Wyrok WSA z dnia 08 kwietnia 2026, sygn. I SA/Sz 884/25

Sygnatura: I SA/Sz 884/25
Data orzeczenia: 08 kwietnia 2026
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: spółka akcyjna

Streszczenie

Spółka akcyjna działająca w sektorze elektroenergetycznym, o strukturze wielooddziałowej, w której Skarb Państwa posiada pośrednio większość głosów na walnym zgromadzeniu, wystąpiła o interpretację podatkową. Jeden z oddziałów spółki, będący odrębnym pracodawcą i płatnikiem PIT, planuje wypłatę jednorazowych odpraw pieniężnych na podstawie ustawy o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego. Odprawy w wysokości 12-krotności miesięcznego wynagrodzenia przysługują pracownikom rozwiązującym umowę o pracę na mocy porozumienia stron, w tym osobom wykonującym czynności zarządcze. Spółka uznała, że zryczałtowany podatek 70% z art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT powinien być pobierany…

tylko od nadwyżki ponad trzykrotność wynagrodzenia i wyłącznie w przypadku umów zawartych na czas określony. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że podatek obejmuje wszelkie odprawy dla osób zarządzających w spółkach z udziałem Skarbu Państwa i jest naliczany od nadwyżki, bez względu na rodzaj umowy. Czy oddział spółki jako płatnik jest obowiązany do poboru 70% zryczałtowanego podatku dochodowego od jednorazowych odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom, których umowa o pracę obejmuje czynności zarządzania, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, a jeśli tak – czy podatek nalicza się od całości świadczenia, czy jedynie od części przekraczającej trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, uznając interpretację organu za prawidłową. Sąd stwierdził, że z gramatycznej konstrukcji art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT (brak przecinka po słowach „odpraw lub odszkodowań”) wynika, iż warunek skrócenia okresu wypowiedzenia dotyczy wyłącznie odszkodowań, a nie odpraw. Tym samym opodatkowaniu zryczałtowanym 70% podatkiem podlegają wszelkie odprawy wypłacone przez spółkę z udziałem Skarbu Państwa pracownikom pełniącym czynności zarządcze, w części przekraczającej trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia, niezależnie od długości trwania umowy. Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario, wskazując, że przy jednoznacznym brzmieniu przepisu nie ma wątpliwości uzasadniających jej zastosowanie. Podkreślił również, że cel ustawy – przeciwdziałanie nadmiernym odprawom w spółkach kontrolowanych przez państwo – przemawia za szerokim rozumieniem pojęcia odprawy.

jeszcze 225 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.

Uzasadnienie

W zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (organ) ocenił, że nie jest prawidłowe stanowisko P. S.A. - Oddział E. D. O. z siedzibą w N. C. (spółka) co do oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego.

W uzasadnieniu tej treści zapatrywania organ wyjaśnił, że spółka na potrzeby uzyskania interpretacji indywidualnej opisała, że działa w sektorze elektroenergetycznym. Ma strukturę wielooddziałową. Składa się z centrali i 7 oddziałów. W spółce Skarb Państwa dysponuje pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Każdy oddział spółki stanowi odrębnego pracodawcę w rozumieniu art. 3 ustawy Kodeks Pracy (Dz.U.2025.277 ze zm. - K.p.). Tym samym każdy oddział (zakład pracy) jest obowiązany jako płatnik do obliczania i pobierania w ciągu roku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów uzyskiwanych przez pracowników zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025.163 ze zm. - ustawa PIT). Każdy oddział jako płatnik ma nadany NIP. Oddział zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę.

Zgodnie z ustawą o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego (Dz.U.2026.89 - u.o.s.) jeden z oddziałów, tj. P. O. E. D. O. o NIP [...] (oddział) złożył [...] marca 2025 r. wniosek o przyznanie dotacji rocznej na finansowanie świadczeń socjalnych oraz jednorazowych odpraw pieniężnych dla pracowników. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia powyższego wniosku grupie pracowników, pod warunkiem rozwiązania z nimi umowy o pracę na mocy porozumienia stron, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lub art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.2025.570 ze zm. - u.r.s.p.), przysługiwać będą jednorazowe odprawy pieniężne w wysokości 12-krotności miesięcznego wynagrodzenia pracownika obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy należne według stanu na dzień rozwiązania umowy o pracę zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 14 u.o.s. (jednorazowe odprawy pieniężne). Wśród tych pracowników mogą znaleźć się pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem.

