W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że 1 września 1993 r. zawarła umowę dzierżawy nieruchomości rolnej z ówczesną Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa w Szczecinie, dalej "AWRSP". Przedmiot dzierżawy został opisany jako nieruchomość rolna położona w gminie P. o ogólnej powierzchni 757,85 ha, w tym: grunty orne 666,26 ha, łąki 34,31 ha, pastwiska 12,54 ha, wody 5,96 ha, rowy 4,82,użytki kopalne 6,07 ha, drogi 4,4 ar, tereny zabudowane 16,19 ar, nieużytki 7,27 ar oraz budynki budowle, a także urządzenia trwale z nimi związane, których wykaz stanowił załącznik do umowy. W czasie trwania umowy strony zawały liczne aneksy, tym niemniej sporny grunt zawsze wchodził w skład dzierżawionej nieruchomości rolnej. W § 11 umowy strony przewidziały, iż dzierżawcy nie przysługuje prawo pozyskiwania surowców naturalnych z nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy, chyba że są one konieczne do bieżącego utrzymania
i ulepszenia części składowych przedmiotu dzierżawy. Od 1993 r. Skarżąca uiszczała podatek rolny. Według Skarżącej prowadzi ona wyłącznie działalność rolną. Przedmiotem umowy łączącej skarżącą z KOWR jest dzierżawa nieruchomości rolnej. Umowa wyklucza pobieranie przez dzierżawcę pożytków naturalnych. Skarżąca do 2025 r. uiszczała wyłącznie podatek rolny. Grunt, którego dotyczy postępowanie, nie jest gruntem zajętym przez czynne odkrywkowe kopalnie,
nie jest wyrobiskiem po wydobywaniu kopalin, nie jest zapadliskiem lub terenem po działalności górniczej. Przedmiotowy grunt jest w pełni zrekultywowany, zadrzewiony i porośnięty roślinnością, a faktyczne zakończenie rekultywacji oraz zaprzestanie gospodarczego wykorzystywania gruntu decydują o zmianie stawki z najwyższej
na tzw. stawkę pozostałą - niezależnie od formalnego potwierdzenia tych okoliczności decyzją starosty.
Według Skarżącej w orzecznictwie brak jest jednolitego stanowiska w sprawie związania organów podatkowych w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości danymi z ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wskazał, że art. 122 § 2 O.p. nakazuje w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygać na korzyść strony, nadto
art. 194 § 3 O.p. stanowi o możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu. Doprowadzenie do sytuacji, iż organ związany jest wyłącznie oznaczeniami gruntu zamieszczonymi w ewidencji gruntów i budynków stoi w sprzeczności zasadą obowiązku ustalenia przez organ stanu faktycznego w świetle prawdy obiektywnej oraz prowadzi do nadużycia zaufania obywatela do organów państwa. Skarżąca zawarła
w dobrej wierze umowę dzierżawy nieruchomości rolnej i zajmuje się wyłącznie działalnością rolniczą, grunty zaewidencjonowane jako użytki kopalne nigdy w taki sposób nie były wykorzystywane i o ile kiedykolwiek wykorzystywane były w ten sposób zostały w pełni zrekultywowane - na co wskazują chociażby kilkudziesięcioletnie drzewa porastające grunt. W związku z powyższym grunty objęte niniejszą umową
nie podlegają opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy u.p.o.l. Według Skarżącej w ramach stanu faktycznego sprawy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi wiąże się z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na tylko na wymiar podatku, ale na możliwość jego naliczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 26 stycznia 2026 r., I SA/Sz 926/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 6 marca 2026 r., III FZ 148/26 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez skarżącą zażalenie.
Pismem z 17 czerwca 2026 r. Skarżąca złożyła wniosek
o przeprowadzenie dowodu z decyzji Starosty [...] z 11 czerwca 2026 r. o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Postanowieniem z 1 lipca 2026 r. sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U.2026.143 t.j.; dalej: "P.p.s.a.") postanowił połączyć sprawy o sygn. akt
I SA/Sz 925/25 i I SA/Sz 926/26 do łącznego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa
w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy
nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1).
Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało
ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy,
nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a).
Spór w sprawie dotyczy opodatkowania gruntu pozostałego o powierzchni 60483 m2 stanowiącego część działki nr [...] obręb K. dzierżawionej
przez Skarżącą od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, który w ewidencji gruntów i budynków został sklasyfikowany jako użytki kopalne (K).
