3. Naruszenia art. 8 i art. 12 w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę zaufania obywatela do organów władzy publicznej oraz zasadę równości stron, bowiem skarżący, jako przedsiębiorca widniejący w rejestrze CEIDG, jest zobligowany do zachowania najwyższej staranności i rygorystycznego przestrzegania krótkich, 7. dniowych terminów procesowych pod rygorem utraty praw do obrony; w tym kontekście, wielomiesięczna zwłoka organów w wyjaśnieniu elementarnej kwestii adresu - możliwej do zweryfikowania niezwłocznie w rejestrach - stanowi rażącą asymetrię rygorów prawnych i narusza zasadę sprawiedliwości proceduralnej, zaś działanie organów, polegające na ignorowaniu terminów ustawowych, przy jednoczesnym restrykcyjnym egzekwowaniu ich od skarżącego, czyni prawo do sądu iluzorycznym.
4. Rażącego naruszenia art. 29 § 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 oraz pkt 6 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a.) przejawiające się w uchyleniu się przez organ odwoławczy od merytorycznego rozpoznania zarzutów nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz braku wymagalności egzekwowanego świadczenia, bowiem organ odwoławczy wprost wskazał, że: "W postępowaniu egzekucyjnym nie jest natomiast dopuszczalne weryfikowanie prawidłowości wydania i doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego"; takie stanowisko stanowi sankcjonowanie bezprawia proceduralnego, bowiem skarżący wielokrotnie (w pismach z 16 maja 2025 r., 1 lipca 2025 r. oraz 1 października 2025 r.) żądał przedstawienia dowodu doręczenia decyzji wymiarowej, jednakże w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia odbioru, zaś przyjęcie przez organ odwoławczy, iż organ egzekucyjny nie ma obowiązku badania, czy decyzja w ogóle weszła do obrotu prawnego, stoi w rażącej sprzeczności z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (zgodnie z którym zobowiązanie powstaje dopiero z dniem doręczenia decyzji) i narusza fundamenty demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz prawo do zaskarżenia rozstrzygnięć (art. 78 Konstytucji RP), czyniąc egzekucję niedopuszczalną z mocy prawa, a że ciężar dowodu wykazania skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej spoczywa wyłącznie na organie, zaś uporczywe milczenie organu I instancji w tym przedmiocie oraz kategoryczna odmowa zbadania tej kwestii przez organ odwoławczy (mimo trzykrotnych, pisemnych wniosków skarżącego) musi być interpretowana jako przyznanie faktu, iż dowód doręczenia nie istnieje, a decyzja nigdy nie weszła do obrotu prawnego.
5. Rażącego naruszenia art. 129 § 2 k.p.a. poprzez usankcjonowanie egzekucji długu wynikającego z decyzji, która nie została skutecznie doręczona, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego, a skutkiem braku doręczenia aktu jest uniemożliwienie rozpoczęcia biegu ustawowego terminu do wniesienia odwołania, co w sposób bezpośredni i rażący pozbawiło skarżącego prawa do merytorycznej kontroli wymiaru podatku.
6. Rażącego naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie obywatela do organów władzy publicznej oraz przerzucanie na skarżącego negatywnych konsekwencji uchybień proceduralnych organu; naruszenie to polega na prowadzeniu egzekucji bez uprzedniego doręczenia decyzji wymiarowej oraz bezprawnym uzależnieniu wydania odpisów tych dokumentów od uiszczenia przez skarżącego opłaty skarbowej, a nadto żądanie zapłaty za dokumenty, które organ miał ustawowy obowiązek doręczyć stronie nieodpłatnie (a czego nie dopełnił), stanowi rażące naruszenie obowiązku należytego informowania stron o ich sytuacji prawnej i jest przejawem skrajnego braku profesjonalizmu organu.
7. Rażącego naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie przez organ odwoławczy postanowienia z dnia 26 listopada 2025 r. [...] całkowicie pozbawionego uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem organ zignorował szczegółowe wyliczenie zwłoki zawarte w ponagleniu, co stanowi rażące lekceważenie skarżącego i uniemożliwia kontrolę sądową działań organu.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta S.; umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości - na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - ze względu na niedopuszczalność egzekucji długu nieistniejącego; zobowiązanie organu do doręczenia skarżącemu decyzji wymiarowych na prawidłowy adres (al. W. [...]), bez pobierania opłat, celem umożliwienia realizacji prawa do odwołania; zobowiązanie organu do niezwłocznego zwrotu na rzecz skarżącego całości wyegzekwowanych kwot wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia ich pobrania do dnia faktycznego zwrotu; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - kopii oświadczenia złożonego w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 5 listopada 2024 r. (z pieczęcią wpływu), na okoliczność: a) potwierdzenia aktualnego adresu zamieszkania skarżącego (al. W. oraz wynikającej z niego właściwości miejscowej I US, co dowodzi, że systemy administracji skarbowej operowały na poprawnych danych adresowych skarżącego na długo przed podjęciem czynności egzekucyjnych, b) wykazania faktu zgłoszenia najmu lokalu przy ul. [...], co stanowi materialny dowód na to, że skarżący nie zamieszkiwał pod tym adresem, a tym samym wszelkie próby doręczeń kierowane na adres ul. [...] (w tym tzw. fikcja doręczenia) były z mocy prawa bezskuteczne; jednocześnie skarżący wskazał, że zmiana adresu w CEIDG (1 stycznia 2024 r.) jest faktem powszechnie znanym, który sąd może zweryfikować z urzędu, natomiast załączony dokument z I US stanowi dodatkowe, materialne potwierdzenie uznania tej zmiany przez organy państwowe; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a).
Jak uznały organy obu instancji, w sprawie sporna jest kwestia, czy skarżącemu doręczono upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji oddalił w całości zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych uznając zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnień za niezasadny, natomiast – po rozpoznaniu zażalenia skarżącego – organ odwoławczy w zaskarżonym do sądu postanowieniu z dnia 28 listopada 2025 r. przyjął, że organ I instancji ustalił, iż podstawę zgłoszonego zarzutu stanowi okoliczność wymieniona w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
Według składu orzekającego w sprawie organy obu instancji w sposób nieuprawniony ograniczyły zakres sporu w sprawie tylko do oceny kwestii braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wskazując jako podstawę wniesionych zarzutów przepis art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Tymczasem, skarżący wnosząc w piśmie z dnia 16 maja 2025 r. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 u.p.e.a.) na wstępie podniósł, że cyt.: "Zarzuty dotyczą nieprawidłowego doręczenia decyzji podatkowej oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji administracyjnej.". Zatem, jak z tego wynika skarżący w pierwszym rzędzie kwestionował doręczenie decyzji podatkowej (powinno być: "decyzji podatkowych" - przyp. sądu), a następnie także "zawiadomienia o wszczęciu egzekucji administracyjnej".
W ww. piśmie skarżący nie powołał żadnej z podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Ustawodawca natomiast w art. 33 § 4 u.p.e.a. postanowił, że: "Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.".
W takiej sytuacji, niewątpliwie w sprawie nie zachodziła wątpliwość co do zakresu pierwszego jak i drugiego z zarzutów wniesionych przez skarżącego, bowiem określenie: "[...] nieprawidłowego doręczenia decyzji podatkowej oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji administracyjnej [...]" obejmowało zarówno zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, jak i brak doręczenia upomnienia, tj. zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.
Zgodzić należy się z argumentacją organów obu instancji - popartą orzecznictwem sądów administracyjnych - że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to jednak - w ocenie składu orzekającego w sprawie - czym innym jest "badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym", a czym innym ustalenie, czy akt prawny na podstawie którego inicjuje się postępowanie egzekucyjne (przez wystawienie tytułu wykonawczego) w ogóle wszedł do obrotu prawnego, a tego domagał się przez całe postępowanie egzekucyjne skarżący. Tymczasem, organy obu instancji ani w swoich postanowieniach nie powołały dowodów potwierdzających, że decyzje podatkowe, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, weszły do obrotu prawnego, ani też nie załączyły do akt postępowania takich dowodów, pomimo, że skarżący niezmiennie domagał się tego. W tej sytuacji ani skarżący, ani sąd kontrolujący zaskarżony akt, nie mają możliwości ustalenia, czy tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie istniejących w obrocie prawnym decyzji podatkowych. Brak dowodów doręczenia skarżącemu decyzji podatkowych w aktach sprawy powoduje, że istnieją istotne wątpliwości co do istnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).
Powyższa, już tylko ta zasadnicza w sprawie wadliwość postępowania, skutkowała koniecznością uchylenia postanowień organów obu instancji, jako wydanych z naruszeniem art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. z zw. z art. 18 u.p.e.a., bowiem organy - z naruszeniem tych przepisów, w tym zasady naczelnej, tj. prawdy materialnej (art. 7 k.p.a) - nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, co skutkowało także tym, że organy w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
Niezależnie od ww. wadliwości postanowień organów obu instancji, która stanowi wystarczającą podstawę do ich uchylenia, skład orzekający w sprawie dodatkowo podziela zarzuty skargi co do drugiego podniesionego przez skarżącego zarzutu, tj. braku doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.).
Poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. – zgodnie z którym: "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej: 1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy, 2) w postępowaniu egzekucyjnym - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio." – ustawodawca postanowił o miejscu dokonywania doręczeń osobom fizycznym, wskazując w przepisie art. 42 § 1 k.p.a., że: "Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych.".
Z tej regulacji jasno wynika, że w sytuacji, gdy doręczenie następuje na rzecz osoby fizycznej (tak jak w sprawie), to pierwszym miejscem doręczeń jest mieszkanie takiej osoby, drugim - miejsce pracy, a trzecim – i to tylko w sytuacji, gdy osoba fizyczna wskazała adres do korespondencji w bazie adresów elektronicznych – adres z bazy adresów elektronicznych.
W sprawie, w której skarżącemu doręczono upomnienia (w trybie fikcji doręczenia - art. 44 § 4 k.p.a.), m.in. w sprawie podatku od nieruchomości za lokal mieszkalny, garaż i komórkę, położone – jak wynika załączonych do sprawy decyzji wymiarowych (k- 17 i k-18) – w S. przy Al. [...]; [...] i [...], organ wydający wobec skarżącego decyzje obejmujące także podatek do nieruchomości od lokalu mieszkalnego, a następnie wystawiający upomnienia (przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego) zobowiązany był w pierwszej kolejności, na podstawie powołanego przepisu art. 42 § 1 k.p.a., ustalić miejsce zamieszkania skarżącego. Z ewidencji nieruchomości, będących w posiadaniu organu podatkowego, niewątpliwie wynikało, że skarżący posiada mieszkanie położone w S. przy Al. [...]. Organ podatkowy wysłał jednak upomnienia nie na ten adres, lecz na adres zameldowania skarżącego, tj. S. ul. [...], a zatem, z naruszeniem art. 42 § 1 k.p.a. Następnie, pomimo zwrotu przesyłek do tegoż organu przez Pocztę Polską - wobec ich nieodebrania przez skarżącego - organ ten nie podjął żadnych czynności w celu wyjaśnienia, jaki jest adres zamieszkania skarżącego i ponowienia przesyłek na adres zamieszkania. Adres zameldowania skarżącego, tj. S. ul. [...], nie jest wymieniony w art. 42 § 1 k.p.a., jako miejsce doręczania pism osobom fizycznym.
Ponadto, w przepisie art. 42 § 3 k.p.a. ustawodawca przewidział, że jeżeli nie jest możliwe doręczenie przesyłki adresatowi będącemu osobą fizyczną w sposób wskazany w art. 42 § 1 k.p.a., to można tego dokonać tego w każdym miejscu, gdzie adresata się zastanie. Ale – jak wynika z akt sprawy – organ podatkowy nie podjął najmniejszego wysiłku, aby dokonać tego w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
W tej sytuacji, organ podatkowy wadliwie przyjął, iż doszło do doręczenia skarżącemu przesyłek zawierających upomnienia w trybie fikcji doręczenia (art. 44 § 4 k.p.a.).
Także, w ocenie składu orzekającego w sprawie, zbędne było podejmowanie przez organy czynności mających na celu ustalenie, czy i kiedy skarżący zgłosił adres do korespondencji przy ul. [...], skoro z akt sprawy jasno wynika, że w dacie doręczania skarżącemu decyzji wymiarowych i upomnień skarżący nie posiadał żadnego zgłoszonego adres do korespondencji, a nadto istotne było ustalenie jego miejsce zamieszkania (art. 42 § 1 k.p.a.).
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd nie dopuścił dowodów zawnioskowanych w skardze, bowiem zbędne byłoby ustalanie, jakimi adresami skarżącego dysponowały organy skarbowe, gdyż w sprawie decyzje wymiarowe oraz upomnienia wystawił samorządowy organ podatkowy – Prezydent Miasta S.. Także adres skarżącego w CEIDG nie był miarodajny do ustalenia jego miejsca zamieszkania, skoro decyzje podatkowe i upomnienia dotyczyły skarżącego jako osoby fizycznej, posiadającej nieruchomości, a nie przedsiębiorcy.
W tej sytuacji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a., art. 42 § 1 i § 4 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. – sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem mogłoby się okazać, że decyzje wymiarowe w ogóle nie weszły do obrotu prawnego, a w konsekwencji – brak było podstaw do wystawienia w sprawie ww. tytułów wykonawczych.
Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd wskazuje, aby w dalszym postępowaniu organy wyjaśniły, w pierwszym rzędzie kwestię skuteczności wejścia do obrotu prawnego decyzji wymiarowych objętych tytułami wykonawczymi i w zależności od wyniku tych ustaleń, albo ponowiły doręczenie tych decyzji, albo ponowiły doręczenie upomnień.
O kosztach postępowania sądowego w wysokości [...] zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego obejmuje wpis od skargi w wysokości 100 zł, ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535).