do dyspozycji art. 134 k.p.a., tj. wydać postanowienie o uchybieniu terminu przewidzianemu w powyższym przepisie (wyrok WSA w Łodzi z 17 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 133/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia
2017 r. sygn. akt I OSK 1768/15). W ocenie organu II instancji nie ulegało wątpliwości, że zażalenie z 22 lipca 2025 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa:
- art. 58 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie, tj. przyjęcie przez organ odwoławczy, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej;
- art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminu na złożenie zażalenia w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału wynikało jednoznacznie, że przedmiotowe uchybienie było skutkiem wyłącznie nieszczęśliwego wypadku, bez jakiejkolwiek winy skarżącej.
Z uwagi na podniesione uchybienia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o orzeczenie zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona odniosła się do podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ nie zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa dotycząca wydania przez organ odwoławczy postanowienia
w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia została rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (ostatni przepis dotyczy skargi
na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą oraz na odmowę wydania opinii).
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd,
że naruszono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie
w przypadku stwierdzenia innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przechodząc do przepisów prawa mających zastosowanie w kontrolowanej sprawie, wskazać trzeba, że prawo strony do złożenia zażalenia zostało
przez ustawodawcę uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego
w Rozdziale 11 zatytułowanym: Zażalenia (art. 141 – art. 144). Do stosowania
zaś przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odsyła ustawa z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.), która w art. 18 stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej:
1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy,
2) w postępowaniu egzekucyjnym
- przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Na mocy art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zgodnie z § 2 tego artykułu zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
Przy czym ustawodawca w art. 144 k.p.a. postanowił, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W związku z powyższym zastosowanie w sprawie znalazł art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Z przytoczonych na wstępie przepisów wynika, że organ odwoławczy
w postępowaniu wstępnym obowiązany jest zbadać, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ jest zobligowany orzec
o powyższym fakcie, wydając stosowne postanowienie.
Należy także zaznaczyć, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Redakcja art. 134 k.p.a., a w szczególności użyty tam zwrot "Organ odwoławczy stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ właściwy
do rozpoznania (w niniejszej sprawie) zażalenia zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie tego przepisu, w każdym przypadku uznania, że środek zaskarżenia został wniesiony z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., nie zawiera oceny merytorycznej postanowienia, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że zażalenie nie może zostać rozpatrzone. Stosując normę prawną z art. 134 k.p.a., organ nie wyjaśnia ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminu. Jak już sąd wskazał, jedynym obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli zażalenia jest ustalenie czy środek zaskarżenia został wniesiony w ustawowym terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wydanego przez organ w pierwszej instancji.
Powyższej wskazany charakter postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ, jak i przez sąd dokonujący kontroli jego legalności, przyczyn, z powodu których termin do wniesienia zażalenia nie został zachowany. Tym samym sąd nie mógł odnieść się do argumentów skargi odwołujących się do przyczyn uchybienia terminu.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że ww. postanowienie organu egzekucyjnego z 27 czerwca 2025 r. zostało skutecznie doręczone spółce w dniu 2 lipca 2025 r. (co stwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru osoba odbierająca przesyłkę). Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął 9 lipca 2025 r. Strona złożyła zażalenie 22 lipca 2025 r. czyli 13 dni
po upływie ustawowego terminu na wniesienie środka zaskarżenia.
Wobec powyższego, sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął stan faktyczny sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę doręczenia stronie zażalenia oraz datę jego wniesienia. Skoro zażalenie zostało wniesione po terminie, to obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 k.p.a.
W kontrolowanej sprawie za bezpodstawny należy uznać zarzut nieuwzględnienia przez organ art. 58 k.p.a., ponieważ w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie znajduje on zastosowania.
Z powyższych względów, sąd uznał postanowienie organu odwoławczego
za odpowiadające prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.