Wyrok WSA z dnia 16 grudnia 2025, sygn. I SA/Rz 421/25

Sygnatura: I SA/Rz 421/25
Data orzeczenia: 16 grudnia 2025
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: przedsiębiorca (JDG)

Streszczenie

Podatnik, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą jako franczyzobiorca, zawarł umowę franczyzową z franczyzodawcą, regulującą szczegółowo sposób prowadzenia sprzedaży w sklepie. Podatnik rozliczał przychody i koszty, w tym faktury korygujące z tytułu rabatów zakupowych od franczyzodawcy, w zeznaniach PIT. Wniósł o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania tych transakcji…

podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor KIS wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił wszczęcia postępowania, uznając opis za niespójny i wymagający analizy cywilnoprawnej. Podatnik pytał, czy sprzedaż towarów w ramach umowy franczyzowej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy faktury korygujące z tytułu rabatów zakupowych stanowią koszt uzyskania przychodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienia Dyrektora KIS, nakazując wydanie interpretacji indywidualnej. Sąd uznał, że organ nieprawidłowo ocenił opis stanu faktycznego jako niewyczerpujący i nadużył procedury wezwania do uzupełnienia, żądając od podatnika ocen zamiast faktów. Sąd stwierdził, że opis był dostateczny, a ewentualne wątpliwości organ powinien rozstrzygnąć w treści interpretacji, a nie poprzez odmowę wszczęcia postępowania.

jeszcze 111 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 czerwca 2025 r. nr 0113-KDIPT2-1.4011.868.2024.3.MAP w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 marca 2025 r. nr 0113-KDIPT2-1.4011.868.2024.2.AP, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej P.B.kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi P. B. (dalej: skarżąca/wnioskodawczyni/ franczyzobiorca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS/organ) z 13 czerwca 2025 r. nr 0113-KDIPT2-1.4011.868.2024.3.MAP utrzymujące w mocy postanowienie z 21 marca 2025 r., nr 0113-KDIPT2-1.4011.868.2024.2.AP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z 30 listopada 2024 r., zmienionym pismem z dnia 13 grudnia 2024 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku przedstawiono opis stanu faktycznego, zgodnie z którym skarżąca jest podmiotem gospodarczym, którego głównym przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, tj. kod PKD 47.11.Z, ze stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. Skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności z dniem 30 czerwca 2024 r. Na dzień złożenia wniosku posiadała aktywny status podatnika VAT oraz była rezydentem podatkowym do celów podatku dochodowego od całości swoich dochodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca nawiązała współpracę na prowadzenie sklepu firmy "[...]" w ramach umowy o współpracy franczyzowej z 22 maja 2020 r. zawartej z podmiotem [...] Sp. z o.o. (dalej: "umowa") oraz zawarła również później aneksy do tej umowy, które to dokumenty regulowały wzajemne stosunki umowne, prawa i obowiązki oraz lokalizację prowadzenia sklepu [...] Sp. z o.o. (dalej: "franczyzodawca"). Mocą umowy franczyzobiorca jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia działalności handlowej i usługowej w podnajętym mu w tym celu lokalu, do którego tytuł prawny posiada franczyzodawca, z wykorzystaniem i zgodnie z przekazanymi mu zasadami składającymi się na know-how, a także w sposób zgodny z postanowieniami umowy oraz instrukcji i wytycznych, także wydanych w trakcie jej obowiązywania. Franczyzodawca zobowiązany jest przekazać franczyzobiorcy know-how, ulepszać zasady prowadzenia działalności gospodarczej franczyzobiorcy, poszerzać ofertę sieci i podejmować działania w celu zdobywania nowych klientów. Franczyzodawca ma obowiązek organizacji sieci w sposób ułatwiający franczyzobiorcy prowadzenie działalności handlowej i umożliwiający osiągnięcie przez franczyzobiorcę jak najlepszych wyników finansowych. W tym zakresie franczyzodawca wykorzystując swą wiedzę i doświadczenie dołoży starań do efektywnego zarządzania całą siecią detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]" i będzie współdziałać z franczyzobiorcą.

W okresie obowiązywania niniejszej umowy i na warunkach w niej przewidzianych franczyzodawca zobowiązany jest do udzielania franczyzobiorcy pomocy w działalności handlowej, w tym poprzez utrzymanie dyscypliny w obszarze przestrzegania zasad prowadzenia działalności handlowej przez pozostałych uczestników sieci, udzielanie franczyzobiorcy wszechstronnej pomocy w utrzymaniu dobrej jakości oferty sklepu, a także wsparcia technicznego. Strony postanowiły, że franczyzobiorca będzie prowadził działalność handlową w sklepie, który będzie otwarty i dostępny dla klientów we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem, że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy nakazujące skrócenie godzin prowadzenia handlu lub zakazujące prowadzenia handlu w danym dniu, w szczególności przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni. Wszelkie zmiany godzin otwarcia sklepu inne niż wynikające z przepisów prawa wymagają zgody franczyzodawcy w formie przewidzianej we właściwej instrukcji. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do powierzenia nadzoru nad działalnością handlową jakiejkolwiek osobie trzeciej bez pisemnej zgody franczyzodawcy (pod rygorem nieważności). Franczyzobiorca uprawniony jest do prowadzenia działalności handlowej w sklepie i czerpania z tej działalności korzyści, na zasadach określonych w umowie. Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z dorobku franczyzodawcy, jego doświadczenia oraz renomy, w tym do czerpania korzyści płynących ze współpracy franczyzodawcy z dostawcami towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do prowadzenia w sklepie sprzedaży wszystkich towarów planogramowych oraz uprawniony jest do sprzedaży innych towarów handlowych nieuwzględnionych w planogramie, ale wpisanych na właściwą listę prowadzoną przez franczyzodawcę. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do sprzedaży towarów, które nie zostały wpisane na listę towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do stosowania wskazanych przez franczyzodawcę zasad i sposobów ekspozycji oraz przechowywania towarów handlowych i innych procedur i rozwiązań biznesowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych. Franczyzobiorca uprawniony jest do wykorzystania know-how w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w niniejszej umowie, w tym do korzystania z opracowanych i sprawdzonych przez franczyzodawcę metod prowadzenia działalności handlowej w punktach sprzedaży detalicznej działających pod marką "[...]". Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z własności intelektualnej w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w niniejszej umowie. Franczyzobiorca zobowiązany jest prowadzić działalność handlową wyłącznie w sklepie oraz z wykorzystaniem know-how i własności intelektualnej, a w tym oprogramowania. Sprzedając towary w sklepie franczyzobiorca obowiązany jest stosować detaliczną cenę odsprzedaży klientom nie wyższą od wynikającej z regulacji niniejszej umowy (maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży), przy czym w każdym wypadku uprawniony jest do samodzielnego ustalenia detalicznej ceny odsprzedaży na poziomie niższym, bez względu na to czy dane towary handlowe sprzedawane są w normalnym toku działalności, czy objęte są akcją promocyjną wizerunkową, czy akcją promocyjną połączoną z czasową obniżką regularnej maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży. Franczyzobiorca uprawniony jest do uzyskania od franczyzodawcy posprzedażowych upustów ceny zakupu towarów w przypadkach określonych w umowie i instrukcjach. Franczyzobiorca zobowiązany jest do oferowania w sklepie wszystkich usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu i nie jest uprawniony do oferowania usług, które nie zostały wpisane na listę usług około handlowych. W przypadku wprowadzenia do oferty sklepu innych/dodatkowych/nowych usług około handlowych, np. usługi płatnicze, pocztowe, loterie pieniężne, loterie promocyjne, itd., franczyzobiorca będzie zobowiązany do zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie tych usług z chwilą wprowadzenia ich do oferty sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać postanowień wszelkich zawartych umów dodatkowych i regulaminów, czy innego rodzaju instrukcji dotyczących świadczenia usług około handlowych oferowanych w sklepie. Franczyzobiorca obowiązany jest współuczestniczyć w promocjach organizowanych przez franczyzodawcę, polegających w szczególności na okresowych obniżkach maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży wybranych towarów handlowych lub grup towarów handlowych. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać planogramu i zamawiać towary handlowe stosownie do potrzeb, zmierzając do maksymalizacji obrotu w prowadzonym przez siebie sklepie. Franczyzobiorca obowiązany jest bezwzględnie przestrzegać terminów płatności za zakupione w ramach niniejszej umowy towary oraz terminów przelewów środków pieniężnych uzyskanych w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług około handlowych, stosując w tym zakresie odnośne postanowienia instrukcji i wytycznych. Franczyzobiorca obowiązany jest do niezwłocznego udzielania franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących wykonywania przedmiotu niniejszej umowy, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych) i inne dokumenty księgowe. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać warunków uzyskanych pozwoleń, koncesji, w tym przepisów komunalnych, w szczególności w zakresie prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych. Franczyzobiorca zapewni przestrzeganie tych regulacji przez osoby, którymi posługiwał się będzie przy wykonywaniu przedmiotu niniejszej umowy. Franczyzobiorca wyraża zgodę na przechowywanie w depozycie franczyzodawcy oryginału pozwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych wydanego dla sklepu, natomiast w sklepie franczyzobiorca będzie posiadał poświadczony notarialnie odpis pozwolenia. Franczyzobiorca jednocześnie złoży do niniejszej umowy wskazane przez franczyzodawcę oświadczenie dotyczące oryginału zezwolenia na wypadek wygaśnięcia umowy współpracy franczyzowej. Franczyzobiorca obowiązany jest utrzymywać łączność z franczyzodawcą w oparciu o wewnętrzny serwis internetowy oraz pocztę elektroniczną (e-mail). Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić stały kontakt telefoniczny 24 h/d 365 dni w roku z nim lub inną osobą należycie przez niego umocowaną. Franczyzobiorca obowiązany jest w ramach wykonania przedmiotu niniejszej umowy dbać o dobre imię i wizerunek franczyzodawcy oraz dążyć do umocnienia pozytywnego wizerunku marki sklepu w świadomości klientów i kontrahentów. W szczególności franczyzobiorca obowiązany jest prowadzić swoją działalność zgodnie z najwyższymi standardami biznesowymi i nie dokonywać żadnych czynności, które wpłyną lub mogą wpłynąć niekorzystnie na wizerunek komercyjny lub renomę franczyzodawcy. Franczyzobiorca obowiązany jest uczestniczyć w spisie z natury towarów ("inwentaryzacja"), a także w czynnościach kontrolnych, przeprowadzanych przez upoważnionych przedstawicieli franczyzodawcy, w szczególności audytora, partnera ds. sprzedaży, managera ds. sprzedaży, pracownika franczyzodawcy oraz innych podmiotów upoważnionych indywidualnie przez franczyzodawcę. Spis z natury może być przeprowadzany w toku trwania współpracy ("inwentaryzacja okresowa"), lub po jej zakończeniu ("inwentaryzacja końcowa"). Przebieg i zasady przeprowadzania tych inwentaryzacji oraz czynności poinwentaryzacyjnych regulują odrębne instrukcje. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać wszelkich postanowień umownych oraz regulacji prawnych związanych z korzystaniem ze sklepu i powstrzymać się od zachowań mogących skutkować utratą przez franczyzodawcę tytułu prawnego do sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać Procedury Antykorupcyjnej i Compliance franczyzodawcy. Franczyzobiorca zobowiązany jest poinformować franczyzodawcę o prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż objętej przedmiotem niniejszej umowy niezwłocznie po jej podjęciu. Franczyzobiorca w ramach prowadzenia działalności handlowej w sklepie zobowiązany jest do prowadzenia sprzedaży towarów dla klientów w godzinach określonych w § 3 ust. 5 umowy współpracy franczyzowej w każdy dzień handlowy. Strony zgodnie postanowiły, że w przypadku nieprowadzenia przez franczyzobiorcę sprzedaży towarów dla klientów w dzień handlowy, franczyzodawca naliczy franczyzobiorcy karę umowną w wysokości: a. [...] zł za nieprowadzenie sprzedaży w jeden dzień handlowy w danym miesiącu kalendarzowym b. [...] zł za nieprowadzenie sprzedaży w dwa dni handlowe w danym miesiącu kalendarzowym c. [...] zł za nieprowadzenie sprzedaży w trzy lub więcej dni handlowych w danym miesiącu kalendarzowym. Kara umowna zostanie nałożona zgodnie z zasadami określonymi w odrębnej instrukcji. W celu rozpoczęcia współpracy z franczyzodawcą oraz prowadzenia działalności handlowej w sklepie franczyzobiorca zobowiązany był ponieść następujące koszty: a. zakup wskazanego przez franczyzobiorcę modelu drukarki fiskalnej, b. inicjalną opłatę franczyzową (podstawowa i kaucyjna) w wysokości określonej w umowie, c. koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia, d. koszty opłaty za wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W trakcie trwania współpracy franczyzobiorca zobowiązany jest dokonywać na rzecz franczyzodawcy zapłaty za towary oraz ponosić następujące opłaty i koszty: opłatę franczyzową i opłatę franczyzową licencyjną w wysokości wskazanej w umowie, opłatę za podnajem w wysokości wskazanej w umowie, opłatę za wyposażenie w wysokości wskazanej w umowie, ratę opłaty inicjalnej podstawowej w wysokości wskazanej w umowie, ratę opłaty inicjalnej kaucyjnej w wysokości wskazanej w umowie, wpłaty na ubytki towarowe w wysokości wskazanej w umowie, koszty eksploatacyjne w szczególności: a. wszelkie koszty związane z używaniem sklepu i prowadzeniem w nim działalności handlowej bez względu na to, czy ponoszone są przez franczyzobiorcę bezpośrednio na rzecz dostawców dóbr lub usług, czy na podstawie refakturowania przez franczyzodawcę lub wynajmującego franczyzodawcę, a w szczególności koszty: wywozu nieczystości/śmieci, koszty usług wodno-kanalizacyjnych, koszty usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, opłaty za dzierżawę oprogramowania terminala dodatkowego czynszu podnajmu, b. koszty wszelkich materiałów eksploatacyjnych kupowanych od franczyzodawcy, a niepodlegających dalszej odprzedaży, w szczególności opakowań jednorazowych, rolek kasowych, strojów firmowych oraz innych towarów, które nie podlegają sprzedaży detalicznej u franczyzobiorcy, a kupowane są przez niego od franczyzodawcy, których wartość brutto wyliczona jest na podstawie wystawionych franczyzobiorcy faktur VAT i faktur VAT KOREKTA, prowizji od płatności zrealizowanych transakcji kartami płatniczymi w wysokości określonej w umowie z agentem rozliczeniowym, skorygowanej o potrącenia i inne dopłaty, wynagrodzenia za usługę drukowania, kar finansowych, w tym kar umownych określonych w umowie współpracy franczyzowej lub w odrębnych instrukcjach, spłaty pożyczki, składki na ubezpieczenie majątku, środków obrotowych oraz OC, a także na ubezpieczenie na wypadek wystąpienia szkody w ramach "Polisy na Biznes", koszt wydania kolejnego certyfikatu do usługi zaufania (w przypadku utracenia kluczy), należności z tytułu zawartych przez franczyzobiorcę odrębnych umów na realizację usług, jeżeli zgodnie z warunkami tych umów operatorem rozliczeń jest franczyzodawca, natomiast franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty za usługę na konto franczyzodawcy (np. należności za wsparcie franczyzobiorców w pozyskaniu przez Agencje Pracy pracowników tymczasowych lub zleceniobiorców do realizacji wyznaczonych zadań ["Praca Tu i Teraz"]), oraz inne opłaty stanowiące ekwiwalent za świadczone na rzecz lub na zlecenie franczyzobiorcy usługi. Natomiast franczyzodawca zobowiązuje się wydać franczyzobiorcy w uzgodnionym terminie sklep wraz z jego wyposażeniem, celem umożliwienia franczyzobiorcy prowadzenia w nim działalności handlowej. Franczyzodawca zobowiązuje się wspierać franczyzobiorcę w działalności handlowej w celu optymalizacji warunków jej prowadzenia w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się udzielić franczyzobiorcy w okresie obowiązywania niniejszej umowy prawa do korzystania z know-how, a także na bieżąco aktualizować know-how stosownie do zmieniającej się rzeczywistości rynkowej, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Jednocześnie franczyzodawca zobowiązuje się dążyć do zachowania w poufności know-how celem zachowania jego unikalnego charakteru. Franczyzodawca zobowiązuje się, że poprzez ustalany przez niego wystrój sklepu oraz sposób prezentacji towarów handlowych będzie dążył do maksymalizacji obrotu w sklepie. Franczyzodawca oświadcza, że poprzez współpracę ze starannie wybranymi dostawcami towarów handlowych będzie dążył do zapewnienia i utrzymania atrakcyjnej oferty sklepu. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy towarów i towarów regionalnych, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów zostanie udostępniona franczyzobiorcy za pośrednictwem systemu, a franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów regionalnych zostanie udostępniona franczyzobiorcy w programie oraz ewentualnie poprzez wydanie przez franczyzodawcę odpowiedniej instrukcji lub wytycznej. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Indywidualnie określone dla danego sklepu planogramy zostaną udostępnione franczyzobiorcy za pośrednictwem Portalu, a franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ich bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia obsługi logistycznej sklepu w zakresie dostaw towarów, dokładając należytej staranności w celu zapewnienia - w ramach dostępności towarowej u producentów lub dystrybutorów - ciągłości realizacji zamówień składanych przez franczyzobiorcę. Franczyzodawca uprawniony jest do ustalania maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży towarów w sklepie. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu. W związku z wprowadzeniem do oferty sklepu usług około handlowych franczyzodawca obowiązany jest zapewnić franczyzobiorcy dokumentację i instrukcje niezbędne do zawierania umów w tym zakresie. Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia samodzielnie lub we współpracy z podmiotami trzecimi działań marketingowych wspierających rozpoznawalność detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]". Franczyzodawca zobowiązany jest do organizowania kampanii reklamowych celem wypromowania i rozwoju działalności handlowej w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się dysponować witryną internetową z informacjami o całej sieci, celem popularyzacji oferty sklepu oraz promowania marki sieci sklepów "[...]". Franczyzodawca zobowiązuje się obserwować rynek, statystyki oraz tendencje istotne dla prowadzenia działalności handlowej i wprowadzać w tym zakresie innowacje wzbogacając tym samym know-how. Franczyzodawca może decydować o instalowaniu w sklepie urządzeń służących innym celom niż prowadzenie działalności handlowej, np. telefony, bankomaty, urządzenia służące do prowadzenia gier liczbowych, loterii pieniężnych i zakładów wzajemnych, urządzenia służące do przyjmowania opłat i przekazów pieniężnych itp. Franczyzodawca zobowiązany jest sprawować stały serwis i opiekę informatyczną sklepu.

Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykazywała w zeznaniach PIT-36 za lata 2020-2023 oraz księdze przychodów i rozchodów w miesiącach czerwiec 2020 - czerwiec 2024 przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. sprzedaż towarów na terytorium kraju opodatkowanych w latach 2020-2024 wg skali podatkowej (zasady ogólne) oraz koszty uzyskania przychodów w uwzględnieniem większości faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych. Wystawione przez franczyzodawcę faktury korygujące dotyczące rabatów zakupowych i wyżej wymienionego okresu, a ujęte przez skarżącą w kosztach uzyskania przychodów oraz ewidencji rozchodów powiększyły zaliczki na podatek PIT z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w latach 2020 - 2024, jak również finalnie dochody stanowiące podstawę opodatkowania w deklaracjach rocznych PIT-36 za lata 2020-2023. Skarżąca dokonywała zamówienia towarów u franczyzodawcy na podstawie wolumenu oraz limitu zamówień określonego przez franczyzodawcę, jak również cen ustalonych przez franczyzodawcę bez możliwości kreowania tych cen, tj. nie wpływała również na cenę odsprzedaży zamawianych towarów. Franczyzodawca dokonuje dostawy do sklepu, gdy franczyzobiorca uzupełni zatowarowanie według złożonych przez niego zamówień. Co więcej, cały utarg dzienny w kwocie brutto nie był do dyspozycji oraz we własności franczyzobiorcy, lecz był przelewany w kwocie brutto na konto franczyzodawcy pod rygorem kary umownej. Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności - zawierały natomiast adnotację, że płatności franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji, z których wynikał obowiązek przekazywania codziennego utargu z podatkiem VAT należnym. Wszelkie wpływy z tytułu transakcji kart debetowych/kredytowych konsumentów realizowane były na konto franczyzodawcy z zastrzeżeniem, że to franczyzobiorca ponosił koszty utrzymania terminali płatniczych oraz ponosił koszty prowizji od transakcji kartowych. Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności – zawierały natomiast adnotację, że płatności franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji, z których wynikał obowiązek przekazywania codziennego utargu z podatkiem VAT należnym. Wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z franczyzodawcą i obciążały również podatnika, który z tego tytułu musiał wpłacać franczyzodawcy od 0,5 % do 2,5 procenta opłaty miesięcznej z tytułu tzw. wskaźnika ubytków towarowych. Inwentaryzacja przeprowadzana była z inicjatywy oraz w obecności pracowników/firm zewnętrznych franczyzodawcy, tj. wnioskodawczyni była częstokroć kilka dni wcześniej informowana o konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji przez pracowników/firmy zewnętrzne franczyzodawcy i nie miała wpływu na wynik, ani termin tej inwentaryzacji mimo rzekomo posiadanych na zasadzie prawa własności towarów. Ponadto franczyzobiorcę oraz franczyzodawcę łączy stosunek umowny dotyczący podnajmu lokalu, w którym prowadzona jest działalność handlowa. To franczyzodawca posiada prawo do lokalu, który następnie jest podnajmowany franczyzobiorcy. Franczyzobiorca nie posiada również dostępu do szczegółowego rozliczenia kosztów energii elektrycznej (otrzymuje jedynie informację o kwocie ogólnej, która to kwota jest potrącana z rozliczenia pomiędzy stronami). Co więcej, franczyzobiorca ma również obowiązek wysyłki oryginału zezwolenia na sprzedaż alkoholu do siedziby franczyzodawcy, co pokazuje jak skrajne obowiązki formalne narzucane były przez franczyzodawcę niezgodne z ogólną praktyką gospodarczą. Franczyzodawca zobowiązany był również do udostępnienia pulpitu zdalnego pracownikom franczyzodawcy, który to umożliwia dostęp wewnętrzny do rozliczeń finansowych oraz stanów magazynowych franczyzobiorcy. Wnioskodawczyni otrzymywała również (do wiadomości) instrukcje w systemie wewnętrznym dotyczące m. in rozliczeń finansowych, inwentaryzacji, planogramów, na których treść nie miała wpływu, a które są de facto nieodłącznym elementem dodatkowych obowiązków franczyzobiorcy. Co więcej, franczyzobiorca miał obowiązek zapewnić stały kontakt telefoniczny oraz elektroniczny 24h/365 dni w roku, tj. być dyspozycyjny wobec franczyzodawcy w każdym czasie i porze. Skarżąca stwierdziła, że odpowiadała ekonomicznie za podejmowane działania i była całkowicie uzależniona od procedur wprowadzonych przez franczyzodawcę na podstawie realizowanej umowy. Ponadto, po wpłaconym utargu brutto przez franczyzobiorcę w ramach miesięcznych rozliczeń, franczyzobiorca otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu od franczyzodawcy - była to kwota wynagrodzenia przelewana w ramach rozliczenia miesięcznego przez franczyzodawcę, z którego składa się wynagrodzenie podstawowe plus prowizja (marża umowna) od wartości sprzedanych towarów oraz wynagrodzenie za otwarcie sklepu w dni ustawowo wolne od pracy. Na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy podatnika, który dany sklep prowadzi.

Dyrektor KIS wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez:

I. Jednoznaczne wskazanie, czy przedmiotem zagadnień, zgodnie ze wskazanymi przepisami, tj. art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 1c oraz art. 22 ustawy PIT ma być kwestia:

1. czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w momencie sprzedaży towarów handlowych po stronie wnioskodawczyni powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy dany towar handlowy stanowi koszt uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności?

2. potwierdzenia przez organ interpretacyjny, że w opisanym stanie faktycznym:

a) nie dochodzi do rzeczywistego rozporządzenia majątkiem franczyzodawcy, gdyż to on w dalszym ciągu wykonuje uprawnienia właściciela, sprawując rzeczywistą kontrolę nad towarem i dysponuje nim;

b) mimo pozornego przeniesienia własności towaru na franczyzobiorcę (wnioskodawczynię) - franczyzobiorcy (wnioskodawczyni) nie przysługują uprawnienia właściciela, czego dowodzą przytoczone przez wnioskodawcę postanowienia umowy współpracy franczyzowej,

i w związku z czym wnioskodawczyni nie miała obowiązku dokonania korekt deklaracji rocznych PIT-36 za lata 2020-2023, jak również ewidencji rozchodów dotyczących miesięcy od czerwca 2020 do czerwca 2024 roku?

