W odpowiedzi na skargę Organ interpretujący wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., mający zastosowanie przy rozpatrywaniu niniejszej skargi, w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd - w oparciu o art. 57a p.p.s.a., jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podobnie jak w treści orzeczenia z 25 czerwca 2025 r. o sygn. akt I SA/Wr 681/24 (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie jako CBOSA) podziela pogląd, zgodnie z którym istotnym, a wręcz przesądzającym o skuteczności środka zaskarżenia w przypadku skarg na interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego (art. 14b - art.14h o.p.) są treść i sposób postawienia w skardze zarzutów. Wskazać bowiem należy, że w tego typu skargach Sąd w oparciu o przepis art. 57a p.p.s.a. jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, a także dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Zarzutów zawartych w takiej skardze Sąd nie może modyfikować, czy też poszukiwać poza skargą, a także wyjść poza granicę skargi jak i postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wynikające z powołanego przepisu związanie ma charakter ścisły i bezwzględny:
"W aktualnym stanie prawnym zawężono zatem zakres kognicji sądu pierwszej instancji odnośnie ich rozpoznawania. Wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest bowiem jedynie do kontroli sądowej tych interpretacji w aspekcie zarzutów i podstaw zaskarżenia. Może więc tylko kontrolować, czy wskazane w skardze przepisy zostały naruszone przez organ interpretacyjny i to w sposób określony w tej skardze. To postępowanie w zakresie granic rozstrzygania w istotny sposób zbliżyło się do postępowania w zakresie rozpoznawania skarg kasacyjnych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1778/16; z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1489/18; z 7 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 943/18, CBOSA; z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt 1704/20; z 27 maja 2024 r., sygn. akt 1582/20; z 6 grudnia 2024 r., I FSK 928/21)."
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2025 r., o sygn. akt I FSK 1361/21 LEX/el).
"Przede wszystkim z art. 57a p.p.s.a. wynika, że wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na interpretację indywidualną nie może uwzględnić naruszeń prawa innych niż wskazane w tejże skardze, nawet jeżeli takie naruszenia dostrzeże. Oznacza to, że w jego gestii pozostaje tylko kontrola, czy wskazane w skardze przepisy zostały naruszone przez organ interpretacyjny i to w sposób określony w skardze. Nie może zatem podjąć się z własnej inicjatywy poszukiwania naruszeń prawa, które nie zostały wskazane w skardze, zastępując w ten sposób stronę w obowiązku właściwego sformułowania jej zarzutów. Sąd nie ma bowiem ani prawa, ani obowiązku domyślać się intencji autora skargi lub jego argumentacji. Stąd też, nawet jeżeli w toku kontroli sądowoadministracyjnej odnajdzie wady interpretacji indywidualnej, a te nie znalazły się w granicach zarzutów skargi, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie.
Powyższy przepis jest jasny, a jego rozumienie w zakreślonym powyżej ujęciu jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z: 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 252/20; 1 października 2023 r., sygn. akt II FSK 2836/19; 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 567/21; 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 1095/18; 6 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 704/18; 23 października 2019 r., sygn. akt I FSK 1346/17)."
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2024 r., o sygn. akt II FSK 152/22 LEX/el nr 3786188)
Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazuje, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Organ interpretujący w zaskarżonej interpretacji:
"Wydatkowanie przychodu uzyskanego z ww. odpłatnego zbycia 1/2 udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego, który zaciągnął Pan w Banku w 2008 r. (na budowę domu, w którym mieszka), który to kredyt został sądownie unieważniony, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych."
(str. 15 interpretacji)
To stanowisko usiłuje zwalczać Skarżący, konstruując pierwszy zarzut skargi, podnosząc błędne uznanie przez Organ interpretujący, że wpłaty dokonywane na spłatę kolejnych rat, unieważnionego późniejszym wyrokiem sądu cywilnego, kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich nie stanowią wydatku, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. (cytat – pogrubienie, czcionka jak w skardze):
"(11) Powyższe stanowisko DKIS uznał za nieprawidłowe wskazując w zakresie pytania pierwszego, że
"Wydatkowanie przychodu uzyskanego z ww. odpłatnego zbycia ½ udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego, który zaciągnął Pan w Banku w 2008 r. (na budowę domu, w którym mieszka), który to kredyt został sądownie unieważniony, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (...)
