2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 2 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla gruntu stanowiącego użytek rolny, niezajętego na prowadzenie działalności gospodarczej;
- art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla budynku gospodarczego położonego na gruncie gospodarstwa rolnego, służącego wyłącznie działalności rolniczej;
3) naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez niezebranie i nierozważenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie,
a w konsekwencji oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na szczątkowych dokumentach pochodzących z innych postępowań sądowych i administracyjnych bez weryfikacji tychże w kontekście całości akt rzeczonych postępowań (w szczególności w kontekście wyjaśnień złożonych przez skarżącego), co doprowadziło organy obu instancji do błędnego uznania, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą na
83,27 % powierzchni budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...]
w Z. (aktualnie działka nr [...]);
- art. 197 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne, a w konsekwencji zaniechanie przez organy obu instancji przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i oparcie swych ustaleń wyłącznie na daleko idących i niepopartych wiarygodnymi dokumentami domniemaniach w zakresie wysokości osiągniętego przez skarżącego plonu kukurydzy w 2020 r.;
- art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez bezkrytyczne opatrzenie walorem wiarygodności dokumentów, w oparciu o które organy poczyniły ustalenia faktyczne, podczas gdy organy obu instancji nie dokonały faktycznej weryfikacji pochodzenia tychże dokumentów, w tym czy rzeczywiście dokumenty takie zostały złożone do organów prowadzących wymienione w nich postępowania sądowe/administracyjne, a nadto dokumenty te nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez osobę do tego upoważnioną, natomiast w aktach przedmiotowego postępowania brak jest wskazania kto przedmiotowe dokumenty doręczył organowi;
- art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego - tj. poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w oparciu o niewiarygodne dokumenty, których pochodzenie nie zostało ujawnione w aktach przedmiotowego postępowania, a także oparcie przez organy obu instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia w przeważającej mierze na daleko idących i niczym niepopartych domniemaniach i hipotezach, zaniechawszy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty, a także rozstrzygając wątpliwości faktyczne na niekorzyść podatnika;
4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegający na:
- nieuprawnionym uznaniu przez organy obu instancji, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą na 83,27 % powierzchni budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w Z. (aktualnie działka nr [...]), podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia powyższego;
- nieuprawnionym uznaniu przez organy obu instancji, iż skarżący z własnego gospodarstwa rolnego w 2020 r. uzyskał 4.000 ton ziarna kukurydzy, podczas gdy nie znajduje to potwierdzenia w zebranym na poczet przedmiotowego postępowania materiale dowodowym i stanowi wyłącznie daleko idące domniemanie faktyczne;
W przypadku nieuwzględnienia przez sąd także zarzutów sprecyzowanych w pkt 2-4 powyżej - w szczególności w zakresie dopuszczalności oparcia rozstrzygnięcia na dowodach z dokumentów dołączonych do akt mocą postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 15 listopada 2021 r. znak sprawy: FN.III.3120.29.2020 skarżący zarzucił:
5) naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez wadliwą - tj. sprzeczną z logiką
i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego w postaci dołączonych do akt przedmiotowego postępowania kontraktów łączących skarżącego z kontrahentami, z których wynika, iż umowy te miały być realizowane w okresie (najwcześniej) od października 2020 r. do września 2021 r., przy czym umowy nie określają sztywnego harmonogramu dostaw i odbiorów towaru, a zatem nie dowodzą faktycznego prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w spornym budynku w 2020 r. lecz wskazują, iż skarżący planował rozpoczęcie tej działalności w 2021 r., co jednak zostało mu uniemożliwione na skutek postanowienia Sądu Okręgowego w K. I Wydział Cywilny z dnia 08.01.2021 r., sygn. akt I Co [...], a nadto analiza postanowień umownych prowadzi do uznania, iż w roku 2020 skarżący mógł sprzedać wyłącznie towar wyprodukowany w ramach własnego gospodarstwa rolnego, a nie uzyskany w ramach działalności handlowej; co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów prawa materialnego sprecyzowanych w zarzucie pkt 2 powyżej;
Gdyby i powyższy zarzut (pkt 5 powyżej) nie znalazł uznania sądu, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
6) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. poprzez ustalenie wobec podatnika podatku od nieruchomości w stałej stawce za cały 2020 r., podczas gdy z akt przedmiotowego postępowania (kontraktów łączących skarżącego z jego kontrahentami, dołączonych do akt) wynika, że skarżący najwcześniej mógł prowadzić działalność gospodarczą w spornym budynku od października 2020 r. (a wówczas obowiązek podatkowy powstałby dopiero z dniem 1 listopada 2020 r.).
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 15.10.2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 28.03.2024 r., uchylenie w całości postanowienia Burmistrza Miasta
i Gminy C. z dnia 27 lipca 2020 r. znak: FN.III.3120.29.202., nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów związanych
z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu
z dokumentów: kopii decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 24.06.2019 r., znak: [...]; kopii decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 24.06.2019 r., znak: [...]; kopii decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 24.06.2019 r., znak: [...]; kopii postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 8.01.2021 r., sygn. akt I Co [...] na okoliczność ich treści.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Sąd na rozprawie postanowił dopuścić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. zawarte w skardze wnioski dowodowe skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie nie znajduje w badanej sprawie zastosowania).
Sąd zatem w pierwszym rzędzie podkreśla, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, tj. w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 240 i nast. O.p. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest szczególnym i samodzielnym postępowaniem, mającym na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, określonymi w sposób wyczerpujący w art. 240 § 1 O.p.
W postępowaniu podatkowym obowiązuje bowiem ustanowiona w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji podatkowych. Zgodnie z tą zasadą decyzje ostateczne mogą być wzruszone tylko przez właściwy organ podatkowy i w przypadkach wyraźnie unormowanych w przepisach postępowania podatkowego. Jedną z takich możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jest wznowienie postępowania uregulowane w rozdziale 17 O.p. Wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, dającym możliwość ponownego rozpatrywania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została wydana, było dotknięte jedną z wad opisanych w art. 240 § 1 pkt 1-11 O.p.
Sąd podkreśla, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi jednak kolejnej instancji, umożliwiającej weryfikację stanowiska wyrażonego przez organy w decyzji kończącej postępowanie. Wznowienie postępowania, jako odstępstwo od zasady trwałości decyzji, stanowi nadzwyczajny środek wzruszenia decyzji ostatecznej. Tego rodzaju postępowanie toczy się, jak już wskazano powyżej, w bardzo zawężonych ramach, a jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Zatem postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.
Zakres kompetencji organu podatkowego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. W postępowaniu zwykłym odwołanie daje podstawę organowi drugiej instancji do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem. W odróżnieniu od powyższej sytuacji, w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest bowiem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od rodzaju i stopnia tej wadliwości.
W badanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania organ odwoławczy powołał fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej z 18 lutego 2020 r. nieznane organowi I instancji (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.).
Sąd wyjaśnia zatem, że stosownie do postanowień art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jak konsekwentnie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 6 maja 2025 r. III FSK 132/24), powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:
1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;
2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami;
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji;
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.
Z uzasadnienia zatem decyzji musi wynikać, że powyższe przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej zostały spełnione.
Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą do uznania, iż zasadne było wzruszenie decyzji ostatecznej z 18 lutego 2020 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zdaniem organu odwoławczego jest okoliczność, iż "z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż niewątpliwie w 2020 r. budynek już istniał". Podsumowując zaś, Kolegium wskazało iż "skoro sporny ww. budynek istniał już w 2020 r., a okoliczność jego istnienia w 2020 r. nie była znana organowi podatkowemu to ziściły się przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. by wznowić postępowanie podatkowe dot. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r."
Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji, w żadnym miejscu nie wskazano, kiedy i w jakich okolicznościach organ I instancji powziął informację o istnieniu spornego budynku, oraz że miało to miejsce już po wydaniu decyzji ostatecznej z 18 lutego 2020 r.
Natomiast organ I instancji ani w podstawie prawnej, ani w treści decyzji ani razu nie odwołał się do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i w istocie nie próbował nawet wykazywać, że zaszły podstawy do wznowienia postępowania. Wskazał jedynie na stronie nr 2 decyzji, że podstawą wznowienia postępowania był fakt nie zgłoszenia przez podatnika do opodatkowania nieruchomości budynkowej. W dalszej zaś części uzasadnienia decyzji organu I instancji nie ma ani słowa na temat kwestii związanych z wznowieniem postępowania. W ocenie Sądu decyzja organu I instancji została wydana i uzasadniona z zignorowaniem przepisów o wznowieniu postępowania, przepisów O.p. dotyczących zasad uzasadniania decyzji (art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.) a przez to też zasady trwałości decyzji (art. 128 O.p.).
Tymczasem wykazanie zasadniczej dla wznowienia kwestii, iż organ o nowych okolicznościach i dowodach (istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej), a jednak organowi w tym dniu nieznanych, powziął wiedzę dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej - jest warunkiem koniecznym do zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Zatem skoro to istnienie spornego budynku miało być ową nową okolicznością, to jednoznacznie winno być wskazane w decyzji i udowodnione, że wiedzę o jego istnieniu organ I instancji powziął dopiero po dniu 18 lutego 2020 r. Nie dowodzi tego sam fakt, że wskazany budynek istniał już w 2020 roku, ani że podatnik nie zgłosił go do opodatkowania.
Natomiast Sąd zauważa, że strona w skardze wskazała że okoliczność, iż sporny budynek istniał w 2020 roku, była znana organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji z 18 lutego 2020 r., albowiem Burmistrz Miasta i Gminy C. jeszcze w 2019 r. wydał trzy decyzje: [...] z dnia 24.06.2019 r. [...] z dnia 24.06.2019 r. [...] z dnia 24.06.2019 r. umarzające postępowania w przedmiocie złożonych przez skarżącego wniosków o zmianę decyzji o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji w trybie art. 155 kpa. - z uwagi na to, że przedmiotowy budynek został wybudowany.
Strona zawnioskowała o dopuszczenie dowodu z powyższych decyzji, a Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a postanowił dopuścić dowód z tych dokumentów, uznając je za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodujące nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z treści tych decyzji jednoznacznie bowiem wynika, iż w dacie ich wydania tj. 24 czerwca 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy C. (będący zarazem organem podatkowym I instancji w badanej sprawie podatkowej) - czyli przed wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej z 18 lutego 2020 r., posiadał wiedzę o tym, że sporny budynek istnieje.
Nie ma przy tym w ocenie Sądu znaczenia, że w sprawach zakończonych decyzjami [...] z dnia 24.06.2019 r. [...] z dnia 24.06.2019 r. [...] z dnia 24.06.2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy C. nie działał jako organ podatkowy na podstawie O.p., ale jako organ administracji na podstawie przepisów k.p.a. Nadal jest to bowiem jeden i ten sam organ: Burmistrz Miasta i Gminy C.. Nie ma więc znaczenia, że o okoliczności istotnej dla postępowania podatkowego organ w osobie Burmistrza Miasta i Gminy C. powziął wiedzę w ramach innego postępowania administracyjnego - skoro rzeczywiście ją wówczas posiadł.
W związku z powyższym należało uznać, że organy nie wykazały aby w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia 18 lutego 2020 r. a nieznane wówczas organowi który ją wydawał.
Mając zatem na uwadze wyżej stwierdzone uchybienia należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wyżej wyrażone stanowisko Sądu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te, w łącznej wysokości 697 zł, złożyły się: wpis od skargi – 200 zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).