Wyrok WSA z dnia 01 października 2025, sygn. I SA/Sz 380/25

Sygnatura: I SA/Sz 380/25
Data orzeczenia: 01 października 2025
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: przedsiębiorca (JDG)

Streszczenie

Podatniczka M.J. prowadziła działalność gospodarczą jako franczyzobiorca sieci sklepów 'Ż.', sprzedając towary detalicznie. Zawarła umowę franczyzową, która nakładała liczne obowiązki, takie jak nabywanie towarów wyłącznie od wskazanych dostawców, przestrzeganie ustalonych cen maksymalnych, planogramów, godzin otwarcia oraz wpłacanie codziennego utargu brutto na konto franczyzodawcy. Podatniczka otrzymywała wynagrodzenie od franczyzodawcy w formie przelewu, składające się z wynagrodzenia podstawowego,…

prowizji od sprzedaży i dodatków. Występowały faktury korygujące z tytułu rabatów zakupowych od franczyzodawcy. Podatniczka zwróciła się z pytaniami prawnymi, czy w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT ma obowiązek wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie VAT należnego z tytułu sprzedawanych towarów, biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego nad towarami jak właściciel, oraz czy ma obowiązek dokonania korekt w rejestrach zakupów z tytułu faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych. Podatniczka uważała, że nie dokonywała sprzedaży jako samodzielny podatnik, lecz działała w imieniu franczyzodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatniczki, uznając, że interpretacja indywidualna organu podatkowego jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że podatniczka prowadziła samodzielną działalność gospodarczą jako franczyzobiorca, nabywała towary odpłatnie i dokonywała ich dostawy, co podlega opodatkowaniu VAT. Sąd uznał, że ograniczenia umowne wynikające z umowy franczyzy nie pozbawiają jej statusu samodzielnego przedsiębiorcy, a podatniczka ma obowiązek rozliczania VAT od sprzedaży i uwzględniania faktur korygujących.

jeszcze 149 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 maja 2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.116.2025.2.KF w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.

Uzasadnienie

W zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (organ) ocenił, że nie jest prawidłowe stanowisko M. J. (podatniczka) dotyczące podatku od towarów i usług (VAT), a ściślej obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie VAT należnego z tytułu sprzedawanych towarów oraz obowiązku uwzględnienia w rejestrach zakupu wszystkich faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych uzyskanych od franczyzodawcy towarów.

W uzasadnieniu tej treści zapatrywania prawnego organ wyjaśnił, że podatniczka przedstawiła stan faktyczny, w którym była podmiotem gospodarczym w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych (PKD 47.11.Z). Prowadziła sklepy sieci ". Posiadała aktywny status podatnika VAT od 23 grudnia 2011 r. do 13 maja 2024 r. Jest rezydentem podatkowym dla celów podatku dochodowego od całości swoich dochodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nawiązała współpracę w zakresie prowadzenia sklepu w ramach umowy franczyzowej - jako franczyzobiorca.

Franczyzobiorca jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia działalności handlowej z wykorzystaniem i zgodnie z przekazanymi mu zasadami składającymi się na know-how, a także w sposób zgodny z postanowieniami umowy, instrukcji i wytycznych. Franczyzodawca zobowiązany jest przekazać franczyzobiorcy know-how, ulepszać zasady prowadzenia działalności gospodarczej franczyzobiorcy, poszerzać ofertę sieci i podejmować działania w celu zdobywania nowych klientów. Franczyzodawca ma obowiązek organizacji sieci w sposób ułatwiający franczyzobiorcy prowadzenie działalności handlowej i umożliwiający osiągnięcie przez franczyzobiorcę jak najlepszych wyników finansowych. W tym zakresie franczyzodawca, wykorzystując swą wiedzę i doświadczenie, dołoży starań w celu efektywnego zarządzania całą siecią detalicznych punktów sprzedaży, funkcjonujących pod marką "Ż." i będzie współdziałać z franczyzobiorcą. W okresie obowiązywania umowy i na warunkach w niej przewidzianych franczyzodawca zobowiązany jest do udzielania franczyzobiorcy pomocy w działalności handlowej, w tym poprzez utrzymanie dyscypliny w obszarze przestrzegania zasad prowadzenia działalności handlowej przez pozostałych uczestników sieci, udzielanie franczyzobiorcy wszechstronnej pomocy w utrzymaniu dobrej jakości oferty sklepu, a także wsparcia technicznego. Franczyzobiorca będzie prowadził działalność handlową w sklepie otwartym we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem, że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy nakazujące skrócenie godzin prowadzenia handlu lub zakazujące prowadzenia handlu w danym dniu (niedziele, święta oraz niektóre inne dni). Wszelkie zmiany godzin otwarcia sklepu inne niż wynikające z przepisów prawa wymagają zgody franczyzodawcy. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do powierzenia nadzoru nad działalnością handlową jakiejkolwiek osobie trzeciej bez pisemnej zgody franczyzodawcy. Franczyzobiorca uprawniony jest do prowadzenia działalności handlowej w sklepie i czerpania z tej działalności korzyści na zasadach określonych w umowie. Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z dorobku franczyzodawcy, jego doświadczenia oraz renomy, w tym do czerpania korzyści płynących ze współpracy franczyzodawcy z dostawcami towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do prowadzenia w sklepie sprzedaży wszystkich towarów "planogramowych" oraz uprawniony jest do sprzedaży innych towarów handlowych nie uwzględnionych w "planogramie", ale wpisanych na właściwą listę prowadzoną przez franczyzodawcę. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do sprzedaży towarów, które nie zostały wpisane na listę towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do stosowania wskazanych przez franczyzodawcę zasad i sposobów ekspozycji oraz przechowywania towarów handlowych, innych procedur i rozwiązań biznesowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych. Franczyzobiorca uprawniony jest do wykorzystania know-how w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w umowie, w tym do korzystania z opracowanych i sprawdzonych przez franczyzodawcę metod prowadzenia działalności handlowej w punktach sprzedaży detalicznej, działających pod marką "Ż.". Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z własności intelektualnej w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w umowie. Franczyzobiorca zobowiązany jest prowadzić działalność handlową wyłącznie w sklepie oraz z wykorzystaniem know-how i własności intelektualnej, a w tym oprogramowania.

