na potrzeby art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Tym samym, jeżeli wykonywane przez Stronę
usługi stanowią transakcje pomocnicze w zakresie pośrednictwa finansowego, obrót uzyskiwany z tytułu tych usług nie będzie miał wpływu na limit zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u.
Charakter danej czynności jako "pomocniczej" stanowi kryterium determinujące możliwość jej wyłączenia z wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Wnioskodawca podkreślił, że ustawodawca zarówno w u.p.t.u., jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia charakter "pomocniczy". Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych. Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa - http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa "pomocniczy" są pojęcia: "pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający".
Ponadto Wnioskodawca zwrócił uwagę na art. 288 Dyrektywy 2006/112/WE, gdzie w wersji angielskiej posłużono się pojęciem "ancillary transactions". Zbliżonym znaczeniowo do powyższego jest termin "incidental transactions", który występuje
w art. 19 VI Dyrektywy i art. 174 Dyrektywy VAT, co może być tłumaczone jako "transakcje incydentalne/uboczne/sporadyczne". Wnioskodawca przywołał również definicje terminu Termin "incydentalny" wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) co oznacza "mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko", natomiast termin "uboczny" oznacza "dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy". Transakcje o charakterze "incydentalnym" oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie "incydentalności" odnosi się zatem nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika. Dodatkowo również wskazał na wersję francuską i niemiecką VI Dyrektywy.
Wnioskodawca wyjaśnił, że polska wersja językowa Dyrektywy VAT, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstąpiła od sformułowania "transakcje sporadyczne"
i określa omawiane czynności jako "transakcje pomocnicze". Zmiana sformułowania "transakcji sporadycznych" na obecne brzmienie "transakcji pomocniczych" podyktowana była chęcią ujednolicenia polskiej wersji językowej u.p.t.u. i Dyrektywy VAT.
Wnioskodawca dla zdefiniowania "transakcji pomocniczych", przywołał orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz krajowych sądów administracyjnych.
Wskazując na realia niniejszej sprawy, Wnioskodawca wyjaśnił, że świadczone przez niego usługi pośrednictwa finansowego pełnią funkcję poboczną wobec podstawowej działalności, nie wymagają też istotnego zaangażowania zasobów jego przedsiębiorstwa i nie są rozwijane jako samodzielny segment działalności gospodarczej. Pośrednictwo finansowe jest jedynie elementem poszerzonej oferty, co oznacza, że klienci którzy przy okazji nabywania usług, które Wnioskodawca świadczy w ramach swojej podstawowej działalności (tj. w zakresie geodezji oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami) mogą, ale nie muszą korzystać z usług w zakresie pośrednictwa finansowego.
Dla zobrazowania zajętego w sprawie stanowiska, Wnioskodawca podał,
że w 2024 r. osiągnął następujące przychody z poszczególnych obszarów
działalności podstawowej: z usług geodezyjnych – [...] zł, z pośrednictwa
w obrocie nieruchomościami – [...] zł. Zatem wartość sprzedaży podlegającej uwzględnieniu przy ustalaniu limitu zwolnienia podmiotowego w 2024 r.,
z uwzględnieniem wyłączeń przewidzianych w art. 113 ust. 2 u.p.t.u. (tj. pośrednictwo finansowe), wyniosła [...] zł, a więc nie przekroczyła ustawowego progu 200.000,00 zł, określonego w art. 113 ust. 1 u.p.t.u.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie w sprawie
nie znajdzie zastosowania przepis art. 43 ust. 15 u.p.t.u., zgodnie z którym zwolnienia,
o których mowa w ust. 1 pkt 7,12 i 37-41, nie mają zastosowania do: 1) czynności ściągania długów, w tym factoringu; 2) usług doradztwa; 3) usług w zakresie leasingu. Wnioskodawca podkreślił (w odpowiedzi na pytanie 5 wezwania), że czynności wykonywane przez niego związane ze świadczeniem usług w zakresie pośrednictwa finansowego polegają na kontaktowaniu klienta z bankiem, przekazywaniu klientowi ofert banków w sposób informacyjny, pomocy w formalnościach i dokumentach, przekazywaniu do banku wniosku kredytowego, koordynowaniu procesu między stronami do czasu zawarcia umowy kredytowej. W ocenie Wnioskodawcy czynności te mieszczą się w zakresie pośrednictwa finansowego i nie stanowią usług doradztwa, o których mowa w art. 43 ust. 15 pkt 2 u.p.t.u.
