W jej ocenie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie uległ zawieszeniu w 2019 roku, tj. w momencie zainicjowania przez nią postępowania o stwierdzeniu nieważności Uchwały Nr {...}z dnia 30 października 2015 r. Rady Miejskiej w {...}{w sprawie ustalenia stawek opłat za korzystanie z przystanków i dworców komunikacyjnych, natomiast prawomocne zakończenie sprawy nastąpiło w momencie wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 marca 2024 r., sygn. akt I GSK{...}.
Decyzją z dnia 26 listopada 2025 r. nr SKO.4141/36/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie:
1. uchyliło pkt. 2 decyzji Burmistrza {...}z dnia 15 stycznia 2025 r. znak: {...}i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty opłaty za korzystanie z przystanków komunikacji i dworców komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządcą jest Gmina {...}za lata 2016, 2017, 2018,
2. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jak i wniosku o zwrot nadpłaty zostało ograniczone terminem. W myśl bowiem art. 79 § 2 o.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.
Z kolei zgodnie art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zdaniem SKO Burmistrz {...} słusznie uznał, iż zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie z przystanków autobusowych, których terminy płatności upływały latach 2016,2017 i 2018 przedawniły się. Przewidziane w art. 79 § 4 o.p. przesłanki umożliwiające złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie terminu przedawnienia, w niniejszej sprawie z uwagi na jej przedmiot, nie mają zastosowania.
W ocenie SKO prawo co do stwierdzenia nadpłaty, jak i zwrotu nadpłaty wygasło wraz z upływem terminu przedawnienia.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą termin określony w art. 79 § 2 o.p. jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym niepodlegającym przywróceniu Bez znaczenia jest zatem w jakiej dacie podatnik dowiedział się o istnieniu nadpłaty, jak również w jakiej dacie została prawomocnie stwierdzona nieważność Uchwał Rady Miejskiej w {...{ z {...}r. nr {...} w przedmiocie ustalenia stawek opłat za korzystanie z przystanków i dworców komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina{...}, szczególnie, że stwierdzenie nieważności ma charakter deklaratoryjny, działa z mocą wsteczną (ex tunc), a więc od daty wydania aktu obarczonego wadą nieważności i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązań wynikających z tej uchwały.
W ocenie SKO w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 70 § 6 pkt. 2 o.p. albowiem postępowanie zainicjowane przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. II SA/Rz{...}, nie dotyczyło skargi na decyzję o stwierdzenie nadpłaty opłaty pobieranej za korzystanie z przystanków i dworców komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina{...} za lata 2016,2017 i 2018 lecz, skargi na ww. akt prawa miejscowego. Złożony w dniu 10 czerwca 2024 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty za korzystanie z przystanków został wniesiony po upływie terminu przedawnienia, i prawo do wniesienia tego wniosku w myśl art. 7979 § 2 o.p. wygasło.
Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem SKO i wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżając ją w części punktu 1.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy t.j. art. 79 § 2 w zw. z art. 70 § 1 o.p. poprzez uznanie, iż organ I Instancji prawidłowo przyjął, że zobowiązanie uległo przedawnieniu, w sytuacji gdy wykładnia ta była błędna, a w konsekwencji organy obu instancji błędnie przyjęły, iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za lata 2016-2018 wygasło, podczas gdy podstawą stwierdzenia nadpłaty był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r., stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej, a zatem do czasu wydania tego wyroku skarżąca nie miała prawnej możliwości skutecznego dochodzenia zwrotu, co winno skutkować uznaniem, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczynał się lub uległ zawieszeniu w toku postępowania sądowoadministracyjnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organy wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz nienależyte zbadanie stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony poprzez: pominięcie faktu, iż skarżąca podjęła aktywne działania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej uchwały Rady Miejskiej już w 2019 r., a długotrwałość postępowania przed sądami administracyjnymi była niezależna od woli skarżącej, co w świetle zasad konstytucyjnych nie powinno rodzić negatywnych skutków w sferze jej praw majątkowych;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ uznając, że orzeczenie stwierdzające nieważność aktu prawa miejscowego (ex tunc) nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia roszczeń powstałych na gruncie tego aktu, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części tj. w zakresie pkt. 1 oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Burmistrza {...} z dnia 15 stycznia 2025 r. w części w zakresie pkt. 2.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organ II instancji nie naruszył prawa i trafnie uznał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za lata 2016, 2017 i 2018 ( wobec jego wszczęcia przez organ I instancji ) powinno zostać umorzone ze względu na upływ terminu przedawnienia.
Organ odwoławczy szeroko rozważył kwestie związane ze stosowaniem w sprawie przepisów ordynacji podatkowej, w tym przepisów dotyczących przedawnienia opłaty za korzystanie z przystanków.
Nie jest więc w sprawie kwestionowane, że należności o jakie toczy się spór mieszczą się w pojęciu niepodatkowych dochodów budżetowych o charakterze publicznoprawnym, zdefiniowanych w przepisie art. 60 ust. 7 ustawy o finansach publicznych, co z kolei skutkuje przyjęciem, że z mocy art. 67 ust.1 tej ustawy zastosowanie znajdą przepisy działu III ordynacji podatkowej, a więc także przepisy dotyczące przedawnienia należności, ale także dotyczące przedawnienia prawa do złożenia wniosku o nadpłatę.
Organ II instancji wskazał na ogólny termin przedawnienia należności publicznoprawnej w postaci opłaty za korzystanie z przystanków pobieranej na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy publicznym transporcie zbiorowym i trafnie przyjął, że obowiązywał tutaj będzie przewidziany w art. 70 § 1 o.p. 5-letni termin przedawnienia liczony od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności opłaty. Dla poszczególnych lat organ przyjął, że upłynął on dnia 31.12.2021, 31.12.2022 i 31.12.2023 r. Wszystkie te terminy upłynęły przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Zastosowanie w sprawie znajduje także przepis art. 79 § 2 o.p. przewidujący przedawnienie prawa do złożenia wniosku o nadpłatę. Z mocy tego przepisu prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.
Złożenie wniosku o nadpłatę po upływie terminu przedawnienia danej opłaty za korzystanie z przystanku musi więc skutkować odmowa wszczęcia postępowania, a w przypadku jego wszczęcia – umorzeniem tego postępowania.
W tym zakresie sąd I instancji w pełni zgadza się ze stanowiskiem NSA zajętym w wyroku z dnia 4 marca 2026 r. sygn.. akt III FSK{...}, który stwierdził, że "decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty można wydać również po upływie terminu przedawnienia jedynie wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia został złożony stosowny wniosek. Zastosowanie w tym przypadku wykładni językowej nie pozostawia wątpliwości dla takiego stanowiska. Ustawodawca w tym względzie wprowadził niepozostawiające wątpliwości sformułowanie, a zatem brak podstaw do rozszerzenia jego zakresu i nieuwzględnienia w tym przypadku instytucji przedawnienia".
Pogląd taki jest powszechnie akceptowany. Należy podkreślić, że możliwe jest stwierdzenie nadpłaty już po upływie terminu przedawniania, jednak koniecznym jest, aby wniosek o jej stwierdzenie został złożony przed upływem terminu z art. 79 § 2 o.p. niezależnie od przyczyn dla których strona nie złożyła go wcześniej. Termin ten ma charakter materialnoprawny i nie może być odroczony ani przedłużony. Nie może też zostać przywrócony. Nie ma przy czym znaczenia dlaczego strona uchybiła temu terminowi. Nie będzie więc podstawą do nieuwzględnienia tego terminu wydanie orzeczenia przez Trybunały Europejskie, ( TS UE czy ETPC), Trybunał Konstytucyjny, czy też, jak w niniejszej sprawie stwierdzenie nieważności uchwały wydanej przez właściwą radę samorządu terytorialnego.
Charakter tego przepisu powoduje bowiem niemożność złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie terminu w nim określonego. Na skutek przedawnienia prawo do jego złożenia wygasło.
Nie zachodzą przy tym nadzwyczajne okoliczności, które w myśl art. 79 § 4 o.p. pozostawiają osobie uprawnionej do nadpłaty prawo do złożenia wniosku po upływie terminu przedawnienia. Okolicznością taką nie jest wieloletni tok postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta, której prawomocne unieważnienie powoduje spełnienie warunku do ubiegania się o nadpłatę. W tym przypadku nie będą miały bowiem zastosowania przepisy art. 70 § 6 pkt 2 o.p. Złożenie skargi o stwierdzenie nieważności uchwały rady miejskiej nie jest bowiem złożeniem skargi na decyzję dotyczącą zobowiązania. Jest to odrębny rodzaj postępowania dotyczący wyeliminowania z obrotu prawnego aktu prawa miejscowego. Nie dotyczy aktu kształtującego lub określającego zobowiązanie samego podatnika ( innej osoby zobowiązanej do daniny publicznoprawnej. ).
Dlatego wniesienie skargi na uchwałę Rady Miejskiej w{...}, jakkolwiek jej uwzględnienie stanowi o prawie do stwierdzenia i zwrotu nadpłaty, jest okolicznością prawnie irrelewantna dla oceny spełnienia przesłanki z art. 79 § 2 o.p. Samo wniesienie takiej skargi nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia opłaty za korzystanie z przystanku, przez co nie ma wpływu na bieg terminu z art. 79 § 2 o.p.
Nie są więc zasadne te stwierdzenia skargi, w których skarżący domaga się uznania postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały, za mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, w szczególności domagając się liczenia tego terminu od chwili utraty przez uchwałę mocy obowiązującej.
Oczywiście długotrwałość postępowania sądowego miała w tym zakresie wpływ na prawa skarżącej, jednak należy także pamiętać o tym, że równoczesne złożenie wniosku o nadpłatę i o stwierdzenie nieważności uchwały w roku 2019 ( a więc jeszcze przed przedawnieniem opłat o których mowa ) połączone z wnioskiem o zawieszenie postępowania o stwierdzenie nadpłaty do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego czyli stwierdzenia nieważności uchwały zapobiegło by przedawnieniu części należności.
Okoliczności te, wbrew zarzutowi skargi zostały rzez organ w sposób należyty wyjaśnione. Wskazał on na przepis regulujący termin do złożenia wniosku o nadpłatę i przeanalizował wszystkie istotne w tym zakresie kwestie. Jego rozważania nie naruszają prawa materialnego. Powoływane aktualnie w skardze okoliczności nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd tez sąd skargę oddalił w myśl art. 151 p.p.s.a.