Na koniec wyjaśniając kwestie związane wnioskiem o umożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem ostatecznej decyzji, organ wskazał, że pismem
z [...] marca 2025 r. poinformował zobowiązanego, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w postępowaniu dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. zobowiązany może na każdym etapie prowadzonego postępowania zapoznać się z aktami sprawy.
Reasumując, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji
w sprawie o zgodności z prawem zastosowanego środka egzekucyjnego i działań podejmowanych w celu jego zastosowania. W związku z powyższym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem zaskarżona czynność egzekucyjna była zgodna z prawem. W sprawie nie stwierdził również przesłanek uzasadniających stwierdzenie nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zobowiązany nie zgodził się w całości z postanowieniem organu odwoławczego
z [...] marca 2025 r. W treści swojego pisma procesowego skarżący podtrzymał zarzuty zawarte we wszystkich jego poprzednich pismach.
W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie jest bardzo dla niego krzywdzące, nie ogarnia sedna sporu, przyczyny, kto faktycznie zawinił, dlaczego został pokrzywdzony, skąd się wzięła ta praprzyczyna jego krzywdy. W dalszej części skargi powołał się na swoje wcześniejsze pisma, w których odniósł się do kwestii niedoręczonej mu decyzji z [...] listopada 2023 r.
Na koniec skarżący wskazał, że aby "odkręcić" – "grandę" trzeba cofnąć się
w czasie, przejrzeć chronologicznie 48 pism, których kserokopie załączył do skargi. Strona wniosła o umożliwienie jej wypowiedzenia się przed wydaniem ostatecznej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
W związku z nadesłanym przez skarżącego do sądu pismem z [...] października 2025 r., poinformowano stronę skarżącą, że po analizie akt sprawy, mając na uwadze jej istotę jak też zasady szybkości i ekonomiki postępowania sądowego, sąd nie znalazł podstaw do przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie.
W piśmie z [...] listopada 2025 r. skarżący zwrócił się o przesłanie faksem postanowienia sądu. Ponadto, ponownie załączył swoje wcześniejsze pisma przesłane do WSA we Wrocławiu. Na koniec podtrzymał wszystkie swoje poprzednie żądania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119
pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym,
na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd, że naruszono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie w przypadku stwierdzenia innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię zabezpieczającą i na odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż
ta, w której wniesiono skargę.
Granice kontroli w niniejszej sprawie wyznaczyło zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z [...] marca 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] lutego 2025 r. oddalające skargę zobowiązanego
na czynności egzekucyjne z [...] kwietnia 2024 r. dotyczące zajęcia wierzytelności
z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w czterech wymienionych
na wstępie bankach.
W zaistniałym sporze sąd przyznał rację organowi odwoławczemu, który orzekł, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zgodnie z prawem zastosował środek egzekucyjny, a działania podejmowane w celu jego zastosowania miały umocowanie prawne. W związku z powyższym nie było powodów uzasadniających wyeliminowanie
z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji poprzez uchylenie jego postanowienia. Zaznaczyć wypada, że organ odwoławczy uznał również, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Wobec powyższego sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że skarżący dąży do zweryfikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w ramach prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Skarżący podejmuje liczne próby za pomocą dostępnych środków zaskarżenia zakwestionowania wszystkich podjętych przez organ egzekucyjny działań czy też wydanych aktów.
Przechodząc do okoliczności zaistniałych w rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2025 r. sygn. akt
I GSK 699/24 wskazał, że "W ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się
na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
W postępowaniu tym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy wreszcie skargę do sądu powszechnego. Składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego - w stosunku do wskazanych wyżej - środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego".
Zaprezentowane przez organ w zaskarżonym postanowieniu stanowisko należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z przytoczoną regulacją prawną organ egzekucyjny jak
i odwoławczy zbadały czy zaskarżona czynność egzekucyjna (w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w bankach) była zgodna z prawem oraz czy została prawidłowo dokonana, organy zweryfikowały również czy zastosowany środek egzekucyjny był dopuszczalny w świetle przepisów ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponadto odniosły się do tego czy
czynność ta nie stanowiła dla skarżącego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ odwoławczy wprost wskazał, że art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a. przewiduje stosowanie egzekucji należności pieniężnych z rachunków bankowych. Z kolei
art. 67 § 1 u.p.e.a. stanowi, że podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu.
Natomiast w art. 67 § 2 u.p.e.a ustawodawca określił wymogi formalne zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Stosownie do ww. przepisu zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:
1) dane zobowiązanego będącego:
a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,
b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;
1a) nazwę wierzyciela;
1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;
5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę kosztów egzekucyjnych:
a) opłaty manipulacyjnej,
b) opłaty za czynności egzekucyjne,
c) wydatków egzekucyjnych,
d) opłaty egzekucyjnej,
e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
W ocenie sądu ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że cztery zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych
i wkładów oszczędnościowych spełniają wyżej wymienione ustawowe wymogi formalne. Powyższa okoliczność świadczy o słuszności wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia.
Ponadto wskazać trzeba, że na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:
1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;
3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Z mocy art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa
w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:
1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;
2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.
Stosownie zaś do art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Po rozpoznaniu niniejszej sprawy, w tym przeanalizowaniu zebranych dowodów pod kątem obowiązujących przepisów prawnych, sąd doszedł do przekonania, że organ egzekucyjny podjął, na podstawie otrzymanego tytułu wykonawczego z [...] marca
2024 r., czynności egzekucyjne zgodnie z prawem. W świetle przytoczonej regulacji prawnej nie budzi wątpliwości, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego mieści się w katalogu ustawowych środków egzekucyjnych. Zawiadomienia przesłane [...] kwietnia 2024 r. banki odebrały w tym samym dniu. Trzeba zaznaczyć, że druki zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych
są zgodne ze wzorem zamieszczonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych
w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 426). Skarżącemu zawiadomienia doręczono wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] kwietnia 2024 r.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym także co do tego, że stosownie
do art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Nie budzi zastrzeżeń sądu podniesiona przez organ okoliczność, że celem każdego postępowania egzekucyjnego prowadzonego zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa jest doprowadzenie do zaspokojenia wierzyciela.
Z uwagi na powyższe jako zasadne i prawidłowe należy uznać działanie podjęte przez organ. Mianowicie z akt kontrolowanej sprawy wynika, że organ egzekucyjny zajął rachunki bankowe skarżącego, a B. S.A. już tego samego dnia, po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu, zrealizował zajęcie i przekazał na konto organu egzekucyjnego kwotę, która w całości pokryła dochodzone od skarżącego należności.
Sąd zdaje sobie sprawę, że skarżący wszelkimi możliwym sposobami próbuje udaremnić skutecznie przeprowadzoną wobec niego egzekucję z jego majątku, jednakże sąd ponownie zauważa, że w toku postępowania zainicjonowanego skargą na dokonane przez organ czynności egzekucyjne nie bada się zasadności ani prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ze względu na powyższe, w niniejszym postępowaniu organ nie mógł rozpoznać podniesionych przez skarżącego zarzutów, bowiem nie mieszczą się one w ramach prowadzonego postępowania, tj. w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Jak słusznie zauważył organ były one przedmiotem odrębnego postępowania, czyli w toku postępowania prowadzonego w trybie zarzutów wniesionych przez skarżącego na podstawie art. 33 u.p.e.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z [...] grudnia 2024 r. znak [...] rozstrzygnęło spór na korzyść W. M., tym samym potwierdziło o zgodności z prawem i zasadności czynności podjętych przez wierzyciela.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł
o oddaleniu skargi.