W skardze wniesionej do tut. Sądu, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień (błędnie określonych jako decyzje) i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucono błędne uznanie przez organ, że bez znaczenia jest fakt, że nie wszystkie postępowania dotyczące postępowania egzekucyjnego z nieruchomości są ostateczne, podczas gdy taka okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony praw i interesów Skarżącego. Ponieważ skarga ta nie została jeszcze przez Sąd rozpoznana, udzielenie przybicia nie było możliwe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Organ podniósł, że w świetle art. 111m § 3 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu zostało wydane po ostatecznym rozstrzygnięciu zażalenia Zobowiązanego na postanowienie organu egzekucyjnego z 20 grudnia 2023 r. nr 1804-SEE.711.5.169.2022. Bez znaczenia pozostaje natomiast wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego z 16 lutego 2024 r. nr 1801-IEE.7192.1.2024.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje;
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych postanowień nie wykazała, aby zostały one wydane przez organy egzekucyjne z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania przez Sąd środków prawnych określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.).
Głównym zarzutem skargi, który odnosił się do podnoszonej przez Skarżącego wadliwości wydanego w toku postępowania egzekucyjnego w administracji postanowienia w przedmiocie przybicia, było wskazanie, że postanowienie organu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 111m § 1 u.p.e.a. zostało wydane przedwcześnie, przed ostatecznym rozstrzygnięciem skarg i zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego, a więc z naruszeniem art. 111m § 3 u.p.e.a. Skarżący wiązał ten zarzut ze skargą wniesioną do tut. Sądu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 16 lutego 2024 r. nr 1801-IEE.7192.1.2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu z 20 grudnia 2023 r. nr 1804-SEE.711.5.169.2022 w przedmiocie skargi Zobowiązanego na obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości. Sądowi z urzędu wiadome jest, że skarga taka wpłynęła do tut. Sądu 23 kwietnia 2024 r. i została zarejestrowana pod sygn. I SA/Rz 233/24. Została rozpoznana 11 lutego 2025 r. Wyrokiem z tego dnia tut. Sąd oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 16 lutego 2024 r. nr 1801-IEE.7192.1.2024.
Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości składa się z wielu etapów i obejmuje wiele różnorodnych czynności, odnośnie do których zobowiązany został przez ustawodawcę wyposażony w wiele instrumentów prawnych uprawniających do zainicjowania postępowań weryfikujących prawidłowość podjętych czynności. Nie było w sprawie sporne, że przeciwko Zobowiązanemu toczy się postępowanie egzekucyjne i że zostało ono skierowane do ww. nieruchomości, która została zajęta, a następnie dokonano jej opisu i oszacowania wartości oraz obwieszczono o terminie licytacji publicznej, przy czym kwestie te nie podlegały kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III FSK 728/24, III FSK 1660/23, III FSK 1264/23, III FSK 5089/21, III FSK 4795/21). Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu była natomiast zgodność z prawem postanowienia o przybiciu, tj. rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 111m § 1 u.p.e.a.
W myśl art. 111m § 1 u.p.e.a., po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Postanowienie takie powinno być, co do zasady, ogłoszone niezwłocznie po zamknięciu licytacji. Stanowi bowiem jeden z prawnych elementów postępowania licytacyjnego, niezbędny do kolejnej fazy egzekucji związanej z uregulowaniem ceny nabycia i przyznaniem własności, a więc fazą, w której nastąpi zmiana właściciela nieruchomości. Jednak, jak wynika z art. 111m § 3 u.p.e.a., jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Powołana regulacja stanowi zatem unormowanie szczególne wobec treści art. 17 § 2 u.p.e.a., ponieważ zasadą przyjętą na gruncie ustawy egzekucyjnej jest względna suspensywność zażalenia, którego wniesienie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Dodać należy, że postanowienie o przybiciu ma zawierać firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (art. 111m § 4 u.p.e.a.).
Nie ulegało wątpliwości, że przybicie zostało udzielone licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę. Zawiera również wszystkie wymagane dane, o których mowa w art. 111m § 4 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Natomiast jedynym zidentyfikowanym postępowaniem, związanym ze skargą i zażaleniem, o których mowa w art. 111m § 3 u.p.e.a., a które zainicjowano w toku postępowania egzekucyjnego i które nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem w dniu licytacji, było postępowanie ze skargi na obwieszczenie o licytacji nieruchomości. Trafnie organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie stało się ostateczne 16 lutego 2024 r., a poddanie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kontroli sądu administracyjnego nie stanowiło przeszkody do wydania postanowienia o przybiciu (por. wyrok NSA o sygn. akt II FSK 3730/18).
W art. 111m § 3 u.p.e.a. uzależniono udzielenie przybicia od ostatecznego rozstrzygnięcia skarg i zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego. Prawidłowo, poprzez dyspozycję art. 18 pkt 2 u.p.e.a., przy interpretacji zakresu znaczenia wyrażenia "ostateczne rozstrzygnięcie" odwołano się do treści art. 16 § 1 k.p.a., w którym zdefiniowano pojęcie ostateczności decyzji. Należało to znaczenie recypować na grunt ustawy egzekucyjnej. Za ostateczne rozstrzygnięcie uznaje się takie, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku postanowień, za ostateczne uznać należy takie, od których nie służy zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wymienione wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 16 lutego 2024 r. wydano w następstwie rozpoznania zażalenia; nie przysługiwało na nie zażalenie w administracyjnym toku instancji. Zobowiązany mógł jedynie poddać je kontroli sądu administracyjnego i z prawa tego skorzystał. W art. 111m § 3 u.p.e.a. nie odwołano się natomiast do pojęcia "prawomocności", o której mowa w art. 16 § 3 i art. 269 k.p.a. Dlatego poddanie kontroli sądowoadministracyjnej postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 16 lutego 2024 r. nr 1801-IEE.7192.1.2024 nie stanowiło przeszkody prawnej, o jakiej mowa w art. 111m § 3 u.p.e.a. Od tego dnia korzystało ono z domniemania zgodności z prawem, która nie została przez Sąd w wyroku o sygn. akt I SA/Rz 233/24 zakwestionowana. Sposób rozpoznania skargi na obwieszczenie o licytacji nieruchomości i zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji nie odpowiadał zaś dyspozycji art. 111n § 1 u.p.e.a., przez co nie było podstaw do odmowy udzielenia przybicia.
Na marginesie zauważyć należy, że kontrola sądowoadministracyjna działalności organów administracji publicznej sprawowana jest przez sąd administracyjny w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności) działalności organów administracji publicznej (por. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 184 Konstytucji rzeczypospolitej Polskiej). Sąd analizuje, czy podejmując określone działania i akty, organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tylko poważne naruszenia prawa mogą stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu albo stwierdzenia jego nieważności. Naruszeń takich w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie stwierdzono, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził też, analizując sprawę w granicach wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a., innych wadliwości zaskarżonego postanowienia, w tym w kontekście obligatoryjnych przesłanek wydania postanowienia o odmowie udzielenia przybicia, o których mowa w art. 111n u.p.e.a. Kontrolowane postanowienie zawiera na tyle szczegółowe uzasadnienie, że stanowi ono dostateczny wyraz realizacji kodeksowej zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a.
Z podanych względów Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.