Uzasadnienie
G.T. (dalej: skarżący, podatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2025 r. nr 1801-IOD.4102.35.2024 utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 16 lipca 2024 r., 408000-408000-CKK-1.4[1].5001.59.2023 określającą zobowiązanie podatkowe:
1. w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2018 r., w kwocie [...] zł, oraz
2. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r., w kwocie [...] zł.
Zaskarżone rozstrzygnięcie poprzedziło postępowanie podatkowe o następującym przebiegu:
Na podstawie upoważnienia Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 21 marca 2023 r. przeprowadzono kontrolę celno-skarbową wobec podatnika. Skarżący, w ustawowym terminie 14 dni od doręczenia upoważnienia, skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.; dalej: ustawa o KAS) i w dniach 31 marca oraz 5 kwietnia 2023 r. złożył korekty zeznania PIT-28 za 2018 r., dotyczące wysokości przychodu, dokonanych odliczeń oraz należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Organ pierwszej instancji nie uwzględnił tych korekt. Kontrola celno-skarbowa została zakończona wynikiem nr 408000–408000-CKK-1.4[1].5001.59.2023 z dnia 22 stycznia 2024 r. Organ ustalił, że wykazany w ewidencji przychód za 2018 r. różnił się od wartości wskazanej w zeznaniu PIT-28 oraz jego korekcie z 27 lutego 2019 r. o kwotę [...] zł ([...] zł zamiast [...] zł), przy czym przychód wskazany w ewidencji odpowiadał wartościom wykazanym w korektach złożonych w 2023 r. Jednocześnie podatnik nie przedłożył ewidencji potwierdzającej przychód wykazany w pierwotnym zeznaniu oraz jego korekcie z 2019 r. W konsekwencji Naczelnik Podkarpackiego UCS nie uznał korekt PIT-28 z 31 marca i 5 kwietnia 2023 r. za skuteczne.
Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. organ pierwszej instancji określił zobowiązania podatkowe w wysokości:
1. [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2018 r.,
2. [...] zł z tytułu podatku dochodowego za 2019 r.
Organ uznał, że przychody podatnika z działalności gospodarczej za 2018 r. w wysokości [...] zł przekroczyły limit 250.000 euro (po przeliczeniu [...] zł), co wykluczało możliwość opodatkowania ryczałtem w 2019 r. Stan ten wynikał jednoznacznie z zeznania PIT-28 z 24 stycznia 2019 r. oraz jego korekty z 27 lutego 2019 r. Zdaniem organu, późniejsze korekty zeznania PIT-28 za 2018 r., złożone w 2023 r., nie mogły skutecznie zmienić podstawy opodatkowania w 2019 r., ponieważ prawo do wyboru formy opodatkowania powinno być oceniane według stanu istniejącego na dzień 31 grudnia 2018 r. Zatem podatnik nie był uprawniony do zastosowania ryczałtu w 2019 r., a zobowiązanie podatkowe powinno zostać rozliczone na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej, przy czym należało złożyć zeznanie PIT-36.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. podatnik złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu podatnik przedstawił szereg zarzutów wobec ustaleń organu pierwszej instancji oraz sposobu prowadzenia postępowania. W szczególności wskazał, że:
- zignorowano jego pismo z dnia 10 czerwca 2024 r., w którym odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując na - jego zdaniem - dokonane przez urzędniczkę prowadzącą sprawę manipulacje oraz wnosząc o przedstawienie przez organ dowodów na poparcie swoich twierdzeń;
- organ pierwszej instancji powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych odnoszące się do odmiennych stanów faktycznych, które nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie;
- organ nie podejmował realnych działań w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a jedynie wybiórczo korzystał z materiału dowodowego - przyjmując wyłącznie te elementy, które wspierały jego założenia, pomijając lub odrzucając dowody wskazujące na ich bezzasadność;
- "urzędniczka" posługiwała się, według podatnika, zmanipulowanymi zeznaniami pracowników firmy A. Sp. z o.o. [dalej: "A."], przytaczając je fragmentarycznie, jedynie w zakresie, który wspierał stanowisko organu, czego przykładem ma być treść pisma A.;
- zeznania świadków, m.in K.J. oraz B.W. zostały - zdaniem podatnika - przeinaczone przez "urzędniczkę";
- jeden ze świadków, tj. Z.S., nie posiadał żadnej wiedzy na temat współpracy podatnika z B. Sp. z o.o., mimo iż jego zeznania zostały wykorzystane na potrzeby ustaleń organu;
- w zakresie korekty zeznania PIT-28 za 2018 r. - jak twierdzi podatnik - zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza stan faktyczny przedstawiony przez niego;
- nie zgadza się z oceną organu co do rzekomych sprzeczności w zeznaniach świadków.
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
- ponowne przesłuchanie świadków: K.J. oraz B.W. na okoliczność wystawienia korekty PIT-28;
- przesłuchanie: J.Z. oraz A.W., twierdząc, że byli oni bezpośrednimi świadkami kwestionowanej przez organ sytuacji, będącej podstawą wystawienia korekty faktury; - przesłuchanie małżonki podatnika,
- włączenie do akt sprawy całości zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu karnym skarbowym o sygn. [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 listopada 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, analizując zgromadzony materiał dowodowy, wskazał, że w zeznaniu PIT-28 za 2018 r. złożonym w dniu 24 stycznia 2019 r. oraz w jego korekcie z dnia 27 lutego 2019 r., podatnik wykazał przychód w wysokości [...] zł. Kwota ta przekraczała ustawowy limit przychodów w wysokości 250.000 euro (tj. [...] zł po przeliczeniu), uprawniający do opodatkowania w formie ryczałtu w 2019 r. W ocenie DIAS, w związku z tym organ pierwszej instancji był nie tylko uprawniony, ale również zobowiązany do określenia zobowiązania podatkowego za 2019 r. według zasad ogólnych, tj. na podstawie skali podatkowej, stosując odpowiednio przepisy ustawy z dnia 26 Iipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.), ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o ryczałcie) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa).
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 193 § 1, § 3 i § 6 Ordynacji podatkowej prawidłowo oceniono księgi podatkowe prowadzone przez podatnika jako wadliwe. Ich prowadzenie w 2019 r. było niezgodne z obowiązującymi przepisami - w szczególności z art. 15 ustawy o ryczałcie, który nie znajdował zastosowania wobec podatnika, który utracił prawo do opodatkowania ryczałtem. Z dniem 1 stycznia 2019 r. podatnik był obowiązany prowadzić księgi zgodnie z art. 24a u.p.d.o.f., a zatem ewidencja przychodów prowadzona w 2019 r. nie mogła stanowić podstawy rozliczenia.
Dodatkowo wskazano, że faktura korygująca K2 z datą 30 grudnia 2018 r., na którą powoływał się podatnik w kontekście korekty przychodu o [...] zł, nie mogła zostać wystawiona w tym dniu, nie została wprowadzona do obrotu prawnego i nie istniały żadne podstawy do pomniejszenia przychodu za 2018 r. ani w oparciu o tę fakturę, jej ewentualny duplikat, ani w świetle okazywanej przez podatnika ewidencji przychodów czy też niewiarygodnych zeznaniach świadków. W związku z powyższym, przychody osiągnięte przez podatnika w 2018 r. przekroczyły ustawowy limit, co skutkowało utratą prawa do ryczałtowego opodatkowania przychodów osiąganych w 2019 r. Podatnik był zatem zobowiązany do rozliczania podatku dochodowego na zasadach ogólnych oraz do złożenia zeznania PIT-36 za 2019 r. Utrata prawa do ryczałtu oznaczała również obowiązek zaprowadzenia stosownych ksiąg rachunkowych i rozliczeń podatkowych od 1 stycznia 2019 r. Korekty PIT-28 złożone przez podatnika w 2023 r., tj. już po wszczęciu kontroli celno-skarbowej, w zakresie przychodów za 2018 r., w świetle art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie miały znaczenia prawnego ani nie znajdowały potwierdzenia w stanie faktycznym - nie mogły zatem wpłynąć na ocenę formy opodatkowania obowiązującej podatnika w 2019 r.
Zdaniem DIAS w zakresie rozliczenia podatnika za 2019 r. na zasadach ogólnych, organ pierwszej instancji nie dopuścił się nieprawidłowości. Prawidłowo ustalił wysokość przychodów z działalności gospodarczej - w kwocie [...] zł - w oparciu o wystawione przez podatnika faktury sprzedaży, dane z ewidencji przychodów oraz rachunki bankowe. Ustalono również koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł, w oparciu o przedstawione dokumenty. Na tej podstawie organ trafnie wyliczył dochód z działalności za 2019 r. oraz należny podatek dochodowy, stosując przepisy u.p.d.o.f..
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się uchylenia decyzji organu I i II instancji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 121 § 1, 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej i wadliwą ocenę dowodów, w szczególności poprzez:
- pominięcie faktu wystawienia korekty faktury nr K2 z dnia 30 grudnia 2018 r., co zostało potwierdzone przez kontrahenta, a tym samym obniżało przychód podatnika o [...] zł. osiągnięty w 2018 r., i umożliwiało skorzystanie z ryczałtu w 2019 r.,
- nieprawidłowe przyjęcie, iż faktura korekta została wystawiona wstecznie, na podstawie daty wprowadzenia wersji programu do użytku (w stopce wskazano wersję 23.02.01) z którego skarżący korzystał, mimo iż producent oprogramowania (A.) oświadczył, iż wprowadzona wersja programu oznacza jedynie datę wydruku korekty faktury, a nie datę jej wystawienia (wydrukowano korektę w celach kontroli UCS), przez co organy podatkowe nie miały podstaw do przyjęcia iż wstecznie wystawiono dokument korekty faktury,
- wadliwe zbadanie innych niż sporne transakcji podatnika przeprowadzonych w 2018 r., w szczególności uznanie za przychód faktury nr [...] z dnia 6 grudnia 2018 r., na kwotę [...], ("roroty dodatkowe wg protokołu z dn. 6 grudnia 2018."), wystawioną/wydrukowaną w wersji 23.02.01, którą podatnik ujął w ewidencji przychodów, a która nie dokumentowała wykonanych usług, nie została zapłacona przez kontrahenta, ani przez niego zaewidencjonowana, mimo iż, co do zasady, zobowiązywała nabywcę do rozliczenia tej faktury w ramach odwrotnego obciążenia, co przesądza że faktura ta została wystawiona błędnie i nie weszła do obrotu prawnego, przez co nie stanowiła również przychodu w 2018 r.
- nieprzesłuchanie świadka, żony skarżącego, która miała potwierdzić fakt wystawienia korekty faktury w dacie wskazanej na tej korekcie, a nie jak twierdzą organy, po czasie.
W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wywiódł, że zarówno w postępowaniu przed organami I i II instancji podatnik nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika co uniemożliwiło mu dokonanie fachowej analizy rozliczeń oraz wykrycia istotnych faktów mających istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Pełnomocnik podkreślił, że działania Urzędu Celno-Skarbowego nie mogą ograniczać się wyłącznie do zbierania dowodów przeciwko podatnikowi. Skoro kontrola celno-skarbowa obejmowała cały 2018 i 2019 r., to UCS zobowiązany był do wszechstronnego zbadania materiału dowodowego, również okoliczności, które mogłyby świadczyć na korzyść podatnika. pełnomocnik wskazał, że dokonując weryfikacji przychodów faktura nr [...] z 6.12.2018 r., wystawiona na rzecz W. sp. z o.o. Sp.j. na kwotę [...] zł została wystawiana błędnie i nigdy nie weszła do obrotu prawnego tzn. nabywca widniejący na fakturze nie otrzymał nigdy tej faktury i nigdy za nią nie zapłacił, a co ważniejsze nigdy wskazane roboty nie zostały wykazane. Przez pomyłkę skarżący wystawił, a następnie zaewidencjonował tę fakturę w swoich przychodach. Nie wykonał jednak robót, nie wprowadził faktury do obrotu prawnego (nie doręczył jej odbiorcy, ani odbiorca za nią nie zapłacił), a ponadto w treści opisu usług także nastąpił błąd - "roroty dodatkowe". W tomie I akt sprawy pod pozycją nr 100 widnieje ww. faktura nr [...], wydrukowana w wersji nr 23.02.01, co sugeruje, że była również wydrukowana na potrzeby kontroli UCS. Ujęta została ona w ewidencji przychodu za grudzień 2018 r., (tom I poz. 98). Zatem organy podatkowe dysponowały tą fakturą i włączyły ją do akt sprawy. Ponadto nie zainteresowały się tą fakturą, mimo iż wersja wydruku jaką ma oznaczoną w stopce, jest taka sama jak korekta faktury nr K2, którą organ uznał za wystawioną na potrzeby kontroli (a nie w 2018 r.). Zgodnie z zaświadczeniem nr 1438-SOB-1.4052.2757.2024 z 30.12.2014 r. wydanym przez Naczelnika US [...], faktura nr [...] z 6 grudnia 2018 r., wystawiona na rzecz W. sp. z o.o. Sp.j. na kwotę [...], nie została ujęta w deklaracji VAT-7 za grudzień 2018 r., a deklaracja VAT została złożona przez niedoszłego nabywcę. Zgodnie z obowiązującymi w 2018 r., przepisami skarżący jako podwykonawca nie naliczał do kwoty netto wykonanych usług budowlanych podatku od towarów i usług. Mechanizm przewidziany w art. 17 ust. 1 pkt 8, w zw. z ust. 1h ustawy VAT w brzemieniu obowiązującym w 2018 r. wymuszał na nabywcy usług budowlanych samoobliczenie VAT. Obowiązek podatkowy powstawał z chwilą wystawienia faktury zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy VAT. Skoro zatem faktura wystawiona w grudniu 2018r. miałaby dokumentować wykonane usługi budowlane, których dotyczył mechanizm odwrotnego obciążenia VAT, to nabywca tych usług zobowiązany był do rozpoznania i rozliczenia VAT należnego również w grudniu 2018 r. Brak rozliczenia tej faktury, brak zapłaty oraz brak faktycznych podstaw do wystawienia tej faktury, wskazuje iż podatnik zawyżył roczny przychód o kwotę [...] zł. Organy podatkowe nierzetelnie zaś przeprowadziły kontrolę i postępowanie podatkowe pomijając tak istotne aspekty sprawy. Skoro zakres postępowania obejmował 2018 i 2019 r., to organy podatkowe powinny na przełomie lat sprawdzić czy podatnik prawidłowo rozpoznał przychód. Ponadto fakt, że w stopce tej faktury widnieje wersja 23.02.01, również była okolicznością, która powinna zainteresować organy podatkowe. Skoro ta wersja programu sugerowała wystawienie lub wydrukowanie faktury w 2023 r., to organy podatkowe powinny przynajmniej zapytać podatnika również o tę fakturę. Zdaniem pełnomocnika organy podatkowe dysponując wszystkimi fakturami i wyciągami bankowymi, powinny zauważyć wyżej wskazaną nieprawidłowość o obniżyć kwotę zobowiązania podatkowego za 2018 rok. Zatem błąd organu podatkowego jest naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Nieuwzględnienie danej okoliczności o której organ podatkowy wiedział, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a okoliczności która organ pominął. Kolejno pełnomocnik odniósł się do faktury numer K2 z 30 grudnia 2018 r. podkreślając, że w rzeczywistości została ona wystawiona w 2018 r. skutecznie obniżając przychód roczny z tytułu sprzedaży. Potwierdzeniem autentyczności ww. faktury były zeznania świadków oraz umowa nr 10850/731/2017 z firmą B., w której opisano sytuację korekty ceny w związku z wykonaniem zastępczym określając, że zamawiający według uznania może potrącić koszty wykonania zastępczego wszelkimi wierzytelnościami Wykonawcy oraz/lub pokryć je z zabezpieczeń finansowych.