Spółka jest spółką akcyjną. Posiada osobowość prawną. Oddziały spółki są wyodrębnionymi organizacyjnie jednostkami spółki akcyjnej. Spółka wchodzi w skład G. S.A., w której spółką dominującą jest spółka P. .A. W spółce P. S.A. Skarb Państwa dysponuje bezpośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT jest równoznaczne z posiadaniem bezwzględnej większości głosów (50% plus 1 głos) w ogólnej liczbie głosów istniejących w danym podmiocie. Musi być to zatem większość przysługująca prawnie, a nie jedynie faktycznie.

Wobec tego P. S.A. jest spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, ponieważ Skarb Państwa posiada większościowy udział w kapitale akcyjnym tej spółki (60,86% akcji) oraz większość głosów ([...] P. S.A. jest jedynym akcjonariuszem spółki P. S.A. (100% akcji). W konsekwencji P. S.A. jest spółką, w której Skarb Państwa dysponuje pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, a spółka jest podmiotem określonym w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT.

Na kanwie tych okoliczności spółka powzięła wątpliwości prawne co do tego, czy:

- w przypadku jednorazowych odpraw pieniężnych, które będą wypłacone pracownikom w dniu rozwiązania umowy o pracę, której przedmiotem były czynności związane z zarządzaniem w oddziale, w ramach osłon przewidzianych w u.o.s., będzie istniał po stronie oddziału jako płatnika obowiązek naliczenia podatku dochodowego zryczałtowanego w wysokości 70% na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy PIT;

- a jeśli tak, czy podatek powinien być naliczany od części przekraczającej trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia czy też od całości wypłacanego świadczenia.

Zdaniem spółki, z perspektywy art. 30 ust. 1 pkt 15, pkt 16 ustawy o PIT opodatkowaniu 70% zryczałtowanym podatkiem podlega ta część odpraw lub odszkodowań, która przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego z tytułu wymienionej umowy o pracę bądź umowy o świadczenie usług zarządzania.

Objęcie wypłat określonego świadczenia zryczałtowanym 70% podatkiem na podstawie tego przepisu uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących warunków:

a) przychód powinien zostać osiągnięty przez podatnika z tytułu odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem lub w umowie o świadczenie usług zarządzania zawartej ze spółką lub rozwiązania umowy przed upływem terminu, na który została zawarta;

b) przychód powinien przekraczać trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia z tytułu umów otrzymanego przez podatnika i tylko ta część podlega opodatkowaniu;

c) zobowiązanym do zapłaty jest podmiot wskazany w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, więc spółka, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innym osobami.

Zatem przychód uzyskany przez podatnika (z którym zostanie rozwiązana umowa o pracę, której przedmiotem były czynności zarządzania) w postaci jednorazowej odprawy pieniężnej wypłaconej na podstawie przepisów u.o.s.:

1) nie będzie podlegał zryczałtowanemu podatkowi, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, w wysokości 70%, jeśli podatnik (pracownik), z którym rozwiązuje się umowę o pracę posiada tę umowę zawartą na czas nieokreślony;

2) będzie podlegał zryczałtowanemu podatkowi, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, w wysokości 70%, jeśli podatnik, z którym rozwiązuje się umowę posiada tę umowę zawartą na czas określony.

Organ przyjął, że stanowisko spółki jest nieprawidłowe.

Nawiązał do art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 15, pkt 16, art. 32 ust. 1, art. 41 ust. 1, ust. 4 ustawy o PIT.

W pierwszej kolejności organ opowiedział się za obowiązkiem poboru podatku dochodowego w wysokości 70% od tej części odprawy lub odszkodowania, która przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania zawartej ze spółką, o której mowa w pkt 15 art. 30 ust. 1 omawianej ustawy.

Organ tłumaczył, że regulacja ta obejmuje odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem lub umowy o świadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta.

