Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że stosownie do zapisów w zgłoszeniach celnych importer zamierzał skorzystać z udogodnień, jakie daje art. 33a ust. 1 ustawy VAT stanowiący, że podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów. Konsekwencją tego jest m. in. wymóg umieszczenia odpowiednich kodów w zgłoszeniu celnym. W związku z tym w zgłoszeniach celnych w polu 44 zgłaszający zadeklarował kod 4PL05 oznaczający rozliczenie podatku od towarów i usług zgodnie z art. 33a ustawy VAT, a w polu 47 tych zgłoszeń jako metodę płatności podatku - G (płatność z przesuniętym terminem).
Organ wskazał, ze zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 3 ustawy VAT przepis ust. 1 stosuje się m. in. pod warunkiem dokonywania zgłoszeń celnych przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 ustawy VAT podatnik zobowiązany jest do złożenia deklaracji podatkowej za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu.
Organ odwoławczy podkreślił, że dokonując weryfikacji poprawności rozliczenia kwoty podatku w trybie art. 33a ustawy VAT, wynikającej ze zgłoszeń celnych, organ I instancji przeanalizował dane dostępne w części ewidencyjnej Jednolitego Pliku Kontrolnego - JPK VAT i w aplikacji WRO_SYTEM i stwierdził, że:
8 lutego 2023 r. został złożony JPK_VAT za wrzesień 2022 r. podatnika "B" sp. z o.o. w likwidacji. W części ewidencyjnej pliku JPK_VAT w polu K_25 (import towarów podlegających rozliczeniu zgodnie z art. 33a ustawy VAT) oraz w polu K_26 (kwota podatku należnego) nie wykazano żadnych danych. W ustawowym 4-miesięcznym terminie podatnik nie dokonywał zmian w części ewidencyjnej pliku JPK_VAT.
Z dokonanych ustaleń wynika zatem, że podatnik "B" Sp. z o.o. nie dokonał rozliczenia podatku należnego z tytułu importu towarów zadeklarowanego w zgłoszeniach celnych nr [...] z dnia 22.09.2022 r. oraz nr [...] z dnia 26.09.2022 r. w łącznej kwocie [...] zł na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 ustawy VAT oraz w terminie o którym mowa w art. 33a ust. 6 ustawy VAT.
Tym samym strona utraciła prawo do rozliczenia podatku na zasadach określonych w art. 3 a ustawy VAT, w odniesieniu do kwoty podatku należnej z tytułu importu towarów, którą miała rozliczyć w deklaracji podatkowej. Zgodnie bowiem z treścią ust. 7 art. 33a ustawy VAT podatnik, który wybrał rozliczenie podatku należnego z tytułu importu towarów na zasadach określonych w ust. 1 i nie rozliczył tego podatku w całości lub w części na tych zasadach w terminie o którym mowa w art. 6a, traci prawo do rozliczenia w deklaracji podatkowej podatku z tytułu importu towarów wykazanego w zgłoszeniu celnym, w odniesieniu do którego nie rozliczył w całości podatku w deklaracji podatkowej.
