Na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wnieśli, skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się ich uchylenia w całości.
W uzasadnieniach skarg podatnicy po raz kolejny podnieśli iż w świetle art. 21 u.p.g.k. oraz art. 122 O.p., organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów (nawet jeżeli ustawa podatkowa nie odsyła explicite do u.p.g.k.) i nie są uprawione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w tej ewidencji. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 O. p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną. W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Podkreślenia na wstępie wymaga, że Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, Sąd stwierdził, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 października 2024 r., dotyczące określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za rok 2019, a także w podatku od nieruchomości za lata 2020–2023, choć spór koncentruje się wokół prawidłowości (zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy) danych dotyczących działki nr [...], przyjętej przez organy podatkowe do wymiaru tego podatku jako teren przemysłowy oznaczony symbolem "Ba" o powierzchni 0,4830 ha.
Na wstępie należy podnieść, że organy w swoich decyzjach odwołały się do właściwych przepisów prawa materialnego, które znalazły zastosowanie zarówno w sprawie wymiaru podatku rolnego, jak i podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1956 ze zm., dalej: u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega m.in. własność oraz użytkowanie wieczyste budynków i gruntów lub ich części. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: w przypadku gruntów – ich powierzchnia, natomiast w odniesieniu do budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa. Przy czym, powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz części kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m – powierzchnię tę pomija się. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., wysokość stawek podatku ustalana jest przez rady gmin i zależy od rodzaju nieruchomości oraz jej przeznaczenia. Przepisy przewidują pięć stawek maksymalnych podatku od nieruchomości, obliczanych od powierzchni budynków, przy czym stawki te są zróżnicowane zarówno w zależności od przeznaczenia budynków, jak i ich faktycznego wykorzystania.
Stosownie do art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w przypadku współwłasności nieruchomości stanowią one odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W zakresie zasad odpowiedzialności solidarnej, art. 91 Ordynacji podatkowej odsyła do regulacji dotyczących zobowiązań solidarnych określonych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2024 poz. 1061, ze zm.). Zgodnie z art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego, kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może dochodzić spełnienia świadczenia w całości lub w części od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, przy czym zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.
Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1256 ze zm., dalej: u.p.r.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Warunkiem koniecznym do uznania nieruchomości za podlegającą opodatkowaniu podatkiem rolnym jest jej sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego (art. 1 u.p.r.). W przypadku gruntów stanowiących gospodarstwo rolne, podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzaju i klasy użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz przynależności do określonego okręgu podatkowego. Dla gruntów niebędących częścią gospodarstwa rolnego podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów ustalona według danych z ewidencji. W podatku rolnym stosuje się stawkę kwotową uzależnioną od ceny żyta. Podatek rolny za dany rok podatkowy wynosi:
od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r. – równowartość pieniężną 2,5 kwintala żyta,
od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.r. – równowartość pieniężną 5 kwintali żyta,
przy czym wartość ta obliczana jest według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.r., w przypadku współwłasności nieruchomości stanowią one odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organy podatkowe w niniejszych sprawach prawidłowo oparły ustalenia faktyczne dotyczące przedmiotu opodatkowania na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co zostało odpowiednio udokumentowane w aktach sprawy, w tym przez informacje z rejestru gruntów. Dane liczbowe dotyczące powierzchni oraz klasyfikacji gruntów zostały przyjęte w takiej postaci, w jakiej wynikają z powyższych dokumentów. Sąd nie stwierdził jakichkolwiek rozbieżności między danymi wykorzystanymi do wymiaru podatku, w tym powierzchnią gruntów, ich klasyfikacją oraz zastosowanymi stawkami podatkowymi.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1752, dalej: u.p.g.k.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (EGiB) stanowią podstawę do wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 13 marca 2025 r., I SA/Rz 608/24; WSA w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2018 r., I SA/Gd 1248/17), organy podatkowe są związane danymi wynikającymi z ewidencji do czasu ich zmiany w trybie przewidzianym przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja gruntów i budynków zawiera m.in. informacje dotyczące:
gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych i klas bonitacyjnych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla danej nieruchomości;
budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych oraz podstawowych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.).
O normatywnym charakterze danych ewidencyjnych świadczy również fakt, że w art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. wskazano, że przez użyte w ustawie pojęcie "użytki rolne" należy rozumieć grunty sklasyfikowane w ten sposób właśnie w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (u.p.r.) stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, z wyłączeniem tych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W niniejszej sprawie organ podatkowy oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęły za podstawę wymiaru podatku dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, aktualne na dzień wydania decyzji. Podnoszona przez skarżących rozbieżność między stanem faktycznym a informacjami ujawnionymi w EGiB, choć może mieć znaczenie w odrębnym postępowaniu dotyczącym ich aktualizacji, nie mogła skutkować odstąpieniem od ich zastosowania w toku sprawy podatkowej. Dane te wynikają z ewidencji gruntów i budynków, w tym z informacji nr [...] z dnia 25 stycznia 2019 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z dnia [...] 2019 r., poz. [...]) dotyczącej projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji. W szczególności, działka nr [...] w obrębie [...] R. – [...] została od lutego 2019 r. sklasyfikowana jako teren przemysłowy oznaczony symbolem "Ba", a jej powierzchnia wynosi 0,4830 ha.
Sam fakt toczącego się równolegle postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie korekty ewidencji gruntów nie wpływa na obowiązywanie dotychczasowych wpisów. Warto również podkreślić, że toczące się postępowania dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych nie mają wpływu na bieg procedury podatkowej, która opiera się na danych obowiązujących w momencie wydania decyzji podatkowej.
Dodatkowo, ponad to co wyżej wywiedziono, odnosząc się do zarzutów skargi, tyczących braku ostateczności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 stycznia 2022 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów do projektu modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, godzi się zauważyć, że decyzja ta – na dzień wydania decyzji podatkowych – była ostateczna w administracyjnym toku instancji. W konsekwencji, dane zawarte w operacie, wobec nieuwzględnienia zarzutów, nadal miały charakter wiążący, z chwilą ich wpisania do ewidencji, a nie dopiero z chwilą zakończenia ewentualnego postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. I SA/Rz 941/16) i nie było podstaw do podważania adekwatności tych danych. Dane wpisane do ewidencji obowiązują w obrocie prawnym, w tym przy wymiarze podatków, do momentu ich formalnej zmiany, a postępowanie dotyczące ich aktualizacji nie wstrzymuje obowiązywania dotychczasowych wpisów.
Tak więc podnoszenie przez strony rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a stanem rzeczywistym, choć mogą mieć znaczenie w odrębnym postępowaniu, przykładowo dotyczącym ich aktualizacji, ale nie mogą skutkować odstąpieniem od stosowania tych danych wynikających z ewidencji w postępowaniu podatkowym. To podejście jest zgodne z zasadą praworządności, która nakazuje stosowanie obowiązujących danych ewidencyjnych do momentu ich formalnej zmiany, a także z zasadą równości wobec prawa, która zapewnia jednolitość i spójność procedur administracyjnych. Organy administracyjne i sądy administracyjne są zobowiązane do przestrzegania aktualnych zapisów ewidencyjnych, niezależnie od tego, że mogą one być przedmiotem innych postępowań administracyjnych lub sądowych.
Ponadto, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zmiana danych ewidencyjnych wywołuje skutki ex nunc, a nie ex tunc (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2631/11). Oznacza to, że organy zobowiązane są do stosowania danych obowiązujących w dacie wydania decyzji, nawet jeśli w przyszłości mogą ulec zmianie. Dane wynikające z operatu ewidencyjnego, jako ujawnione w rejestrze publicznym, mają charakter wiążący i muszą zostać uwzględnione przy ustalaniu podstawy opodatkowania (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. II FSK 1842/17). W konsekwencji, na moment wydania decyzji podatkowych nie istniały przesłanki do przyjęcia innej podstawy opodatkowania niż wynikająca z danych ewidencyjnych, co czyni nieistotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy fakt zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2022 r. (sygn. II SA/Rz 373/22), oddalającego skargę na decyzję PWINGiK z dnia 26 stycznia 2022 r. Słusznie przy tym podnoszą organy w niniejszych sprawach, że jeżeli na dzień orzekania przez organy podatkowe obu instancji w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja wydana przez wojewódzki organ nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, organy podatkowe są związane treścią tej decyzji.
Zresztą argumentacja strony skarżącej, że organy podatkowe nie wstrzymały swojego postepowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów budynków całkowicie się zdezaktualizowała, gdyż NSA prawomocnym postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 119/23 umorzył postepowanie kasacyjne zainicjowane skarga kasacyjna skarżących od wyroku WSA w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 373/22 co oznacza, że wyrok ten stał się prawomocny. Przypomnieć zaś należy, że w wyroku tym Sąd stwierdził jednoznacznie, że nie mogło dojść do wydania decyzji określającej powierzchnie użytków gruntowych i rodzaje użytku w sposób żądany przez stronę skarżącą, a tym samym potwierdził klasyfikację spornej działki o nr. [...] przyjętą przez organy podatkowe i administracji.
W kontekście procedury podatkowej, warto zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie organy podatkowe zastosowały się do obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego, w tym przepisów dotyczących praworządności oraz równości stron w postępowaniu podatkowym. Skarżąca miała realną możliwość udziału w postępowaniu, o czym świadczy obszerna dokumentacja korespondencji znajdująca się w aktach sprawy. Dodatkowo, organy podatkowe zapewniły stronie możliwość przedstawienia swoich racji w postępowaniu, co świadczy o przestrzeganiu zasady równości stron w toku całego postępowania. Tym samym należy uznać, że poszczególne postępowania zostały przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p.oraz art. 197 § 1 O.p., a ich wynik znalazł odzwierciedlenie w należycie uzasadnionych rozstrzygnięciach.
W świetle powyższego, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, w oparciu o wiążące dane z ewidencji gruntów i budynków. W sprawie nie stwierdzono uchybień mogących rzutować na ważność lub prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Ocena prawna dokonana przez organy obu instancji mieści się w granicach prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego i proceduralnego. W konsekwencji brak jest podstaw do ingerencji sądu administracyjnego w treść zaskarżonych decyzji, a skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a..