- naruszenie art. 10 k.p.a. (czynny udział strony) - organ podatkowy wydając decyzję, nie wezwał Skarżącego do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i nie umożliwił wypowiedzenia się na jego temat, co stanowi rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i uniemożliwiło skuteczną obronę jego praw. Działanie to stanowi wykroczenie poza granice ustawowego upoważnienia i obowiązku.
- błędnej oceny stanu faktycznego i dowodów. Organ nie sprawdził umocowania faktycznego osoby , która sfałszowała ewidencje bez prawa do takiej czynności Skarżący oparł swoją decyzję na błędnym założeniu, że to co w ewidencji gruntów polega na prawdzie - a tam jest poważny błąd obarczony poważną wad prawną. Organ nie wziął pod uwagę wyjaśnień Skarżącego dotyczących stanu faktycznego. Decyzja opiera się zatem na domniemaniach, a nie na obiektywnej ocenie faktycznego stanu rzeczy. Działanie to stanowi wykroczenie poza granice ustawowego upoważnienia.
- naruszenie art, 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP. Organ swoim działaniem naruszył zasadę, że organ działa na podstawie przepisów prawa a przecież organy administracji publicznej muszą podejmować decyzje i działania oparte wyłącznie na obowiązujących normach prawnych (zasada praworządności), stosując się do nich zarówno w działaniu (art. 6 k.p.a.), jak i w granicach (art. 7 Konstytucji RP), dbając o interes publiczny i słuszny interes obywateli. Naruszono kluczowe zasady, które gwarantują legalność, praworządność i przewidywalność działania władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja nie może być oparta na fałszu, nieprawdzie.
Zdaniem Skarżącego decyzje organów podatkowych zostały wydane
z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do ich uchylenia na mocy
art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2024.1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu w badanej sprawie poddana została decyzja Kolegium
z 2 grudnia 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza T. z 26 sierpnia 2025 r., którą ustalono Skarżącemu jako posiadaczowi samoistnemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2024 r.
W sprawie niesporny jest sposób opodatkowania budynków, natomiast zasadniczy spór dotyczy prawidłowości stanowiska organów podatkowych co do podstaw opodatkowania posiadanych przez Skarżącego nieruchomości gruntowych w postaci części działki [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem B, jako grunty pozostałe, w sytuacji gdy Strona uważa, że grunty te powinny być opodatkowane podatkiem rolnym z uwagi na fakt, że zmiany w ewidencji gruntów w 2004 roku dokonała osoba nieuprawniona.
W tak zaistniałym sporze rację należy oddać organowi.
Należy przypomnieć, że grunty, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.).
Co jednak w sprawie istotne, w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. prawodawca przesądził, że przez użyte w tej ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi – rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższą regulacją tą korespondują rozwiązania przyjęte na gruncie podatku rolnego i podatku leśnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (obecnie: t.j. Dz.U.2025.1344), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podobnie w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (obecnie: t.j. Dz.U.2025.176) prawodawca przyjął, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Jednocześnie lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy.
Należy także zwrócić uwagę na art. 21 ust. 1 u.p.g.k., który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Przywołane regulacje jednoznacznie wskazują, że o sposobie opodatkowania gruntu, co do zasady, przesądza jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym. Zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość. Dopóki dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku na ich podstawie. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych (zob. np. wyroki NSA: z 13 czerwca 2023 r., III FSK 1421/22; z 22 lutego 2024 r., III FSK 4325/21; z 20 marca 2024 r., III FSK 770/23). Podobny pogląd prezentowany jest też w piśmiennictwie, gdzie zwraca się uwagę, że organ podatkowy jest zobowiązany, prowadząc postępowanie, uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie, albo to, czy ten grunt jest wykorzystywany rolniczo (zob. R. Dowgier, komentarz do art. 1a u.p.o.l. [w:] R. Dowgier i in., Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, LEX 2021).
W tej sprawie sporne grunty o powierzchni 600 m2 sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe (symbol "B"). W konsekwencji organy podatkowe, dokonując kwalifikacji spornych gruntów odnośnie do badanego okresu, w myśl powołanego powyżej art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie mogły pominąć zapisów zawartych w ewidencji gruntów, co też zasadnie zostało zaakcentowane w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd zauważa, ze w sprawie nie miały zastosowania powołane przepisy kodeksu postepowania administracyjnego, a przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej: "O.p.). Powoływanie się na błędne przepisy postepowania przez Stronę nie zwalnia Sądu z obowiązku zbadania z urzędu prawidłowości przeprowadzenia postępowania na podstawie O.p.
Strona w pierwszym rzędzie zarzucała naruszenia art. 10 k.p.a poprzez brak wezwania Strony do zapoznania z zebranym materiałem dowodowym . Sąd wskazuje że odpowiednikiem tego przepisu na gruncie O.p. jest art. 200. Zgodnie z art. 200 § 1 O.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jednocześnie wyjaśnić należy, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( por np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. I FSK 2030/24). Tymczasem w badanej sprawie Strona nie wykazała że brak umożliwienia jej możliwości wypowiedzenia mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, postępowanie podatkowe w sprawie zostało przeprowadzone przez organy podatkowe bez naruszenia przepisów O.p. w stopniu który miał lub mógł mieć wpływ na wynik postępowania, a w tym w szczególności z – ujętej w art. 120 O.p. i art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności. W trakcie prowadzonego postępowania, kierując się wymogami płynącymi z art. 122 § 1 i art. 187 § 1 O.p., organy podatkowe zgromadziły wystarczający materiał dowodowy.
W tym miejscu podkreślić należy, że wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. zasad – co do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego – nie należy identyfikować z postulatem rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wolą strony, oraz że wyrażony w tych przepisach obowiązek nie ma charakteru bezwzględnego i nie stanowi o obciążeniu organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że organ każdorazowo dokonuje analizy potrzeb przeprowadzenia określonych dowodów, w tym oceny żądań dowodowych strony, przy czym w tym przypadku powinien dokonywać tej oceny z uwzględnieniem znaczenia przeprowadzonych już w postępowaniu dowodów. Przeprowadzane dowody powinny być bowiem przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Stąd też w badanej sprawie nie było konieczności prowadzenia szerszego postępowania dowodowego.
Działaniom organów nie sposób przy tym przypisać powierzchowności czy braku wnikliwości, albowiem to czynności podjęte przez organ doprowadziły do zgromadzenia materiału dowodowego. Zebrany materiał został zaś poddany ocenie organów w sposób rzetelny, wnikliwy i wyczerpujący, wedle zasady wynikającej z art. 191 o.p. Wyniki przeprowadzonej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. W zaskarżonej decyzji Kolegium, odwołując się do stanowiska orzecznictwa i piśmiennictwa, wyjaśniło Stronie, jakie okoliczności faktyczne i prawne wzięło pod uwagę w toku załatwienia sprawy, oraz odniosło się do argumentów podnoszonych przez Skarżącego. Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się z treścią podjętych rozstrzygnięć oraz ich uzasadnieniem, nie jest zaś wystarczająca do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w tym także zasady przekonywania (art. 124 § 1 o.p.).
Podsumowując, w wyniku badania zaskarżonej decyzji – i to zarówno w części kwestionowanej (tj. odnoszącej się do spornych gruntów) jak i niekwestionowanej (tj. dotyczącej opodatkowania budynków) przez Skarżącego – Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego, w stopniu, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji.
Jednocześnie Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił oddalić wniosek dowodowy Strony zgłoszony w skardze. Zgodnie ze wskazanym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem w badanej sprawie Strona wnioskowała o wezwanie organu do przedłożenia dowodu na piśmie iż wskazana przez Stronę osoba posiadała tytuł prawny do zmiany ewidencji. Sąd zatem wskazuje, że sprawa posiadania uprawnienia do złożenia wniosku o zmianę w ewidencji w dniu 4 marca 2005 r. nie jest sprawą podatkowa, w niniejszej zaś sprawie Sąd bada prawidłowość postępowania podatkowego prowadzonego przez Burmistrza T. jako organu podatkowego I instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jako organu podatkowego II instancji. Sąd nie posiada uprawnienia do tego aby w ramach postępowania podatkowego odrębnie kontrolować postępowanie Starosty w sprawie wpisu do ewidencji sprzed ponad 20 lat.
Równocześnie Sąd wyjaśnia, że nie mogło mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji okazane przez Stronę na rozprawie postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 października 2025 r. sygn. akt [...] stwierdzające, że Skarżący stał się współwłaścicielem opodatkowanej nieruchomości, jako że nabył spadek po rodzicach – zmarłym w dniu 1 lutego 2017 r. ojcu A. W. i zmarłej w dniu 27 czerwca 2021 r matce – H. W.. Powyższe postanowienie nie istniało w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, a nadto jak wynika z akt sprawy, mimo że istniało to nie było znane organowi odwoławczemu w dniu wydawania zaskarżonej decyzji tj. 2 grudnia 2025 r. Strona zaś do akt postępowania go nie przedłożyła, tak jak i innych zapowiadanych dokumentów. Ma ono natomiast o tyle istotne znaczenie, iż może ono stanowić podstawę do wystąpienia przez Skarżącego – jako współwłaściciela nieruchomości do właściwego organu ewidencyjnego (Starosty) – celem dokonania zmian w ewidencji, o ile w ramach takiego postępowania Strona wykaże iż istnieją do tego podstawy.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).