DIAS zgodził się z NPUCS, że w świetle dyspozycji przepisu art.33a ust.7 ustawy o VAT wystąpiła przesłanka do zmiany metody płatności z "G" (tj. płatność z przesuniętym terminem - system podatku VAT) na "H" (tj. przelew bankowy). Wskutek zmiany w zaskarżonej decyzji metody płatności podatku VAT, podatnik "B" Sp. z o.o., (obecnie - Syndyk masy upadłości "B" Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości - obowiązany jest do zapłaty naczelnikowi urzędu skarbowego, właściwemu do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego, łącznej kwoty podatku ([...] zł) wraz z odsetkami, który to obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu art. 33a ust.7 ustawy o VAT.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał szczegółowych ustaleń na podstawie danych z aplikacji WRO_SYSTEM, czyli z danych zawartych w jednolitych plikach kontrolnych JPK _VAT. Porównanie danych wykazanych przez podatnika w części ewidencyjnej pliku JPK_VAT dot. art. 33a ustawy o VAT, z danymi zadeklarowanymi w zgłoszeniu celnym dokonywanym w trybie art. 33 ustawy o VAT z systemu AIS/IMPORT, pozwoliło na wykrycie nieprawidłowości polegającej na nieprawidłowym zadeklarowaniu rozliczenia kwoty podatku VAT z tytułu importu na podstawie art. 33a ustawy o VAT w zgłoszeniach celnych nr [...] oraz nr [...], dokonanych we wrześniu 2022 r. we właściwości miejscowej Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu. DIAS stwierdził że ustalenia dokonane przez organ I instancji w oparciu o dostępne systemy, informacje przekazane przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu za pismem z dnia 20.08.2025 r. bezspornie wskazują, że importer nie rozliczył kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów zadeklarowanego w przedmiotowych zgłoszeniach celnych na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 oraz w terminie, o którym mowa w art.33a ust. 6a ustawy o VAT. Jednocześnie zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym, importer ani przedstawiciel celny nie przedstawili dowodów zaprzeczających ustaleniom organów obydwu instancji.
DIAS wyjaśnił, że w myśl postanowień art.33a ust.8 ustawy o VAT w przypadku gdy zgłoszenie celne dotyczące towarów, o których mowa w ust. 1, jest dokonywane przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych, przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio, z tym że obowiązek zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu. Zatem w niniejszej sprawie solidarnie wraz z podatnikiem odpowiada przedstawiciel celny - "N" Sp. z o.o. Sp. k.
Nie zgadzając się z decyzją DIAS z dnia 20 lutego 2026 r. "N" sp. z o.o. sp. k. w W. , za pośrednictwem fachowego pełnomocnika, wniosła skargę do tut. Sądu zarzucając
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu wystąpienia, trwałych, niezależnych od uczestnika i skarżącej - jako przedstawiciela pośredniego- przeszkód, zaistniałych w wyniku działań przedsięwziętych wobec uczestnika przez Prokuraturę, które uniemożliwiły mu dochowanie - wbrew założonemu zamiarowi - wymogów przewidzianych dla uproszczonego rozliczania podatku od importu;
-dokonanie wyłącznie formalnoprawnej oceny konsekwencji niewywiązania się przez uczestnika z wymogów zakreślonych w art. 33a ustawy VAT, z jednoczesnym całkowitym pominięciem wystąpienia, trwałych, niezależnych od niego przeszkód, zaistniałych w wyniku działań przedsięwziętych przez Prokuraturę, które uniemożliwiły mu dochowanie - wbrew założonemu zamiarowi - wymogów przewidzianych dla uproszczonego rozliczania podatku od importu, co pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem prokonstytucyjnej oraz prowspólnotowej wykładni regulacji art. 33a ustawy VAT;
- naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy Prawo Upadłościowe poprzez dokonanie przez organy celno-skarbowe ustaleń sprzecznych z literalnym brzmieniem, stanowiącym, że z chwilą ogłoszenia upadłości umowa obsługi celnej w imporcie z dnia 8 czerwca 2018 r. zawarta przez uczestnika ze skarżącym i udzielone wraz z nią upoważnienie wygasły;
- naruszenie przepisów art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 187 o.p., poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji NPUCS z dnia 21 października 2025 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organy nie naruszyły prawa i zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 33a ust. 7 i 8 do zmiany kodu metody płatności w zgłoszeniach celnych opisanych w zaskarżonej decyzji w ten sposób, że dokonano zmiany kodu z " G" na "H".