Ponadto, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 6 przedmiotowego wezwania, w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, nie wykonywał / nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 u.p.t.u. Zgodnie
z art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b) u.p.t.u., zwolnień podmiotowych w VAT nie stosuje
się do podatników świadczących usługi w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt,
a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego. Według Wnioskodawcy przez doradztwo w rozumieniu
art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b) u.p.t.u. należy rozumieć przede wszystkim świadczenie
usług sklasyfikowanych w dziale 70 PKWiU "Usługi firm centralnych (head offices);
usługi doradztwa związane z zarządzaniem", które obejmują usługi doradztwa
i bezpośredniej pomocy dla podmiotów gospodarczych i innych jednostek
w zakresie planowania strategicznego i organizacyjnego, prowadzenia rachunkowości
i kontroli wydatków, planowania, organizacji pracy, efektywności zarządzania
oraz strategii i działalności marketingowej.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną organ interpretujący stwierdził,
że stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu interpretacji indywidualnej prezentując stanowisko
co do prawidłowości twierdzeń Wnioskodawcy, organ przywołał przepisy prawa,
tj. art. 113 ust. 1 i ust. 2 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r. oraz
od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. i od 1 stycznia 2026 r.), ust. 5, ust. 11,
ust. 13 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r. oraz od 1 stycznia 2025 r.
do 31 grudnia 2025 r.) u.p.t.u.
Zdaniem organu nie zawsze sprzedaż zwolniona z VAT powinna być pomijana przy wyliczaniu limitu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. W przypadku
np. usług w zakresie pośrednictwa finansowego (usługi zwolnione z VAT), usługi
te nie są wliczane do ww. limitu jedynie wówczas, gdy będą miały charakter pomocniczy.
Organ rozwinął, że ustawodawca zarówno w ustawie, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia charakter "pomocniczy". W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem
sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero
gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne
jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych. W tym zakresie
wskazał na internetowego słownika synonimów (strona internetowa - http://synonim.net/synonim/pomocniczy), przepisy unijnej dyrektywy, różnych wersji
VI Dyrektywy i orzeczeń TSUE.
Organ wyjaśnił, że kwestią do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie
jest wliczanie do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u., wartości sprzedaży z tytułu pośrednictwa finansowego. Zdaniem organu przedstawione okoliczności sprawy wskazują wbrew stanowisku Wnioskodawcy, że działalność
w zakresie pośrednictwa kredytowego jest wpisana w jego zasadniczą działalność. Czynności wykonywane przez Wnioskodawcę nie są czynnościami pobocznymi
w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej, usługi te noszą cechy powtarzalności, jest to działalność planowana, a nie przypadkowa. Usługi pośrednictwa finansowego nie charakteryzują się odrębnością i oderwaniem od głównej działalności, jaką jest pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, przeciwnie stanowią uzupełnienie działalności podstawowej i są niewątpliwie związane z całokształtem działalności.
W opinii organu wykonywane przez Wnioskodawcę zamierzone, celowe i niejednokrotne czynności w zakresie pośrednictwa finansowego związane
z podstawową działalnością gospodarczą, nie stanowią czynności o charakterze pomocniczym. Zatem, w świetle obowiązującego stanu prawnego oraz w okolicznościach tej sprawy, wartość sprzedaży uzyskaną przez Wnioskodawcę z tytułu świadczenia
tych usług, powinna zostać wliczona do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113
ust. 1 u.p.t.u.
Natomiast odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania nr 2, organ stwierdził, że skoro jak ustalono w tej interpretacji, usługi w zakresie pośrednictwa finansowego w okolicznościach tej sprawy nie stanowią czynności o charakterze pomocniczym i wartość sprzedaży uzyskaną z tytułu świadczenia tych usług powinien Wnioskodawca wliczyć do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u.,
to po osiągnieciu w 2024 r. obrotów w wysokości przekraczającej kwotę 200.000,00 zł, łącznie z podstawowej działalności gospodarczej (polegającej na świadczeniu usług geodezyjnych oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami) i przychodu z tytułu usług pośrednictwa finansowego zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.,
nie mógł Wnioskodawca w dalszym ciągu korzystać ze zwolnienia na podstawie
art. 113 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.u. i był wówczas zobowiązany do rejestracji jako podatnik VAT czynny. Zwolnienie to utraciło moc począwszy od czynności, którą została przekroczona w 2024 r. wskazana kwota limitu, stosownie do art. 113 ust. 5 u.p.t.u.
Skarżący w skardze na ww. interpretację indywidualną zarzucił naruszenie:
1) art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.t.u., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że świadczone przez Skarżącego usługi w zakresie pośrednictwa finansowego nie mają charakteru pomocniczego, w sytuacji
gdy z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że usługi te mają wyłącznie charakter pomocniczy, nigdy nie były i nie są traktowane jako podstawowa działalność
Skarżącego, z założenia nie stanowiły i nie stanowią koniecznego elementu jego działalności gospodarczej, czy też stałego i niezbędnego elementu wbudowanego
w funkcjonowanie przedsiębiorstwa Skarżącego. Błędne jest zatem stanowisko organu, że " Wykonywane przez Pana zamierzone, celowe i niejednokrotne czynności w zakresie pośrednictwa finansowego związane z Pana podstawową działalnością gospodarczą,
nie stanowią czynności o charakterze pomocniczym";
2) art. 113 ust. 1 w zw. ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.t.u., poprzez błędne uznanie,
że świadczone przez Skarżącego usługi w zakresie pośrednictwa finansowego nie mają charakteru pomocniczego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wartość sprzedaży uzyskaną z tytułu świadczenia tych usług, Skarżący powinien wliczyć do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u.,
3) art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej: "O.p."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku przedstawienia oceny prawnej stanowiska Skarżącego wyrażonego we wniosku o interpretację;
4) art. 3a ust. 3 TUE (poprzednio art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, dalej: "TWE") w zw. z art. 220 TWE oraz art. 2 Traktatu Akcesyjnego, poprzez niezastosowanie się do ustanowionej w art. 10 TWE zasady lojalności unijnej, polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") odnoszącego się do kwestii uznania danych transakcji za transakcje pomocnicze.
Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 19 czerwca 2026 r. Skarżący wniósł o zmianę terminu rozprawy z uwagi na planowane w dniu rozprawy uczestnictwo w zakończeniu roku przedszkolnego dziecka. Sąd uznał ww. wniosek za nie zasługujący na uwzględnienie mając na uwadze, że uczestnictwo Strony w rozprawie jest nieobowiązkowe, Strona zaś w postępowaniu jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami
jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi
i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa
w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią
inaczej (art. 1 § 2 ustawy).
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143 ze zm. – p.p.s.a.), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach.
W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, stosownie do art. 57a p.p.s.a., skarga może zostać oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym
związany zarówno zarzutami skargi, jak i powołaną podstawą prawną. Sąd bada zgodność zaskarżonej interpretacji indywidualnej z prawem materialnym i przepisami
postępowania wyłącznie w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi i wskazaną
w niej podstawą prawną.