W ocenie Skarżącej grunt ten nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ dane ewidencyjne nie są zgodne ze stanem rzeczywistym, Skarżąca prowadzi jedynie działalność rolną na całości swoich gruntów, a opodatkowanie byłoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej. Z kolei zdaniem organu, kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest jego klasyfikacja
w ewidencji gruntów i budynków, a organ podatkowy nie ma możliwości przyjęcia
za podstawę opodatkowania innych danych niż te wykazane w tej ewidencji.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Sąd rozpoznający sprawę w całości podziela i przyjmuje za własny pogląd powszechnie przyjmowany w orzecznictwie (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 25 lutego 2026 r., I SA/Sz 453/25 i przywołane
tam obszernie orzecznictwo), że w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. organ podatkowy
nie może samodzielnie dokonywać kwalifikacji gruntów, lecz winien odwołać
się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to,
że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu lub budynku dla celów podatkowych
w podatku od nieruchomości nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania gruntu, ile jego przeznaczenie wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższa reguła w pewnych przypadkach może zostać podważona,
na co wskazuje Skarżąca. Może to mieć miejsce, w sytuacji gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych
(art. 180 § 1, art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych
i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia
oraz funkcji użytkowych. W drugiej grupie znajdą się z kolei po pierwsze - dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie w odniesieniu do których przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków
nie przewidują oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem, po drugie
zaś - dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które
w rzeczywistości nie istnieją, czego w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego). Możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
Prawidłowo zatem organy podatkowe przyjęły, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla nich wiążący co do sposobu ich klasyfikacji, dlatego organy
te nie mogą do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.
W art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. ustawodawca zawarł legalną definicją użytków rolnych. W tym przypadku o charakterze gruntu decyduje zapis w ewidencji gruntów i budynków. Podobna regulacja znajduje się w została zawarta w ustawie z dnia
15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 poz. 333 ze zm.). Jak stanowi przepis art. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przedmiotem dowodzenia może być więc w tym wypadku tylko istnienie
w ewidencji gruntów i budynków wpisu o określonej treści. Decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają zatem dane wynikające z ewidencji gruntów
i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie, albo to, czy ten grunt
jest wykorzystywany rolniczo. Organ podatkowy, przy wymiarze podatku
od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, związany jest zawartymi
w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów i danych tych
nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego
bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady
nie są władne do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów
i budynków (por. wyrok NSA z 25 lutego 2026 r., III FSK 1222/23 i przywołane
tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie jednoznacznie ustalono, że grunt pozostały o powierzchni 60483 m2 stanowiący część działki nr [...] obręb K. została skalsyfikowany
w ewidencji gruntów i budynków jako użytki kopalne (K). Ze względu na wskazaną klasyfikację grunty te podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W tym zakresie nie ma znaczenia deklarowany sposób ich faktycznego wykorzystywania wyłącznie w działalności rolnej czy zawarta umowa dzierżawy, która wyklucza pobieranie przez dzierżawcę (Skarżącą) pożytków naturalnych. Dopiero zmiana oznaczenia w ewidencji gruntów na użytki rolne może skutkować opodatkowaniem podatkiem rolnym od momentu wprowadzenia tej zmiany. Zmiana ta może być jednak dokonana w odrębnym postępowaniu administracyjnym
na wniosek skarżącej. Samo podważanie prawidłowości klasyfikacji uwzględnionej
w ewidencji gruntów nie mogło odnieść skutku w postępowaniu podatkowym.
Tym samym nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia sprawie art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 3 O.p., art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 21 ust.1 p.g.k., jak również zarzuty naruszenia § 8 ust. 1 pkt 3, § 9 ust. 3 pkt 6
i Ip. 18 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii
z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wskazać przy tym należy, że w tego rodzaju sprawach zasada otwartego systemu środków dowodowych (art. 180 § 1 O.p.) doznaje istotnego ograniczenia, gdyż nie może prowadzić do godzącego w stabilność systemu prawnego i pewność obrotu podważania danych pochodzących z rejestru publicznego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków.
W ocenie sądu organ dokonał w sposób prawidłowy ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 210 § 1 pkt. 6 O.p. Nie doszło zatem
do naruszeń w zakresie wskazywanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, m.in. zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 O.p.
Skarżąca nieadekwatnie również odwołuje się do poglądu, iż zakończenie rekultywacji oraz zaprzestanie gospodarczego wykorzystania gruntu decydują o zmianie stawki z najwyższej na tzw. stawkę pozostałą, ponieważ w rozpoznawanej sprawie organy zastosowały właśnie tzw. stawkę pozostałą.
Kwestia związania organów podatkowych zapisami w ewidencji gruntów i budynków została już szczegółowo omówiona powyżej, stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 194 § 3 O.p. w zw. z art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji. Organy działały w rozpoznawanej sprawie na podstawie i w granicach prawa.
Odnośnie do wniosku dowodowego Skarżącej, wskazać należy, że w toku rozprawy 1 lipca 2026 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił dowód
z ww. dokumentu wnioskowany przez Skarżącą. Sąd wskazuje jednak,
że przedstawiona decyzja dotyczy zmian wprowadzonych w 2026 r., a więc pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, która dotyczy wcześniejszego roku podatkowego, tj. 2024 r.
Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.