W przekonaniu organu, warunek wypłaty w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia lub rozwiązania umowy przed upływem terminu, na który została zawarta umowa dotyczy wyłącznie odszkodowań. Gdyby wolą ustawodawcy było, aby powyższy warunek, dotyczący skrócenia okresu wypowiedzenia lub rozwiązania umowy, odnosił się również do odpraw, to po wyrazach "odpraw lub odszkodowań"' umieściłby przecinek. W takim bowiem przypadku dalsza część zdania, tj. "z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę" odnosiłaby się do obydwu rodzajów świadczeń, czyli zarówno do odpraw, jak i do odszkodowań.

Organ zauważył, że powyższe stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. II FSK 197/19.

Dodatkowo, biorąc pod uwagę art. 361 K.p., za skrócenie okresu wypowiedzenia z przyczyn niedotyczących pracownika przyznaje się pracownikowi prawo do odszkodowania, a nie do odprawy.

W świetle powyższego, zdaniem organu, art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT dotyczy wszystkich odpraw związanych z rozwiązaniem stosunku pracy.

Jak dalej motywował organ, ustawa o PIT nie definiuje pojęcia "odprawy". Kwestie odpraw reguluje u.r.s.p. w art. 8, art. 10 ust. 1. W literaturze wskazuje się, że jednorazowa odprawa pieniężna stanowić ma swoistą, jednorazową rekompensatę za niezawinioną utratę pracy. Podstawowym celem tej odprawy jest złagodzenie negatywnych konsekwencji utraty pracy z powodów od pracownika niezależnych. Odprawa przysługuje pracownikowi niezależnie od trybu rozwiązania stosunku pracy (wypowiedzenie lub porozumienie stron).

W ocenie organu, art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT ma zastosowanie do odprawy wypłacanej na rzecz pracownika pełniącego funkcje zarządcze, przy czym zarządzanie nie jest tylko domeną członków zarządu, ale należy do kadry menedżerów/dyrektorów odpowiedzialnych (każdy na swoim poziomie) za skuteczne wdrożenie wynikających z polityki firmy zadań. Stąd też opodatkowaniu analizowanym podatkiem podlegają nie tylko odprawy lub odszkodowania otrzymane przez członków zarządu, ale również przez osoby zajmujące stanowiska kierownicze w firmie, gdyż w ich przypadku zwyczajowy zakres czynności wiąże się z zarządzaniem.

Na zakończenie organ zaznaczył, że spółka jednoznacznie zaliczyła siebie do spółek, w których Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innym osobami. Tym samym spełniony został warunek dotyczący podmiotu wypłacającego świadczenie.

W podsumowaniu organ stanął na stanowisku, w myśl którego wypłata przez spółkę (oddział) jednorazowych odpraw pieniężnych, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, pracownikom pełniącym czynności związane z zarządzeniem, powodować będzie obowiązki płatnika związane z poborem zryczałtowanego 70% podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, od wypłacanych odpraw. Opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem będzie podlegała odprawa w części, w jakiej jej wysokość będzie przekraczała trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu zawartej umowy.

Niezależnie od tego, czy umowa o pracę, której rozwiązanie skutkuje wypłatą odprawy, została zawarta na czas określony, czy też na czas nieokreślony, fakt ten nie ma wpływu na sposób opodatkowania otrzymanego świadczenia. Decydujące znaczenie ma bowiem sam rodzaj świadczenia (odprawa wypłacona na podstawie wskazanych w opisie zdarzenia przepisów). Obowiązki płatnika związane z poborem zryczałtowanego 70% podatku dochodowego spoczywać będą na spółce/oddziale zarówno w przypadku wypłaty odpraw pracownikom zatrudnionym na czas określony, jak i na czas nieokreślony.

W rezultacie stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej należało uznać za nieprawidłowe.

Spółka złożyła skargę na powyższą interpretację indywidualną.