Sprzedając towary franczyzobiorca obowiązany jest stosować detaliczną cenę odsprzedaży klientom nie wyższą od wynikającej z regulacji niniejszej umowy (maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży), przy czym w każdym wypadku uprawniony jest do samodzielnego ustalenia detalicznej ceny odsprzedaży na poziomie niższym, bez względu na to, czy dane towary sprzedawane są w normalnym toku działalności, czy objęte są akcją promocyjną wizerunkową, czy akcją promocyjną połączoną z czasową obniżką regularnej maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży.

Franczyzobiorca uprawniony jest do uzyskania od franczyzodawcy posprzedażowych upustów ceny zakupu towarów w przypadkach określonych w umowie i instrukcjach.

Franczyzobiorca zobowiązany jest do oferowania w sklepie wszystkich usług okołohandlowych wprowadzonych do oferty sklepu i nie jest uprawniony do oferowania usług, które nie zostały wpisane na listę "usług okołohandlowych". W przypadku wprowadzenia do oferty sklepu innych/dodatkowych/nowych usług okołohandlowych (np. usługi płatnicze, pocztowe, loterie pieniężne, loterie promocyjne, itd.) franczyzobiorca będzie zobowiązany do zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie tych usług z chwilą wprowadzenia ich do oferty sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać postanowień wszelkich zawartych umów dodatkowych i regulaminów, czy innego rodzaju instrukcji dotyczących świadczenia usług okołohandlowych.

Franczyzobiorca obowiązany jest współuczestniczyć w promocjach organizowanych przez franczyzodawcę, polegających w szczególności na okresowych obniżkach maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży wybranych towarów lub grup towarów. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać "planogramu" i zamawiać towary stosownie do potrzeb, zmierzając do maksymalizacji obrotu w sklepie. Franczyzobiorca obowiązany jest bezwzględnie przestrzegać terminów płatności za zakupione w ramach niniejszej umowy towary oraz terminów przelewów środków pieniężnych uzyskanych w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług okołohandlowych, stosując w tym zakresie odnośne postanowienia instrukcji i wytycznych. Franczyzobiorca obowiązany jest do niezwłocznego udzielania franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących wykonywania przedmiotu umowy, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane. Franczyzobiorca obowiązany jest do przestrzegania warunków uzyskanych pozwoleń, koncesji, w tym przepisów komunalnych, w szczególności w zakresie prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych.

Franczyzobiorca obowiązany jest utrzymywać łączność z franczyzodawcą w oparciu o wewnętrzny serwis internetowy oraz pocztę elektroniczną. Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić stały kontakt telefoniczny 24 h/d 365 dni w roku z nim lub inną osobą należycie przez niego umocowaną. Franczyzobiorca obowiązany jest w ramach wykonania umowy dbać o dobre imię i wizerunek franczyzodawcy oraz dążyć do umocnienia pozytywnego wizerunku marki sklepu w świadomości klientów i kontrahentów. W szczególności franczyzobiorca obowiązany jest prowadzić swoją działalność zgodnie z najwyższymi standardami biznesowymi. Franczyzobiorca obowiązany jest uczestniczyć w spisie z natury towarów, w czynnościach kontrolnych przeprowadzanych przez upoważnionych przedstawicieli franczyzodawcy, w szczególności audytora, partnera ds. sprzedaży, managera ds. sprzedaży, pracownika franczyzodawcy oraz innych podmiotów upoważnionych indywidualnie przez franczyzodawcę. Spis z natury może być przeprowadzany w toku trwania współpracy lub po jej zakończeniu. Przebieg i zasady inwentaryzacji oraz czynności poinwentaryzacyjnych regulują odrębne instrukcje.

Franczyzobiorca zobowiązany jest poinformować franczyzodawcę o prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż objęta umową niezwłocznie po jej podjęciu. W przypadku nieprowadzenia przez franczyzobiorcę sprzedaży towarów w dzień handlowy, franczyzodawca naliczy karę umowną.

W trakcie współpracy franczyzobiorca zobowiązany był (ciągle jest) dokonywać na rzecz franczyzodawcy zapłaty za towary oraz ponosić następujące opłaty i koszty: franczyzową, franczyzową licencyjną, za podnajem, za wyposażenie, inicjalną podstawową, inicjalną kaucyjną, na ubytki towarowe (WUT), koszty eksploatacyjne (wymienione na s. 4 i nast. interpretacji indywidualnej).

Franczyzodawca ma za zadanie wspierać franczyzobiorcę w celu optymalizacji warunków prowadzenia sklepu. "Franczyzodawca" zobowiązuje się do zachowania w poufności know-how, maksymalizacji obrotu w sklepie, współpracy ze starannie wybranymi dostawcami towarów handlowych.

Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy towarów i towarów regionalnych, zmierzając do maksymalizacji obrotu. Lista towarów zostanie udostępniona franczyzobiorcy za pośrednictwem systemu, a franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu. Lista towarów regionalnych zostanie udostępniona franczyzobiorcy w programie oraz ewentualnie przez wydanie przez franczyzodawcę odpowiedniej instrukcji lub wytycznej. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu. Indywidualnie określone dla danego sklepu "planogramy" zostaną udostępnione franczyzobiorcy, a franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ich bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu.

Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia obsługi logistycznej sklepu w zakresie dostaw towarów, dokładając należytej staranności w celu zapewnienia - w ramach dostępności towarowej u producentów lub dystrybutorów - ciągłości realizacji zamówień składanych przez franczyzobiorcę. Franczyzodawca uprawniony jest do ustalania maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży towarów w sklepie. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy "usług okołohandlowych" wprowadzonych do oferty sklepu. Franczyzodawca zobowiązany jest do organizowania kampanii reklamowych celem wypromowania i rozwoju działalności handlowej w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się dysponować witryną internetową z informacjami o całej sieci celem popularyzacji oferty sklepu oraz promowania marki sieci sklepów "Ż.". Franczyzodawca zobowiązuje się obserwować rynek, statystyki oraz tendencje istotne dla prowadzenia działalności handlowej i wprowadzać w tym zakresie innowacje. Franczyzodawca może decydować o instalowaniu w sklepie urządzeń, służących innym celom niż prowadzenie działalności handlowej (np. telefony, bankomaty, do prowadzenia gier liczbowych, loterii pieniężnych i zakładów wzajemnych, do przyjmowania opłat i przekazów pieniężnych itp.). Franczyzodawca zobowiązany jest sprawować stały serwis i opiekę informatyczną sklepu.

Podatniczka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wykazywała w deklaracjach podatkowych i plikach VAT do 2024 r. włącznie sprzedaż towarów na terytorium kraju opodatkowaną właściwymi stawkami VAT oraz nabycie towarów i usług z uwzględnieniem korekt z tytułu faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych. Zamawiała u franczyzodawcy na podstawie wolumenu oraz limitu zamówień określonego przez franczyzodawcę, jak również cen ustalonych przez franczyzodawcę bez możliwości kreowania tych cen.

Franczyzodawca dokonuje dostawy do sklepu jak podatniczka uzupełni "zatowarowanie" według złożonych przez nią zamówień.

Cały utarg dzienny w kwocie brutto nie był do dyspozycji oraz we własności franczyzobiorcy, lecz był przelewany w kwocie brutto na konto franczyzodawcy pod rygorem kary umownej. Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności. Zawierały natomiast adnotację, że płatności franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji, z których wynikał obowiązek przekazywania codziennego utargu z VAT należnym.

Wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z franczyzodawcą i obciążały również podatniczkę, która z tego tytułu musiała wpłacać franczyzodawcy od 0,5% do 2,5 % opłaty miesięcznej z tytułu wskaźnika ubytków towarowych. Franczyzobiorca miał obowiązek zapewnić stały kontakt telefoniczny oraz elektroniczny 24h/365 dni w roku. Podatniczka odpowiadała ekonomicznie za podejmowane działania i była całkowicie uzależniona od procedur wprowadzonych przez franczyzodawcę na podstawie realizowanej umowy. Po wpłaconym utargu brutto przez franczyzobiorcę, w ramach miesięcznych rozliczeń, franczyzobiorca otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu od franczyzodawcy. Była to kwota wynagrodzenia przelewana w ramach rozliczenia miesięcznego przez franczyzodawcę - wynagrodzenie podstawowe, prowizja (marża umowna) od wartości sprzedanych towarów oraz wynagrodzenie za otwarcie sklepu w dni ustawowo wolne od pracy.

Na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy podatnika, który dany sklep prowadzi.

W ramach uzupełnienia wniosku podatniczka przytaczała treść umowy z franczyzodawcą o podjęciu wzajemnej współpracy w ramach umowy franczyzowej. W tych postanowieniach wyraźnie wykluczono rozumienie tej umowy jako zawarcie umowy spółki osobowej przewidzianej przepisami prawa polskiego lub nawiązanie stosunku pracy, zawarcie umowy agencyjnej lub jakiejkolwiek innej nazwanej umowy cywilnoprawnej uregulowanej w Kodeksie Cywilnym.

Podatniczka opisała, że "Do umowy została sporządzona przez Franczyzodawcę (a dalej aktualizowana) lista towarów CL, tj. towarów, które oferowane były Franczyzobiorcy przez Franczyzodawcę, w które Franczyzobiorca musiał zaopatrywać się wyłącznie u Franczyzodawcy."

Zgodnie z umową między innymi "Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać Towary CL wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie Towarów Regionalnych od dostawców regionalnych". Franczyzodawca wskazywał także Franczyzobiorcy marżę maksymalną dla Towarów CL oraz opracowywał Planogram, czyli wykaz towarów wraz z rozmieszczeniem miejsca ekspozycji. Towary Regionalne były to ujęte w odrębnym spisie towary, w które Franczyzobiorca mógł zaopatrywać się u dostawców zewnętrznych (co do zasady były to warzywa i owoce).

Podatniczka częściowo odpowiadała za zarządzanie sklepem, ale w wielu aspektach musiała podporządkować się wytycznym franczyzodawcy. To franczyzodawca decydował o tym, jakie towary mają być oferowane do sprzedaży w sklepie franczyzobiorcy, w jaki sposób towary mają być wyłożone na ekspozycji i w jaki sposób przechowywane, od jakich dostawców franczyzobiorca ma nabywać większość towarów handlowych. Franczyzodawca narzucał franczyzobiorcy, po jakiej maksymalnej detalicznej cenie odsprzedaży ma sprzedawać towary.

Umowa stanowiła, że:

"5. [...]".

Zatem wynagrodzenie franczyzobiorcy było uzależnione od wysokości obrotów osiąganych w sklepie. Codzienny utarg franczyzobiorca był zobowiązany wpłacać na konto franczyzodawcy i nie mógł nim dysponować celem pokrycia bieżących kosztów działalności.

Podatniczka opisała, że wygrodzenie franczyzobiorcy ustalano w następujący sposób w myśl § 9:

" 1. [...]".

Szczegóły rozliczeń stron określono w instrukcji stanowiącej załącznik do umowy.

Dalej podatniczka opisała, że franczyzodawca wypłacał określone procentowo wynagrodzenie. Franczyzodawca wystawiał franczyzobiorcy faktury oraz faktury korygujące w związku z rozliczeniem różnego rodzaju rabatów i akcji promocyjnych (zgodnie z instrukcjami). Franczyzobiorca wystawiał faktury na rzecz franczyzodawcy tytułem wynagrodzenia za promocję (np. za wysoki wynik sprzedaży hot-dogów). Sprzedaż wszystkich towarów, w tym regionalnych, była rejestrowana przy użyciu tej samej kasy fiskalnej. Należności opłacane kartą wpływały bezpośrednio na rachunek bankowy franczyzodawcy.

W myśl umowy:

[...]".

Z umowy wprost nie wynikało działanie franczyzobiorcy w imieniu i na rzecz franczyzodawcy, ale działania franczyzobiorcy były uzależnione od drugiej strony i wydawanych instrukcji. Lista towarów do sprzedaży, polityka cenowa były ustalane przez franczyzodawcę.

Następnie podatniczka przytoczyła § 12 umowy:

"1. [...]".

Franczyzodawca wystawiał franczyzobiorcy faktury za zakupione towary, z tytułu opłat franczyzowych oraz korekty w związku z rozliczeniem np. promocji. Faktury nie były kwestionowane i odsyłane do czasu, kiedy "franczyzobiorca nie powziął wiedzy", że "praktyka franczyzobiorcy" jest nieuczciwa i nieprawidłowa. Na fakturach franczyzodawca nie wskazywał konkretnego terminu płatności. Odsyłał w tym zakresie do instrukcji. Postanowienia instrukcji nie były spójne:

"5. [...]".

Franczyzobiorca płacił za towar przeznaczony do sprzedaży w jego sklepie. Stwierdzenie, że franczyzobiorca nie dysponował towarem jak właściciel dotyczy faktu, że nie mógł decydować o maksymalnej cenie sprzedawanych produktów (wysokości marży), sposobie ekspozycji towarów w sklepie i nie miał też wpływu na akcje promocyjne, odgórnie narzucane przez franczyzodawcę.

Faktycznie to franczyzodawca decydował, jaki towar, od jakiego dostawcy i za jaką cenę jest sprzedawany w sklepie franczyzobiorcy. Co więcej, zapłata należności za zakupione towary kartami płatniczymi wpływała bezpośrednio na rachunek bankowy franczyzodawcy (terminal płatniczy był powiązany z rachunkiem franczyzodawcy). Dodatkowo codzienny utarg musiał być wpłacany franczyzodawcy. Braki w towarach z wszelkiego rodzaju przyczyn obciążały w całości franczyzobiorcę.

Ponadto:

"[...]".

Podatniczka opisała, że rabaty były udzielane na różne towary z asortymentu. Akcje promocyjne były obowiązkowe dla franczyzobiorcy. Zasady akcji i czas obowiązywania promocji narzucał franczyzodawca.

Na gruncie powyższych okoliczności podatniczka powzięła wątpliwości prawne co do tego, czy:

- w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (aktualnie Dz.U.2025.775 ze zm. - ustawa o VAT) dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów, biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel;

- w przypadku odpowiedzi negatywnej, czy podatniczka miała obowiązek dokonania korekt JPK_VAT oraz JPK V7 za lata 2020-2024 z tytułu nieuwzględnienia w rejestrach zakupów faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów ujętych w stanie faktycznym.

Zdaniem podatniczki, nie miała obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów, biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel. W konsekwencji w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie miała prawa do uwzględnienia w rejestrach zakupów faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów z powodu braku sprzedaży opodatkowanej.

Podatniczka nawiązała do art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, do orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-320/88 i stwierdziła, że nie dysponowała towarem dostarczonym od franczyzodawcy jak właściciel. Sprzedawała te towary w imieniu i na rzecz kontrahenta - franczyzodawcy. Dlatego u niej nie wystąpił obowiązek podatkowy. W takiej sytuacji nie miała prawa do odliczenia VAT na podstawie faktur korygujących, ujmujących rabaty zakupowe.

Podatniczka zwróciła uwagę na interpretacje indywidualne sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW z 28 listopada 2023 r. oraz sygn. 0112- KDIL1-3.4012.158.2023.l.KK z 11 maja 2023 r.

Organ nie zgodził się z podatniczką.

Przypomniał art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1, ust. 2 ustawy o VAT i motywował, że w opisanych okolicznościach podatniczka działała we własnym imieniu i na własny rachunek. Zakupu towarów dokonywała od franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez franczyzodawcę. Płaciła franczyzodawcy za towar przeznaczony do sprzedaży. Nie mogła decydować o maksymalnej cenie sprzedawanych produktów (wysokości marży), sposobie ekspozycji towarów w sklepie i nie miała wpływu na akcje promocyjne. Franczyzodawca decydował, jaki towar, od jakiego dostawcy i za jaką cenę jest sprzedawany w jej sklepie. Zapłata należności za zakupione towary kartami płatniczymi wpływała bezpośrednio na rachunek bankowy franczyzodawcy. Codzienny utarg musiał być wpłacany franczyzodawcy. Sprzedaż wszystkich towarów, w tym regionalnych, była rejestrowana przy użyciu tej samej kasy fiskalnej. Należności opłacane kartą wpływały bezpośrednio na rachunek bankowy franczyzodawcy.

Oznacza to, zdaniem organu, że podatniczka dokonywała zakupu towarów od franczyzodawcy na podstawie faktur, za które płaciła na zasadzie wpłat z utargu, a sprzedaż rejestrowana na kasie była jej sprzedażą, a nie sprzedażą dokonywaną w imieniu i na rzecz franczyzodawcy. Skoro podatniczka dokonywała zakupu towarów od franczyzodawcy, to tym samym franczyzodawca dokonywał ich sprzedaży na jej rzecz.

Sprzedaż towaru wiąże się z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Organ zwrócił uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I FPS 1/15. Zatem skutkiem przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym (cywilistycznym) jest uzyskanie zawsze prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten za dostawę towarów uznaje także wszelkie zbycie majątku rzeczowego przez jedną stronę, która upoważnia drugą stronę do dysponowania w rzeczywistości tym majątkiem tak, jakby była jego właścicielem, nawet jeśli nie nastąpiło faktyczne przeniesienie własności tego majątku w świetle przepisów prawa.

Wobec tego, prowadząc działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, podatniczka dokonywała zakupu towarów od franczyzodawcy, a następnie dokonywała ich sprzedaży. Nabyła prawo do rozporządzania towarami jak właściciel i następnie dokonywała odpłatnej dostawy tych towarów zgodnie z art. 7 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W następstwie podatniczka była zobowiązana do obliczania i wpłacania VAT należnego z tytułu sprzedaży towarów nabywanych od franczyzodawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Była również zobowiązana do uwzględniania w rejestrach zakupów faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych towarów według art. 99 ust. 1, ust. 7c, ust. 11b, ust. 11c, ust. 13a, ust. 13b, ust. 12, art. 109 ust. 3, ust. 3b, ust. 14 ustawy o VAT.

Podatniczka złożyła skargę na powyższą interpretację indywidualną.

Zarzuciła naruszenie:

- art. 121 § 1, art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2025.111 ze zm. - O.p.) przez nieuwzględnienie orzecznictwa sądów administracyjnych i innych interpretacji indywidualnych dotyczących identycznych stanów faktycznych;

- art. 121 § 1, art. 14h, art. 14c § 1, § 2 O.p. ze względu na brak: - odniesienia się do całości stanowiska podatniczki; - analizy wszystkich istotnych regulacji prawnych; - wyczerpującego stanowiska organu.

W następstwie formułowanych zarzutów podatniczka wniosła o zmianę zaskarżonej interpretacji indywidualnej i uznanie jej stanowiska za prawidłowe oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze podatniczka wykazywała, że organ nie odniósł się do wszystkich opisanych okoliczności stanu faktycznego. Poprzestał na arbitralnym stwierdzeniu, że przychody pochodzą z działalności wykonywanej osobiście. Ponadto organ nie uwzględnił aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych i treści innych interpretacji indywidualnych wydanych w tożsamych stanach faktycznych.

Podatniczka częściowo odpowiadała za zarządzanie sklepem, ale w wielu aspektach musiała podporządkować się wytycznym franczyzodawcy, który decydował o towarach oferowanych do sprzedaży w sklepie, w jaki sposób mają być wyłożone na ekspozycji, przechowywane, od jakich dostawców franczyzobiorca ma nabywać większość towarów handlowych. Franczyzodawca narzucał franczyzobiorcy maksymalną detaliczną cenę odsprzedaży towarów. Z umowy wprost nie wynikało działanie franczyzobiorcy w imieniu i na rzecz franczyzodawcy, ale działania franczyzobiorcy były uzależnione od drugiej strony i wydawanych instrukcji. Lista towarów do sprzedaży, polityka cenowa były ustalane przez franczyzodawcę. Faktycznie to franczyzodawca decydował, jaki towar, od jakiego dostawcy i za jaką cenę jest sprzedawany w sklepie. Zapłata za zakupione towary kartami płatniczymi wpływała bezpośrednio na rachunek bankowy franczyzodawcy (terminal płatniczy był powiązany z rachunkiem franczyzodawcy). Codzienny utarg musiał być wpłacany franczyzodawcy.

W tych okolicznościach, w przekonaniu podatniczka, nie uzyskiwała ona faktycznego władztwa nad towarami, które sprzedawała.

Podatniczka argumentowała, że "Chcąc uniknąć bazowania na nieustalonych faktach organ musi zatem nie tylko zgromadzić wyczerpujący materiał dowodowy, ale zobowiązany jest on także wysnuć na jego podstawie właściwe wnioski i uzasadnić je w sposób przekonujący co do zajętego przez siebie stanowiska (Wyrok WSA we Wrocławiu z 19.02.2019 r., IV SA/Wr 527/18, LEX nr 2693369)."

W podsumowaniu powyższych argumentów podatniczka konsekwentnie ponowiła zapatrywanie prawne przyjęte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga podatniczki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana interpretacja indywidualna organu jest zgodna z prawem.

Okoliczności opisane przez podatniczkę oraz pytania o prawo postawione przez nią we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (po uzupełnieniu) wyznaczyły podstawę faktyczną i prawną sprawy z punktu widzenia art. 14b § 3 i art. 14c § 1, § 2 O.p.

Z kolei zarzuty sformułowane przez podatniczkę w skardze do sądu określiły ramy sądowej kontroli legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej stosownie do art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.).

W myśl art. 14c O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (art. 14c § 1 O.p.).

W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.).

W ocenie sądu, spór podatniczki z organem o sposób zastosowania przez organ art. 14c § 1, § 2 O.p. zasadniczo można sprowadzić do zagadnienia, czy podatniczka jako podatnik VAT dokonywała czynności podlegających temu podatkowi - nabywała towary i dokonywała ich dostawy w warunkach obrotu gospodarczego, samodzielnej działalności gospodarczej. W kontekście tak zarysowanej kwestii spornej kluczowe stają się kryteria, które pozwolą prawidłowo wyznaczyć podatnika VAT i czynności podlegające systemowi tego podatku.

Jak stanowi art. 15 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT).

Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia: 1) zarządu sukcesyjnego albo 2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (art. 15 ust. 1a ustawy o VAT).

Podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika (art. 15 ust. 1b ustawy o VAT).

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).

Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności: 1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; 2) (uchylony); 3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich (art. 15 ust. 3 ustawy o VAT).

Przepis ust. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (art. 15 ust. 3a ustawy o VAT).

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT).

Wykładnia i stosowanie art. 15 ustawy o VAT każdorazowo ma uwzględniać treść i cel Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 ze zm. - dyrektywa 112).

Według art. 9 dyrektywy 112 podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu (art. 9 ust. 1 dyrektywy 112).

Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba, która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty (art. 9 ust. 2 dyrektywy 112).

Z kolei przechodząc do strony przedmiotowej systemu VAT, według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem" podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W art. 7 ust. 1 ustawy o VAT ustawodawca sprecyzował, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Także w przypadku analizy pojęcia odpłatnej dostawy towarów i usług kluczowy jest kontekst wyznaczony przez treść i cel dyrektywy 112.

Stosownie do art. 14 dyrektywy 112 "dostawa towarów" oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel (art. 14 ust. 1 dyrektywy 112).

Poza czynnością, o której mowa w ust. 1, za dostawę towarów uznaje się następujące czynności:

a) przeniesienie prawa własności do towaru w zamian za odszkodowanie, z nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu albo z mocy prawa;

b) faktyczne przekazanie towaru zgodnie z umową najmu towarów na czas określony lub sprzedaży towaru na warunkach odroczonej płatności, która zawiera klauzulę o przeniesieniu własności w następstwie normalnych zdarzeń nie później niż z chwilą zapłaty ostatniej raty;

c) przekazanie towaru na podstawie umowy, zgodnie z którą prowizja płacona jest od zakupu lub sprzedaży (art. 14 ust. 2 dyrektywy 112).

TSUE konsekwentnie wyjaśnił w swoim orzecznictwie, że jeśli chodzi o pojęcie "dostawy towarów" w rozumieniu dyrektywy 112, jej art. 14 ust. 1 stanowi, że za dostawę taką uważa się przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel. Pojęcie to oznacza każdą transakcję przeniesienia rzeczy przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nią, jak gdyby była ona jej właścicielem (zob. podobnie wyroki TSUE: C-497/09, C-499/09, C-501/09, C-502/09, C-401/18 i przytoczone tam orzecznictwo).

W ocenie TSUE, przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel w rozumieniu art. 14 ust. 1 dyrektywy 112 oznacza każdą transakcję przeniesienia dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim w taki sposób, jakby była jego właścicielem (zob. wyroki: C-282/22, pkt 33, C-60/23 i przytoczone tam orzecznictwo).

W tym miejscu należy odnotować prawotwórczy charakter orzeczeń TSUE.

Wobec tego w przytoczonym stanie prawnym i okolicznościach opisanych przez podatniczkę na potrzeby uzyskania interpretacji indywidualnej sąd ocenia, że podatniczka zawarła umowę franczyzy w warunkach swobody umów, jako autonomiczny, samodzielny uczestnik obrotu gospodarczego. Przyjęła warunki umowy franczyzy na potrzeby samodzielnego prowadzenia handlu, we własnym imieniu i na swoją rzecz, w sposób ciągły i w celach osiągania stałego dochodu, jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego. Wyłącznie w roli handlowca występowała w obrocie gospodarczym - wobec dostawców towarów, w tym franczyzodawcy oraz wobec konsumentów, którym te towary sprzedawała. Warunki prowadzenia działalności gospodarczej - handlowej ustanowione w umowie franczyzy jednoznacznie dotyczyły wykorzystywania przez podatniczkę nabywanego majątku rzeczowego w sposób ciągły, w celu uzyskania stałego dochodu ze sprzedaży towarów handlowych, we własnym imieniu i na swoją rzecz, w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 112, art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Powszechną praktyką są sytuacje, w których uczestnicy obrotu gospodarczego umownie określają zasady swojej - mówiąc najogólniej - współpracy, a więc nakładają na siebie określone ograniczenia, zobowiązują się do określonego postępowania, ale jednocześnie każdy z nich realizuje własne, autonomiczne zamierzenie gospodarcze. Innymi słowy, w takiej sytuacji umowne ograniczenia, ustanowione w umowie zasady nie wykraczają poza ramy swobody działalności gospodarczej, wolnego rynku, ale służą obu stronom celom prowadzonej działalności gospodarczej przez stworzenie warunków dla pewniejszego osiągnięcia większego zysku, dla zminimalizowania ryzyka gospodarczego, przy zabezpieczeniu interesu prawnego każdego z przedsiębiorców.

Wobec tego okoliczności, w których strony umowy franczyzy określały: zasady nabywania towarów, ich eksponowania, rozliczania, wzajemnych kontaktów, weryfikacji wykonania umowy; górny pułap cen, udział w akcjach promocyjnych, asortyment towarów, grono dostawców towarów, czas otwarcia sklepu; - wszystkie pozostawały w granicach swobody gospodarczej i co najistotniejsze służyły celom działalności gospodarczej zarówno franczyzodawcy, jak i franczyzobiorcy, przy zachowaniu odrębności tych celów.

Źródłem dochodu podatniczki była sprzedaż towarów handlowych dokonywana w roli samodzielnego handlowca, w warunkach swobody działalności gospodarczej. Jego wysokość była ekonomicznym efektem prowadzonej działalności gospodarczej - handlowej, jej skali, przedmiotu, uwarunkowań rynkowych.

Należy zatem stwierdzić, że opisana umowa franczyzy - zgodnie z wolą podatniczki jako autonomicznego przedsiębiorcy - została wpisana w jej samodzielną działalność gospodarczą, a więc w jej status podatnika VAT.

Analizowana umowa franczyzy nie była zawierana przez podatniczkę z organem władzy publicznej i w zakresie publicznego władztwa. Nie była też przejawem zarządu prywatnym majątkiem podatniczki, na jej prywatne cele.

Co istotne, podatniczka ponosiła: - ryzyko ekonomiczne, finansowe swojej działalności gospodarczej, handlowej; - odpowiedzialność za sposób funkcjonowania w obrocie gospodarczym wobec dostawców towarów i klientów sklepu.

W dalszej kolejności sąd ocenia, że w przedstawionych okolicznościach podatniczka nabywała towary i dokonywała ich dostawy w ramach prowadzonego sklepu w warunkach czynności objętych systemem VAT. Przede wszystkim nabywała towary odpłatnie. Była zobowiązania do zapłaty za nie. Nie otrzymywała towarów za tak zwaną symboliczną złotówkę.

Towarami nabywanymi od franczyzodawcy, czy od umówionych dostawców rozporządzała jak właściciel, bo otrzymywała je w fizyczne władztwo i sprzedawała je we własnym imieniu, na własny rachunek jako profesjonalny handlowiec.

W umowie franczyzy, której treść podatniczka opisywała, wprost jest mowa o sprzedaży towarów podatniczce, o cenie za towar należnej franczyzodawcy. Jednocześnie na dochód podatniczki składały się między innymi: marża ze sprzedaży towarów CL, dochód ze sprzedaży towarów regionalnych.

Postanowienia umowy franczyzy przedstawione przez podatniczkę, dotyczące: pułapu cen, mechanizmu ustalania i zapłaty ceny, stosowania obniżek cen, ekspozycji towarów, weryfikacji ubytków w towarach - podatniczka zobowiązała się stosować w ramach swobody umów, obowiązującej w obrocie gospodarczym. Miało to jej ułatwić wejście i utrzymanie się na rynku jako samodzielnemu przedsiębiorcy, przy skorzystaniu ze wsparcia znanej sieci handlowej w warunkach silnej konkurencji, w których przedsiębiorcy prowadzący niewielkie sklepy spożywcze mają istotnie słabszą pozycję ekonomiczną w stosunku do dużych sieci o większych możliwościach organizacyjnych, marketingowych i zasobach ekonomicznych. Chcąc skorzystać z takich ułatwień, z takiego wsparcia, podatniczka dobrowolnie zobowiązała się dostosować reguły swojej działalności gospodarczej - handlowej do reguł przyjętych w ramach znanej sieci handlowej, do której przystąpiła. Jednak w ten sposób podatniczka nie straciła przymiotu autonomicznego przedsiębiorcy, który nabywał towary odpłatnie od umówionych dostawców, w tym od franczyzodawcy, w umówionym asortymencie i dokonywał ich odpłatnej dostawy na rzecz konsumentów w sposób zgodny ze standardami całej sieci.

Opisany przez podatniczkę mechanizm kalkulacji cen, płatności wynikał z istoty umowy franczyzy, a więc przede wszystkim ze wsparcia udzielanego podatniczce ze strony franczyzodawcy jako partnera handlowego o lepszym położeniu ekonomicznym, rynkowym. Istotna jest ekwiwalentność odpłatności, która wpisuje się w kontekst gospodarczy, handlowy tej umowy. Tym samym mechanizm kalkulacji cen, płatności nie wykluczał istnienia odpłatnych dostaw towarów ze strony franczyzodawcy na rzecz podatniczki i ze strony podatniczki na rzecz jej klientów. Przeciwnie był instrumentem służącym realizacji celów gospodarczych każdej ze stron umowy franczyzy. Poza tym o istnieniu odpłatnej dostawy towarów w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, art. 14 ust. 1 dyrektywy 112 przesądza - obok przeniesienia ekonomicznego władztwa nad towarami - ekwiwalentność świadczeń, która została zachowana w okolicznościach przedstawionych przez podatniczkę. Te dwa elementy opisanych czynności miały podstawowe i przesądzające znaczenie dla rozpoznania odpłatnej dostawy towarów w relacjach podatniczki z dostawcami towarów, w tym z franczyzodawcą oraz z klientami, którym podatniczka następnie sprzedawała nabyte towary handlowe.

Zarówno podatniczka, jak i franczyzodawca skupieni byli przy odpłatnych dostawach towarów na realizowaniu swoich dochodów, przy czym każde z nich chciało te dochody maksymalizować odrębnie na swoją rzecz. Właśnie dla realizacji profesjonalnego, handlowego zamierzenia podatniczka odpłatnie nabywała i odpłatnie zbywała towary na zasadach określonych w umowie franczyzy, w ramach swojej działalności gospodarczej i w następstwie w ramach systemu VAT. W związku z tym konsekwentnie obciążały ją braki w towarach, jak w przypadku każdego przedsiębiorcy - handlowca.

Natomiast zagadnienia: - na jakich zasadach franczyzodawca powinien był wystawiać faktury dotyczące odpłatnej dostawy towarów realizowanej na rzecz podatniczki, profesjonalnego handlowca w obrocie gospodarczym; - jakiej treści w szczególności co do ceny, terminów płatności; - mogą stanowić przedmiot odrębnej interpretacji indywidualnej. Podatniczka nie pytała o te aspekty prawne towarzyszące umowie franczyzy i prowadzonej przez nią działalności gospodarczej - handlowej.

W podsumowaniu przedstawionych rozważań sąd ocenia, że organ nie naruszył przepisów wymienionych w skardze. Kontrolowana interpretacja indywidualna spełniła standardy wynikające z art. 121 § 1, art. 14h, art. 14c § 1, § 2 O.p. w powiązaniu z art. 15 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i art. 9 ust. 1, art. 14 ust. 1 dyrektywy 112.

Z szerszej perspektywy można powiedzieć, że opisana umowa franczyzy w rozważanym zakresie odpłatnego nabywania i odpłatnej dostawy towarów dokonywanych przez podatniczkę tworzyła umowne ramy dla jej profesjonalnej działalności handlowej. Nie pozbawiała tej aktywności podatniczki charakteru działalności gospodarczej, bez względu na jej ekonomiczny rezultat.

Wbrew przekonaniu podatniczki, nie miał prawnego znaczenia wątek argumentacji, w którym zmierzała do wykazania, że warunki umowy franczyzy, postępowanie franczyzodawcy były dla niej niekorzystne, nie pozwalały na osiągnięcie oczekiwanego przez nią rezultatu finansowego, nakładały na nią nadmierne obciążenia, naruszały jej interes prawny. Należy podkreślić, że podatniczka przyjęła postanowienia umowy franczyzy na zasadach swobody umów jako samodzielny przedsiębiorca w branży handlowej. Zmierzała przy tym do osiągania stałego dochodu z tytułu prowadzonego handlu, zaspokajania potrzeb rynku konsumentów. Współpraca z franczyzodawcą w zakładanych zamierzeniach miała jej istotnie pomóc w zrealizowaniu własnego celu gospodarczego. Natomiast kwestie, czy podatniczka aktualnie pozytywnie postrzega współpracę z franczyzodawcą, czy jej oczekiwania zostały zrealizowane, zwłaszcza w sferze efektów finansowych, pozostają poza systemem VAT z perspektywy definicji podatnika, działalności gospodarczej, jak i odpłatnej dostawy towarów, obowiązujących w tym systemie.

Oznacza to, że podatniczka - co do zasady - była uprawniona do przeanalizowania poszczególnych faktur korygujących (art. 106j ustawy o VAT) na potrzeby korekt rozliczenia VAT z uwzględnieniem reguł przewidzianych w dyrektywie 112 i ustawie o VAT (w szczególności por. art. 184 i nast. dyrektywy 112, art. 86 ustawy o VAT). O konkretny mechanizm dokonywania korekt rozliczenia VAT w odniesieniu do konkretnych faktur korygujących podatniczka nie pytała we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej rozpatrywanym przez organ w kontrolowanym postępowaniu.

Z powodów omówionych wyżej sąd oddalił niezasadną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

jeszcze 4232 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo