Skarżąca zaznaczyła również, że nie może przedmiotowych gruntów wykorzystywać w sposób dowolny w prowadzonej działalności gospodarczej. Jak to ujęto w skardze: "Nie jest zrozumiałe dla Skarżącej, na podstawie jakich dowodów i przepisów prawa Strona przeciwna wywodzi, że skoro przedmiotem działalności spółki jest kupno i sprzedaż nieruchomości, to grunty zabudowane infrastrukturą kolejową, Skarżąca może wykorzystać dowolnie do prowadzonej działalności gospodarczej". Wskazywała na położenie gruntów na terenach zamkniętych oraz brak formalnej likwidacji linii kolejowej.
Skarżąca zarzuciła oparcie rozstrzygnięcia w oparciu o dowody, których nie zgromadzono w postępowaniu podatkowym. Wskazała, że niektóre dowody zostały zgromadzone w trakcie czynności sprawdzających. Przepisy Ordynacji podatkowej o dowodach nie mają zaś w tym trybie zastosowania. Wywiedziono, iż: "uchybieniem jest wydanie obydwu decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. i sprecyzowanej w art. 187 § 1 O.p. Burmistrz w istocie nie przeprowadził w trakcie postępowania podatkowego żadnych dowodów. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że przed wszczęciem postępowania podatkowego, prowadzone były czynności sprawdzające, w trakcie, których wzywano Skarżącą do dokonania korekty złożonej deklaracji podatkowej, przesłania dokumentów dotyczących okresów od 2019- 2021 r., a także kierowano wezwania do P.(1) S.A. W trakcie czynności sprawdzających, pozyskano szereg dokumentów o które Spółka była wzywana. Jak wskazywała już pełnomocnik Skarżącej w odwołaniu od decyzji, czynności sprawdzające nie służą gromadzeniu dowodów, co wynika wyraźnie z art. 280 O.p., który nie przewiduje stosowania przepisów o postępowaniu dowodowym".
Końcowo Skarżąca przytoczyła i przeanalizowała szereg przepisów u.p.o.l, Prawa budowlanego, ustawy o Transporcie kolejowym oraz orzecznictwo dotyczące pojęcia całości techniczno-użytkowej kontekście definicji budowli i na tym tle doszła do wniosku, iż analiza przywołanych przez nią przepisów pozwala stwierdzić, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest budowla - linia kolejowa, na którą składają się m. in. tory kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyjęcie przez organ do opodatkowania podatkiem od nieruchomości jedynie gruntu będącego częścią składową budowli linii kolejowej, należy uznać za błędne i nie znajdujące oparcia w przepisach prawa.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że niniejsza sprawa jest tożsama, (co jest Sądowi wiadome z urzędu) z licznymi sprawami ze skarg StronyStrony żądającej zwolnienia z opodatkowania gruntów, przez które przebiegają nieczynne (lub zlikwidowane) linie kolejowe lub niestosowania najwyższej stawki podatkowej przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W sprawach tych oraz w niniejszej występują Skarżąca, jako właściciel lub użytkownik wieczysty gruntów i posadowionych na nich budowli oraz zarządca linii kolejowych, P.(1) S.A. Skarżąca każdorazowo przedstawia w skargach podobną argumentację, odmiennie jedynie akcentując niektóre kwestie. W sprawie dotyczącej podatku od gruntów przedmiotowej linii kolejowej za 2019 r., tut. Sąd orzekł wyrokiem z 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 873/24 (CBOSA).
W niniejszej sprawie pomimo wykazania w deklaracji podatkowej jako zwolnione gruntów związanych z przedmiotową nieczynną linią kolejową i treści popierającego tą tezę odwołania, na etapie skargi do tut. Sądu SkarżącaSkarżąca nie wywodzi już, że wskazane grunty zwalnia się od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jako grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym i nie zarzuca naruszenia tego przepisu.
W niniejszej sprawie Skarżąca akcentuje swój pogląd o braku związku z działalnością gospodarczą własną z racji niemożności swobodnego dysponowania gruntami z uwagi na oddanie ich do korzystania na podstawie umowy zawartej w wykonaniu ustawy (zgodnie z art. 17 ust. 5 u.k.r. przed nowelą i art. 17 ust. 6 u.k.r. po noweli z 2003 r.), jak twierdzi Skarżąca, nieodpłatnością ww. umowy oraz istnieniem niezlikwidowanej faktycznie i formalnie infrastruktury służącej do przewozów kolejowych. Skarga koncentruje się na zarzucie, że organ niedostatecznie czy też sprzecznie z okolicznościami sprawy wyjaśnił i przyjął związek gruntów z działalnością gospodarczą Skarżącej. Szeroko uzasadnia także Strona twierdzenie, że grunt stanowi część składową budowli i w związku z tym, nie może podlegać samodzielnemu, odrębnemu opodatkowaniu.
Nie zarzucając, że materiał dowodowy nie był dla niej dostępny, zarzuciła nadto wady prawne w procesie jego gromadzenia.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i zasadnie uznały, że grunty nie korzystają ze zwolnienia na mocy tych przepisów. W oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku czynności sprawdzających, SKO trafnie doszło do wniosku, że przesłanka udostępniania infrastruktury kolejowej nie została spełniona przez podatnika, bo udostępnienie może dotyczyć wyłącznie czynnej infrastruktury kolejowej. Na terenie Gminy W. linia ta na omawianym odcinku J. - Ż. miała w 2020 r. status nieczynnej, co potwierdza m.in. treść załącznika nr 2 do Regulaminu przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych za lata 2020/2021-2021/2022 - wykaz linii kolejowych udostępnianych przez P.(1) S.A. Linię oznaczono jako nieudostępnioną na odcinku od km [...]do km [...] (J. - Ż.). Z odpowiedzi P.(1) S.A. z dnia 25 października 2023 r. wynika wprost, że w latach 2019, 2020, 2021 na przedmiotowym odcinku brak było ruchu pasażerskiego, jak i towarowego. Przesłankę faktycznego udostępniania infrastruktury kolejowej można uznać za spełnioną wyłącznie w przypadku rzeczywistego wykonywania przejazdów kolejowych pociągami przez przewoźnika kolejowego.
Następnie Sąd stwierdza, że w sprawie organy prawidłowo przyjęły istnienie związku przedmiotowych gruntów z działalnością gospodarczą i w związku z tym zastosowały najwyższą stawkę podatkową, a tym samym prawidłowo zastosowały art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym: " grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – (to) grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a" (ust. 2a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie).
Zważywszy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19 oraz ustalony przez organy – w wystarczającym dla prawnopodatkowej oceny zakresie - stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo oceniły, że posiadane przez Skarżącą grunty związane są z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą. Skarżąca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., przy czym związek przedmiotowych nieruchomości z działalnością gospodarczą Strony nie polega na samym fakcie ich posiadania przez przedsiębiorcę, ale także na możliwości ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Zgodnie z ustalonym i pozostającym poza sporem stanem faktycznym, zakres zgłoszonej działalności Skarżącej jest bardzo szeroki. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że Skarżąca m.in. zarządza nieruchomościami i część gruntów przekazała do odpłatnego korzystania P.(1) S.A., zatem już ta okoliczność powoduje związanie gruntów z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Sąd wskazuje, że w skardze Strona nie twierdzi, że nie otrzymuje od zarządcy infrastruktury wynagrodzenia. Zmierza jedynie do wykazania, że umowę z 2001 r., na mocy której grunty przekazano, należy określić mianem "nieodpłatnej". W zaskarżonej decyzji nie wskazano wprost faktu otrzymywania przez Skarżącą wynagrodzenia oraz jego kwoty, poprzestając na przytoczeniu przepisów, postanowień umowy z 2001 r. i aneksów. Jest to jednak okoliczność bez znaczenia. Wielokrotnie już w uzasadnieniach wyroków ze skarg Strony, w podobnych stanach faktycznych wyjaśniano, że wystarczająca dla zastosowania stawki najwyższej jest nawet potencjalna możliwość wykorzystania gospodarczego nieruchomości przez przedsiębiorstwo (porównaj np. obszerne w tym zakresie uzasadnienie wyroku tut. Sądu z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 1183/21, niezakwestionowanego przez NSA w wyroku z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 1421/22; CBOSA).
Strona w niniejszej sprawie z tą konstatacją nie polemizuje. Stara się natomiast, jak się wydaje, wykazać, że na skutek nowelizacji z 2003 r. ustawa o komercjalizacji pozbawiła ją prawa do wynagrodzenia za oddanie linii kolejowej do korzystania. Z tego ma wynikać, że związku z tym linia ta nie jest już związana z jej działalnością gospodarczą.
Sąd stwierdza, że po pierwsze twierdzenie o braku wynagrodzenia nie koreluje ze stanem faktycznym niniejszej sprawy oraz wykładnią przepisów.
Zgodnie z art. 17 ust. 5 u.k.r. w pierwotnym, tj. z 2000 r., brzmieniu "Linie kolejowe, w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2, oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania liniami kolejowymi, które nie mogą być wniesione w formie wkładu niepieniężnego z uwagi na nieuregulowany ich stan prawny, zostaną oddane P.(1) SA przez P. SA do odpłatnego korzystania na podstawie umowy".
Skoro umowa [...] o oddaniu przedmiotowej linii kolejowej została zawarta w 2001 r., linia musiała zostać wówczas oddana do "do odpłatnego korzystania".
Zgodnie ze znowelizowanym w 2003 r. art. 17 ust. 6 u.k.r. grunty wchodzące w skład linii kolejowych, które nie mogą być wniesione w formie wkładu niepieniężnego z uwagi na nieuregulowany stan prawny, zostaną oddane PL.(1) SA przez P. SA do nieodpłatnego korzystania na podstawie umowy (do ust. 6 przeniesiono zakres pierwotnej regulacji ust. 5).
Z zaskarżonej decyzji, twierdzeń Skarżącej i akt sprawy nie wynika, że umowa z 2001 r. została zmieniona po 2003 r. i stał się nieodpłatna. Okoliczność, że w 2003 r. art. 17 ust. 5 i ust. 6 u.k.r. zostały znowelizowane i brak w nich już mowy o przekazaniu do korzystania odpłatnego, jest zatem bez znaczenia.
Sama Skarżąca nie twierdzi wprost, że wynagrodzenie nie jest uiszczane. Określa jedynie umowę jako "nieodpłatną", co jest jej zdaniem uprawnione na skutek nowelizacji dokonanej w 2003 r. Nowelizacja nie spowodowała jednak modyfikacji już zawartej umowy. Prawo użytkowania wieczystego oraz własności gruntów i budowli nadal przysługiwały Skarżącej. Natomiast organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że aneksy do umowy: nr [...] z roku 2017, nr [...] z 2018 r., nr [...] z 2019 r. nr [...] z 2020 r., w dalszym ciągu stanowiły o umowie o oddaniu do "odpłatnego korzystania".
Sąd uznał zatem, że w skarżonej decyzji organ odwoławczy właściwie zinterpretował i zastosował przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W świetle powyższego zarzuty i wywody skargi zmierzające do zanegowania związku przedmiotowych gruntów z działalnością gospodarczą są bezpodstawne. Organy nie opodatkowały przedmiotowych gruntów stawką najwyższą, jako związanych z działalnością gospodarczą tylko z uwagi na sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę, ale też wskazały na potencjalną możliwość ich wykorzystania oraz wskazały na wpis do rejestru środków trwałych.
Nie znajduje także oparcia w przepisach kolejny podnoszony w skardze zarzut, tj. nieuznania przez organy gruntu za część składową budowli – linii kolejowej gruntu i odrębne opodatkowanie gruntu, zamiast budowli, w skład której grunt wchodzi. Każda ze wskazanych w u.p.o.l. kategorii (grunty, budynki, budowle) stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, co oznacza, że właściciel zabudowanej nieruchomości objęty jest obowiązkiem podatkowym obejmującym zarówno grunt, jak i posadowione na nim budynki oraz budowle. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wskazuje on na zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od nieruchomości wymieniając jako przedmioty opodatkowania odrębnie: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (tak też wyrok WSA w Opolu z 26 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Op; por. także powołane w nim orzecznictwo NSA).
Ponad powyższe Sąd wskazuje, że w skardze Strona konstruuje pojęcie budowli, której częścią składową może być grunt, sięgając do przepisów ustawy o transporcie kolejowym oraz do załącznika nr 1 do tej ustawy. Przepisy u.p.o.l. ani też przepisy P.b., do których u.p.o.l. odsyła, nie nakazują uzupełniania definicji budowli przez sięganie do ustawy o transporcie kolejowym. Tylko bezpośrednie odesłanie przez ustawodawcę otworzyłoby drogę do rozważań o skonstruowaniu specyficznej definicji budowli, która zawiera w sobie grunt. Przepisy podatkowe jednoznacznie wskazują, że grunt i budowla są odrębnymi przedmiotami opodatkowania. Wskazaną kwestię wyjaśnił organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo.
Reasumując, bezzasadnie Strona zarzuca naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i nie przeprowadzenie dowodów na okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz przez nie rozpoznanie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego. Organ zgromadził dowody wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ich ocena nie stanowi o naruszeniu powołanych w skardze przepisów.
Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 181 w związku z art. 274c O.p. przez dokonanie ustaleń w oparciu o informacje uzyskane od zarządcy linii kolejowej, który nie jest stroną postępowania oraz uzyskania ich w toku czynności sprawdzających. Zgodnie z art. 273 pkt 3 O.p. czynności sprawdzające prowadzi się w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Gromadzenie dokumentów jest w ich trakcie niezbędne. W sprawie, organ pierwszej instancji po wszczęciu postępowania podatkowego włączył je do materiału dowodowego stosownym postanowieniem z 8 lutego 2024 r. Katalog dowodów, którymi organy podatkowe mogą się posługiwać, jest zaś otwarty.
Nie znalazł ponadto aprobaty Sądu zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3a P.b. i art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym przez nie zastosowanie definicji ustawowych przy określeniu przedmiotu opodatkowania jakim jest budowla - linia kolejowa. Przedmiotem sprawy było opodatkowanie gruntu, który jest odrębnym od budowli przedmiotem opodatkowania.
Podsumowując, Sąd nie stwierdził także, aby w toku postępowania organy podatkowe naruszyły powołane w skardze przepisy postępowania. W szczególności postępowanie prowadzone było w ocenie Sądu z dochowaniem stosownych zasad procesowych, organ zebrał materiał dowodowy niezbędny do załatwienia sprawy i go w całości rozpatrzył, a uzasadnienie skarżonej decyzji spełnia wymogi określone przepisami prawa.
Z uwagi na brak zasadności zgłoszonych zarzutów oraz wobec niedopatrzenia się jakichkolwiek mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego lub procesowego, a tym bardziej o charakterze istotnym, skargę – jako nieuzasadnioną – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalono w całości.