(12) Skarżący jednak ww. poglądów nie podziela. DKIS błędnie dokonał bowiem wykładni norm podatkowych w oparciu o normy prawa cywilnego, które z kolei wyłożył w oderwaniu od ich ratio legis, w sposób instrumentalny – co w niniejszej skardze zostanie szczegółowo wykazane."
(str. 3 skargi Podatnika)
Tymczasem zacytowany wyżej pogląd DKIS należy uznać za prawidłowy, albowiem w stanie faktycznym podanym we wniosku mamy do czynienia z przychodem z tytułu sprzedaży nieruchomości (udziału w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego), przeznaczonym na spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe – co odpowiada normie z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a), a nie lit. b):
Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 u.p.d.o.f. za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
lit. a)
– spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1 art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a)
lit. b)
– spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a).
W stanie faktycznym wniosku Skarżącego nie ma zaś mowy o przeznaczeniu przychodu ze sprzedaży udziału w spółdzielczym prawie własności na spłatę kredytu, zaciągniętego na spłatę (innego, kolejnego) kredytu na cele mieszkaniowe – czemu odpowiada właśnie przepis art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Skarżący we wniosku o interpretację odwołuje się do art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f., a DKIS przedstawiając swoje stanowisko, dokonał zmiany przepisu prawa materialnego – na literę b) pkt 2 ust. 25 art. 21 u.p.d.o.f., która to zmiana nie została jednak podważona w zarzutach skargi. Jak wskazano już powyżej nawet zidentyfikowanie przez Sąd takiej wady – naruszenie przepisów przez DKIS, która to wada nie została wytknięta w zarzutach skargi, nie może zostać uwzględnione przez Sąd. Podnieść należy, że przepis art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. zawiera katalog zamknięty wydatków, które należy rozumieć za wydatki na cele mieszkaniowe. Z kolei poniesienie tych konkretnych wydatków warunkuje prawo do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a tym samym precyzja zarówno Organu interpretującego, ale i Podatnika w zakresie powoływania się na konkretna jednostkę redakcyjną aktu prawnego przy kwestionowaniu interpretacji indywidualnej, jest nieodzowna i nie tylko z uwagi na art. 57a p.p.s.a., ale i w związku z charakterem przepisów o ulgach podatkowych. Przepisy te zaś należy wykładać ściśle, mając na uwadze, że stanowią one wyłom od zasady powszechności opodatkowania, zawartej w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W katalogu z art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 u.p.d.o.f. zawarto niejednorodne i ściśle sprecyzowane wydatki, tym samym ma znaczenie, czy dany wydatek odpowiada art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a), lit. b) lub c), czy też może zachodzi któryś z przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 od lit. a) do lit d) u.p.d.o.f. Ponadto wskazać należy na związanie nie tylko DKIS, ale i sądu administracyjnego stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym, zawartym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (można poruszać się wyłącznie w ich ramach), a wskazywany przez DKIS w interpretacji, ale i przez Podatnika w skardze przepis art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. nie mógł zostać zastosowany do stanu faktycznego – jak słusznie stwierdził Organ interpretujący, a wbrew stanowisku prezentowanym w skardze przez Skarżącego.
Zdaniem składu orzekającego Skarżący w skardze na interpretację indywidualną winien wskazać precyzyjnie konkretną jednostkę redakcyjną przepisu będącego podstawą zarzutu, formułowanego w granicach wyznaczonych w art. 57a p.p.s.a. Tym samym jako nieprecyzyjne/nieodpowiadające wymogom wskazanego przepisu Sąd uznaje również ogólne powołanie (powiązanie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f., w zarzucie dotyczącym prawa materialnego, skoro zawierają, w swoich jednostkach redakcyjnych (literach) różnego rodzaju wydatki kwalifikowane jako wydatki mieszkaniowe. Interpretacja indywidulna nie ma charakteru doradztwa prawnego, ani rozważań teoretycznych, co do wykładni i stosowania norm prawa podatkowego, lecz musi odnosić się do konkretnych jego norm, na tle równie konkretnego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. W konsekwencji zaś niezakwestionowania w skardze wskazanej wyżej, poczynionej w skarżonej interpretacji modyfikacji przez DKIS przepisu prawa materialnego, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że wadliwe było uznanie przez Organ interpretujący, iż art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. nie ma zastosowania, albowiem nie przystaje on w ogóle do stanu faktycznego zawartego we wniosku Skarżącego i w konsekwencji przepis ten nie może być wskazany jako spełniający warunek wydatku stanowiącego podstawę ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Zarzuty skargi i powiązana z nimi argumentacja nie zasługują na uwzględnienie w całości, skoro stanowią konsekwencję wykazywania przez Skarżącego naruszenia przepisu prawa materialnego, który to przepis nie mógł być – niezależnie od jego uwzględnienia, bądź nie – w kontekście unieważnienia kredytu, podstawą analizy ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., w stanie faktycznym przedstawionym przez Podatnika we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Ponadto odwołanie się w zarzucie do pełnego katalogu wydatków na cele mieszkaniowe zawartego w art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 u.p.d.o.f., miało charakter abstrakcyjny, albowiem do stanu faktycznego w zakresie obu pytań mógł mieć zastosowanie wyłącznie jeden skonkretyzowany zawarty we wspomnianym katalogu.
