b) zawiadomienie nr [...] cz. [...] z dnia 03.08.2015 r. - zajęcie udziałów w spółce I. sp. z o.o., zawiadomienie o zajęciu doręczono dorosłemu domownikowi, Sąd Rejonowy dokonał stosownego wpisu (nastąpiła przerwa w biegu terminu przedawnienia);
c) zawiadomienie nr [...] cz. [...] z dnia 13.01.2016 r. – w dniu 20.01.2016 r. skuteczne zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A., zawiadomienie o zajęciu doręczono dorosłemu domownikowi (nastąpiła przerwa w biegu terminu przedawnienia);
d) zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na decyzję ratalną – decyzja NUS z dnia 10.06.2016 r. – zawieszenie od dnia 10.06.2016 r. do terminu płatności ostatniej raty tj. do dnia 22.05.2017 (czas zawieszenia 346 dni), a więc termin przedawnienia biorąc pod uwagę zawieszenia i przerwy upływał z końcem 1 stycznia 2022r.; jednakże z uwagi na niedotrzymania terminu płatności raty postanowieniem z dnia 29.10.2020 r. nr 0210-SEE.711.P.2.2020.DK postępowanie egzekucyjne zostało podjęte;
e) zawiadomienie nr [...] z dnia 25.06.2021 r. – zajęcie w dniu 21.07.2021 r. wynagrodzenia za pracę, zawiadomienie o zajęciu odebrał dorosły domownik (nastąpiła przerwa w biegu terminu przedawnienia);
f) zawiadomienia nr [...], nr [...] z dnia 27.06.2022 r. zajęcie nieruchomości odbiór wezwań do zapłaty w dniu 07.07.2022 r. i z tym dniem przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Ponadto NUS nie stwierdził innych, wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek stanowiących podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na postanowienie NUS, Strona podniosła, że czynności egzekucyjne mające miejsce po dacie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie wpływają na skuteczność przerwania biegu przedawnienia. Powołuje się w tym zakresie na decyzję ratalną - termin winien być liczony od dnia 10.06.2016 r.
DIAS postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS, uznając że nie doszło do przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi nr [...] z dnia 17.06.2011 r., nr [...] z dnia 13.05.2014 r. i nr [...] z dnia 13.07.2012 r., mając na uwadze przytoczone wyżej czynności, wpływające na bieg terminu przedawnienia poszczególnych zobowiązań.
Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu odwoławczego wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc błędne - Jej zdaniem - nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązań – naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – w skrócie jako k.p.a. oraz art 56 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wniesiono o uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzenie egzekucji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona w uzasadnieniu skargi wskazała, że nie kwestionuje stanu faktycznego z materiału dowodowego, ale czynności egzekucyjne, mające miejsce po dacie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie wpływają na skuteczność przerwania biegu przedawnienia. Wszystkie czynności po 5 latach od dnia 10.06.2016 r. były bezskuteczne, a wszczęcie egzekucji do przedawnionego zobowiązania jest nieuprawnione. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w składzie trzech sędziów
Skargę należało uwzględnić w części.
Przedmiotem sporu jest zasadność wniosku Strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o jedną z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarżąca w swym wniosku z 20 września 2024 r powołała się na przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych tytułami egzekucyjnymi: nr [...], [...] i [...]. Kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 59 § 1 u.p.e.a., przy czym zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30.07.2020 r., stanowił zaś, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zobowiązanie podatkowe wygasa zaś m.in. z uwagi na upływ terminu przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 o.p.). Niewątpliwe jest, mając na uwadze przepis art. 70 § 1 o.p., że 5-letni, ustawowy termin przedawnienia zobowiązań z poszczególnych tytułów egzekucyjnych, w dacie wniosku Skarżącej już upłynął, albowiem dla zobowiązań:
– w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. ([...]) ostatnim dniem terminu przedawnienia był 31 grudnia 2016 r.;
– w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. ([...]) ostatnim dniem terminu przedawnienia był 31 grudnia 2019 r.;
– w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. ([...]) ostatnim dniem terminu przedawnienia był 31 grudnia 2017 r.
Jednakże, jak słusznie podnosiły organy obu instancji, wpływ na bieg terminu przedawnienia mają okoliczności, m.in. wskazane w art. 70 § 4 i art. 70 § 2 pkt 1 o.p. Pierwszy z przepisów wskazuje na przerwanie biegu terminu przedawnienia w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, termin ten biegnie na nowo i w pełnym – 5-letnim wymiarze od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Z kolei drugi ze wskazanych przepisów, dotyczy sytuacji nierozpoczęcia biegu terminu przedawnienia lub zawieszenia jego biegu, w sytuacji wydania wobec podatnika decyzji tzw. ulgowych - odraczających termin płatności podatku lub rozkładających zapłatę podatku na raty (art. 67a § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz odraczających lub rozkładających na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek (art. 67a § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Przy czym należy podkreślić, że w przypadku zawieszenia biegu terminu przedawnienia (w sprawie rozpatrywanej z uwagi na wydanie decyzji ulgowej), zawieszenie biegu terminu jest ograniczone czasowo i trwa do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej (art. 67a § 2 pkt 1 o.p.), po czym rusza dalej tzn. odliczany jest pozostały - w dacie zawieszenia biegu terminu - okres przedawnienia.
Jak wskazano powyżej, w części uzasadnienia wyroku, obejmującej stan sprawy (art. 141 § 4 p.p.s.a.), organy obu instancji identyfikują zarówno zdarzenia przerywające bieg terminu przedawnienia (zastosowanie środka egzekucyjnego), ale również powołują się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia (decyzja NUS z 10 czerwca 2016 r. o rozłożeniu na raty należności podatkowych objętych ww. tytułami egzekucyjnymi). Analizując akta sprawy Sąd uznaje, że skutecznie został przerwany termin przedawnienia wobec wszystkich tych należności 20 stycznia 2016 r. zgodnie z zawiadomieniem nr [...] cz. [...] z dnia 13.01.2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. Kolejno NUS jak i DIAS powołują się na decyzję NUS z 10 czerwca 2016 r. o rozłożeniu na raty obu zaległości w podatku od towarów i usług oraz zaległości w podatku dochodowym, wskazując przy tym postanowienie NUS z 20 czerwca 2016 r., nr 0210.EA.511.P.477.2016.DK. Sąd podkreśla, że żadne z postanowień (NUS i DIAS) nie identyfikuje wspomnianej decyzji ratalnej poza datą 20 czerwca 2016 r., jak i jakakolwiek decyzja ratalna, ze wskazanej daty, nie znajdowała się w przekazanych tut. Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych. W oparciu o postanowienie NUS z 29 października 2020 r. nr 0210-SE.711.P.2.2020.DK Sąd zidentyfikował numer powoływanej przez organy obu instancji decyzji ratalnej – 0210-SW.4323.21.2016.3:
"... Naczelnik Urzędu Skarbowego w Legnicy postanawia podjąć postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Legnicy o nr [...] z dnia 17.06.2011r., nr [...] z dnia 13.07.2012r., nr [...] dnia 13.05.2014r. zawieszone w związku z wydaną decyzją nr 0210-SW.4323.21.2016.3 z dnia 10.06.2016r. o rozłożeniu na raty spłaty obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi."
(k.56 akt administracyjnych).
Mając zaś na uwadze, że wspomnianej decyzji nie ma w aktach administracyjnych, a ma ona stanowić dowód na zaistnienie w sprawie przesłanki zawieszającej bieg terminu przedawnienia zobowiązań, objętych wszystkimi trzema tytułami wykonawczymi, Sąd zwrócił się o uzupełnienie akt administracyjnych o przedmiotową decyzję. DIAS uczynił zadość żądaniu Sądu dosyłając skan decyzji NUS z 10 czerwca 2016 r. nr 0210-SW.4323.21.2016.3. Z analizy treści owej decyzji wynika zaś, że w kontekście rozpoznawanej sprawy nie obejmuje ona należności podatkowej (zaległości) objętej jednym z trzech tytułów egzekucyjnych – tytułu [...] z dnia 13.07.2012 r. dotyczącego zaległości Strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. W konsekwencji tak wynikającego z akt stanu faktycznego, jako nieuzasadnione należy uznać twierdzenia organów obu instancji o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., co powoduje, że niezakłócony został upływ jego terminu przedawnienia od 21 stycznia 2016 r. do 21 stycznia 2021 r. (kolejnym powołanym przez organy obu instancji zdarzeniem, mającym wpływ na upływ terminu przedawnienia tego zobowiązania jest bowiem, dopiero zawiadomienie z dnia 25.06.2021 r. nr [...] – zajęcie w dniu 21.07.2021 r. wynagrodzenia za pracę (mające skutkować przerwaniem biegu terminu przedawnienia). Tym samym w oparciu o akta administracyjne należy uznać, że z upływem dnia 21.01.2021 r. zobowiązanie Strony w podatku odchodowym od osób fizycznych za 2011 r. wygasło z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W konsekwencji, stwierdzić należy, że we wskazanym zakresie uzasadnienia postanowień organów obu instancji jak i same rozstrzygnięcia (postanowienia) nie odpowiadają stanowi faktycznemu wynikającemu z akt sprawy, w oparciu o które to akta Sąd wydaje wyrok (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uznaje zatem, że postanowienia organów obu instancji rozstrzygające wniosek Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o trzy tytuły wykonawcze: nr [...] z dnia 17.06.2011 r. - obejmujący podatek VAT za miesiąc IV/2011 r., nr [...] z dnia 13.05.2014 r. - obejmujący podatek VAT za I kwartał 2014 r., nr [...] z dnia 13.07.2012 r. - obejmujący PIT-36L za 2011 r., są wadliwe w zakresie ostatniego z nich. Stwierdzona wadliwość wynika z naruszenia przez NUS jak i DIAS przepisów: art. 107 § 3, w związku z art. 124 § 1 i art. 126 k.p.a. oraz art. 70 § § 2 pkt 1 o.p., a także art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 k.p.a. przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego (wskutek braku wyczerpującego zbadania materiału dowodowego, nieprawidłowej jego oceny) odnośnie przedawnienia zobowiązania Skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w związku z art. 70 § 1 o.p., poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w części prowadzonej w oparciu o tytuł egzekucyjny nr [...]. Niewątpliwie wskazane naruszenie przepisów ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcia organów obu instancji, albowiem dotyczy wprost bytu egzekwowanego obowiązku. Wobec pozostałych dwóch tytułów wykonawczych wspomniana decyzja ratalna spowodowała zawieszenie biegu terminu przedawnienia objętych nimi zobowiązań, a kolejne wskazane przez NUS jak i DIAS zdarzenia z art. 70 § 4 o.p. przemawiają za uznaniem, że zobowiązania Skarżącej w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. i I kwartał 2014 r. nie uległy przedawnieniu, w datach rozpatrywania wniosku Skarżącej, a tym samym nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego (tytuły egzekucyjne nr [...] i nr [...]). W konsekwencji Sąd mając na uwadze tożsame wady, którymi dotknięte są rozstrzygnięcia organów obu instancji, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił we wskazanej części postanowienia DIAS jak i NUS. Ponownie rozpoznając wniosek Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w zakresie należności objętej tytułem egzekucyjnym nr [...] z dnia 13.07.2012 r. (PIT-36L za 2011 r.), NUS (i w przypadku ewentualnego zażalenia od rozstrzygnięcia Organu I instancji również DIAS) winien wziąć pod uwagę, że decyzja ratalna NUS z 10 czerwca 2016 r. o nr 0210-SW.4323.21.2016.3 nie obejmowała tej zaległości, a więc wobec zobowiązania Skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w dacie wydania wspomnianej decyzji. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wartość uiszczonego wpisu od skargi.