II. Skarżącą wezwano również o podanie:

a) czy odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat oraz wykonywanie przez nią czynności na podstawie zawartej umowy o współpracy ponosi zleceniodawca (franczyzodawca) czy wnioskodawczyni?

b) czy zlecone wnioskodawczyni czynności związane z zawartą umową o współpracy są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności (franczyzodawcę)?

c) czy wnioskodawczyni jako wykonująca czynności na podstawie zawartej umowy o współpracę ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością?

Ponadto wezwano skarżącą aby podała:

a) kto jest właścicielem towaru sprzedawanego w prowadzonym przez nią sklepie?

b) co dokładnie wynika z umowy franczyzowej/aneksów do umowy w kwestiach zakupu towarów od franczyzodawcy, tj. czy ma obowiązek zakupić towary czy też nie? Czy umowy, aneksy zawierają zapisy regulujące kwestią własności towarów?

c) co widnieje na fakturach wystawianych wnioskodawczyni przez franczyzodawcę w zakresie danych nabywcy, przedmiotu sprzedaży, wartości towarów, sposobu dokonania zapłaty? Proszę przykładowo przedstawić dane dotyczące konkretnej faktury?

d) jak należy rozumieć stwierdzenie: "Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności - zawierały natomiast adnotację, że płatności Franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji"

e) czy faktury zakupowe wystawiane są wbrew zapisom umowy franczyzy? Czy wyjaśniła tę kwestię z franczyzodawcą?

f) czy zwróciła te faktury franczyzodawcy, jeśli nie dokumentują właściwie zdarzeń gospodarczych?

g) jakie dokładnie zapisy są w instrukcji w zakresie płatności za fakturę za towary?

h) jak należy rozumieć stwierdzenie: "Wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z Franczyzodawcą i obciążały również Podatnika, który z tego tytułu musiał wpłacać Franczyzodawcy od 0,5% do 2,5 procenta opłaty miesięcznej z tyt. tzw. wskaźnika ubytków towarowych".

Dyrektor KIS wezwał również skarżącą do wyjaśnienia czy wystawia franczyzodawcy fakturę za usługę i w jaki sposób określone jest wynagrodzenie za sprzedaż towarów w imieniu i na rzecz franczyzodawcy?

Ponadto zobowiązano skarżącą do udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:

a) czy to franczyzodawca ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na rzecz konsumentów na własnej kasie, czy to wnioskodawca ma taki obowiązek - jakie są zapisy w umowie franczyzowej? Czyją własnością jest kasa w sklepie, na której ewidencjonuje sprzedaż?

b) jeśli to franczyzodawca, a nie wnioskodawczyni ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na rzecz konsumentów (innymi słowy, jeśli jest to sprzedaż dokonywana przez franczyzodawcę), to czy franczyzodawca przekazał wnioskodawczyni swoją kasę w celu prowadzenia takiej ewidencji na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej - proszę opisać okoliczności zdarzenia,

c) jeśli to franczyzodawca ma obowiązek rejestracji na kasie rejestrującej sprzedaż prowadzonej na rzecz konsumentów i nie powierza wnioskodawczyni swojej kasy, a wnioskodawczyni dokonuje ewidencji sprzedaży franczyzodawcy na własnej kasie, to czy wnioskodawczyni ma podpisaną umowę z franczyzodawcą na ewidencjonowanie cudzej sprzedaży na własnej kasie?

d) kto widnieje jako sprzedawca na paragonie - czy to wnioskodawczyni jako prowadząca działalność gospodarczą czy franczyzodawca? Proszę dokładnie podać elementy paragonu, w tym imię i nazwisko lub nazwę podatnika, NIP podatnika, adres punktu sprzedaży.

Dyrektor KIS wezwał również skarżącą do wyjaśnienia kwestii:

a) w jaki sposób kalkulowane jest jej wygrodzenie miesięczne?

b) co składa się na wynagrodzenie podstawowe i za co jest to wynagrodzenie?

c) za jakie czynności otrzymuje prowizję od wartości "sprzedanych towarów"?

d) w jaki sposób ustalane jest wynagrodzenie za otwarcie i funkcjonowanie sklepu w dni wolne (procentowo czy kwotowo)?

e) czy wystawia faktury na rzecz franczyzodawcy obejmujące wartość ww. wynagrodzenia/prowizji? Jakie czynności dokumentuje ta faktura? Jakie są postanowienia umów w tym zakresie?

Udzielając odpowiedzi na poszczególne pytania skarżąca wskazała, że zagadnienia mające być przedmiotem interpretacji dotyczą kwestii, czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w momencie sprzedaży towarów handlowych po stronie mocodawcy powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy dany towar handlowy stanowi koszt uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej przez mocodawcę działalności (następczo czy faktury korygujące z tytułu rabatów zakupowych od nabycia tych towarów stanowią koszt uzyskania przychodu). Podkreśliła, że nie wnioskuje o uzyskanie odpowiedzi podatkowych dotyczących aspektu rzeczywistego rozporządzania majątkiem franczyzodawcy oraz pozornego przeniesienia własności towaru na franczyzobiorcę (mocodawcę).

W związku z przedstawionym i uzupełnionym poniżej stanem faktycznym, skarżąca pragnie uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące skutków podatkowych na gruncie ustawy PIT. Skarżąca wyjaśniła, że odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat oraz wykonywanie przez mocodawcę czynności na podstawie zawartej umowy o współpracy ponosi on sam. Jednocześnie zgodnie z umową franczyzobiorca obowiązany jest niezwłocznie poinformować franczyzodawcę o każdym wypadku wystąpienia roszczeń ze strony osób trzecich w związku z wykonywaniem działalności handlowej w sklepie oraz podjąć wszelkie możliwe i racjonalne środki w celu przeciwdziałania roszczeniom, jednocześnie franczyzobiorca zobowiązuje się umożliwić franczyzodawcy, w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, udział w postępowaniach na etapie przedsądowym oraz sądowym w przedmiocie ww. roszczeń osób trzecich, w tym bez zgody franczyzodawcy wyrażonej na piśmie pod rygorem nieważności franczyzobiorca nie jest uprawniony do zawarcia ugody lub uznania zgłoszonych roszczeń - z czego wynika, że franczyzodawca narzuca zapisy umowne potencjalnie ograniczające prawo franczyzobiorcy do sądu (do efektywnej obrony przed roszczeniami podmiotów trzecich) oraz rezerwuje sobie uprawniania do ingerowania ich przebieg i wynik, w sytuacji gdy umowa o współpracy franczyzowej zakłada "prowadzenie w imieniu własnym, na własną rzecz i rachunek działalności handlowej" przez franczyzobiorcę. Czynności związane z zawartą umową o współpracy są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności. Świadczą o tym następujące elementy umowy:

- podatnik otrzymuje codzienne zalecenia/instrukcje/wytyczne dotyczące funkcjonowania sklepu (korespondencja z tzw. Partnerem Sprzedażowym) oraz prowadzonej działalności handlowej;

- franczyzobiorca jest zobowiązany do prowadzenia działalności handlowej w podnajętym mu w tym celu sklepie we wszystkie dni tygodnia od 6.00 do 23.00, tj. godzinach określonych przez franczyzodawcę z wyłączeniem dni w których obowiązuje ustawowe skrócenie czasu prowadzenia handlu bądź zakaz prowadzenia działalności handlowej;

- franczyzobiorca obowiązany jest utrzymywać łączność z franczyzodawcą w oparciu o wewnętrzny serwis internetowy oraz pocztę elektroniczną (e-mail). Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić stały kontakt telefoniczny 24 h/d 365 dni w roku z nim lub inną osobą należycie przez niego umocowaną;

- franczyzobiorca zobowiązany jest poinformować franczyzodawcę o prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż objętej przedmiotem umowy niezwłocznie po jej podjęciu;

- zgodnie z umową franczyzodawca zobowiązuje się udzielić franczyzobiorcy w okresie obowiązywania niniejszej umowy prawa do korzystania z Know-How, a także na bieżąco aktualizować Know-How (definiowane w umowie jako: metody prowadzenia działalności handlowej, ujawnione franczyzobiorcy w trakcie szkolenia, w materiałach szkoleniowych, umowie, instrukcjach, wytycznych, zaleceniach lub jakiejkolwiek innej formie przed lub w trakcie prowadzenia współpracy) stosownie do zmieniającej się rzeczywistości rynkowej, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie - który to zapis stwarza wrażenie, jakoby franczyzobiorca na skutek zawarcia umowy nabywał przede wszystkim prawo do korzystania z Know-How franczyzodawcy, tymczasem już z samej definicji umownej "know-how" wynika, że jego przekazywanie odbywa się zasadniczo w formie bezwzględnie wiążących instrukcji, wytycznych, zaleceń lub jakiejkolwiek innej formie w trakcie prowadzenia współpracy, co prowadzi do władczego i jednostronnego kształtowania obowiązków franczyzodawcy, jako że każde zalecenie franczyzodawcy staje się integralną częścią umowy, bezwzględnie wiążącą franczyzobiorcę;

- franczyzodawca uprawniony jest w każdym czasie kontrolować sklep oraz prowadzenie działalności handlowej i wykonywanie przez franczyzobiorcę innych obowiązków wynikających z umowy, do czego mocą umowy uprawnieni są Partnerzy ds. Sprzedaży, Audytorzy, Managerowie ds. Sprzedaży, pracownicy franczyzodawcy oraz inne osoby wskazane w stosownych instrukcjach lub wytycznych lub legitymujące się stosownym upoważnieniem. Osoby występujące w imieniu franczyzodawcy uprawnione są do wydawania franczyzobiorcy wiążących wytycznych, porad i zaleceń w zakresie realizacji przedmiotu umowy, przekazywanych każdą dostępną drogą, w szczególności w formie elektronicznej, w tym zamieszczanych na Portalu Managera. Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić upoważnionym przedstawicielom franczyzodawcy dostęp do sklepu, wyposażenia, towarów oraz wszelkiej dokumentacji związanej z wykonywaniem działalności handlowej, w celu zbadania ich stanu, zgodności z postanowieniami niniejszej umowy, a także weryfikacji działalności handlowej franczyzobiorcy. Franczyzobiorca zobowiązany jest udzielić przedstawicielowi franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących prowadzonej działalności handlowej, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym zwijane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych), inne dokumenty księgowe, pracownicze, sanitarno- epidemiologiczne, ubezpieczeniowe, dotyczące eksploatacji sklepu, i inne. Franczyzodawca uprawniony jest do przeprowadzania kontroli planowanych, cyklicznych lub doraźnych, które mogą być przeprowadzone bez zapowiedzi, w tym także pod nieobecność franczyzobiorcy;

- instrukcje, wytyczne definiowane są w umowie jako wzorce umowne wydawane przez franczyzodawcę, precyzujące szczegółowe zasady wzajemnej współpracy oraz sposób wykonywania przedmiotu umowy, stanowiące wzorce umowne w rozumieniu art. 384 i 3841 Kodeksu Cywilnego, kształtujące wzajemne prawa i obowiązki stron, stanowiące integralna cześć umowy. Brak akceptacji jednostronnie, odgórnie narzuconych przez franczyzodawcę instrukcji/wytycznych jest równoznaczny z koniecznością wypowiedzenia umowy współpracy franczyzowej. Franczyzobiorca może zatem zostać zmuszony do przyjęcia niekorzystnych regulacji z uwagi na zagrożenie wynikające z utraty źródła utrzymania oraz ryzyko obarczenia potencjalnymi karami umownymi. W ten sposób Franczyzobiorca pośrednio staje się uzależniony od franczyzodawcy. Franczyzobiorca na podstawie zawartej umowy o współpracy ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością.

Skarżąca wyjaśniła, że właścicielem towaru jest franczyzodawca. Zgodnie z umową, franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych. Umowy/aneksy zawierają m.in. zapisy dotyczące zakupu/odsprzedaży lecz nie zawierają literalnie zapisów dotyczących własności towarów, jednakże następujące okoliczności oraz zapisy umowne wskazują na fakt braku przeniesienia własności towaru na rzecz franczyzobiorcy. Najpóźniej w chwilą zakończenia inwentaryzacji końcowej i zwrotnego przekazania sklepu franczyzodawcy, w związku z rozwiązaniem umowy lub jej wygaśnięciem z innych przyczyn franczyzobiorca obowiązany jest opuścić, opróżnić i wydać franczyzodawcy sklep wraz z jego wyposażeniem oraz wszelkim innym mieniem należącym do franczyzodawcy. W przypadku odmowy wydania lub podjęcia działań przez franczyzobiorcę uniemożliwiających przejęcie towaru, sklepu, wyposażenia lub innego mienia franczyzodawcy, franczyzodawca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz wszelkiego mienia należącego do niego. Jednocześnie, franczyzodawca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz innego mienia należącego do niego w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia niniejszej umowy z innych przyczyn, a począwszy od chwili rozwiązania lub wygaśnięcia umowy franczyzobiorca nie jest uprawniony do posiadania sklepu, wyposażenia oraz innego mienia należącego do franczyzodawcy i jest zobowiązany do jego natychmiastowego wydania. Franczyzodawcy przysługuje nieodwołalne prawo do zajęcia sklepu, przejęcia wyposażenia oraz innego mienia franczyzodawcy niezwłocznie w dniu rozwiązania lub z innych przyczyn wygaśnięcia umowy i w tym zakresie franczyzobiorca upoważnia nieodwołalnie franczyzodawcę do swobodnego wejścia do sklepu - nawet z pokonaniem zamków lub innych zabezpieczeń, a następnie swobodnego rozporządzania sklepem według własnego uznania. Najpóźniej w chwilą zakończenia inwentaryzacji końcowej i zwrotnego przekazania sklepu franczyzodawcy, w związku z rozwiązaniem umowy lub jej wygaśnięciem z innych przyczyn franczyzobiorca zobowiązany jest:

- opuścić, opróżnić i wydać franczyzodawcy sklep wraz z jego wyposażeniem oraz wszelkim innym mieniem należącym do franczyzodawcy,

- zwrócić franczyzodawcy pełnowartościowe, z odpowiednim terminem przydatności do spożycia, nieuszkodzone towary CL, nadające się do dalszej odsprzedaży i spełniające warunki zwrotnego przekazania określone w odrębnej umowie dodatkowej przeniesienia prawa pod warunkiem rozwiązującym,

- zabrać ze sklepu przedmioty stanowiące własność franczyzobiorcy (a w szczególności kasę fiskalną, własne dokumenty księgowe, przedmioty osobiste, towar regionalny, towary niepełnowartościowe lub nie nadające się do dalszej odsprzedaży).

Skarżąca podkreśliła, że sposób skonstruowania umowy prowadzi do wniosku, że w przypadku rozwiązania umowy współpracy franczyzowej, pełnowartościowy towar nie stanowi własności franczyzobiorcy. Franczyzodawca, jako twórca umowy, wyszczególniając katalog przedmiotów stanowiących własność franczyzobiorcy po rozwiązaniu umowy nie ujął zatem pełnowartościowego towaru, co potwierdza faktyczny brak władztwa franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez franczyzobiorcę. W umowie zawarto regulacje, zgodnie z którymi franczyzodawca sprzedaje franczyzobiorcy towary CL udzielając mu kredytu kupieckiego (sprzedaż z odroczonym terminem płatności), jednakże zgodnie z kolejnymi postanowieniami umowy w tym zakresie franczyzobiorca obowiązany jest płacić w częściach (ratach) za wcześniej zakupione od franczyzodawcy w ramach kredytu kupieckiego towary i przekazywać franczyzodawcy uzyskane w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług okołohandlowych środki pieniężne każdego dnia roboczego, w sposób i na zasadach określonych w umowie, odrębnych instrukcjach i wytycznych. W umowie nie zawarto także zapisu uprawniającego franczyzodawcę do zastawu na rzeczach pozostawionych przez najemcę sklepu oraz zastawu na rzeczach ruchomych dla zabezpieczenia oznaczonych wierzytelności co potwierdza brak zaistnienia sprzedaży towaru - co również potwierdza faktyczny brak władztwa franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez franczyzobiorcę (franczyzodawca nie zabezpieczył w ten sposób towaru oraz wskazał w umowie, że bez żadnych dodatkowych oświadczeń/czynności pozostanie on w jego posiadaniu po rozwiązaniu umowy, co z kolei nie będzie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia prawa).

Skarżąca wyjaśniła, że na fakturach wystawianych na nią przez franczyzodawcę widnieją: dane nabywcy, miejsce dostawy, adres do korespondencji, miejsce wystawienia faktury oraz data sprzedaży, nr indeksów towarowych (ich ilość, cena jednostkowa, rabat %, wartość netto przed rabatem, wartość netto po rabacie, stawka VAT), nr konta, nr faktury, termin płatności: zgodnie z instrukcją, sposób płatności: przelew elektroniczny krajowy, rachunek bankowy sprzedawcy czyli franczyzodawcy, wartość netto, kwota VAT, wartość brutto, rozliczenie dotyczące opakowań kaucyjnych.