Stan faktyczny jaki stał się podstawą wydania przez organy zaskarżonej skarga decyzji nie budzi w zakresie okoliczności, w jakich doszło do złożenia tych złożeń celnych wątpliwości. Zostały one złożone przez aktualnie skarżąca spółkę "N" spółka z o.o. s.k. w W. W zgłoszeniach tych jako metodę obliczenia podatku od towarów i usług należnego od importu ze strony importera czyli spółki "B" sp. z o. ( aktualnie w likwidacji w upadłości ) w polu 47 wpisano symbol " G" czyli płatność z przesuniętym terminem – system podatku VAT. Oznaczało to, że podatnik chce dokonać rozliczenia podatku w terminie obowiązującym dla zobowiązania w tym podatku za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w VAT w tytułu importu.
W chwili składania tych zgłoszeń celnych spółka – importer była uprawniona do korzystania z tej formy obliczania i następnie uiszczania podatku z tytułu importu.
Nie budzi wątpliwości, nie jest kwestionowane w sprawie to, że nie doszło do rozliczenia przez importera podatku VAT należnego od importu w sposób zadeklarowany przez niego w złożonych zgłoszeniach celnych i to zarówno w terminie właściwym dla zadeklarowania zobowiązania podatku VAT za wrzesień 2022r. czyli w okresie do dnia 25 października 2022r, jak także w okresie przewidzianym przez przepis art. 77 ust. 2 unijnego kodeksu celnego, którego odpowiednik stanowi art. 33a ust.6a ustawy o VAT. Jeżeli bowiem w przypadku, gdy podatnik nie rozliczył w całości lub w części podatku należnego z tytułu importu towarów na zasadach określonych w ust. 1 i- w terminie odstawowym , może dokonać korekty deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
Również ten termin nie został przez podatnika dochowany.
Zgodnie z art. 19a ust. 9 ustawy o VAT obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Z kolei dług celny w przywozie zgodnie z art. 77 ust 1 i 2 unijnego kodeksu celnego powstaje w wyniku objęcia towarów nieunijnych podlegających należnościom celnym przywozowym procedurą celną dopuszczenia do obrotu, w tym na mocy przepisów o końcowym przeznaczeniu w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Zgłoszenia celne zostały złożone we wrześniu 2022 roku i z ta chwila powstał dług celny, a tym samym powstał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Importer pomimo skorzystania z preferencji określonych w art. 33a ust. 1 i następne ustawy o VAT nie złożył deklaracji VAT ( ani tez jednolitego pliku kontrolnego ) za miesiąc wrzesień 2022r, jak też nie dokonał tej czynności w okresie 4 miesięcy licząc od pierwszego miesiąca po tym w którym powstał dług celny.
Jak wynika z akt sprawy złożył JPK_VAT dniu 8.02.2023 r. W tym samym dniu do organu podatkowego została złożona także deklaracja VAT-7 obejmująca wrzesień 2022r. . W obydwóch dokumentach nie wykazano jednak podatku VAT należnego od importu objętego powyżej wskazanymi zgłoszeniami celnymi. Analizując zatem sytuacje i realizację ciążących na podatniku obowiązków z tytułu dokonanego importu należy wskazać, że uczestnik niniejszego postępowania nie wykonał swoich obowiązków wynikłych z zastosowania wobec niego preferencji z art., 33a ust. 1 ustawy o VAT.
Podkreślić trzeba, że również w tych dokumentach złożonych w lutym 2023 roku nie wykazał on należności z tego tytułu.
Nie złożył on także wniosku o którym mowa w art. 48 § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 77 § 1-3, art. 79 § 2, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4, art. 88 § 1 i art. 118.
Jak wynika z akt sprawy podatnik był monitowany przez zastępcę pośredniego, jaki działał w postępowaniu celnym przy złożeniu zgłoszenia celnego, aby z uwagi na sytuacje podatnika z wnioskiem takim wystąpić, jednak wniosek ten nie został przez podatnika uwzględniony. Postępowanie o zastosowanie tego trybu zostało zainicjowane przez aktualnie skarżącą, jednak zostało z przyczyn formalnych ( brak legitymacji procesowej czynnej ) umorzone.
Zachowanie podatnika pod względem formalnym zrealizowało hipotezę przepisu art. 33a ust. 7 VAT przewidującego, że w takiej sytuacji traci on prawo do rozliczania w deklaracji podatkowej podatku należnego z tytułu importu towarów wykazanego w zgłoszeniu celnym, w odniesieniu do którego nie rozliczył w całości podatku w deklaracji podatkowej i jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego.
Traci więc on zatem prawo do pewnego preferencyjnego traktowania przez organa podatkowe poprzez przyznanie mu uprawnienia do rozliczenia VAT nie bezpośrednio przy dokonywaniu importu, wraz ze zgłoszeniem celnym, ale w ramach rozliczania VAT w okresie miesięcznym, zgodnie z wymogami dla pozostałej prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT.
Przepis nie zawiera przy tym wymogów, aby do zastosowania tej instytucji, czyli pozbawienia podatnika preferencji konieczne było wykazania, że nastąpiło to na skutek jego niezasługującego na ochronę działania. Zmiana metody rozliczenia następuje w sytuacji, gdy podatnik nie wykona swoich obowiązków przewidzianych w art. 33a ust. 1 z uwzględnieniem modyfikacji z art. 33a ust. 6 ustawy o VAT.
Zgodnie jednak z zasadą proporcjonalności należy każdorazowo rozważyć, czy w sprawie nie zachodzą tego rodzaju nadzwyczajne okoliczności, które nakazują przyjąć, że zastosowanie instytucji z art. 33a ust. 7 ustawy o VAT byłoby nieproporcjonalne, gdyż brak zapłaty i rozliczenia VAT w terminie był następstwem okoliczności za które podatnik nie powinien ponosić odpowiedzialności.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca powołuje się na okoliczność polegająca na wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę najpierw w sprawie, a następnie wobec osób z zarządu spółki ( były one aresztowane ) – importera, co spowodowało zabezpieczenie dokumentacji księgowej firmy i niemożność prowadzenia czynności urzędowych, w tym wobec organów podatkowych.
W ocenie sądu wykładnia prokonstytucyjna powinna doprowadzić do przyjęcia, że dyspozycja art. 33a ust. 7 ustawy o VAT powinna zostać zastosowana.
Pogląd organów, iż w przedmiotowej sprawie nie dopuściły się one naruszenia zasady proporcjonalności czy tez zasad wy6nikających z Konstytucji nie narusza w ocenie sądu prawa.
Przyczyną braku złożenia deklaracji i rozliczenia podatku miało być bowiem wszczęcie postępowania karnego. Wszczęcie takiego postępowania jest jednak działaniem przewidzianym przez kodeks postępowania karnego i musi być ono wszczęte ( zasada legalizmu ) ilekroć zaistniało przypuszczenie, że zostało popełnione przestępstwo. Jeżeli zatem wyspecjalizowany organ państwowy w ściganiu przestępstw, a takim jest Prokuratura wszczął postępowanie, to jest to okoliczność wprost przewidziana przez przepisy prawa i nie może ona prowadzić do przyznania podatnikowi prawa do nie realizowania obowiązków podatkowych, w tym deklarowania wysokości zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące, czy w końcu odmowy zapłaty należnego podatku.
Nie jest wartością konstytucyjnie chroniona przyznawanie osobom podejrzewanym o popełnienie przestępstw ( tutaj z art. 286 kk. ) ochrony polegającej na braku negatywnych konsekwencji niezłożenia w terminie deklaracji podatkowych. Przez to utrzymałyby one preferencję podatkową. Byłoby to zaprzeczenie zasadzie równości podatników i to polegające na przyznaniu preferencji z tego względu, że na podatniku ( jego reprezentantach ) ciążą zarzuty popełnienia poważnego przestępstwa przeciwko mieniu. W ocenie sadu przyznanie takiej preferencji podatnikowi, którego członkowie zarządu byli podejrzewani o takie przestępstwo nie mieści się w pojęciu wykładni prokonstytucyjnej.
Oczywiście, jak wynika ze skargi są oni jedynie podejrzanymi, jednak co również potwierdza skarga zostali oni aresztowani, co świadczy o tym, że sąd przyjął, że prawdopodobieństwo popełnienia czynu jest duże.
Zastosowanie instytucji z art. 33a ust. 7 ustawy o VAT nie jest także sprzeczne z zasada proporcjonalności. Nie zastosowano w omawianym przypadku czynności pogarszającej sytuacje podatnika, nie wprowadzono wobec niej instytucji bardziej restrykcyjnej niż stosowanej wobec ogółu podatników, nie zastosowano dodatkowych sankcji, a jedynie organy poprzez zmianę w zgłoszeniu celnym doprowadziły do powstania po stronie podatnika obowiązku zapłaty zobowiązania w zwykłym ( typowym ) trybie, nie zaś w trybie preferencyjnym. Przyjęcie, że podatnik musi zapłacić podatek w takim właśnie trybie nie stanowi o naruszeniu zasady proporcjonalności. Musi on uczynić zadość swoim obowiązkom, tak jak inni podatnicy.
W końcu należy podnieść także okoliczności wskazywane także w skardze, a mianowicie bierność podatnika w zakresie realizacji ciążącego na nim obowiązku. Już w skardze skarżąca podniosła, że próbowała podejmować próby doprowadzenia do realizacji obowiązków przez podatnika, w tym także w formie przedłużenia terminu do złożenia deklaracji VAT za wrzesień 2022r. Jej działanie nie spowodowało jednak żadnej reakcji podatnika.
W złożonym ( po terminie ) zeznaniu podatkowym VAT za wrzesień 2022r. podatnik nie wykazał zobowiązania z tytułu importu objętego zgłoszeniami, o których mowa w sprawie niniejszej. Nie wykazał ich w deklaracji.
Nie mogły zatem spowodować korzystnego dla niej rozstrzygnięcia argumenty o zatrzymaniu dokumentacji przez Prokuraturę. Działanie tego organu było bowiem wynikiem powzięcia przekonania o konieczności wszczęcia postępowania karnego, zaś samo zachowanie spółki w interesującym sąd okresie nie wykazywało aby podejmowała ona istotne działania mające na celu realizowanie obowiązku z art. 33a ust. 1 ustawy o VAT.
Nie jest także trafny argument o naruszeniu rzez organy przepisu art. 102 ust. 1ustawy prawo upadłościowe. Istotnie, zgodnie z tym przepisem zawarte przez upadłego umowy zlecenia , w których upadły był dającym zlecenie wygasają z dniem ogłoszenia upadłości. Tu jednak należy wskazać, że dotyczy to samych umów zlecenia. Zleceniobiorca nie jest uprawnionym do dalszego działania w ramach umowy zlecenia. Nie może on podejmować dalszych czynności stanowiących istotę zlecenia. Nie oznacza to natomiast by skutek traciły wszystkie czynności już dokonane, przed ogłoszeniem upalności. Czynności te pozostają w mocy, jak także pozostają w mocy wszystkie konsekwencje jakie przepisy prawa wiążą w wykonywaniem takich zleceń przez zleceniobiorcę. Każdorazowo będą przy tym decydowały przepisy regulujące dana działalność .
W realiach niniejszej sprawy będzie miał zastosowanie przepis art. 33a ust. 8 ustawy o VAT przewidujący solidarna odpowiedzialność zastępcy pośredniego za podatek VAT należny od importu, gdy podatnik nie zrealizował obowiązków z art. 33a ust. 1i 6a ustawy o VAT.
Dlatego też przepis ten ( art.102 ust. 1 prawa upadłościowego ) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych względów sąd skargę oddalił w myśl art. 151 p.p.s.a.