Zarzuciła naruszenie:

- art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT przez przyjęcie, że: - przepis ten nie obejmuje odprawy z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania urnowy przed terminem, na który była zawarta;

- art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2025.111 - O.p.), art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT;

- art. 2a, art. 14b § 1, § 2, § 3, art. 14c § 1, § 2, art.. 120, art. 121 § 1, art. 14h O.p. z powodu: - naruszenia zasady in dubio pro tributario; - nieodniesienia się do całości stanowiska spółki; - braku analizy wszystkich okoliczności przedstawionych we wniosku; - nieprzedstawienia w sposób wyczerpujący stanowiska przez organ; - oparcia interpretacji na wykładni nieaktualnych (zmienionych) przepisów; - poprzestania wyłącznie na kategorycznych stwierdzeniach niepopartych analizą przepisów; - odstąpienia od przeprowadzenia obowiązkowej wykładni wskazanych we wniosku przepisów (spółka powołała się na art. 4, art. 14 u.o.s.); - pominięcia pochodzenia analizowanych odpraw; - wydania interpretacji, która nie stanowi dla spółki rzetelnej informacji i prowadzi do powstania wątpliwości co do stanowiska organu (wypowiedź organu nie przybiera formy jednoznacznej oceny stanowiska spółki); - wykładni art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT wbrew literalnemu brzmieniu; - pominięcia u.o.s., fundamentalnej dla wydania interpretacji.

W następstwie formułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka wykazywała, że interpretacja art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, dokonana przez organ, jest wadliwa i w sposób nieuprawniony znacznie rozszerza obszar opodatkowania na zdarzenia, które nie zostały objęte powyższym przepisem.

Spółka nawiązała do uzasadnienia projektu ustawy z 18 listopada 2015 r. (druk nr 22), w którym stwierdzono, że celem tej regulacji jest "przeciwdziałanie patologiom polegającym na przyznawaniu wyjątkowo wysokich odpraw oraz odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji członkom zarządów spółek z udziałem Skarbu Państwa. Celem wysokiego opodatkowania ponad rozsądne minimum jest wpłynięcie na zachowania stron takich kontraktów i dostosowanie wysokości odpraw i odszkodowań do rozsądnych i uczciwych standardów."

Następnie spółka argumentowała, że omawiany przepis został zmieniony (Dz.U.2021.2105). Celem tej zmiany było zniwelowanie obchodzenia tego przepisu i unikania opodatkowania według 70% stawki podatku poprzez zawieranie odrębnych porozumień.

Zatem, zdaniem spółki, odprawy zgodnie z wolą ustawodawcy, podobnie jak odszkodowania, miały być opodatkowane stawką "sankcyjną", jeżeli wynikałyby z umów zawartych ze spółką z udziałem Skarbu Państwa i umowy te byłyby związane z zarządzaniem. Stanowisko organu jest oczywiście niezgodne z wykładnią celowościową.

Według spółki, biorąc pod uwagę obecne brzmienie analizowanego przepisu oraz jego wcześniejsze zmiany, uprawniona jest interpretacja, że opodatkowaniu podlegają:

- odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem,

- odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o świadczenie usług zarządzania,

- odprawy lub odszkodowania za rozwiązanie wymienionych umów przed terminem, na które zostały zawarte,

- urnowy takie muszą być zawarte ze spółką z udziałem Skarbu Państwa.

Tymczasem organ w sposób niedopuszczalny przyjął, że z jednej strony przepis obejmuje wszelkie odprawy, ale z drugiej strony, że jednak muszą to być odprawy z umów o pracę lub umów cywilnoprawnych, których przedmiotem jest zarządzanie.

Spółka tłumaczyła, że jeśli - zgodnie ze stanowiskiem organu - przepis obejmuje swoją dyspozycją "odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę" jako dwa odrębne świadczenia, to nie wolno zapominać, że w tym przypadku ustawodawca po przecinku dookreślił przedmiot tej umowy.

"Zatem podkreślić należy, iż wykładnia organu pozwala na objęcie przepisem odszkodowań za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę a także odpraw związanych z rozwiązaniem stosunku pracy. Przy czym organ podatkowy dokonuje takiej wykładni zaprzeczając wcześniej przyjętemu stanowisku o warunkach opodatkowania dochodów pochodzących z tych dwóch świadczeń. Taka interpretacja jest wewnętrznie sprzeczna, ponieważ dla pojęć użytych w przepisie nakazuje stosować różne kryteria rozpoznawcze." Skoro organ uznał, że wspomniany przepis dotyczy ogółu odpraw, a odszkodowań tylko za skrócenie wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, to nie jest możliwe do odpraw stosowanie dalszej części przepisu o rozwiązaniu umowy o pracę i jej przedmiotu.