Ponadto skarżąca wyjaśniła, że:

- adnotacja dotycząca terminu płatności z faktury zakupowej odsyła do zapisów instrukcji narzuconej przez franczyzodawcę - instrukcja zawiera różne informacje dotyczące sposobu płatności, które zostały przedstawione w literze g) odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie;

- faktury zakupowe nie są wystawiane niezgodnie z umową franczyzową. Podatnik nie wyjaśniał tej kwestii z franczyzodawcą; nie zwrócił przedmiotowych faktur, gdyż nie wywołuje to skutków prawnych na gruncie zarówno prawa cywilnego, jak i prawa podatkowego - uznał to za bezprzedmiotowe.

Opowiadając na pytanie: "jakie są zapisy w instrukcji w zakresie płatności za fakturę otrzymaną od franczyzodawcy?", skarżąca wskazała, że każdy franczyzobiorca dokonuje wpłaty za zakupione towary CL oraz z tytułu innych zobowiązań względem franczyzodawcy (w tym opłaty inicjalne, opłaty franczyzowe, opłatę za podnajem i opłatę za wyposażenie) przelewem na przypisany franczyzobiorcy w Banku [...] S.A. indywidualny właściwy rachunek, zwany dalej Wirtualnym Rachunkiem Bankowym (w skrócie WRB). Numer WRB, na który franczyzobiorca wpłaca należne franczyzodawcy środki pieniężne, podany jest franczyzobiorcy w Portalu Managera w zakładce danych podstawowych. Franczyzobiorca nie może dokonywać wpłat środków pieniężnych na rachunek VAT franczyzodawcy w ramach dobrowolnego mechanizmu podzielonej płatności, z zastrzeżeniem wydania wyraźnej zgody przez franczyzodawcę. Franczyzobiorca obowiązany jest dokonywać płatności na rzecz franczyzodawcy przelewem z rachunku bankowego należącego do franczyzobiorcy, na wskazany przez franczyzodawcę rachunek WRB. Każdy franczyzobiorca zobowiązany jest w tytule płatności wpisać "zapłata za towar lub inne zobowiązania" oraz podać swój osobisty kod księgowy SAP w prawidłowym formacie (np. A99999, tj. znaki w jednym ciągu bez przerwy). Indywidualny numer (kod SAP) nadawany jest każdemu franczyzobiorcy. Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień tej lub odrębnych instrukcji, za dostarczone franczyzobiorcy towary CL lub świadczone usługi okołohandlowe franczyzobiorca zobowiązany jest płacić franczyzodawcy w ratach, w następnym dniu roboczym po sprzedaży jakiegokolwiek towaru CL, wydaniu opakowań kaucyjnych lub świadczeniu usługi okołohandlowej, a inne należności z tytułu Umowy Współpracy Franczyzowej między stronami w terminach przewidzianych w umowie, tej lub ewentualnych innych instrukcjach. Odnośnie rozumienia stwierdzenia dotyczącego wskaźnika ubytków towarowych skarżąca wyjaśniła, że franczyzodawca potrąca z miesięcznego rozliczenia (wynagrodzenia franczyzobiorcy) tzw. wskaźnik ubytków towarowych. Zgodnie z umową: w celu zapobieżenia powstawaniu niedoboru finansowego powstającego w szczególności z powodu przeterminowania, uszkodzeń, kradzieży itp., wprowadza się zasady ustalania Wskaźnika Ubytków Towarowych (WUT), której szczegóły reguluje osobna instrukcja. Z tytułu zapłaty ceny sprzedaży za zakupiony od franczyzodawcy towar CL franczyzobiorca zobowiązany jest zapłacić franczyzodawcy równowartość sprzedanego w danym miesiącu rozliczeniowym towaru CL w cenach zakupu brutto, z uwzględnieniem zmniejszenia o wartości rabatu promocyjnego, gdzie następnie całość jest powiększona o Wskaźnik Ubytków Towarowych. Dla każdego franczyzobiorcy ustalana jest indywidualna wartość wskaźnika ubytków towarowych zależna od jego sytuacji finansowej (od 0,5% do maksymalnie 2,5%) według zasad określonych w odrębnej instrukcji.

Na koniec skarżąca wskazała zasady rozliczenia z franczyzodawcą i sposób określenia jej wynagrodzenia, wynikający z instrukcji.

Skarżąca ostatecznie przeformułowała pytania podatkowe będące przedmiotem interpretacji podatkowej na następujące:

1) czy w przedstawionym stanie faktycznym, w świetle art. 14 ust. 1-1c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm. – dalej: "ustawa PIT") dochodziło do obowiązku wykazania przychodów z tytułu sprzedaży opodatkowanej w ramach źródła przychodów "pozarolnicza działalność gospodarcza"?

2) czy w przedstawionym stanie faktycznym, w świetle art. 22 ust. 1 ustawy PIT podatnik miał obowiązek ujęcia w kosztach uzyskania przychodu faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych?

Zdaniem skarżącej odnośnie pytania nr 1 w świetle art. 14 ust. 1-1c ustawy PIT nie dochodziło do obowiązku wykazania przychodów z tytułu sprzedaży opodatkowanej w ramach źródła przychodów "pozarolnicza działalność gospodarcza". Odnośnie zaś pytania nr 2, zdaniem skarżącej, w świetle art. 22 ust. 1 ustawy PIT podatnik nie miał obowiązku ujęcia w kosztach uzyskania przychodu faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych.

Postanowieniem z 21 marca 2025 r. Dyrektor KIS, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor KIS wskazał m. in. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Organ interpretacyjny stwierdził, że ewentualne rozstrzygnięcie o skutkach podatkowych w przedmiotowej sprawie musiałoby zostać poprzedzone kompleksową analizą prawną umowy franczyzowej oraz aneksów do umowy, w szczególności pod kątem własności towaru, co nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego. W ocenie Dyrektora KIS, złożony w przedmiotowej sprawie wniosek nie dotyczy oceny prawidłowości zastosowanej wykładni przepisów prawa podatkowego, a jedynie zmierza do potwierdzenia, że skarżąca nie jest właścicielem towarów handlowych dostarczanych do sklepu, a własność towaru przysługuje w całości franczyzodawcy - co, jak wynika z opisu, jest przedmiotem sporu i jednym z powodów, dla których złożyła wniosek o interpretację indywidualną.

Dyrektor KIS stwierdził, że opis stanu faktycznego jest niespójny, bowiem z jednej strony skarżąca wskazuje, że działalność prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek, a z drugiej, że sprzedaż dokonywana jest na rzecz franczyzodawcy. Natomiast w postępowaniu interpretacyjnym organ nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu jednoznacznego potwierdzenia lub wykluczenia podanych informacji.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora KIS i wniosła na nie zażalenie. Opisanym na wstępnie postanowieniem z 13 czerwca 2025 r. Dyrektor KIS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podtrzymując wyrażone w nim stanowisko.

W skardze na w/w postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go rozstrzygnięciem organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania celem wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 14b § 1 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w przedstawionym stanie faktycznym możliwe i konieczne było dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz ustalenie konsekwencji podatkowych dokonywanych przez wnioskodawcę czynności, co pozostawało w kompetencji organów,

2) art. 14b § 1 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w podobnych stanach faktycznych organy podatkowe wydawały już interpretacje indywidualne prawa podatkowego,

3) art. 14b § 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i w konsekwencji niewydaniu interpretacji w indywidualnej sprawie podatnika - w sytuacji, gdy organ jest uprawniony i zobowiązany do posiłkowania się przepisami z innych dziedzin prawa, jeśli tego wymaga wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego,

4) art. 14b § 3 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie, że podatnik nie przedstawił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji gdy wniosek zawierał wszystkie elementy istotne z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy,

5) art. 14b § 3 w zw. z art. art. 169 § 1, art. 165a § 1 oraz art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek podatnika nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa i w konsekwencji bezpodstawne wezwanie podatnika do uzupełnienia wniosku, a następnie, w oparciu o udzielone przez podatnika odpowiedzi, wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przepisami prawa zostały spełnione przez wnioskodawcę już w momencie składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej,

6) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie wobec przyjęcia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachodzą przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte na skutek błędnego przyjęcia, że wniosek podatnika nie dotyczy oceny prawidłowości zastosowanej wykładni przepisów prawa podatkowego oraz zmierza do potwierdzenia, że podatnik nie jest właścicielem towarów handlowych dostarczanych do sklepu, a własność towaru przysługuje w całości franczyzodawcy - w sytuacji gdy przyczyny przedstawione przez organ na poparcie zasadności zastosowania powołanego przepisu nie wynikają z treści wniosku podatnika,

7) art. 14o § 1 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie wydano i nie doręczono podatnikowi interpretacji indywidualnej lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w terminie określonym w art. 14d i w konsekwencji odstąpienie od uznania, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w tożsamym stanie faktycznym, indywidualna interpretacja została już wydana. W sprawie tej Dyrektor KIS bez zadawania dodatkowych pytań przyjął, że stan faktyczny został przedstawiony w sposób wyczerpujący. Skarżąca zaznaczyła, że opisała stan faktyczny, przywołując zapisy umowne istotne z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska oraz wskazała własne stanowisko w tej sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w zadanych pytaniach. W odpowiedzi na złożony wniosek organ interpretacyjny zadał jej szereg pytań ukierunkowanych na uzyskanie określonego profilu odpowiedzi, głównie w zakresie przytoczenia fragmentów umowy i dokumentów dodatkowych, których kolejno użył do wykazania nieścisłości oraz jako argument przeciwko wnioskodawcy. Tym samym Dyrektor KIS pominął aspekt cywilistyczny sprawy oraz istotę sens pytań zawartych we wniosku. Według skarżącej, organ nie może uchylać się od wydania interpretacji, które odnoszą się do prawnopodatkowych konsekwencji zdarzeń cywilnoprawnych. Nie może być powodem odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji to, że sprawa wymaga dokonania oceny prawnej na gruncie przepisów niebędących przepisami prawa podatkowego (w szczególności uregulowań wynikających z Kodeksu cywilnego).

Skarżąca podkreśliła, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji nie była konieczna kompleksowa analiza prawna stosunku umownego lecz ocena i interpretacja wskazanych przez podatnika elementów w kontekście zadanych pytań. Na gruncie niniejszej sprawy nie istniał i nie istnieje ważny tytuł prawny (w szczególności ważna umowa sprzedaży pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą) stanowiący podstawę do ustalenia zaistnienia dostawy towaru na rzecz podatnika na gruncie podatku VAT, co przekłada się na brak możliwości rozpoznania przychodu podatnika z takiej sprzedaży objętej fakturami sprzedażowymi wystawianymi i kolejno korygowanymi przez franczyzodawcę. W opisanym stanie faktycznym to dopiero sprzedaż towaru na rzecz konsumenta determinowała ostatecznie cenę na pierwotnej fakturze zakupowej. Cena sprzedaży wskazana zaś w fakturach zakupowych jest zatem ceną iluzoryczną. Franczyzodawca ponadto, dokonując korekt faktur, wynikających z przyznanych rabatów, czyni to w sposób zbiorczy, nie uwzględniając rabatu w cenach jednostkowych.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że niezgodne z przepisami prawa jest dokonywanie przez organ interpretacyjny postanowień za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy, w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej wskazał konkretny adres do doręczeń w niniejszej sprawie (adres na platformie ePUAP). A zatem na ten właśnie adres powinna być kierowana korespondencja organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych jego przypadków, które nie zostały podniesione w skardze, a które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych lub czynności.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Istotą sporu, jaki zawisł przed Sądem, jest w niniejszym przypadku ocena czy uzasadnione jest stanowisko organu, że skarżąca - pomimo wezwania - nie przedstawiła, w sposób wyczerpujący, jak to określa art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, opisu zaistniałego stanu faktycznego, na gruncie którego wystąpił o wydanie dla niego indywidualnej interpretacji. Mając zaś na względzie konkretne, podjęte przez organ interpretacyjny czynności, zmierzające w jego ocenie do wyjaśnienia wynikających z tego opisu niejasności i rozbieżności, sądowa kontrola obejmować musi nie tylko ocenę samego wykonania przez skarżącego skierowanego do niego wezwania czy wezwań, ale również tego czy sformułowane w ramach tych wezwań zapytania w istocie dotyczyły istotnych, z punktu widzenia prawnopodatkowej oceny stanowiska wnioskodawcy zagadnień, jak również czy nie wykraczały one poza ich dopuszczalny zakres, rozpatrywany z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji. Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że istotą interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest stwierdzenie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega jakie skutki prawne, na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego, wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest jednak postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie obejmuje ono postępowania dowodowego, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Tym samym organ wydający interpretację indywidualną nie może badać, w sensie merytorycznym, sprawy podatkowej, wynikającej z przytoczonego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Postępowanie interpretacyjne może się zatem opierać wyłącznie na stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym (jego opisie) wyczerpująco przedstawionym przez wnioskodawcę i tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ.

Zgodzić się należy z Dyrektorem KIS w niniejszej sprawie, że już tylko z tych względów przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego nie może mieć charakteru warunkowego i nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości co do przedstawionej w nim postaci konstytuujących go zdarzeń i elementów faktycznych. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nienasuwający żadnych uzasadnionych i istotnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użyte w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej określenie "wyczerpująco" należy rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle szczegółowo, wszechstronnie, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 745/15 dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualne nieścisłości czy niejasności, istotne zarówno z punktu widzenia potrzeb zajęcia stanowiska przez samego wnioskodawcę, jak również ustosunkowania się do tego stanowiska przez organ interpretacyjny, powinny być wyjaśnione/uzupełnione w ramach instytucji uzupełnienia wniosku.

Zgodnie z art. 14h Ordynacji podatkowej, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio, między innymi, przepis art. 165a Ordynacji podatkowej. Na mocy art. 165a § 1 tej ustawy, gdy żądanie wszczęcia postępowania (art. 165 Ordynacji podatkowej) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że w pojęciu "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie zagadnienia (okoliczności), poza oczywiście brakiem po stronie wnioskodawcy statusu podmiotu zainteresowanego jej wydaniem, uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju aktu administracyjnego, oraz spełniające funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej. Tytułem dygresji należy zauważyć, że organ interpretacyjny - jeśliby uznać zasadność powodów odmowy wszczęcia postepowania o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie - miałby podstawy prawne do wydania takiego rozstrzygnięcia.

W trybie żądania uzupełnienia braków wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, który to wniosek nie spełnienia prawem przewidzianych dla niego wymogów (w zakresie postaci opisu stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego, sprecyzowanych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej) organ podatkowy może żądać wszak jedynie uzupełnienia wniosku o tego rodzaju jego elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko wnioskodawcy, przedstawione we wniosku i wyrażona w nim ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ podatkowy powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego, na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. W judykaturze podkreślane jest, że procedura uzupełniania wskazanych wyżej braków wniosku nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 733/23). Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie będą skutkowały przerzuceniem ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji. Organ nie może oczekiwać od wnioskodawcy przedstawienia własnych ocen występujących na tle przedstawionego przez niego we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zagadnień, a w razie dokonania takich, winien je pomijać, a nie wykorzystywać do wykazywania pozornych sprzeczności w treści zawartego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Słusznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, że instytucji uzupełniania wniosku, a ściślej samego wezwania przez organ interpretacyjny do jego uzupełnienia, nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia przepisów w tym zakresie stanowiłaby skuteczny środek dla organu interpretacyjnego, ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków. W efekcie oznaczałoby to ograniczenie prawa do zainicjowania postępowania o wydanie interpretacji i w konsekwencji wykluczenie merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