Wskazać dodatkowo należy, że również w zakresie tej części skargi, która dotyczy stanowiska DKIS odnośnie pytania drugiego z wniosku o wydanie interpretacji:
(11) Powyższe stanowiska DKIS uznał za nieprawidłowe wskazując w zakresie pytania pierwszego, że
(...)
W zakresie pytania drugiego zaś, iż:
Bezprzedmiotowe pozostaje więc rozważenie, czy uiszczona kwota 78 697,33 zł powinna być zaliczona na wydatek, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo tego, że została poniesiona po terminie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy. W związku z unieważnieniem umowy kredytu przez sąd, powyższej spłaty nie można traktować jako dokonanej w celu realizacji własnych celów mieszkaniowych.
(12) Skarżący jednak ww. poglądów nie podziela. DKIS dokonał bowiem wykładni norm podatkowych w oparciu o normy prawa cywilnego, które z kolei wyłożył w oderwaniu od ich ratio legis, w sposób instrumentalny – co w niniejszej skardze zostanie szczegółowo wykazane."
(str. 4 skargi)
Podatnik koncentruje się na nie mającym zastosowania art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. b) u.p.d.o.f. – przy czym literalnie powołuje się w skardze na art. 25 pkt lit b) u.p.d.o.f., (bez identyfikacji konkretnego pkt), co również jest dyskwalifikujące, albowiem zarówno pkt 1 jak i pkt 2 mają swoje "litery b" (pogrubienie własne Sądu):
"(53) Transakcja ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, skoro więc utraciła miano kredytu hipotecznego, to niewątpliwie może z powodzeniem nosić miano pożyczki, tym bardziej, że takie jej postrzeganie nie stanowi "wyjście poza" umowę kredytu hipotecznego, tzn. skutki pożyczki nie sięgają dalej niż skutki zamierzonej nieważności czynności prawnej w postaci kredytu hipotecznego. Nie istnieją więc ku temu żadne przeszkody.
(54) Takie zaś pojmowanie tejże transakcji, sprawia, że za spełniony należy uznać warunek z art. 25 pkt lit. b PdofU – warunek ten bowiem nie mówi o kredycie ale również o pożyczce
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) ..."
(str. 10 skargi)
Sąd zwraca ponownie uwagę, że w oparciu o art. 57a p.p.s.a., kontrolując legalność udzielonej interpretacji indywidualnej, ograniczony jest zarzutami skargi i wskazaną w niej podstawa prawną, co oznacza, że nie może zarzutów tych modyfikować, ani podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą sąd administracyjny nie może takich wad uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie istotną w przypadku skarg na interpretację indywidualną jest precyzyjność stawianych zarzutów, albowiem wyznaczają one zakres kontroli sądowoadministracyjnej i podobnie jak w przypadku podanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego sąd nie może wychodzić poza ich zakres (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 czerwca 2025 r. o sygn. akt I SA/Gd 301/25 – CBOSA; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z 20 stycznia 2021 r. o sygn. akt I SA/Po 5187/20 -CBOSA, z 17 czerwca 2025 r o sygn. akt I SA/Po 228/25 – LEX/el nr 3884147, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2024 r. o sygn. akt I FSK 657-658/21 – LEX/el nr 3861427-3861428). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.