Ponadto, jeśli przyjąć wykładnię organu, to świadczenia z tytułu odprawy nie można powiązać z żadnym stosunkiem prawnym. Nie można uznać, że odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę, której przedmiotem są czynności zarządzania, czy też umowy o świadczenie usług zarządzania zostały objęte dyspozycją przepisu.

W ocenie spółki, "przedmiot umowy o pracę polegający na wykonywaniu czynności związanych z zarządzaniem nie może w warunkach interpretacji dokonanej przez organ podatkowy dotyczyć zarówno świadczeń będących odprawą i odszkodowaniem. Tym samym taka interpretacja powoduje, że odprawa nie została objęta dookreśleniem przedmiotowym umowy, tj. "czynności związanych z zarządzaniem" i jako przychód pozostaje poza przedmiotem umowy, w związku z rozwiązaniem której ma być wypłaconą. W dalszej konsekwencji powoduje to, że otrzymanie jakiejkolwiek odprawy bez względu na jej "pochodzenie", tj. umowy związanej z zarządzaniem, powoduje opodatkowanie 70% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Zatem wszystkie odprawy byłyby opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 70%, w części w jakiej wysokość odprawy przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu zawartej umowy."

Skoro, według organu, tylko do odszkodowań odnosi się zapis "za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę", to dokonując dalszej interpretacji "której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania", należy stwierdzić, że przepis dotyczący przedmiotu umowy (czy to umowy o pracę, czy umowy cywilnoprawnej) dotyczy wyłącznie odszkodowań.

Zatem przy przyjęciu stanowiska organu wszystkie odprawy byłyby opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 70%, bez względu na przedmiot umowy.

W przekonaniu spółki, stanowisko organu sprowadza się do następujących i błędnych konkluzji, w myśl których zryczałtowany podatek dochodowy pobiera się od:

- wszelkich odpraw w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem lub umowy o świadczenie usług zarządzania, zawartych ze spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, lub

- odszkodowań wyłącznie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub urnowy o świadczenie usług zarządzania, zawartych ze spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, lub

- odszkodowań wyłącznie z tytułu rozwiązania umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem lub umowy o świadczenie usług zarządzania, zawartych ze spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, przed upływem terminu, na który zostały zawarte te umowy,

- w części, w jakiej wysokość odpraw lub odszkodowań przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu zawartej umowy.

W ocenie spółki, zryczałtowany 70% podatek dochodowy pobiera się od:

- odpraw lub odszkodowań za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, zawartej ze spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, lub

- odpraw lub odszkodowań za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o świadczenie usług zarządzania zawartej że spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT, lub

- odpraw lub odszkodowań z tytułu rozwiązania przed upływem terminu, na który zostały zawarte umowy o pracę, których przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem lub umowy o świadczenie usług zarządzania, zawarte ze spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT,

- w części, w jakiej wysokość odpraw lub odszkodowań przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu zawartej umowy.

W kontekście art. 2a O.p. spółka wywodziła, że "W świetle sprzeczności do jakich prowadzi obecna treść przepisu, podkreślić należy że organy podatkowe oparły rozstrzygnięcie na interpretacji przepisu, która zakłada konieczność poprawiania treści przepisu w procesie wykładni i jej stosowania. Brak przecinka z jednej strony oczywiście umożliwia podział świadczeń wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT na odprawy lub odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, jednakże z drugiej strony prowadzi do uznania, że odprawa została w niniejszym przepisie potraktowana generalnie bez związku z konkretnym stosunkiem prawnym."

W podsumowaniu spółka stwierdziła, że w sytuacji, w której żadna z wykładni nie daje możliwości usunięcia wątpliwości co do treści przepisu prawa, podlegał zastosowaniu art. 2a O.p.

Ponadto "przyjęte przez organ stanowisko oparte na nieaktualnym orzeczeniu NSA wypaczyło uzasadnienie interpretacji podatkowej. W dużej mierze interpretacja oparta na nieaktualnym stanie prawnym prowadzi do interpretacji wbrew obecnemu brzmieniu przepisu."

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana interpretacja indywidualna organu jest zgodna z prawem.

Okoliczności opisane przez spółkę oraz pytania o prawo postawione przez nią we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczyły podstawę faktyczną i prawną sprawy z punktu widzenia art. 14b § 3, art. 14c § 1, § 2 O.p.