W niniejszej sprawie Dyrektor KIS niewątpliwie nadużył opisanej wyżej instytucji wezwania do uzupełnienia opisu stanu faktycznego, oczekując od wnioskodawczyni - poza podaniem treści zapisów umownych, wiążących ją z franczyzodawcą - nie tyle podania czy wyjaśnienia niezbędnych i istotnych elementów opisu stanu faktycznego, lecz przede wszystkim dokonania przez nią własnej ich oceny - wypowiedzenia się co do poszczególnych elementów tego stanu, ocenianych w dodatku nie tylko z punktu widzenia prawa podatkowego, ale także prawa cywilnego, by następnie dowieść, że pomiędzy tymi ocenami, a faktami (elementami stanu faktycznego) występuje zasadniczy rozdźwięk. Taki sposób procedowania organu w niniejszej sprawie Sąd postrzega jako nieznajdujący uzasadnienia w przepisach, znajdujących zastosowanie na gruncie postępowania zmierzającego do wydania interpretacji. Co więcej, nosi on znamiona tego rodzaju sytuacji, w której organ w istocie zastawia na wnioskodawcę swoistego rodzaju "pułapkę", poprzez nieuzasadnione rozszerzenie jego obowiązków o przedstawienie okoliczności nieistotnych z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji, czy też własnych ocen wnioskodawcy, a dotyczących tych właśnie okoliczności, do których nie był on prawnie zobligowany. W konsekwencji taki sposób procedowania organu, przekierowujący spór na mniej istotne zagadnienia czy okoliczności, skutkował de facto uchyleniem się przez organ od jego powinności, jaką było wydanie interpretacji indywidualnej. To bowiem rzeczą organu interpretacyjnego jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy na tle konkretnego opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i jeżeli się z nim nie zgadza, a w tym wypadku uznaje, że nie przystaje ono do obiektywnych elementów stanu faktycznego, to winien wydać negatywną interpretację indywidualną (uznać stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe), odpowiednio uzasadniając swoją ocenę. Rozbieżność między stanowiskiem własnym strony, a treścią przedstawionego do oceny organu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, nie może być podstawą do uznania, że wystąpiły obiektywne przeszkody (sprzeczności) uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej, bo w takim razie rację bytu straciłaby negatywna interpretacja indywidualna, kwestionująca prawidłowość własnego stanowiska wnioskodawcy, odnośnie przedstawionego przez niego zagadnienia.

Wniosek strony o udzielenie interpretacji indywidualnej, z jakim mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, generalnie rzecz biorąc, zawiera miarodajny opis stanu faktycznego, który odnosi się do konkretnych zdarzeń występujących na tle określonego stosunku prawnego, którego faktyczne aspekty, odnoszące się do realizacji przez strony umownego stosunku prawnego, wynikających z niego ich obowiązków, co do zasady, zostały dostatecznie przedstawione i właściwie sprecyzowane, z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji. Skarżąca szeroko i precyzyjnie przedstawiła na żądanie organu zapisy umowy łączącej ją z kontrahentem, na tle realizacji której miały miejsce określone zdarzenia opisane we wniosku. Została jednak wezwana przez organ, w pierwszej kolejności do dokonania interpretacji tych zapisów, co już ze swej istoty jest subiektywną oceną, gdyż postrzeganie znaczenia i skutków realizacji zapisów umownych przez jej stronę z reguły wiąże się z przypisywaniem im znaczenia nacechowanego jednostronnym podejściem i chęcią przedstawienia swoich racji oraz umotywowania wyrażanego stanowiska.

Mając na uwadze powyższe, a ściślej treść wezwań kierowanych przez organ do skarżącej stwierdzić należy, że gdyby miała ona pewność w kwestii prawnopodatkowych skutków przedstawionego przez nią opisu stanu faktycznego, to nie występowałaby z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Tym samym zasadne jest stwierdzenie, że w tym zakresie samo wystosowane przez organ zapytanie było zbędne, co wynikało nie tylko z tego, że podstawą wydania interpretacji miałoby by być subiektywne stanowisko wnioskodawczyni (skarżącej), ale także dlatego, że miałoby się ono odnosić do zagadnień objętych regulacją prawa cywilnego, które nie mają bezpośredniego przełożenia na kwestie prawnopodatkowe. Z kolei jeśli organ nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, że na tle okoliczności nakreślonych we wniosku nie następuje przeniesienia własności towaru na rzecz wnioskodawczyni winien udzielić odpowiedniej interpretacji indywidualnej (negatywnej).

Nie można też godzić się z organem, że przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego był nazbyt ogólny. Odnosi się on bowiem do konkretnej praktyki (zdarzeń) w działalności gospodarczej skarżącej, dokładnie zrelacjonowanej, a w uzupełnieniu poszerzonej o treść zapisów umownych, na tle których zdarzenia te wystąpiły, do których to zapisów skarżąca – jak wskazała w uzupełnieniu swojego stanowiska – stosuje się. Opis ten generalnie rzecz biorąc był wystarczający dla potrzeb wydania żądanej interpretacji indywidualnej przy uwzględnieniu treści zapisów umownych i okoliczności związanych z ich faktyczną realizacją. Jeżeli zaś organ widział potrzebę dopytania o dalsze szczegóły, czy też praktyczne aspekty realizacji umowy, to winien był odpowiednio sformułować swoje wezwania w tym zakresie, kierując do strony precyzyjnie zredagowane pytanie czy pytania. Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy większość zawartych w wezwaniach pytań odnosiła się nie do konkretnej postaci istotnych dla prawnopodatkowej oceny faktów, ale sposobu postrzegania ich przez skarżącą, niekoniecznie w wymiarze podatkowym. Te pierwsze zaś, nie dość że miały drugorzędny charakter, to w dodatku nie były dostatecznie skonkretyzowane i jednoznaczne. W związku z tym nie sposób generalnie zdyskwalifikować udzielonych na nie odpowiedzi i uznać, że stanowią one wyraz niejednoznaczności i niespójności przedstawionego opisu stanu faktycznego. Clue niniejszej sprawy stanowi ocena, czy skarżąca otrzymując towar od franczyzodawcy nabywa prawo do rozporządzania nim jak właściciel. Ocena takiego stanowiska skarżącej, że przy uwzględnieniu nakreślonych okoliczności we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie nabywa władztwa nad towarami przekazanymi jej przez franczyzodawcę, a więc nie dokonuje sprzedaży towaru a tym samym nie ma obowiązku rozliczać podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z tą sprzedażą powinna być przedmiotem wydanej interpretacji indywidualnej, od czego się jednak organ uchylił.

Skarżąca, co należy podkreślić, nie wnosiła także o ocenę stosunku prawnego łączącego ją z franczyzodawcą, lecz przedstawiła do oceny organu interpretacyjnego jasno zarysowaną kwestię prawnoprawną – uzyskania czy też nie, prawa własności towarów, przekazywanych jej przez franczyzodawcę, a więc wystąpienia u skarżącej sprzedaży w stosunku do ostatecznych odbiorców (klientów). To jak subiektywnie skarżąca postrzega charakter tego stosunku prawnego łączącego ją z franczyzodawcą i warunki w jakich został ukształtowany, nie powinny mieć znaczenia dla organu przy podejmowaniu decyzji o sposobie rozstrzygnięcia wniosku. Przedstawiony we wniosku opis praktyki łącznie z zapisami konkretnej umowy, w związku z którą podejmowane są określone, szczegółowo opisane przez skarżącą działania, łącznie stanowią wystarczająco dookreślony stan faktyczny, co do którego skarżąca zajęła stanowisko własne w zakresie jego konsekwencji prawnopodatkowych na gruncie podatku dochodowego. Ewentualna sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym podanym we wniosku, a jego oceną zaprezentowaną przez wnioskodawcę we wniosku, może doprowadzić do wydania negatywnej interpretacji indywidualnej, ale nie do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jej wydania.

Nadto zauważyć należy, na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca, że wydawane już były interpretacje indywidualne, w których organ interpretacyjny w zakresie zbliżonego stanu faktycznego, zajmował merytoryczne stanowisko. Przykład takiej interpretacji został zresztą wskazany w uzasadnieniu stanowiska własnego wnioskodawczyni. W tej więc sytuacji odmowa wszczęcia postępowania na wniosek strony, w sytuacji, gdy na tle niemalże tożsamego zdarzenia przyszłego, Dyrektor KIS jednak wydał interpretację indywidualną, jest nie do pogodzenia z zasadą nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufania podatnika do działania organów podatkowych.

Ponadto zauważyć należy, że obawa organu odnośnie doprowadzenia do rozbieżności na tle podobnych stanów faktyczno-prawnych nie może być przeszkodą do wydania interpretacji o odmiennej treści (sprzecznej z dotychczas wyrażanym stanowiskiem), czy jak w niniejszej sprawie, zupełnie prowadzić do odmowy jej wydania, z powołaniem nie na niespełnienie przez wniosek właściwych jemu wymagań.

Reasumując, Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na wniosek skarżącej. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS, naruszają więc w sposób istotny art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej co determinowało rozstrzygnięcie Sądu, a tym samym zbędne już stało się odniesienie do pozostałych zarzutów skargi.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS.

W dalszym toku postępowania Dyrektor KIS będzie zobowiązany wydać interpretację indywidualną dla skarżącej.

Na wniosek skarżącej Sąd na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) zasądził na jego rzecz od organu zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 597 zł, na które złożyły się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

jeszcze 6500 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo