucona postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 611/24 z uwagi na wniesienie jej po terminie. Postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r. NSA w Warszawie oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt I FZ 41/25).
W uzasadnieniu swojego postanowienia NSA wskazał, że nie podziela opinii pełnomocnika spółki wyrażonej w zażaleniu, że doręczenie postanowienia przez portal e-Urząd Skarbowy było wadliwe, a to ze względu na to, że było to jego konto jako osoby fizycznej i służyło wyłącznie do prowadzenia jego prywatnych spraw.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, z danych dostępnych w systemie teleinformatycznym KAS wynika, że adwokat R. K. wyraził zgodę na doręczenie pism za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy od dnia 3 października 2023 r. Zgoda ta obowiązywała w momencie przystąpienia do postępowania i nie została odwołana (czego nie neguje pełnomocnik). Należy w tym miejscu odwołać się do przepisu art. 35e (dotyczącego doręczania pism wydawanych przez organy KAS na konto w e-Urzędzie Skarbowym) ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615; dalej: u.k.a.s.) i zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wyrażonym w postanowieniu z dnia 30 października 2024 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, że pełnomocnik szczególny, wyrażając zgodę na doręczanie pism na konto osoby fizycznej w e-Urząd Skarbowy, wyraża taką zgodę we własnym imieniu jako osoba fizyczna, a zakres tej zgody obejmuje nie tylko prywatną, ale i zawodową (jako pełnomocnik) sferę kontaktów z organami KAS. Nie ma bowiem przeciwskazań, aby pełnomocnik działał w imieniu swego mocodawcy z poziomu swojego konta osoby fizycznej.
Ponadto, w znajdującym się w aktach (k. 2822) pełnomocnictwie szczególnym z dnia 7 marca 2024 r. dla adw. R. K., nie wskazano adresu elektronicznego w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy (np. e-PUAP), mimo że w przypadku zgłoszenia pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym wypełnienie tej pozycji w formularzu jest obowiązkowe. Wskazano jedynie (w innej pozycji) adres e-mail "[...]" - adres taki nie umożliwia zaś jednoznacznej identyfikacji adresata przesłanych danych, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1045).
Zgodnie z art. 144 § 1a Ordynacji podatkowej "Organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego". Za system teleinformatyczny, o którym mowa w tym przepisie, należy uznać e-Urząd Skarbowy, wprowadzony ustawą z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu automatyzacji załatwiania niektórych spraw przez Krajową Administrację Skarbową (Dz. U. z 2022 r., poz. 1301).
Podzielając wskazaną argumentację, WSA w Rzeszowie w rozpoznawanej sprawie uznał, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 10 maja 2024 r.
W konsekwencji należy uznać, że organ prawidłowo uznał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącej, która zaniechała dokonania czynności w ustawowym terminie. Brak jest zatem podstaw do zastosowania instytucji przywrócenia terminu z art. 162 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przywrócenie terminu możliwe jest jedynie wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wniosek o przywrócenie należy złożyć w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dokonując jednocześnie czynności, której termin dotyczył. Dla skuteczności przywrócenia konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek:
- uprawdopodobnienie braku winy strony,
- złożenie wniosku o przywrócenie terminu,
- dochowanie 7-dniowego terminu od ustania przeszkody,
- dokonanie czynności wraz z wnioskiem.
Brak którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu.
W postępowaniu o przywrócenie terminu organ bada wiarygodność wskazanych okoliczności i ich wpływ na uchybienie terminowi, w szczególności w kontekście braku winy strony. Ciężar uprawdopodobnienia tego braku spoczywa na wnioskodawcy. Przy ocenie winy stosuje się obiektywny miernik staranności wymaganej od strony należycie dbającej o własne interesy nieusprawiedliwione pozostaje nie tylko rażące, ale i lekkie niedbalstwo. Aby skutecznie uprawdopodobnić brak winy, wnioskodawca musi wykazać, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności była od niego niezależna i obiektywnie nie do przezwyciężenia (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r., II FSK 1807/17).
W niniejszej sprawie strona spełniła jedynie dwie z przesłanek - złożyła wniosek o przywrócenie terminu i jednocześnie dopełniła czynności procesowej. Niemniej kluczowa przesłanka brak winy nie została spełniona. Nie może być bowiem uznane za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powoływanie się na okoliczności dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji, które wywołane były działaniami zawodowego pełnomocnika strony.
Postępowanie prowadzone było w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, dlatego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. są bezpodstawne.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że strona nie zachowała ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a jej wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony wobec niespełnienia przesłanek z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
Prawo do zaskarżania rozstrzygnięć administracyjnych, jako element konstytucyjnego prawa do sądu, może być realizowane wyłącznie w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa, w tym terminy procesowe. Uchybienie tym wymogom bez skutecznego przywrócenia terminu pozbawia organ drugiej instancji możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że DIAS prawidłowo ocenił okoliczności faktyczne i prawne, trafnie odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wobec braku uprawdopodobnienia braku winy. Wydane w sprawie postanowienie jest zgodne z prawem i niewadliwe w zakresie, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.