Postanowieniem z 10 grudnia 2024 r., opisanym na wstępie, Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej: o.p.). w zw. z art. 14h o.p.
W ocenie Dyrektora KIS złożony w przedmiotowej sprawie wniosek nie dotyczył indywidualnej sprawy Wnioskodawcy.
Zdaniem organu postawione we wniosku pytanie oraz przedstawione stanowisko odnoszą się do sytuacji prawnopodatkowej komornika sądowego, który prowadzi egzekucję z nieruchomości będącej własnością Wnioskodawcy.
Wnioskodawca nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora KIS i wniósł na nie zażalenie.
Opisanym na wstępnie postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r. Dyrektor KIS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ wskazał, że z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić osoba, która posiada interes prawny, a więc u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego, tj. może kształtować jego prawa i obowiązki na gruncie określonej regulacji podatkowej.
W przedmiotowej sprawie, z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jako Wnioskodawca wystąpił Skarżący jednak z opisu sprawy wynika, że wniosek dotyczy sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, której właścicielem jest Skarżący przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].
W ocenie Dyrektora KIS Skarżący nie może więc zostać uznany za zainteresowanego uzyskaniem informacji we wnioskowanym zakresie. Gdyby została wydana interpretacja indywidualna w zakresie przedstawionym we wniosku doszłoby do sytuacji, w której Skarżący otrzymałby interpretację rozstrzygającą, że inny podmiot (komornik) powinien lub nie powinien opodatkować dokonaną sprzedaż. Powyższe nie rodziłoby dla Skarżącego określonych konsekwencji w sferze prawa podatkowego - nie kształtowałoby praw i obowiązków Skarżącego. Wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej oceny działań i obowiązków dla innego podmiotu niż wnioskodawca (w tym przypadku komornika), byłoby działaniem niezgodnym z przepisami prawa.
Dyrektor KIS podkreślił, że zgodnie z art. 14b § 1 o.p. przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania samego wnioskodawcy, tj. konsekwencji podatkowych dla wnioskodawcy (czyli w tym przypadku Skarżącego).
W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie Dyrektora KIS z 15 kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz "nakazanie organowi wszczęcia postępowania w sprawie jego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art 14b § 1 o.p. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż nie jest zainteresowanym (uprawnionym) do złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej ze względu na to, iż z przedmiotowej nieruchomości, której wniosek dotyczy - jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez komornika sądowego.
W ocenie Skarżącego Dyrektor KIS bezzasadnie wydał a następnie utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Organ powinien w zaistniałej sytuacji wydać interpretację prawa podatkowego w zakresie, w jakim żąda tego pytający.
W przedmiotowej sprawie stan faktyczny, jak opisano to powyżej polega na zaistnieniu sytuacji, gdy nieruchomość pytającego w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie sprzedana ( czy już została sprzedana ). W takim przypadku komornik dokonujący tej sprzedaży występuje w roli płatnika podatku VAT ( o ile zachodzą podstawy do jego naliczenia ) , zaś właściciel nieruchomości jest podatnikiem.
Wynika to wprost z przepisu art. 18 ustawy o VAT, który stanowi, że organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Oznacza to, że pomimo iż to Komornik wykonuje wszystkie czynności powiązane ze sprzedażą nieruchomości, naliczeniem i pobraniem podatku VAT, to jednak ostatecznie podatnikiem tego podatku jest właściciel nieruchomości, o ile oczywiście nieruchomość pozostawała w związku z jego działalnością gospodarczą i do sprzedaży której zastosowanie znajdują przepisy o podatku VAT.
Role w takim układzie procesowym, jak w sprawie niniejszej są zatem przez przepisy a także rzecznictwo ściśle określone. Właściciel jest podatnikiem, komornik jest płatnikiem podatku od dokonanej sprzedaży nieruchomości ( czy szerzej dostawy towarów ).
Kwestie określenia podmiotu mogącego wystąpić z zapytaniem o wydanie interpretacji prawa podatkowego reguluje przepis art. 14b § 1 o.p., który stanowi, że interpretację podatkową wydaje się na wniosek zainteresowanego. Pojęcie zainteresowanego nie zostało zdefiniowane w ordynacji podatkowej, jednak uważa się że jest ono szersze niż pojęcie podatnika, płatnika, czy inkasenta i może to być każda osoba, której interesu prawnego dotyczy zadane organowi pytanie dotyczące interpretacji prawa podatkowego.
Osobą zainteresowaną jest zatem każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia (albo ułożenia) swoich interesów w sferze prawa podatkowego, przy czym legitymowana do wystąpienia o jej wydanie może być tylko ta osoba, u której wystąpił (lub może wystąpić) określony stan faktyczny mogący powodować określone konsekwencje podatkowo prawne . Prawo do wystąpienia z wnioskiem przysługuje zatem każdej osobie u której może zaistnieć zdarzenie ( sytuacja ) która w sposób realny może oddziaływać na jej obowiązki i zobowiązania podatkowe. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem takim wystąpiła osoba, która w przypadku stwierdzenia, iż dana transakcja będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, będzie zobowiązana do deklarowania i uwzględnienia tego podatku w swoim zeznaniu podatkowym w zakresie podatku VAT za dany okres rozliczeniowy. Oczywiście na mocy powołanego przepisu to komornik sądowy będzie zobowiązany do naliczenia i odprowadzenia zaliczki na podatek Vat od danej czynności, jednak to pytający jest ostatecznie podatnikiem i to on ponosi ekonomiczny ciężar tego podatku, on jest zobowiązany do jego zadeklarowania i rozliczenia w odpowiedniej deklaracji podatkowej.
Może zaistnieć także taka sytuacja, gdy płatnik pobierze podatek i wpłaci go na konto urzędu skarbowego w sytuacji, gdy dana dostawa nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W ocenie sądu podatnik nie może zostać pozbawiony prawa do złożenia wniosku o wydanie interpretacji prawa podatkowego w sytuacji, gdy rzecz stanowiąca jego własność jest sprzedawana w trakcie postępowania egzekucyjnego i to komornik jako płatnik będzie zobowiązany do pobrania i zapłacenia podatku od takiej transakcji.
Zobowiązanie do zapłaty tego podatku ostatecznie obciąża bowiem jego i to on jest podatnikiem. W ocenie sądu podatnik jest z cała pewności zainteresowany w uzyskaniu odpowiedzi organu co do sytuacji prawnej w jakiej się znajduje. W przedmiotowej sprawie istnieją w ocenie podatnika wątpliwości co do rozliczenia VAT od sprzedaży nieruchomości ( podleganie podatkowi VAT takiej czynności ) i dlatego organ powinien na wniosek podatnika odpowiedzieć.
Takie prawo przysługuje podatnikowi, bowiem komornik może przecież dokonać czynności nieprawidłowo i podatnik powinien dysponować odpowiedzią organu co do swojej sytuacji podatkowoprawnej.
Pomimo odpowiedzialności płatnika za niepobranie podatku możliwe jest przecież określenie odpowiedzialności podatnika w sytuacji określonej w art. 30 § 5 o.p. Nie ma zastosowania w sprawie niniejszej przepis art. 26a o.p. W końcu podatnik może być zainteresowany rozstrzygnięciem organu interpretacyjnego w sytuacji, gdyby komornik błędnie naliczył i odprowadził VAT od dokonanej czynności dostawy w ramach sprzedaży egzekucyjnej rzeczy należącej do dłużnika.
Nie można zatem uznać, że fakt, że w sytuacji, gdy sprzedaż odbywa się w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zaś komornik pełni funkcję płatnika podatnikowi nie przysługuje prawo do wystąpienia z wnioskiem o interpretację indywidualną prawa podatkowego. Jest on bowiem zainteresowanym w uzyskaniu takiej urzędowej wykładni prawa i odpowiedź organu pozwala mu na uregulowanie zgodnie z prawem jego sytuacji podatkowo prawnej. Wszak błędne zadeklarowanie podatku należnego również jest naruszeniem prawa podatkowego, podobnie jak jego nie zadeklarowanie. Informacja o podstawach do wykazania podatku naliczonego w zakresie VAT ma istotne znaczenie dla sytuacji podatkowo prawnej podatnika.
Z tego względu sąd uznał, że organ naruszył prawo podatkowe w zakresie prawa procesowego ( art. 14b § 1 o.p. ) co miało istotny wpływ na treść postanowień.
Musiały zatem one ulec uchyleniu. Ponieważ w ocenie sądu organ powinien wydać interpretacje, uchyleniu musiało też ulec w myśl art. 135 § 1 p.p.s.a. postanowienie organu I instancji.
Podstawą orzeczenia sądu są przepisy art. 145§ 1 pkt 1 lit c i - w zakresie kosztów postępowania art. 200 p.p.s.a. W skład kosztów wliczona została kwota 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sadowego.