W ocenie ZUS, wbrew zarzutom spółki nie doszło do zawarcia umowy o układ ratalny, ponieważ umowa została przesłana (przez płatnika) za pośrednictwem PUE po wyznaczonym terminie, nie została prawidłowo podpisana (nie została parafowana, ani nie została podpisana certyfikatem kwalifikowanym a ponadto nie została opłacona pierwsza rata
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że organ prawidłowo wystawił 3 lutego 2025 r. na nieopłacone zadłużenie tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...] oraz zajął rachunek bankowy spółki w P. S.A. obejmując tym samym zadłużenie postępowaniem egzekucyjnym , gdyż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497ze zm.), dalej: u.s.u.s., nieopłacone w terminie składki podlegają ściągnięciu w drodze postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo w myśl przepisu art. 6 ust. 1 u.p.e.a. wierzyciel, którym w przedmiotowej sprawie jest ZUS zobowiązany jest do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w sytuacji gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku.
Na powyższe postanowienie spółka złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wydanego w pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1.art. 15 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 123 u.s.u.s. poprzez brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie oraz wyczerpującego odniesienia się do tych zarzutów,
2.art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) i c) u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. - poprzez bezzasadne przyjęcie, że zarzuty skarżącej słusznie zostały oddalone, w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy organ prawidłowo stosując przepisy powinien był dojść do wniosku, że przedłożenie organowi podpisanego przez skarżącą egzemplarza umowy o układ ratalny powoduje brak wymagalności egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) lub c) u.p.e.a. i w konsekwencji brak było podstaw do jego wszczynania. Tym samym organ błędnie utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Organ podkreślił, że na chwilę obecną, płatnik realizuje spłatę należności w podpisanej nowej umowie ratalnej z 20 marca 2025 r., nr [...], a prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało z urzędu zawieszone, a czynności egzekucyjne zostały uchylone. W tym zakresie organ w dniu 21 marca 2025 r. wydał stosowne postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organ nie naruszył prawa dokonując wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec B. s.k, z uwagi na fakt, że nie zaistniała żadna z przyczyn nie zezwalających na wszczęcie tego postępowania.
W zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca aktualnie spółka powołała się na opisane powyżej szczegółowo przyczyny, dla których postępowanie egzekucyjne nie powinno być wszczęte, zwłaszcza z uwagi na zawarcie układu ratalnego pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem – ZUS.
W ocenie sądu organ wydając zaskarżone postanowienie zasadnie nie uwzględnił najpierw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji a potem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W zarzutach strona podnosiła zaistnienie okoliczności opisanych w art. 33 § 2 pkt 6 lit b i c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidującymi, że podstawa zarzutu przeciwegzekucyjnego może być brak wymagalności świadczenia z uwagi na rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej albo też brak takiej wymagalności z innej przyczyny.
Żadna z tych okoliczności w sprawie nie zaistniała.
Kwestia zawarcia układu ratalnego, czyli rozłożenia na raty zaległości związanych z nieopłaconymi w terminie składkami należnymi ZUS uregulowana została w art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 29 ust. 1 stanmoiw, że ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika (...) rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
W tym zakresie przesłanka ta wydaje się być sepleniona, gdyż ZUS dostrzegł istnienie przesłanek uzasadniających tego rodzaju rozstrzygniecie czyli rozłożenie zaległości na raty i zaproponował skarżącej spółce zawarcie takiego układu. Przepis art. 29 ust. 1a tej ustawy przewiduje natomiast, że rozłożenie na raty następuje na podstawie zawartej pomiędzy ZUS a dłużnikiem umowy. Odnośnie tej przesłanki stwierdzić należy, że ZUS zaproponował dłużnikowi zawarcie umowy, przesyłając do niego stosowny formularz precyzujący istotne warunki tej umowy, jak wysokość zadłużenia i proponowane raty z określeniem terminu ich płatności i ich wysokości.
W końcu przepis art. 29 ust. 5 stanowi, że w przypadku odroczenia terminu płatności należności z tytułu składek lub rozłożenia należności na raty uznaje się, że płatnik składek nie posiada zadłużenia z tytułu należności z tytułu składek, jeżeli:
1)opłaca należności z tytułu składek w terminach i w wysokości ustalonych w umowie, o której mowa w ust. 1a, oraz
2)nie posiada zadłużenia z tytułu należności z tytułu składek, nieobjętych umową, o której mowa w ust. 1a.
Tylko zatem przestrzeganie przez dłużnika zawartej umowy i opłacanie rat w terminach i wysokości wskazanej w umowie powoduje, że organ może uznać, że nie posiada on wymagalnego zadłużenia, co z kolei prowadzi do wniosku, że nie jest dopuszczalne wszczęcie egzekucji.
Tylko zatem w przypadku prawidłowego zawarcia umowy o rozłożeniu należności na raty i opłacaniu składek dłużnik może się powoływać na brak wymagalności zaległych składek.
W przedmiotowej sprawie do zawarcia umowy pomiędzy skarżącą spółką i ZUS na warunkach zawartych w propozycji umowy z dnia 10 grudnia 2024 r, nie doszło.
ZUS akceptując prośbę o zawarcie umowy o rozłożenie należności na raty wskazał wyraźnie w piśmie skierowanym do dłużnika warunki, na jakich umowa ta może zostać zawarta i termin w którym należy to uczynić, oraz obowiązki jakie należy wypełniać, by była on zawarta skutecznie.
Organ wskazał zatem, że musi ona zostać podpisana w ciągu 7-miu dni od daty otrzymania tego pisma. Organ zastrzegł, że jeżeli nie zostanie ona przekazana w tym terminie, to uzna, że nie doszło to jej zawarcia a należność jest wymagalna.
Stanowisko organu w tym zakresie jest jasne i precyzyjne. W proponowanym, terminarzu opłacania rat wskazano, że pierwsza ma być zapłacona 10.01.2025 r.
W sprawie nie budzi wątpliwości to, że w tym terminie dłużnik umowy tej nie podpisał, jak także nie została zapłacona pierwsza rata w terminie proponowanej umowy. W tym zakresie organ uznał swój brak związania proponowana umową. Niepodpisanie umowy w tym terminie skutkuje niemożliwością jej zawarcia w terminie późniejszym niezależnie od przyczyn, dla których dłużnik nie podpisał tej umowy. Dłużnik wiedział, że jej nie podpisuje zgodnie z żądaniami ZUS. Pouczenie było jednoznaczne i nie miał żadnych odstaw do przypuszczania, że może zawrzeć ją później.
Dłużnik nie zgodził się ze sposobem rozpatrzenia wniosku i złożył zakwestionowanie. Po jego rozpatrzeniu mógł liczyć tylko na ponowna ofertę zawarcia umowy ratalnej ( już z innymi datami płatności ).
Nic takiego nie miało jednak miejsca. W takiej sytuacji organ miał prawo nie uznać zarzutów skarżącego, gdyż nie zaistniała przyczyna dla której prowadzenie egzekucji byłoby niedopuszczalne. Nie doszło do zawarcia umowy o rozłożenie należności na raty, a tylko w takim przypadku zarzuty okazały by się zasadne. Organ nie był związany zaproponowaną umowa po upływie bezskutecznym terminu do jej zawarcia i miał prawo uznać, że nie została ona zawarta. Dysponując jasnym pouczeniem o warunkach i terminach jej zawarcia dłużnik nie uczynił tego i to on musi ponosić konsekwencje takiego działania.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit c upea. Skarżący nie wskazał bowiem żadnej innej przyczyny, która w realiach ustaw procesowych regulujących postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub kwestie systemu ubezpieczeń społecznych, która nakazywała by nie wszczynanie postępowania egzekucyjnego. W tym przepisie bowiem chodzi o odmienną niż we wcześniejszych jednostkach redakcyjnych sytuację, która czyniła by prowadzenie egzekucji bezprawnym. Żaden taki przepis ani też sytuacja nie zostały wskazane. W szczególności nie mieszczą się w zakresie tego przepisu wskazywane okoliczności związane z zawarciem umowy o rozłożenie należności na raty zaproponowane dłużnikowi w piśmie z 10.12.2024r. One są bowiem rozpatrywane przez pryzmat art. 33 § 2 pkt 6 lit. b upea. Żaden przepis ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje, żeby wszczynanie egzekucji było niedopuszczalne w sytuacji, gdy dłużnik proceduje wniosek o rozłożenie należności na raty. Umożliwia to dopiero skuteczne jej na raty rozłożenie.
Z tych względów sąd skargę w myśl art. 151 p.p.s.a. oddalił.