Z kolei zarzuty sformułowane w skardze do sądu określiły ramy sądowej kontroli legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej stosownie do art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm. - P.p.s.a.).

W myśl art. 14c O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (art. 14c § 1 O.p.).

W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.).

Natomiast według art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W realiach rozpatrywanej sprawy spór spółki z organem skupił się na wykładni art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, który stanowi, że od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu odpraw lub odszkodowań za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania, zawartych ze spółką, o której mowa w pkt 15, lub rozwiązania ich przed upływem terminu, na który zostały zawarte, w części, w jakiej wysokość odpraw lub odszkodowań przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu zawartej umowy - w wysokości 70% należnej odprawy lub odszkodowania (aktualne brzmienie, obowiązujące od 1 stycznia 2022 r. Dz.U.2021.2105).

Wcześniej, od 1 stycznia 2016 r. (Dz.U.2015.1992) do końca 2021 r., art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT mówił o tym, że od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu określonych w umowie o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowie o świadczenie usług zarządzania zawartej ze spółką, o której mowa w pkt 15, odpraw lub odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta, w części, w której ich wysokość przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania wiążącej go ze spółką - w wysokości 70% należnej odprawy lub odszkodowania.

Na kanwie art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, w odniesieniu do 2016 r., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. II FSK 198/19 (por. system elektroniczny LEX).

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro ustawodawca nie wydzielił wyrazów "odpraw lub odszkodowań" przecinkiem, dalsza część zdania, tj. "z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę" odnosi się jedynie do odszkodowań. Równocześnie ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", który w rozbiorze logicznym zdania oznacza alternatywę łączną. Tym samym można przyjąć, że w wykładanym przepisie uregulowano opodatkowanie dwóch rodzajów świadczeń: odpraw oraz odszkodowań. Przy czym opodatkowanie odszkodowań stawką 70% ograniczone zostało do tych przypadków, gdy są one wypłacane tytułem skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy oświadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta, w części, w której ich wysokość przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy oświadczenie usług zarządzania wiążącej go ze spółką.

Sąd w składzie orzekającym podziela tej treści stanowisko prawne. Co istotne, jest ono w pełni adekwatne do okoliczności opisanych przez spółkę i art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Trzeba zauważyć, że zarówno do końca 2021 r., jak i od 1 stycznia 2022 r. po słowach "odpraw lub odszkodowań" ustawodawca nie umieścił przecinka. To oznacza, że skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę konsekwentnie odnosi się tylko do odszkodowań.

W świetle powyższego odmienna wykładnia prezentowana przez spółkę nie jest trafna. Pomija leksykalną i gramatyczną konstrukcję art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, wnioski jakie językowa wykładnia jednoznacznie nakazuje wyprowadzić.

Nie można przy tym pomijać, że w treści art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT ustawodawca, mówiąc o odprawach, w żaden sposób ich nie różnicuje. Nie odwołuje się do konkretnych źródeł faktycznych, czy normatywnych odpraw.

W odniesieniu do art. 2a O.p. ponownie należy nawiązać do stanowiska prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. II FSK 198/19 i stwierdzić, że o naruszeniu zasady in dubio pro tributario można mówić wówczas, gdy wykładnia danej normy prowadzi do wyłonienia kilku hipotez interpretacyjnych, dla których można przedstawić równoważne racje metodologiczne i logiczne - a mimo to, organ przyjąłby wykładnię niekorzystną dla podatnika. Innymi słowy, naruszenie art. 2a O.p. polega na tym, że w sytuacji gdy każdy z wyników wykładni należałoby uznać za prawidłowy, organ ignoruje powyższą zasadę. Wymaga podkreślenia, że zasada ta pełni funkcję dyrektywy kierunku interpretacji, a nie funkcję metody wykładni prawa, wyprzedzającej inne metody.

Tymczasem spółka w realiach analizowanej sprawy jednocześnie wykazywała niedopuszczalność wykładni przyjętej przez organ oraz niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Jedno wyklucza drugie - albo wykładnia jest błędna, albo jest prawidłowa, przy czym nie jest to jedyna prawidłowa wykładnia.

Kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy ma nie art. 2a O.p., ale literalne brzmienie art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, gramatyczna konstrukcja tego przepisu, sposób w jaki ustawodawca posłużył się znakami interpunkcji.

Jednak także z perspektywy celu art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT nie można zgodzić się z tokiem argumentacji spółki.

W uzasadnieniu wprowadzenia art. 30 ust. 1 pkt 16 do ustawy o PIT od 1 stycznia 2016 r. (druk sejmowy VIII.22, Dz.U.2015.1992) przyjęto, że "Projekt ustawy zmierza do przeciwdziałania patologiom polegającym na przyznawaniu wyjątkowo wysokich odpraw oraz odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji członkom zarządów spółek z udziałem Skarbu Państwa. Celem wysokiego opodatkowania ponad rozsądne minimum jest wpłynięcie na zachowania stron takich kontraktów i dostosowanie wysokości odpraw i odszkodowań do rozsądnych i uczciwych standardów.

Za rozsądny próg w przypadku umów o zakazie konkurencji uznano okres 12 miesięcy, w czasie których spółka wypłaca byłemu członkowi zarządu odszkodowanie za niepodejmowanie zatrudnienia w podmiotach konkurencyjnych w wysokości pobranego przez ten sam okres wynagrodzenia. Dłuższe okresy zakazu konkurencji uznać należy za nieefektywne zarówno do podmiotu, który zatrudniał osobę, na którą nałożono zakaz konkurencji, jak samego byłego członka zarządu. Nadwyżka ponad ten limit będzie opodatkowana podatkiem w stawce 65%. W przypadku natomiast odpraw, przyjęto próg trzymiesięcznego wynagrodzenia, co jest spójne z uregulowaniami tzw. ustawy kominowej, które co do zasady zakazują przyznawania odpraw wyższych niż trzykrotność wynagrodzenia. Ze względu jednak na to, że notowano liczne patologie polegające na omijaniu przepisów ustawy kominowej, projektodawcy zdecydowali się na wprowadzenie opodatkowania nadwyżek ponad ten ustawowy limit.

Projekt ustawy wywołuje pozytywne skutki społeczno-gospodarcze oraz finansowe dla budżetu państwa poprzez zwiększenie wpływów do budżetu.

Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej."

Zatem zaaprobowanie poglądu spółki, prowadziłoby do wyłączenia z zakresu art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT tych odpraw, które w zamierzeniu ustawodawcy mają podlegać ograniczeniom, jakie wyznaczają realia gospodarcze i system obowiązującego prawa.

Wbrew przekonaniu spółki, organ nie pominął charakteru odprawy przewidzianej w art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 14 ust. 1, ust. 2 u.o.s. przy rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron z art. 1 ust. 1, art. 10 ust. 1 u.r.s.p. Natomiast organ trafnie wywiódł, że odpraw opisanych przez spółkę nie można zasadnie wiązać ani z czasem trwania umowy o pracę, ani ze skróceniem okresu wypowiedzenia - przy stosowaniu art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT,

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spółka przedstawiła stanowisko oparte wyłącznie na kryterium czasu, na jaki została zawarta umowa o pracę (określony lub nieokreślony).

W skardze spółka całkowicie odeszła od swojego stanowiska prawnego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Przekonywała, że art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT mówi tylko o odprawach związanych ze skróceniem okresu wypowiedzenia.

Wobec tego, po pierwsze, organ prawidłowo ocenił, że kryterium czasu trwania umowy o pracę nie ma związku z art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT. Ustawodawca o takim podziale umów o pracę nie wspomina. Po drugie zaś, organ miał obowiązek ocenić wyłącznie stanowisko spółki przedstawione na potrzeby wydania interpelacji indywidualnej, zgodnie z art. 14c § 1 O.p. Zatem próba za strony spółki zmiany stanowiska prawnego na etapie skargi nie mogła skutecznie podważać legalności kontrolowanej interpretacji indywidualnej.

Na zakończenie i dla ścisłości należy zaznaczyć, że chociaż spółka pytała o obowiązki płatnika w odniesieniu do jej oddziału, to była stroną postępowania zarówno o wydanie interpretacji indywidualnej, jak również następnie w przedmiocie sądowej kontroli legalności wydanej interpretacji indywidualnej.

Z powodów omówionych wyżej sąd oddalił niezasadną skargę spółki na podstawie art. 151 P.p.s.a.

jeszcze 3104 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo