w S. za zaległości tej spółki z tytułu nieuiszczonego cła antydumpingowego wraz z odsetkami za zwłokę należnego z tytułu importu foli aluminiowej, pochodzącej
z Chińskiej Republiki Ludowej i kosztami egzekucyjnymi.
Według organów obu instancji w sprawie zaistniały pozytywne przesłanki określone w art. 116 § 1 i § 2 O.p. do ustalenia odpowiedzialności skarżącego, natomiast, według skarżącego, w sprawie doszło do przedawniania prawa do wydania takiej decyzji, gdyż termin, określony w art. 118 § 1 O.p., upłynął z końcem 2023 r., a decyzja ustalająca organu I instancji została wydana i doręczona w 2024 r., a nadto w dacie, gdy powstała zaległość skarżący nie był prezesem zarządu spółki oraz nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki.
Szczegółowa argumentacja skarżącego co do przedawniania prawa oraz braku przesłanek pozytywnych do wydania wobec niego decyzji ustalającej jego odpowiedzialność solidarną ze spółka opiera się na założeniu, że:
1) dług celny powstaje z mocy prawa w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a decyzja celna ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, zatem momentem powstania zaległości celnej jest upływ terminu płatności, który wynosi 10 dni od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego;
2) w sprawie zobowiązanie powstało w 2018 r., zatem decyzja wobec niego, jako osoby trzeciej, mogła zostać skutecznie wydana najpóźniej do 31 grudnia 2023 r. (art. 118 § 1 O.p.);
3) mandat skarżącego, jako prezesa zarządu spółki, wygasł w 2019 r., tj. w dniu odbycia zgromadzenia wspólników spółki zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy jego kadencji, zatem twierdzenia organu
o jego przedłużeniu per factam concludentiam pozostają w rażącej sprzeczności
z art. 202 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
(Dz.U.2024.18 t.j.; dalej: "k.s.h."), który wymaga formalnego aktu powołania
na nową kadencję;
4) organy nie wykazały, że w czasie pełnienia funkcji przez skarżącego wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, także z powodu braku rzetelnej analizy stanu majątkowego spółki i jego ewolucji;
5) organy nie przeanalizowały przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie zbadały,
czy skarżący posiadał realną możliwość złożenia wniosku o upadłość,
czy też działał w warunkach wyłączających przypisanie odpowiedzialności (np. brak wiedzy, brak dostępu dodanych, faktyczne wyłączenie z zarządzania);
6) naruszenie przez organy prawa skarżącego do obrony, zasady proporcjonalności
i rzetelności procedury, jak też pominięcie działania skarżącego w dobrej wierze, dochowanie należytej staranności i brak udziału w oszustwie, które to okoliczności wykluczają odpowiedzialność osoby trzeciej;
7) organy zignorowały motyw 38 preambuły UKC, który nakazuje uwzględniać dobrą wiarę przedsiębiorcy i minimalizować negatywne skutki naruszeń formalnych,
a spółka i skarżący działali w przekonaniu o prawidłowości dokumentów związanych z importem folii aluminiowej, zaś nieuczciwe działania miały miejsce po stronie eksporterów.
Mając na uwadze taki zakres sporu, należy na wstępie odwołać się do przepisów regulujących odpowiedzialność osób trzecich z tytułu długu celnego, a następnie
do przepisów regulujących powstanie długu celnego w związku z zarzutami skarżącego dotyczącymi przedawniania prawa do wydania decyzji ustalającej jego solidarną odpowiedzialność ze spółką za dług celny.
Organem celnym właściwym do orzekania w sprawach odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 114 UKC, jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na miejsce powstania długu celnego. Zgłoszenie celne spółka złożyła w S., zatem organem właściwym
w sprawie jest Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego
w S..
Zgodnie z art. 66 Prawa celnego, do odpowiedzialności z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 114 UKC, stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 oraz działu III (Zobowiązania podatkowe) rozdziałów 14 (Prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych) i 15 (Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich) O.p.
Art. 114 ust. 1 UKC stanowi, że odsetki za zwłokę naliczane są od kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych począwszy od dnia, w którym upłynął wyznaczony termin, aż do dnia zapłaty należności.
Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że do odpowiedzialności za dług celny stosuje się odpowiednio przepisy o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym art. 116 O.p. (odpowiedzialność członka zarządu bądź osoby, która była członkiem zarządu w czasie, gdy upływał termin płatności należności).
Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia
15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ
w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w tej ustawie, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Przepis art. 116 § 2 O.p. stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Nadto zakres odpowiedzialności podmiotów, o których mowa w art. 116 O.p., obejmuje - na postawie art. 107 § 1 O.p. - zaległości podatkowe podatnika oraz należności wskazane w art. 107 § 2, tj.: podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz oprocentowanie tych zaliczek; koszty postępowania egzekucyjnego.
Stosownie także do brzmienia do art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p., postępowanie
w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte
przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (art. 108 § 3 O.p.). Wówczas postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Z brzmienia ww. art. 116 O.p. wynika, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organy podatkowe obowiązane są wykazać w ramach postępowania dowodowego,
tzw. pozytywne przesłanki tej odpowiedzialności, tj.:
1) istnienie zaległości podatkowych spółki,
2) że strona postępowania pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych spółki,
3) bezskuteczność w całości lub w części egzekucji zaległości podatkowych wobec spółki.
Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które powinien wykazać on, zalicza się:
1) wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości
lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy Prawo restrukturyzacyjne, albo zatwierdzono układ w postępowaniu
o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Prawo restrukturyzacyjne,
albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; ewentualnie
2) wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zasadniczą kwestią sporną, która determinuje w sprawie odpowiedzialność solidarną skarżącego ze spółką, jest ustalenie istnienia zaległości z tytułu długu celnego w dacie wydania przez organ I instancji decyzji o tej odpowiedzialności skarżącego
ze spółką. Decyzję w sprawie organ celno-skarbowy (jako organ I instancji) wydał
10 grudnia 2024 r. Nie jest sporne w sprawie, że taka decyzja, jako ustalająca
tę odpowiedzialność, ma charakter decyzji konstytutywnej, zatem dla jej wejścia
do obrotu prawnego konieczne jest jej doręczenie stronie. W sprawie decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 13 grudnia 2024 r.
Dalej, konieczne w sprawie jest ustalenie, czy w dacie doręczenia stronie decyzji o solidarnej odpowiedzialności ze spółką za dług celny organ celno-skarbowy wykazał istnienie zaległości z tytułu należności celnych spółki
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 1 września 2020 r. nr 428000-COC.4353.21.2020, Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego
w S. określił spółce należności celne w wysokości [...] zł w postaci ostatecznego cła antydumpingowego należnego z tytułu importu foli aluminiowej, objętej procedurą dopuszczenia do obrotu, na podstawie zgłoszenia celnego
nr [...] z 4 czerwca 2018 r., pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej wraz z należnymi odsetkami. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi spółki 7 września 2020 r. Od decyzji strona nie złożyła odwołania, wobec czego stała
się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji (także prawomocna).
Na podstawie art. 65 ust. 1 Prawa celnego, spółka jako dłużnik celny zobowiązana była do zapłaty ww. kwoty w terminie 10 dni licząc od dnia doręczenia decyzji,
tj. 17 września 2020 r. Po upływie tego terminu niezapłacone przez spółkę należności przywozowe przekształciły się w zaległość z tytułu długu celnego, tj. z dniem 18 września 2020 r.
Według składu orzekającego w sprawie, ustalając, czy w sprawie doszło
do przedawnienia należności z tytułu długu celnego spółki, organy obu instancji prawidłowo odwołały się do poniższych regulacji Prawa celnego oraz UKC.
Na podstawie art. 65 ust. 1 Prawa celnego, termin, o którym mowa w art. 108
ust. 1 UKC (kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadająca długowi celnemu, podana do wiadomości zgodnie z art. 102, zostaje uiszczana przez dłużnika w terminie wyznaczonym przez organy celne), wynosi 10 dni.
Na podstawie natomiast art. 102 ust. 7 Prawa celnego, kwot należności można dochodzić w terminie 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zaksięgowane.
Jak stanowi natomiast przepis art. 65 ust. 8 Prawa celnego, bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 7, zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
W sprawie do zaksięgowania kwoty długu celnego doszło w dniu wydania decyzji z dnia 1 września 2020 r. (pkt 2 decyzji). Zatem, nawet bez uwzględnienia sytuacji powodującej przerwanie biegu terminu przedawnienia, przedawnienie ww. należności celnej nastąpi po upływie 5 lat, tj. 1 września 2025 r. Jednak, w rozpoznawanej sprawie bieg terminu przedawnienia ww. należności przerwany został 24 października 2020 r. wskutek zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego spółki w banku PEKAO SA. (TW nr [...]
z 16 października 2020 r.). Zawiadomienie o dokonanym zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone spółce 12 listopada 2020 r.
Zatem, w sprawie nie doszło do przedawnienia należności z tytułu długu celnego.
Odnosząc się do przeciwnej argumentacji skarżącego, że w sprawie doszło
do przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze spółką za ww. należności, gdyż dług celny - w jego ocenie - powstał
w dacie złożenia przez spółkę pierwotnego zgłoszenia celnego (4 czerwca 2018 r.),
a nie w dacie wydania decyzji, na podstawie której m.in. zaksięgowano kwotę długu celnego (1 września 2020 r.), należy uznać, że argumentacja skarżącego pomija zasadniczą kwestię, tj. istotnej odmienności regulacji, tak Prawa celnego jak i UKC,
od regulacji prawa podatkowego, w zakresie trybu i sposobu zgłaszania należności celnych przez zgłaszającego oraz weryfikacji poprawności takiego zgłoszenia przez właściwe organy celne, a w konsekwencji skutków poprawnego zgłoszenia celnego
i wadliwego zgłoszenia celnego, tj. w wyniku niewypełnienia warunków lub obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego, w szczególności w sytuacji, gdy dochodzi
do weryfikacji zgłoszenia celnego poprzez objęcie zgłoszonego towaru cłem antydumpingowym.
Zgodnie z art. 5 pkt 18 UKC, dług celny oznacza nałożony na określoną osobę obowiązek zapłaty stosownej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, określonej dla danych towarów na mocy obowiązujących przepisów prawa celnego.
Na podstawie art. 77 ust. 1 lit. a i ust. 2 UKC, dług celny w przywozie powstaje
w wyniku objęcia towarów nieunijnych podlegających należnościom celnym przywozowym jedną z następujących procedur celnych:
a) dopuszczenia do obrotu, w tym na mocy przepisów o końcowym przeznaczeniu.
Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC).
Powołane przepisy art. 77 ust. 1 i ust. 2 UKC statuują warunki dokonania przez zgłaszającego do objęcia właściwą procedurą towarów nieunijnych. W przypadku prawidłowego zgłoszenia celnego, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC).
Jednak, jak wynika z przepisów następujących po art. 77 UKC, normodawca unijny określił sytuacje, w których do powstania długu celnego dochodzi w innym momencie,
niż w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
I tak, w art. 78 ust. 1 UKC przyjęto, że dług celny (w sytuacji tam określonej) powstaje w wyniku przyjęcia zgłoszenia do powrotnego wywozu dotyczącego danych produktów.