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację
albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję
lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego czy w opisanym stanie faktycznym do limitu zwolnienia podmiotowego (200.000 zł) określonego w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Wnioskodawca powinien, oprócz sprzedaży usług geodezyjnych i pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, wliczać także usługi pośrednictwa finansowego zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., a nadto czy po osiągnięciu w 2024 r. obrotów w wysokości przekraczającej kwotę 200.000 zł łącznie z podstawowej działalności gospodarczej (polegającej na świadczeniu usług geodezyjnych oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami) i przychodu z tytułu usług pośrednictwa finansowego zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., Wnioskodawca w dalszym ciągu mógł korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.u.?
Zdaniem Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1, usługi pośrednictwa finansowego zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., świadczone przez Wnioskodawcę w sposób wskazany w opisie zaistniałego stanu faktycznego powinny być postrzegane jako mające charakter pomocniczy, w związku z czym obrót z tytułu tych transakcji nie powinien być wliczany do limitu zwolnienia podmiotowego, określonego w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Z kolei w zakresie pytania nr 2 zdaniem Wnioskodawcy , pomimo przekroczenia w 2024 r. kwoty 200.000,00 zł łącznego przychodu z podstawowej działalności gospodarczej (polegającej na świadczeniu usług geodezyjnych oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami) i przychodu z tytułu usług pośrednictwa finansowego zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., Wnioskodawcy w dalszym ciągu przysługiwało zwolnienie na podstawie art. 113 ust. 1 w związku z ust. 2 u.p.t.u., wobec czego Wnioskodawca nie miał wówczas obowiązku zarejestrować się jako podatnik VAT.
Natomiast w ocenie organu przedstawione okoliczności sprawy wskazują wbrew stanowisku Wnioskodawcy, że działalność w zakresie pośrednictwa kredytowego jest wpisana w jego zasadniczą działalność. Czynności wykonywane przez Wnioskodawcę nie są czynnościami pomocniczymi, a zatem, wartość sprzedaży uzyskana przez Wnioskodawcę z tytułu świadczenia tych usług, powinna zostać wliczona do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. W zakresie zaś pytania nr 2 organ wskazał, że skoro usługi w zakresie pośrednictwa finansowego w okolicznościach tej sprawy nie stanowią czynności o charakterze pomocniczym i wartość sprzedaży uzyskaną z tytułu świadczenia tych usług powinien Wnioskodawca wliczyć do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u., to po osiągnięciu w 2024 r. obrotów w wysokości przekraczającej kwotę 200.000,00 zł, łącznie z podstawowej działalności gospodarczej (polegającej na świadczeniu usług geodezyjnych oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami) i przychodu z tytułu usług pośrednictwa finansowego zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., Wnioskodawca nie mógł w dalszym ciągu korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.u. i był wówczas zobowiązany do rejestracji jako podatnik VAT czynny.
W tak określonym sporze zdaniem Sądu rację należało przyznać organowi.
Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 113 ust. 1 u.p.t.u. (w brzmieniu na 2024 rok) zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
W myśl art. 113 ust. 2 pkt 2 lit b. u.p.t.u. do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
Strona we wniosku wskazała, że oprócz przychodów z usług geodezyjnych oraz usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, stanowiących główny profil działalności gospodarczej, osiąga przychody z tytułu usług pośrednictwa finansowego (usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę) zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., które w jej ocenie mają charakter transakcji pomocniczych.
Zatem kluczowe do rozstrzygnięcia sprawy jest czy usługi pośrednictwa finansowego świadczone przez Stronę można zakwalifikować do kategorii transakcji pomocniczych o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 2 lit b. u.p.t.u.
Sąd zauważa zatem, że ustawodawca zarówno w ustawie, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia charakteru "pomocniczego". W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych.
Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa –http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa "pomocniczy" są pojęcia: "pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający".
Omawiane zwolnienia stanowią implementację przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zgodnie z artykułem 135 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę. Zgodnie z art. 288 ust. 1 lit e kwota rocznego obrotu stanowiąca punkt odniesienia dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 284, obejmuje następujące kwoty, z wyłączeniem VAT: wartość transakcji związanych z nieruchomościami, transakcji finansowych, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. b) - g), oraz usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, chyba że transakcje te mają charakter transakcji pomocniczych.
Wskazać należy, że w powyższym art. 288 Dyrektywy 2006/112/WE, w wersji angielskiej posłużono się pojęciem "ancillary transactions". Zbliżonym znaczeniowo do powyższego jest termin "incidental transactions", który występuje w art. 19 VI Dyrektywy i art. 174 Dyrektywy 2006/112/WE, co na język polski może być tłumaczone jako "transakcje incydentalne/uboczne". Termin "incydentalny" wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym "mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko", natomiast termin "uboczny" oznacza "dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy". Wskazuje się też, że zwrot "incidental transactions", oznacza transakcje przypadkowe, uboczne, marginalne (Uniwersalny słownik angielsko-polski, polsko-angielski, M. Szkutnik, wyd. Delta, Warszawa, s. 196). Z kolei według słownika języka polskiego "incydentalny" oznacza przypadkowy, nieistotny, uboczny, okolicznościowy (Uniwersalny słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 2003, tom I, s. 1205 i tom 4, s. 189).
Wyjaśnić wiec należy, że transakcje o charakterze "incydentalnym" oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie "incydentalności" odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika. Także w wersji francuskiej VI Dyrektywy użyto określenia "accessoire", a w wersji niemieckiej "Hilfsumsätze", co wskazuje, że w analizowanym kontekście istotne jest, aby były to czynności poboczne, czy też pomocnicze do zasadniczej działalności podatnika (wspomniane powyżej trzy wersje językowe VI Dyrektywy są kompatybilne i wskazują na pomocniczy, poboczny charakter omawianych czynności). Podobnie, polska wersja językowa Dyrektywy 2006/112/WE, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstępuje od sformułowania "transakcje sporadyczne" i określa omawiane czynności jako "transakcje pomocnicze". Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli dana działalność stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie działalności podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze.
Wskazuje się też, że przy bardzo nieostrych granicach podlegającego wykładni pojęcia "incydentalnych (pomocniczych) transakcji finansowych" (...) nie powinien decydować jeden wskaźnik, punkt odniesienia czy też jedno tylko kryterium, ale ich całokształt wyznaczający miejsce, znaczenie i zakres danych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika. Chodzi więc zasadniczo o to, aby tego rodzaju nie zniekształcały obrazu i istoty działalności danego podmiotu
W konsekwencji kryterium oceny, czy dana transakcja jest sporadyczna lub mająca charakter pomocniczy, czy też nie, nie może być zatem wyłącznie uznanie, że dana transakcja ze względu na swoją wartość (minimalną) lub liczbę (jednorazowość) jest sporadyczna. Jeśli okoliczności wskazują, że podatnik dokonuje danego typu transakcji incydentalnie, wówczas – bez względu na ich wartość lub liczbę, należy je potraktować jako sporadyczne w rozumieniu omawianego przepisu. Jeżeli natomiast okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wówczas należy uznać, że transakcje takie nie są sporadyczne i to zarówno bez względu na ich wartość, jak i liczbę. Transakcjami, które nie mogą być uznane za sporadyczne będą natomiast takie, które z założenia mają być wykonane jako element prowadzonej działalności.
Przy odkodowywaniu pojęcia "charakter transakcji pomocniczej" zasadnym jest też odwołanie się do orzecznictwa TSUE w tym wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., AJFP Caraş-Severin i DGRFP Timişoara, C-716/18, EU:C:2020:540.
Wskazać przy tym trzeba, że przed wydaniem ww. wyroku TSUE, swoją opinię w tej sprawie złożyła Juliane Kokott – Rzeczniczka Generalna TSUE (opinia z dnia 6 lutego 2020r., EU:C:2020:82). Wskazała w niej między innymi, że zwolnienie przedsiębiorcy z podatku, przysługujące z uwagi na uproszczenia administracyjne, nie powinno być wyłączane przez bardziej lub mniej przypadkowe transakcje zwolnione z podatku (...), które dokonywane są poza właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa (pkt 45 opinii). Innymi słowy transakcje, które nie dają prawdziwego i rzetelnego obrazu wielkości przedsiębiorstwa, nie powinny podlegać uwzględnieniu przy wyliczaniu progu zwolnienia podmiotowego. Z kolei pojęcie transakcji pomocniczej obejmuje jedynie takie transakcje, które nie mają bliższego związku z (zasadniczo) podlegającą opodatkowaniu działalnością podatnika. Brak jest takiego związku w wypadku, gdy stanowią one jednorazowe, wyjątkowe akty poza właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa (...).
TSUE w ww. wyroku C-716/18 zasadniczo podzielił zapatrywania Rzeczniczki Generalnej, wyrażone w przedstawionej opinii. TSUE zauważył, że ponieważ art. 288 akapit pierwszy pkt 4 dyrektywy VAT nie zawiera żadnego odesłania do prawa krajowego państw członkowskich, pojęcie "transakcji pomocniczej" w rozumieniu tego przepisu stanowi autonomiczne pojęcie prawa Unii, które należy interpretować jednolicie na całym jej obszarze, niezależnie od kwalifikacji stosowanych w państwach członkowskich, z uwzględnieniem nie tylko brzmienia rozpatrywanego przepisu, ale również jego kontekstu i celu, do którego realizacji on zmierza [zob. podobnie wyroki: z dnia 5 lutego 2020 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Zaokrętowanie marynarzy w porcie w Rotterdamie), C 341/18, EU:C:2020:76, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo] (pkt 30 wyroku). Zdaniem TSUE, pojęcie "transakcji pomocniczej" oznacza transakcje, które nie stanowią zwykłej działalności gospodarczej podatnika (pkt 38 wyroku).
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2021 roku (sygn. akt I FSK 943/18) podkreślił, że: "transakcje pomocnicze nie mogą stanowić podstawowej, głównej działalności podatnika, lecz muszą mieć charakter poboczny, uzupełniający tę działalność. Nie mogą więc stanowić bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia lub uzupełnienia zasadniczej działalności podatnika". Jeżeli zatem, działalność finansowa Strony stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze. Ani ilość udzielanego finansowania w formie poręczeń, gwarancji, pożyczek, ani rodzaje zawieranych transakcji na instrumentach finansowych, czy też liczba kontrahentów, którym udzielono tego finansowania, same w sobie nie świadczą o tym, czy można i należy traktować ww. czynności, jako czynności incydentalne (pomocnicze) w rozumieniu art. 113 ust. 2 pkt 2 lit b u.p.t.u. Aby ocenić, czy czynność jest incydentalna należy wziąć pod uwagę całokształt działalności podatnika. Jeśli okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wówczas należy uznać, że transakcje takie nie są pomocnicze. Transakcjami, które nie mogą być uznane za pomocnicze będą takie, które z założenia mają być wykonane jako element prowadzonej działalności.
Analiza przedstawionych okoliczności sprawy, zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego - prowadzi do wniosku, że działalność polegająca na świadczeniu usług pośrednictwa w udzielaniu kredytów bankowych i pożyczek pieniężnych na zakup nieruchomości nie jest działalnością przypadkową, incydentalną, lecz działalnością planowaną, stanowiącą jeden z rodzajów działalności. Z treści wniosku wynika, że Strona świadczyła usługi pośrednictwa w udzielaniu kredytów bankowych i pożyczek pieniężnych, jak również w przyszłości planuje świadczyć te usługi.
Tym samym świadczenie opisanych usług, w opinii Sądu, będzie stanowić rodzaj działalności gospodarczej, występujący obok działalności podstawowej, charakteryzując się przy tym planowaną powtarzalnością świadczonych usług, co wyklucza uznanie tych czynności za czynności pomocnicze (sporadyczne, incydentalne, uboczne).
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skoro za "pomocnicze" należy uznać te transakcje, które nie stanowią bezpośredniego, stałego i koniecznego uzupełnienia podstawowej działalności podatnika, to czynności polegających na świadczeniu opisanych we wniosku usług, będących konsekwencją świadomego i zaplanowanego działania, nie można, w ocenie Sądu, uznać za transakcje dokonywane "pomocniczo" w znaczeniu przepisu art. 113 ust. 2 pkt 2 lit b u.p.t.u. Działalność Strony w zakresie pośrednictwa finansowego jest planowana, świadoma i nieprzypadkowa. Co więcej, wpisuje się w jeden z zakresów prowadzonej przez Stronę działalności. Zdaniem Sądu w opisanej sytuacji Strona świadcząc ww. usługi będzie wykonywać czynności, które będą miały wpływ na całokształt działalności gospodarczej.
Podsumowując, w opinii Sądu wykonywane przez Stronę zamierzone i celowe czynności w zakresie świadczenia usług pośrednictwa w udzielaniu kredytów bankowych i pożyczek pieniężnych, nie będą stanowiły czynności o charakterze pomocniczym w rozumieniu art. 113 ust. 2 pkt 2 lit b u.p.t.u. Nie są one bardziej lub mniej przypadkowymi transakcjami, które dokonywane są poza właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa, nie jest też tak, że nie dają one prawdziwego i rzetelnego obrazu wielkości przedsiębiorstwa. Nieprawdą jest też, że nie mają one bliższego związku z (zasadniczo) podlegającą opodatkowaniu działalnością podatnika (pośrednictwem w obrocie nieruchomościami), ani nie stanowią jednorazowych, wyjątkowych aktów poza właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa – albowiem pośrednictwo w udzielaniu kredytów bankowych i pożyczek pieniężnych pozostaje w silnym, naturalnym związku z właściwym przedmiotem przedsiębiorstwa jakim jest (zgodnie z wnioskiem) pośrednictwo w obrocie nieruchomościami i nie zniekształca obrazu i istoty działalności danego podmiotu
Wobec powyższego w ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. wskazywanego w skardze art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.t.u.
Sąd jako niezasadny ocenił też zarzut naruszenia art. 3a ust. 3 TUE (poprzednio art. 10 TWE) w zw. z art. 220 TWE oraz art. 2 Traktatu Akcesyjnego, poprzez niezastosowanie się do ustanowionej w art. 10 TWE zasady lojalności unijnej, polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu orzecznictwa TSUE odnoszącego się do kwestii uznania danych transakcji za transakcje pomocnicze. Sąd zauważa, że organ wbrew zarzutowi skargi powołał się na orzecznictwo TSUE, jednak odmiennie niż Strona doszedł do wniosku, iż w przedstawionym stanie faktycznym, także w kontekście orzecznictwa TSUE spornych transakcji nie sposób uznać za transakcje pomocnicze. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko podziela.
Nie doszło też do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania art. 14c § 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mające polegać na braku przedstawienia oceny prawnej stanowiska Skarżącego wyrażonego we wniosku o interpretację. W uznaniu Sądu organ sporządził interpretację powołując obowiązujące w spornym zakresie regulacje, wraz z obszernym orzecznictwem i w sposób wystarczający dokonał oceny prawnej stanowiska Skarżącego wyrażonego we wniosku o interpretację, dochodząc w tym zakresie do prawidłowych wniosków – aczkolwiek odmiennych niż te których oczekiwała Strona. Nie stanowi to jednak naruszenia wskazanego przepisu art. 14c § 2 O.p.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.