Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "organ" lub "Kolegium") postanowieniem z 12 listopada 2025 r. nr KOC/6480/Go/25 odmówiło M. D.1 i M. D.2 (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] (dalej jako "Zarząd Dzielnicy") z 1 sierpnia 2025 r. nr 2/WND/2025 i stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zarząd Dzielnicy decyzją z 1 sierpnia 2025 r.: 1. zobowiązał skarżących do solidarnego zwrotu kwoty 110 554,94 zł stanowiącej wartość udzielonej bonifikaty - po jej waloryzacji, od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej dz. nr [...] z obrębu [...], o pow. 861 m2, dokonanego decyzją Zarządu Dzielnicy z 24 lutego 2016 r. nr 5/WGN/2016, 2. odmówił odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty w całości lub części w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości.
Powyższa decyzja doręczona została pełnomocnikowi skarżących w dniu 11 sierpnia 2025 r.
Pełnomocnik skarżących w dniu 29 września 2025 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W treści wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że od 11 sierpnia 2025 r. do 19 września 2025 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, spowodowanym nagłym pogorszeniem się jego stanu zdrowia. Zaznaczył, że z uwagi na bardzo zły stan zdrowia (kilkukrotna utrata przytomności) wywołany nagłą chorobą pełnomocnika, który znajduje się również pod opieką Mazowieckiego Szpitala [...] (poradnia chirurgii onkologicznej), nie był w stanie dokonać czynności adwokackich, a z uwagi na okres wakacyjny oraz swoją niedyspozycję zdrowotną, w tym uniemożliwiającą poruszanie się, nie był też w stanie ustanowić substytuta. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z odpisów 5 zwolnień lekarskich na fakt choroby w ww. okresie.
Kolegium postanowieniem z 12 listopada 2025 r.: 1. na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówiło skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2. na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, stosownie do art. 58 § 1 K.p.a., jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy zachodziły przesłanki od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Z orzecznictwa wynika przy tym, że jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo. Tymczasem z wniosku pełnomocnika skarżących wprost wynika, że do przekroczenia terminu w sprawie doszło z powodu choroby pełnomocnika i jego pobytu na zwolnieniu lekarskim, przy czym pełnomocnik choruje już od długiego czasu. Osoba zainteresowana przebiegiem postępowania w przypadku braku możliwości sporządzenia i nadania w urzędzie pocztowym korespondencji – może natomiast umocować do działania w swoim imieniu osoby trzecie, tym bardziej profesjonalny pełnomocnik, zwłaszcza, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach upoważnia do dalszych substytucji, bądź po prostu zwrócić się o pomoc do osób trzecich w wykonaniu tych prostych czynności. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się zaś, m.in. stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. Nadto od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się znacznie większej staranności w organizowaniu własnej pracy i pracy kancelarii - tak, by sprawy klienta na tym me ucierpiały. Pełnomocnik będący adwokatem bądź radcą prawnym, kierując się należytą przezornością, powinien zabezpieczyć interesy procesowe swoich mocodawców, np. udzielając pełnomocnictwa substytucyjnego, aby w sytuacjach nagłych, nieprzewidzianych zapewnić ciągłość reprezentacji stron, a tym samym nie dopuścić do poniesienia przez nie z tego tytułu ujemnych skutków procesowych. Co więcej, jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie, tj. 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jak zaś wynika ze złożonego wniosku, pełnomocnik skarżących na zwolnieniu lekarskim przebywał do 19 września 2025 r., zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upływał w dniu 26 września 2025 r. Wniosek taki wraz z odwołaniem został zaś nadany w urzędzie pocztowym w dniu 29 września 2025 r. Z uwagi zatem na niewykazanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących oraz ze względu na uchybienie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, koniecznym stało się orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczność, że termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 25 sierpnia 2025 r., zaś odwołanie wniesiono dopiero w dniu 29 września 2026 r., Kolegium stwierdziło jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie art. 134 oraz art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez przyjęcie, że złożyli odwołanie od decyzji Zarządu Dzielnicy z 1 sierpnia 2025 r. z uchybieniem terminu bez wykazania braku winy w przedmiocie jego uchybienia oraz że złożyli wniosek o jego przywrócenie wraz z odwołaniem z uchybieniem terminu ustawowego, podczas gdy pełnomocnik skarżących pozostawał w pełni niezdolny do pracy w okresie od 11 sierpnia 2025 r. do 3 października 2025 r., niezdolność ta była wywołana nagłym pogorszeniem się jego stanu zdrowia, okres niezdolności do pracy przypadał w większości czasu na okres wakacyjny, w którym przekazanie sprawy substytutowi było niemożliwe, pełnomocnik nie przebywał na planowej rehabilitacji, czy hospitalizacji, co czyniło niemożliwym przewidzenie niedyspozycji zdrowotnej i uprzednie udzielenie substytucji, nadto pełnomocnik złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 29 września 2025 r., tj. w trakcie jego niezdolności do pracy, co skutkowało złożeniem tego wniosku bez uwzględnienia okresu niezdolności do pracy przypadającego od 19 września 2025 r. do 3 października 2025 r., a brak uwzględnienia wzmiankowanego wniosku spowodowany był stanem zdrowia pełnomocnika, który z uwagi na zakres skutków chorobowych w postaci zawrotów głowy, upadku ze schodów, wraz z zaburzeniami widzenia, omdleniami z całkowitą utratą przytomności, brakiem zorientowania auto- i allopsychicznego, z trudnościami w wypowiadaniu myśli oraz z zaburzeniami koncentracji uniemożliwiał pełnomocnikowi racjonalne działanie i podejmowanie prawidłowych decyzji, w tym obliczanie terminów oraz poprawną redakcję pisma zawierającego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, tj. bez wskazania faktycznego okresu niezdolności do pracy, co skutkowało negatywnymi konsekwencjami dla skarżących w postaci braku merytorycznego rozpoznania odwołania.