Normowadca unijny także dalej, tj. w art. 79 UKC, uregulował natomiast
te szczególne sytuacje, gdy dług celny powstaje w innym momencie, niż w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, również w wyniku niespełnienia przez zgłaszającego warunków
lub obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Tak m.in. postanowił
w art. 79 ust. 2 lit. b UKC, przyjmując, że dług celny powstaje z chwilą, gdy przyjęte zostaje zgłoszenie celne o objęcie towarów procedurą celną, a następnie zostaje stwierdzone, że warunek wymagany do objęcia towarów tą procedurą lub przyznania zwolnienia z cła lub obniżonej stawki celnej przywozowej ze względu na końcowe przeznaczenia towarów nie został faktycznie wypełniony.
W dalszych jednostkach redakcyjnych UKC, postanowiono, że w przypadku
gdy należna kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest równa kwocie wpisanej do zgłoszenia celnego, zwolnienie towarów przez organy celne jest równoznaczne z powiadomieniem dłużnika o długu celnym (art. 102 ust. 2). Jednak, jeżeli ust. 2 nie ma zastosowania, dłużnik zostaje powiadomiony o długu celnym przez organy celne, gdy są one w stanie określić należną kwotę należności celnych przywozowych
lub wywozowych i wydać decyzję w tej sprawie (art. 102 ust.3).
W przepisie art. 103 ust. 1 UKC przewidziano, że dłużnika nie powiadamia
się o długu celnym po upływie okresu 3 lat dnia powstania długu celnego, a w art. 103 ust. 2 UKC, że w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okresu trzech lat przedłuża
się minimalnie do pięciu lat oraz maksymalnie do dziesięciu lat, zgodnie z prawem krajowym.
W Prawie celnym (w prawie krajowym) ww. okres maksymalny określono na pięć lat (art. 65 ust. 7).
Z kolei w art. 104 ust. 1UKC przewidziano, że organy celne, o których mowa
w art. 101, księgują zgodnie z prawem krajowym należną kwotę należności celnych przywozowych lub wywozowych określoną zgodnie z tym artykułem.
Nadto, zgodnie z art. 108 ust. 1 UKC, kwota należności celnych przywozowych
lub wywozowych odpowiadająca długowi celnemu, podana do wiadomości zgodnie
z art. 102, zostaje uiszczona przez dłużnika w terminie wyznaczonym przez organy celny (...).
Termin, o którym mowa w art. 108 ust. 1 UKC, wynosi 10 dni (art. 65 ust. 1 Prawa celnego).
Jak z powyższej regulacji prawnej wynika, przepisy Prawa celnego i UKC,
co do momentu powstania długu celnego i terminu zapłaty należności celnych, zawierają własne, szczególne regulacje, które są odrębne od tych określonych w prawie podatkowym. Na gruncie tych szczególnych regulacji prawnych, obowiązek zapłaty należności celnych uzależniony jest od powiadomienia dłużnika o określonej
w zgłoszeniu celnym albo w decyzji, kwocie należności celnych i od dnia powiadomienia liczony jest termin na zapłatę tych należności.
Zatem, obszerna argumentacja skarżącego co do charakteru deklaratoryjnego decyzji organu celnego, wydanej na podstawie art. 102 ust. 3 w zw. z art. 79 ust. 2 lit. b UKC i jej skutków co do liczenia terminu powstania długu celnego (według skarżącego od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. 4 czerwca 2018 r. - art. 77 ust. 2 UKC), a zatem upływu terminu na wydanie decyzji o zaksięgowaniu długu celnego i powiadomienia dłużnika o powstaniu długu celnego, tj. 5 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego, czyli
4 czerwca 2023 r. - art. 103 ust. 2 UKC) i w konsekwencji - niedopuszczalności liczenia terminu o powstaniu długu celnego od daty powiadomienia skarżącego o zaksięgowaniu długu celnego na podstawie decyzji z 1 września 2020 r., nie zasługiwała
na uwzględnienie. Niewątpliwie bowiem decyzja z 1 września 2020 r., którą
m.in. powiadomiono skarżącego o zaksięgowaniu kwoty długu celnego nie nosi cech decyzji deklaratoryjnej. Decyzja ta nie może potwierdzać, że dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (4 czerwca 2018 r.), z kilku powodów, po pierwsze - przepis art. 79 ust. 2 lit. b UKC wyraźnie wskazuje inny moment powstania długu celnego wobec stwierdzonych później, tj. po przyjęciu zgłoszenia celnego, nieprawidłowości; po drugie
- decyzja ta nie może potwierdzać zadeklarowania przez zgłaszającego towaru
do procedury celnej należności, których tenże nie zadeklarował, czyli cła antydumpingowego, ustalonego dopiero w decyzji o zaksięgowaniu należności celnych; po trzecie - użycie przez normodawcę unijnego w art. 102 ust. 3 UKC wyrazu "określić" w odniesieniu do działań organów celnych (gdy organy celne są w stanie "określić" należną kwotę należności celnych), nie oznacza, że decyzja takich organów ma charakter deklaratoryjny, tym bardziej, że in fine tej regulacji użyto zwrotu: "i wydać decyzję
w tej sprawie", bez przymiotnika określającego charakter decyzji; po czwarte - nie wskazano w tej regulacji, że chodzi o decyzję deklaratoryjną, a nawet gdyby normodawca unijny użył zwrotu: "i wydać decyzję określającą należną kwotę należności celnych",
to i tak dalej nie dowodziłoby to, że w takiej regulacji chodziłoby o decyzję deklaratoryjną, bowiem z całego powołanego kontekstu regulacyjnego (Prawo celne i UKC), jasno wynika, że decyzja organu celnego wydana na podstawie art. 102 ust. 3 w zw. z art. 79 ust. 2 lit. b UKC ma charakter decyzji konstytutywnej, czyli wywołującej skutki od daty
jej doręczenia.
Mając na uwadze powołaną argumentację, należało uznać, że skoro organ
I instancji wydał i doręczył skarżącemu decyzję w przedmiocie długu celnego oraz powiadomił skarżącego o zaksięgowaniu długu celnego decyzją z 1 września 2020 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżącego 7 września 2020 r., to dług celny powstał
17 września 2020 r. (10 dni od dnia zaksięgowania i powiadomienia - art. 108 ust. 1 UKC oraz art. 65 ust 1 i ust. 7 Prawa celnego). Zatem, organ celno-podatkowy mógł w terminie do końca 2025 r. wydać także decyzję orzekającą o odpowiedzialności solidarnej skarżącego ze spółką za zaległości celne (art. 118 § 1 O.p.). Decyzja tego organu została wydana 10 grudnia 2024 r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącego 13 grudnia 2024 r., a więc przed upływem terminu, niezależnie od ww. okoliczności przerwania biegu terminu na dochodzenie zaksięgowanych należności, wynikających z art. 65 ust. 7 i ust. 8 Prawa celnego.
Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii wykazania przez organy zaistnienia w sprawie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności skarżącego ze spółką za dług celny, należy podzielić ocenę tychże organów, że w sprawie takie przesłanki zaistniały.
Jak już wskazano, spółka zobowiązana była do zapłaty kwoty długu celnego
w terminie 10 dni licząc od dnia doręczenia decyzji, tj. do 17 września 2020 r. Po upływie tego terminu niezapłacone przez spółkę należności przywozowe przekształciły
się w zaległość z tytułu długu celnego (od 18 września 2020 r.).
Wszczęta do majątku spółki egzekucja okazała się w znacznej części bezskuteczna. W wyniku bowiem zajęcia wierzytelności spółki uzyskano kwotę [...]zł, którą zarachowano na koszty egzekucyjne. Innych rachunków bankowych spółki
nie ustalono w aplikacji Ognivo. W zasobach JPK ustalono jednego kontrahenta,
u którego dokonano zajęcia wierzytelności. Dłużnik poinformował, że spółce
nie przysługują żadne wierzytelności. W wyniku skierowanych zapytań o nieruchomości ustalono, że spółka nie posiada nieruchomości. Na podstawie CEPiK ustalono, że spółka posiada samochód osobowy Volkswagen Jetta. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia
i odebrania tego pojazdu. Dokonano też zajęcia ruchomości w postaci maszyn. W wyniku sprzedaży ruchomości w drodze licytacji uzyskano łącznie [...] zł. Kwotę
tę zarachowano na część kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S., postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki z uwagi na brak ujawnionego majątku, z którego można byłoby prowadzić skutecznie egzekucję.
W tej sytuacji także, skoro postępowanie egzekucyjne zakończone zostało
11 grudnia 2020 r., to bieg terminu przedawnienia zaczął biec od nowa, tj. od 12 grudnia 2020 r. (art. 65 ust. 8 Prawa celnego).
Oceniając dalej zaistnienie przesłanki pełnienia przez Q. H., w okresie
w którym upływał termin płatności należności celnych spółki, funkcji prezesa - według składu orzekającego w sprawie - organy wykazały, że wymieniony taką funkcję pełnił.
Jak ustaliły bowiem organy, wymieniony od daty zawarcia, tj. od 23 października 2013 r., umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do daty wydania decyzji w sprawie, faktycznie tę funkcję pełnił. Z umowy spółki wynika, że został on powołany
23 października 2013 r. na prezesa jednoosobowego zarządu spółki na 5 letnią kadencję, która wygasła w dniu zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2018 r., tj. - jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego - 11 marca 2019 r. Jednak, po tej dacie wymieniony podejmował w imieniu spółki szereg czynności faktycznych, dowodzących, że nadal pełnił funkcję prezesa jednoosobowego zarządu.
Jak też ustaliły organy, w dacie wydania zaskarżonej decyzji ww. spółka
nie prowadziła już działalności gospodarczej. Prezes jej zarządu - obywatel Chin, przebywa w Chinach i brak jest z nim kontaktu. Prokurentem spółki jest obywatelka Chin z kartą pobytu do 9 marca 2021 r.
Organy, poddając w sprawie analizie terminy "kadencja" i "mandat", a nadto odwołując się szeroko do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sposób uprawniony wywiodły, że - na gruncie przepisów k.s.h.
- w przypadku spółki z o.o. pojęcie mandatu jest komplementarne wobec pojęcia kadencji, gdyż obejmuje szerszy aspekt upoważnienia do pełnienia obowiązków
i wykonywania praw członka zarządu. Członek zarządu posiadający mandat jest uprawniony do realizacji wszelkich uprawnień członka zarządu, pomimo upływu kadencji, na którą został powołany, bowiem okres faktycznego sprawowania funkcji (ważności mandatu) może być znacząco dłuższy od kadencji.
W sprawie, jak prawidłowo ustaliły to organy, rezygnacja przez wymienionego
z funkcji prezesa zarządu ww. spółki nie została zgłoszona do Krajowego Rejestru Sądowego. Nadto, po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za 2018 r. (po 11 marca 2019 r.), wymieniony wykonywał szereg czynności w imieniu spółki. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że po 11 marca 2019 r. dokonane były przez sąd rejestrowy wpisy
w następujących datach: 12 marca 2019 r., 13 lutego 2020 r., 1 czerwca 2020 r.,
29 listopada 2020 r. (zmiany danych w rejestrze), które mogły być dokonane jedynie
na wniosek wymienionego, gdyż - zgodnie z danymi z tego rejestru - nie było innej osoby uprawnionej do reprezentowania spółki. Ponadto 7 lutego 2020 r. odbyło się zgromadzenie wspólników spółki, na którym przedstawiono sprawozdanie z działalności zarządu spółki za 2019 r.; przedłożono bilans oraz rachunek zysków i strat; informacje dodatkowe do sprawozdania finansowego; wnioski i uchwały w przedmiocie przyjęcia sprawozdania, bilansu oraz przeznaczenia zysków spółki. Na wszystkich tych dokumentach znajdowały się podpisy prezesa zarządu spółki - Q. H.. Także
w uchwale nr 1/2020 zgromadzenia wspólników spółki z dnia 7 lutego 2020 r. widniał podpis prezesa zarządu spółki. W dokumencie tym w § 2 zapisano, że: "Zarząd działa
w roku 2020". Nadto w okresie pandemii Covid-19 spółka korzystała z pomocy
de minimis. Pomoc ta, rekompensująca negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19, została spółce udzielona 22 czerwca 2020 r. przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zatem, jak prawidłowo wykazały organy w sprawie, także po 11 marca 2019 r., skarżący nie kwestionował swojego statusu jako członka zarządu spółki z powodu wygaśnięcia mandatu, ani też tego statusu nie kwestionowała spółka. Zatem faktyczne wykonywanie przez skarżącego obowiązków członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu, przewidzianą w art. 116 § 2 O.p. W sytuacji bowiem, gdy taka osoba, z akceptacją zgromadzenia wspólników, pomimo wygaśnięcia mandatu, nadal wykonuje obowiązki członka zarządu, może ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 O.p., tym bardziej, że żadna nowa osoba nie została w jej miejsce powołana.
W konsekwencji, okres pełnienia przez wymienionego funkcji członka zarządu
ww. spółki obejmował także dzień 17 września 2020 r., czyli dzień, w którym upłynął termin płatności kwoty długu celnego zaksięgowanego ww. decyzją z dnia 1 września 2020 r.
Według składu orzekającego w sprawie organy obu instancji prawidłowo także przyjęły, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, wyłączających jego odpowiedzialność solidarną ze spółką za ww. dług celny, tj. zgłoszenia
we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości albo, że niezgłoszenie wniosku
o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.
Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
(Dz.U.2020.1228 t.j.; dalej: "u.p.u."), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność
do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Art. 11 ust. 1a u.p.u. stanowi, że: domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność
do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie
w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, natomiast z brzmienia art. 11 ust. 2 u.p.u. wynika, że dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
Na podstawie art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest obowiązany, nie później niż
w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Z przywołanych regulacji wynika, że u.p.u. wprowadza dwie niezależne od siebie przesłanki ogłoszenia upadłości, tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych (tzw. niewypłacalność płynnościowa art. 11 ust 1 i 1 a u.p.u.) albo w postaci trwającego ponad 24 miesiące stanu nadwyżki pasywów nad aktywami
(tzw. niewypłacalność zadłużeniowa). Przesłanki te mają charakter alternatywny
i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich, daje podstawę
do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, a tym samym obliguje jego reprezentantów
do złożenia stosownego wniosku. Moment ziszczenia się choćby jednej z wymienionych przesłanek jest czasem, w którym to członek zarządu, chcący uwolnić
się od odpowiedzialności, powinien złożyć wniosek o upadłość (bądź wszczęcie postępowania układowego).
Jak prawidłowo przyjęły organy obu instancji, w sprawie zaistniała pierwsza
z przesłanek wskazanych w u.p.u., bowiem spółka zaprzestała regulowania zobowiązań z tytułu nieuiszczenia cła antydumpingowego. Pierwsza, najstarsza zaległość nieuiszczenia cła antydumpingowego wynikała z decyzji wydanej przez Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z 28 lutego 2020 r.
nr 428000-COC.4353.53.2019.BL. Spółka nie zapłaciła w terminie płatności
(tj. do 13 marca 2020 r.) zobowiązania w kwocie [...]zł. Druga zaległość w kwocie [...]zł wynikała z decyzji tegoż organu z 28 lutego 2020 r. nr 428000-COC.4353.54.2019.BL, której spółka także nie zapłaciła w terminie płatności
(tj. do 13 marca 2020 r.). Nie był to stan przejściowy, bowiem z upływem czasu zaległe zobowiązania z tytułu nieuiszczenia cła antydumpingowego wzrastały. Spółka stała
się niewypłacalna 14 marca 2020 r., zatem podstawa do ogłoszenia upadłości wystąpiła 14 czerwca 2020 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien był zostać złożony
w terminie 30 dni, licząc od ww. daty. Jednak w sprawie zastosowanie znajdował przepis art. 15 zzra ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374; dalej: "ustawa o COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podstawa do ogłoszenia upadłości dłużnika powstała w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, a stan niewypłacalności powstał z powodu COVID-19, bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa
w art. 21 u.p.u. nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu. Po tym okresie termin ten biegnie na nowo. Jeżeli stan niewypłacalności powstał w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 domniemywa się, że zaistniał z powodu COVID-19 (ust. 1). Nadto, jeżeli termin
na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości ustalany jest z uwzględnieniem postanowień ust. 1 i wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie złożony przez dłużnika
w tym terminie, a brak jest wcześniejszego wniosku o ogłoszenie upadłości, określone przepisami u.p.u., terminy, dla których obliczania znaczenie ma dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wydłuża się o liczbę dni pomiędzy dniem zgłoszenia wniosku
o ogłoszenie upadłości, a ostatnim dniem, w którym wniosek ten winien być złożony stosownie do art. 21 ust. 1, lub odpowiednio art. 21 ust. 2a u.p.u., bez uwzględniania postanowień ust. 1 niniejszego artykułu.
Dla skorzystania z przepisu 15zzra ustawy COVID-19, konieczne było spełnienie
przez dłużnika dwóch przesłanek:
1) podstawa do ogłoszenia upadłości dłużnika powstała w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19,
2) stan niewypłacalności powstał z powodu COVID-19.
W sprawie podstawa do ogłoszenia upadłości spółki powstała w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. W zakresie drugiej przesłanki, tj. stanu niewypłacalności, ustawodawca wprowadził domniemanie prawne, zgodnie z którym, jeżeli stan niewypłacalności powstał w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 domniemywa się, że zaistniał z powodu COVID-19. W sprawie stan niewypłacalności powstał w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, a zatem druga przesłanka także została spełniona.
Stan zagrożenia epidemicznego przestał obowiązywać w Polsce 1 lipca 2023 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. - Dz.U.2023.118), więc termin do ogłoszenia upadłości spółki upłynął 31 lipca 2023 r., jednak stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii nie wyłączał uprawnienia do złożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości. Członek zarządu mógł złożyć stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości w okresie obowiązywania epidemii COVID-19.
Jak wynika z akt sprawy, spółka złożyła 10 kwietnia 2020 r. do Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S. wniosek o ogłoszenie upadłości, jednak wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, zarządzeniem z 22 października 2020 r. (prawomocnym od 20 listopada 2020 r.) wniosek ten został zwrócony (pismo Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S. XII Wydział Gospodarczy z 30 kwietnia 2025 r. sygn. akt [...]). Zatem, zwrot wniosku oznacza, że w sprawie
ani nie zgłoszono wniosku o upadłość (art. 130 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U.2024.1568), ani też nie doszło do ogłoszenia upadłości spółki.
W okolicznościach sprawy nie można również mówić o braku winy skarżącego
w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący bowiem, jako członek zarządu spółki, będąc uprawniony i zobowiązany do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, w sytuacji, gdy spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, miał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenia upadłość lub otwarcie postępowania układowego. Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, powinien wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły jemu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego. O braku winy, o którym mowa w art. 116 § 1 O.p., w sytuacji niezłożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył w wymaganym terminie z przyczyn od niego niezależnych. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną
i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego w kwestii oceny przesłanki braku winy w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie o ogłoszenie upadłości spółki, wskazać należy, że zakończenie działalności operacyjnej oraz wyjazd wspólników z kraju
nie zwalnia skarżącego z obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Obowiązek
ten powstaje z chwilą niewypłacalności, a nie z chwilą formalnego zakończenia działalności. Członek zarządu, jako osoba odpowiedzialna za prowadzenie spraw spółki, powinien mieć także świadomość powstających zobowiązań podatkowych czy celnych
i dopilnować ich realizacji. Osoba, która godzi się pełnić funkcję członka zarządu, przyjmuje na siebie ryzyko, że będzie odpowiadała za zaległe zobowiązania. Skoro skarżący nie zgłosił wniosku o upadłość, to nie uwolnił się od tego ryzyka.
Także, powoływane przez skarżącego okoliczności związane z pandemią COVID-19, nie mogły mieć wpływu na ocenę przesłanki niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Stan zagrożenia epidemicznego na terytorium Polski został zniesiony, jak już wskazano, 1 lipca 2023 r. Tym samym, również w dacie upływu ustawowego terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, tj. 31 lipca 2023 r., nie istniały już żadne nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby uzasadniać zaniechanie lub opóźnienie w wykonaniu tego obowiązku.
Ponadto skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja byłaby faktycznie możliwa chociażby w części. Skoro więc w czasie, w którym toczyło
się postępowanie dotyczące orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej, skarżący takiego mienia nie wskazał, to nie uwolnił się od tej odpowiedzialności, tym bardziej,
że skarżący, jako członek zarządu spółki, który pełnił swoją funkcję w trakcie toczonego względem spółki postępowania wymiarowego, ze względu na pełnioną przez siebie funkcję, miał możliwość zgłaszania zarzutów już w tym postępowaniu jako reprezentant spółki.
Odnosząc się także do podnoszonej w skardze argumentacji, że organy pominęły działania skarżącego w dobrej wierze, dochowanie należytej staranności i brak jego udziału w oszustwie, czym również zignorowały motyw 38 preambuły UKC, który nakazuje uwzględniać dobrą wiarę przedsiębiorcy i minimalizować negatywne skutki naruszeń formalnych, a w sprawie, zarówno spółka jak i skarżący, działali w przekonaniu o prawidłowości dokumentów związanych z importem folii aluminiowej, zaś nieuczciwe działania miały miejsce po stronie eksporterów - należy wskazać, że motyw 38 preambuły UKC stanowi, iż "W przypadkach gdy dług celny powstaje w wyniku niewypełnienia warunków lub obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego, należy uwzględnić istnienie dobrej wiary dłużnika oraz ograniczyć skutki spowodowanego przez niego zaniedbania.". Wyjaśnić jednak należy, że motyw ten ściśle jest skorelowany
w przepisami UKC, w szczególności z przepisem art. 124, który reguluje przypadki wygaśnięcia długu celnego. W art. 124 ust. 7 UKC przyjęto, że jeżeli dług celny powstał zgodnie z art. 79, wygasa on w odniesieniu do osoby, której zachowanie nie było podyktowane zamiarem popełnienia oszustwa i przyczyniło się do walki z nadużyciami finansowymi. W sprawie niewątpliwie dług celny powstał na podstawie art. 79 ust. 2 lit. b (w zw. z art. 102 ust. 3) UKC, zatem, przepis ten mógłby znaleźć zastosowanie w sprawie, gdyby zachowanie skarżącego nie było podyktowane zamiarem popełnienia oszustwa
i przyczyniło się do walki z nadużyciami finansowymi. Użycie w tym ostatnio powołanym przepisie łącznika "i" wskazuje, że normodawca unijny powiązał możliwość zwolnienia dłużnika celnego z długu (poprzez wygaśnięcie) z zaistnieniem w sprawie dwóch przesłanek: zachowanie skarżącego nie było podyktowane zamiarem popełnienia oszustwa (pierwsza przesłanka) i przyczyniło się do walki z nadużyciami finansowymi (druga przesłanka).Tymczasem, jeżeli by nawet przyjąć, że zachowanie skarżącego
nie było podyktowane zamiarem popełnienia oszustwa (pierwsza przesłanka), to z całą pewnością skarżący w żaden sposób nie przyczynił się do walki z nadużyciami finansowymi (druga przesłanka), bowiem nadużycia w tej sprawie zostały ujawnione przez Europejski Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), który potwierdził, że deklarowane przez spółkę malezyjskie pochodzenie importowanego towaru było fikcyjne. Towar był bowiem przywożony z Chin przez Malezję na obszar Unii Europejskiej.
W ocenie składu orzekającego w sprawie, analiza zgromadzonego materiału dowodowego i wywiedzione z niego wnioski uzasadniały wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy jest zupełny, spójny i kompletny,
a uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie dowodów, które organy wzięły pod uwagę, oraz okoliczności, którym nie dały wiary. Na każdym etapie postępowania skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, poinformowano także skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zapoznania się z nim (art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p.). Pełnomocnik skarżącego zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i przedstawił stanowisko skarżącego w tym zakresie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 1 pkt 4
i § 4 O.p.
Końcowo, podzielić należy ocenę organów, że w sprawie skarżący miał także zapewnioną pełną możliwość podejmowania czynności, również po ustaniu obostrzeń związanych z COVID-19, bowiem 3 lipca 2024 r. organ celno-skarbowy skierował
do skarżącego powiadomienie o prawie do przedstawienia swojego stanowiska
w sprawie (w terminie dni 30). Pismo to nie zostało odebrane i odesłane przez niemiecki urząd pocztowy z adnotacją "nicht abgeholt". Jednak, powiadomienie to odebrał pełnomocnik skarżącego, który stawił się w organie celno-skarbowym 14 października 2024 r., a w piśmie z 29 października 2024 r. pełnomocnik przedstawił stanowisko
w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego z tytułu długu celnego. Decyzja o odpowiedzialności skarżącego za zaległości celne spółki została wydana natomiast
10 grudnia 2024 r.
Nadto, według składu orzekającego w sprawie, zasadność zgłoszonych wniosków dowodowych w odwołaniu i jego uzupełnieniu organ odwoławczy prawidłowo ocenił
w wydanych postanowieniach o odmowie przeprowadzenia tych dowodów.
W szczególności, organ ten prawidłowo nie zgodził się z koniecznością uwzględnienia wniosków skarżącego co do powołania w sprawie biegłych z zakresu rachunkowości
i z zakresu prawa handlowego na okoliczność czy wystąpiła druga z przesłanek upadłości - przewaga zobowiązań pieniężnych nad majątkiem, tj. przesłanka z art. 11 ust. 2 u.p.u. oraz, czy skarżący posiadał mandat do pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki
w okresie, w którym upływał termin płatności należności celnych.
W art. 11 ust. 1 u.p.u., ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności
ze stanem majątku dłużnika, lecz z jego zachowaniem, a konkretnie z zaniechaniem,
tj. zaprzestaniem płacenia długów. Zatem, zaistnienie przyczyny niewypłacalności (związanej z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań) powoduje,
że badanie "właściwego czasu", w szczególności zaś przez biegłego z zakresu rachunkowości, na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku spółki i tego, czy zobowiązania przekraczają jego wartość. Nadto, zbędne było w sprawie powoływanie biegłego z zakresu prawa handlowego na okoliczność, czy skarżący posiadał mandat do pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki w okresie, w którym upływał termin płatności należności celnych, bowiem ta okoliczność stanowi element oceny stanu faktycznego sprawy, a wiadomości specjalne z zakresu prawa handlowego biegłego przydatne byłyby, gdyby zachodziła potrzeba dokonania skomplikowanej wykładni przepisów k.s.h. Tymczasem, organy prawidłowo dla oceny tej okoliczności szeroko i trafnie odwołały się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, co było wystarczające dla ustalenia, czy skarżący posiadał mandat do pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki.
Odnosząc się końcowo do wniosku skarżącego o skierowanie przez sąd pytań prejudycjalnych do TSUE, zawartych w piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2025 r., sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia tego wniosku, z dwóch powodów: formalnego i celowościowego. Z formalnego powodu wniosek ten nie spełnia wymogu określoności, bowiem wskazano w nim, które przepisy miałyby stanowić podstawę pytań prejudycjalnych i wymieniono: art. 77 oraz art. 79 oraz art. 114 UKC w zw. z art. 66 ust. 1 Prawa Celnego oraz w zw. z art. 116 §1 i art. 118 §1 O.p. a także w zw. z art. 5 i art. 51 ust. 1 O.p. Jednak, analiza wymienionych przepisów dowodzi, że zawierają
one szczegółowe jednostki redakcyjne, tj. paragrafy, ustępy, punkty i litery, których
we wniosku nie wymieniono. I tak, art. 77 UKC dzieli się na ustępy 1, 2 i 3, a ustęp 1 dzieli się na litery a i b. Także art. 79 UKC podzielony został na ustępy 1, 2 i 3, a każdy z tych ustępów na dalsze jednostki redakcyjne (litery). Podobnie, art. 114 UKC zawiera cztery jednostki redakcyjne (ustępy). Także przepisy art. 116 § 1 i art. 118 § 1 O.p. podzielone są na dalsze jednostki redakcyjne (odpowiednio: punkty i litery oraz punkty). Natomiast, wymieniony art. 51 ust. 1 O.p. nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej, jak ustęp; jest
on podzielony na trzy paragrafy. Wskazanej wadliwości nie ustrzeżono się także
w uzasadnieniu tegoż wniosku. Zatem, już formalna wadliwość wniosku nie zezwala
na jego uwzględnienie.
Nadto skład orzekający w sprawie nie dostrzega celowości wystąpienia do TSUE z ww. pytaniami prejudycjalnymi, z następujących przyczyn: po pierwsze - jak już wzmiankowano - regulacje UKC dotyczące momentu powstania zaległości z tytułu długu celnego są różne w zależności od tego czy dług celny powstaje w związku
z dopuszczeniem do obrotu na podstawie przyjęcia przez organ celny prawidłowego zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2), czy też na skutek niespełnienia przez dłużnika warunków lub obowiązków określonych w przepisach prawa celnego (np. art. 79 ust. 2 lit b UKC - tak jak w sprawie); po drugie - systematyka przepisów UKC jasno wskazuje, że pierwotnym momentem powstania zaległości z tytułu długu celnego jest dopuszczenie towaru do obrotu na podstawie prawidłowego zgłoszenia celnego (przyjęcie zgłoszenia celnego), a dopiero, gdy w wyniku kontroli organ celny stwierdzi, że zgłoszenie celne jest wadliwe wskutek niespełnienia przez dłużnika warunków lub obowiązków określonych
w przepisach prawa celnego, wydaje decyzję, w której wskazuje (ustala) poprawne należności celne (i ewentualnie pochodne, np. podatki). Tym momentem jest wydanie decyzji na podstawie art. 102 ust. 3 UKC. Po trzecie - decyzja taka nie może mieć charakteru deklaratotyjnego tylko z tego powodu, że w przepisach O.p. jest określone,
iż co do podatków deklarowanych przez podatników następcze decyzje organów podatkowych mają taki charakter (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). Analogia proponowana przez skarżącego co do charakteru zgłoszenia celnego i następczej decyzji organów celnych (też deklaratoryjna) nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, tym bardziej - jak już wskazano - dłużnik celny w sprawie nie deklarował cła antydumpingowego. Konieczne więc stało się jego ustalenie (w decyzji o charakterze konstytutywnym).
Dodatkowo, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego - którą powołał na poparcie stanowiska co do deklaratoryjnego charakteru decyzji ustalającej należności celne oraz wniosku wystąpienie z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE - wywodzona z tego, że odsetki od długu celnego są naliczane od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie po upływie 10 dni od dnia doręczenia takiej decyzji dłużnikowi celnemu. Przepis art. 114 ust. 1 UKC stanowi jasno, że odsetki za zwłokę naliczane są od kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych począwszy od dnia, w którym upłynął wyznaczony termin, aż do dnia zapłaty należności. Natomiast, przepis art. 65 ust. 1 Prawa celnego przewiduje, że termin o którym mowa w art. 108 ust. 1 UKC wynosi
10 dni. Zatem, wbrew argumentacji skarżącego, odsetki od zaległości celnych liczy
się od daty doręczenia decyzji i wynosi 10 dni. W sprawie decyzję z 1 września 2020 r., którą zaksięgowano kwotę długu celnego i powiadomiono dłużnika o jej zarejestrowaniu, doręczono pełnomocnikowi skarżącego 7 września 2020 r. Zatem, zaległość powstała
po upływie 10 dni od jej doręczenia, czyli 18 września 2020 r. Od tej daty organ I instancji w decyzji z 10 grudnia 2024 r. orzekającej o odpowiedzialności skarżącego ze spółką
za zaległości tej spółki naliczył odsetki od daty upływu 10 dni od dnia jej doręczenia,
tj. od 18 września 2020 r. do 10 grudnia 2024 r., co wynika wprost z tej decyzji
(str. 10 in fine). Dalej organ wyjaśnił również, że decyzja ta ma charakter decyzji konstytutywnej, więc zarówno niezapłacone należności celne jak i odsetki skarżący powinien uiścić w terminie dni 14 od dnia jej doręczenia (str. 11 initio).
Także w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sentencji wyraźnie wskazał
na wysokość odsetek w tej samej kwocie, jaka wynika z decyzji organu I instancji. Zatem, ani w decyzji organu I instancji, ani w decyzji organu odwoławczego, organy nie naliczały odsetek od zaległości z tytułu należności celnych od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Zatem, na uwzględnienie nie zasługiwała argumentacja skarżącego, że organy dokonały zmiany rozstrzygnięcia zawartego w "pierwotnej decyzji celnej" w zakresie momentu powstania długu celnego oraz naliczania odsetek - co miałoby naruszać
art. 107 § 2 pkt 2 O.p. i doprowadzić do wydania decyzji z naruszeniem art. 128 O.p., skoro organ celno-skarbpwy, wydając decyzję o powiadomieniu i zaksięgowaniu długu celnego, jednoznacznie określił moment jego powstania i na tej podstawie naliczał odsetki od momentu powstania zaległości w rozumieniu art. 51 § 1 O.p. - bowiem, według składu orzekającego w sprawie, "pierwotna decyzja celna", po pierwsze - zaadresowana została do spółki, a nie do skarżącego; w decyzjach organów obu instancji zaadresowanej do skarżącego data, od której naliczono odsetki została przyjęta zgodnie z powołanymi już regulacjami UKC i Prawa celnego; po trzecie - ewentualny spór skarżącego z organem celno-skarbowym co do rachunkowego obliczenia odsetek stanowi inną sprawę, która może podlegać także kontroli sądowoadministracyjnej.
W tej sytuacji, wobec tego, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie,
sąd - na podstawie art. 151 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. - skargę oddalił jako nieuzasadnioną.