Uzasadnienie
D. Sp. z o.o. zs. we W. (dalej jako: Spółka, Skarżąca) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, Organ odwoławczy) z 24 marca 2025 r. nr 0201-IOV-11.4103.3.2025, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Krzyki (dalej jako NUS, Organ I instancji) z dnia 10.01.2025 r. nr 0225-SPV.4103.24.2024, w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r., w wysokości 18.987,00 zł oraz odmowy stwierdzenia Spółce nadpłaty za I kwartał 2024 r. w wysokości: 283,00 zł. Stosownie do brzmienia obowiązku z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – w skrócie jako p.p.s.a. Sąd poniżej w sposób zwięzły przedstawia stan sprawy (nie powielając całości zawartości/treści akt administracyjnych). Spółka w dniu 24.04.2024 r. złożyła do NUS korektę rozliczenia podatku od towarów i usług (deklaracji VAT-7K) za I kwartał 2024 r., a następnie 21 maja 2024 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r., w wysokości 283,00 zł. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty za ww. okres rozliczeniowy był ponawiany:
– wnioskiem z 18 lipca 2024 r.
– wnioskiem z 26 sierpnia 2024 r. (kwota nadpłaty 113,00 zł)
– wnioskiem z 17 września 2024 r.
Postanowieniem z dnia 19.09.2024 r. nr 0225-SPV.4103.24.2024, NUS wszczął postępowanie podatkowe wobec Spółki w sprawie podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 roku, w ramach którego rozpatrzono kwestię żądania stwierdzenia nadpłaty. W trakcie postępowania spornymi między Spółką, a NUS okazało się: (1) ujęcie w ewidencji VAT za marzec 2024 r. zakupu karnetu na 8 wejść - taniec, na podstawie paragonu fiskalnego nr [...] z 12 marca 2024 r., wystawionego przez N. sp. z o. o., w kwocie netto 351,85 zł, podatek VAT 28,15 zł – podatek naliczony do odliczenia w oparciu o art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1570 ze zm.) – w skrócie uVAT., (2) ujęcie w ewidencji Spółki za marzec 2024 r. zakupu biletów lotniczych R. (na podstawie dokumentu nr [...] z dnia 29.02.2024 r.), w kwocie netto 2.437,43 zł, podatek VAT 560,61 zł, (3) różnica w wysokości 285,00 zł pomiędzy sumą kwot podatku naliczonego wykazaną, w części ewidencyjnej plików JPK za styczeń, luty, marzec 2024 r. (łącznie 4.523,99 zł), a złożoną częścią deklaracyjną pliku JPK_V7K za l kwartał 2024 r. (kwota 4.809,00 zł) – podatek naliczony do odliczenia w oparciu o art. 86 ust. 1 uVAT. Spółka w swojej argumentacji odnosząc się do ww. wskazywała, że:
1) Udział w zajęciach tanecznych pracowników przynosi korzyści w zakresie rozwijania umiejętności interpersonalnych, kreatywności, a także integracji oraz nawiązywania relacji z pracownikami Spółki, co jest szczególnie korzystne w wielu branżach. Zintegrowany oraz zmotywowany zespół pracowniczy jest niezbędny do zwiększenia przychodów, opodatkowanych podatkiem należnym. Coraz więcej korporacji stawia na różnorodność i dostosowanie pakietu benefitów do potrzeb pracowników, więc i Spółka nie zamierza być w tyle za konkurencją. W dobie dzisiejszej gospodarki rynkowej - bardzo często wynagrodzenie pieniężne stanowi dominujące, ale nie jedyne benefity pracownicze. W praktyce często takimi benefitami są różnego rodzaju karty [...], rabaty na usługi pracodawcy, karty podarunkowe itp. Takim benefitem może być także zakup karnetów tanecznych. Zakup ten przeznaczony dla celów pracowniczych wpływa pozytywnie na relacje pracownicze Spółki, których później praca wpływa na zwiększenie przychodów spółki, opodatkowanych podatkiem należnym. Podnoszono również, że art. 86 ust. 1 ustawy z o podatku od towarów i usług nie zastrzega, by wykorzystywanie usług do wykonania czynności opodatkowanych musiało odbywać się w sposób bezpośredni. Inna interpretacja przepisu prowadziłaby do absurdu, polegającego na tym, że praktycznie żaden wydatek pośredni typu papier, media itp. nie mógłby stanowić podstawy odliczenia podatku, ponieważ zakup papieru sam w sobie, co do zasady, nie generuje przychodu, a odpowiednie prowadzenie działalności gospodarczej oraz połączenie odpowiedniej oferty, know-how, procesów sprzedażowych itp. - która często wymaga m.in. materiałów biurowych. Zdaniem Spółki, istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją, powodującą naliczenie podatku, a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym został wykazany. Niegwarantowanie pracownikom benefitów pozapłacowych mogłoby skutkować mniejszą konkurencyjnością oferty pracy w perspektywie [...] rynku pracy oraz mniejszym poziomem integracji zespołu co mogłoby spowodować, np. spadek jakości komunikacji interpersonalnej, który bez wątpienia mógłby skutkować mniejszą motywacją i chęcią do pracy oraz w konsekwencji mniejszą sprzedażą. Wskazała Spółka na pośredni związek zakupu z działalnością podmiotu - związek przyczynowo-skutkowy, pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można zaś mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowanie przez podmiot obrotu (np. koszty reprezentacji i reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego, itp.). Zdaniem Spółki zakup karnetu na 8 wejść, taniec, na podstawie faktury uproszczonej, przeznaczony był dla celów pracowniczych, wpływa pozytywnie na relacje pracownicze Spółki, których później praca wpływa na zwiększenie przychodów Spółki opodatkowanych podatkiem należnym.
3) Co do zakupu biletów lotniczych, Spółka podnosiła możliwość odliczenia podatku naliczonego - mimo braku posiadania faktury, w oparciu o umowę lub inny dokument stwierdzający wystąpienie rzeczywistej transakcji, w której podatek naliczony wystąpił. Pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego wyłącznie z przyczyn formalnych jest sprzeczne z orzecznictwem unijnym. Brak jest ponadto podstaw, by zakup biletów lotniczych oceniać jako wydatek o charakterze prywatnym. Loty biznesowe mogą służyć przykładowo: analizie rynku, spotkaniom z kontrahentami, tworzeniu materiałów reklamowych, a więc mają związek z przyszłym przychodem i w konsekwencji podatkiem należnym.
NUS w wydanej decyzji zajął stanowisko, zgodnie z którym Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu zajęć tanecznych, a także zakwestionował wydatek z tytułu nabycia biletów lotniczych. Odwołując się do słownikowego znaczenia pojęcia potrzeb osobistych Organ I instancji przyjął, że potrzebami "osobistymi" są takie potrzeby, które "dotyczą danej osoby" i które są jej potrzebami "prywatnymi", tj. potrzebami niezwiązanymi z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą, statusem pracownika, czy pełnioną funkcją. Potrzebami osobistymi są te, których realizacja nie jest związana ze stosunkiem pracy, a więc potrzeby osobiste to te, których zaspokojenie wynika z dobrej woli pracodawcy. Natomiast potrzeby pracownicze to te, których spełnienie nie wynika z autonomii woli stron, ale do zaspokajania których pracodawca jest zobowiązany na podstawie przepisów prawa, np. przepisów Kodeksu pracy, przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, itp. Zakup karnetu na zajęcia taneczne dla pracowników służy zaspokajaniu osobistych, prywatnych potrzeb pracowników i odbywa się bez związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą. W tym przypadku prywatna korzyść (w relacji do potrzeb przedsiębiorstwa) ma charakter dominujący. Potencjalny wpływ na relacje pracownicze i zwiększenie przychodów Spółki ma jedynie charakter hipotetyczny, pozostający w dalekiej i luźnej relacji z czynnościami opodatkowanymi Spółki. Tym samym Spółce nie przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego w kwocie 28,15 zł, wynikającej z faktury uproszczonej - paragonu fiskalnego nr [...] z dnia 12.03.2024 r., wystawionego przez N. sp. z o. o.
Co do ujętych zarówno po stronie podatku należnego w ewidencji sprzedaży, jak i po stronie podatku naliczonego w ewidencji zakupu, kwot z tytułu nabycia biletów lotniczych R.: netto 2.437,43 zł, podatek VAT 560,61 zł, w oparciu o dokument o numerze [...] z 31 marca 2024 r. Organ I instancji stwierdził, że ww. odnosi się do potwierdzenia rezerwacji biletów lotniczych nr [...] z 29 lutego 2024 r. W treści dokumentu wskazane zostały dane 7 osób, dla których zarezerwowano lot na trasie W. – B. – W., oraz podano ceny usług. Dokument ten zdaniem NUS nie spełnia wymogów określonych w art. 106e uVAT, w szczególności nie zawiera informacji, że to Spółka jest nabywcą usług. Nie zamieszczono w tym dokumencie również kwoty podatku od towarów i usług, która została zapłacona, ani stawek tego podatku. Ponadto wskazany wydatek nie ma bezpośredniego związku z działalnością Spółki, opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, a koszt transportu lotniczego dla 7 osób, wskazanych w rezerwacji ma charakter prywatny, niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka sugerowała, że zakup biletów lotniczych związany był z podróżą biznesową, nie został jednak wskazany konkretny cel biznesowy oraz w jaki sposób przełożyło się to na Jej czynności opodatkowane. Tym samym Spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z dokumentu nr [...] z 29.02.2024 r. w kwocie 560,61 zł i nieprawidłowo wykazała podatek należny na podstawie ww. dokumentu.
NUS ustalił, że Spółka dokonała wpłaty tytułem podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r., w wysokości 18.957,00 zł, a zobowiązanie zostało określone na kwotę 18.987,00 zł (wobec deklarowanego w wysokości 18.674,00 zł), w związku z tym nie wystąpiła nadpłata w żądanej sumie 283,00 zł, lecz pozostaje do zapłaty za I kw. 2024 r. kwota 30,00 zł. Dodatkowo, wobec stwierdzonych nieprawidłowości Spółki w rozliczeniu podatku od towarów i usług: nieprawidłowo zaksięgowany zakup karnetu na 8 wejść (paragonu fiskalnego nr [...]), zakup biletów lotniczych na podstawie dokumentu nr [...] oraz niewyjaśnienia różnicy pomiędzy zapisami w ewidencji VAT, a wykazanymi kwotami w deklaracji podatkowej, dotyczącej kwoty zakupów netto i podatku naliczonego NUS ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 20% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego za I kwartał 2024 r. (313 zł x 20% = 63,00 zł). NUS argumentował, że zadeklarowana przez Spółkę kwota podatku należnego została zaniżona względem należnej, co spowodowało uszczuplenie należności budżetowych i konieczność ustalenia kwoty dodatkowego zobowiązania. Organ I instancji wziął przy tym pod uwagę, że Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym, w toku prowadzonego postępowania odbierała kierowaną do Niej korespondencję oraz przedkładała dokumenty, a także nie posiada zaległości podatkowych.
We wniesionym od decyzji NUS odwołaniu Spółka wskazała, że główną istotą sporu jest zakwestionowanie i stwierdzenie braku możliwości odliczenia podatku naliczonego, od dwóch konkretnych transakcji handlowych Spółki, tj. nabycie karnetów tanecznych oraz nabycie biletów lotniczych. Nie zgadzając się z oceną stanu faktycznego, dokonaną przez Organ I instancji, Spółka wskazywała na korzyści wynikające z zakupu karnetu na zajęcia taneczne, w zakresie rozwijania umiejętności interpersonalnych, kreatywności, a także integracji oraz nawiązywania relacji z pracownikami Spółki, co ma mieć przełożenie na zwiększenia przychodów Spółki. opodatkowanych podatkiem VAT należnym. W postępowaniu podatkowym Spółka nie wskazywała, że wydatek na zakup karnetów tanecznych służy zaspokajaniu potrzeb osobistych pracowników. Spółka nie zgodziła się również z twierdzeniem NUS o nieprawidłowym ujęciu w ewidencji Spółki zakupu biletów lotniczych oraz że na podstawie przedłożonego dokumentu nie można było stwierdzić nabywcy usługi, ani związku przyczynowo-skutkowego zakupu, z czynnościami opodatkowanymi przez Spółkę. Zarzuciła że to organ nie dążył do dokonania koniecznych ustaleń, a nie udowodnił, że lot do Danii nie miał związku biznesowego, lecz był wycieczką do P. (przy tym za bezprzedmiotowe Spółka uważa stanowisko, z którego wynika brak możliwości odliczenia podatku w całości z powodu rezerwacji biletów dziecięcych. Wyjazd do Danii miał mieć charakter benefitu pozapłacowego (podobnie jak przypadku nabycia karnetów tanecznych) tak jak karta [...], czy pakiety medyczne. Za niezgodne z prawem Spółka uznała zmniejszenie podatku naliczonego o 285,00 zł, tylko z uwagi na różnicę pomiędzy częścią ewidencyjną deklaracji podatkowej a częścią deklaracyjną. W razie stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, bądź że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, organ podatkowy winien, w zależności od charakteru i zakresu uchybień zwrócić się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji poddaje się w wątpliwość. NUS miał obowiązek poprosić w tym zakresie o wyjaśnienia Spółkę, czego nie dokonał, a skoro Spółka nigdy nie została wezwana do złożenia wyjaśnień - nie było możliwe wyjaśnienie rzekomej różnicy. Ponadto owa rzekoma nieścisłość teoretycznie mogła wynikać z błędu teleinformatycznego organu podatkowego. Zdaniem Spółki niezasadnie naliczono Jej również dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Zgodnie z art. 112 ust. 3 pkt 2 lit. a) uVAT ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego nie zachodzi w sytuacji, gdy zaniżenie kwoty zobowiązania podatkowego wynika z oczywistej omyłki, a skoro NUS wyraźnie wskazał, że sumy części deklaracyjnej i ewidencyjnej są różne, to przyczyna tego stanu rzeczy może wynikać tylko i wyłącznie z przyczyn czysto arytmetycznych lub wynikających z oczywistej omyłki.
Utrzymując decyzję Organu I instancji w mocy DIAS ustalił, podobnie jak NUS, że z porównania części ewidencyjnej z deklaracyjną wynika różnica wynosząca 285,00 zł – o tyle został zawyżony podatek naliczony. Organ odwoławczy zakwestionował również prawo Spółki do rozliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu biletów lotniczych R. w kwocie 560,61 zł oraz kwoty 28,15 zł, wynikającej z faktury uproszczonej - paragonu fiskalnego nr [...] tytułem nabycia karnetu na 8 wejść - taniec. Zdaniem DIAS wskazane zakupy nie wykazują związku z działalnością opodatkowaną Spółki: w przypadku karnetu na zajęcia taneczne DIAS ocenił, że zakup ten jest związany z potrzebami osobistymi pracowników, których zaspokojenie wynika z dobrej woli pracodawcy. Natomiast co do zakupu biletów Spółka nie dostarczyła poza wydrukiem z rezerwacji lotów nr [...] żadnych dokumentów, z których można by wywieść jakie było powiązanie przyczynowo - skutkowe zakupionej usługi z prowadzoną przez Spółkę działalnością. Dokument przedłożony przez Spółkę nie zawiera Jej danych, numeru identyfikacji podatkowej. Nie można zatem stwierdzić, czy to Spółka jest nabywcą przedmiotowych biletów, a co za tym idzie nie można ustalić związku przyczynowo - skutkowego zakupu z czynnościami opodatkowanymi Spółki. Dokument [...] jest jedynie dowodem na to, że osoby wymienione w tym dokumencie dokonały rezerwacji lotów pomiędzy W. a B. Spółka nie wskazała w jaki sposób zakup przedmiotowych biletów lotniczych miał wpływ na uzyskanie konkretnych przychodów u Strony, wskazała jedynie na przypuszczalny, możliwy wpływ na Jej obrót ("loty biznesowe mogą służyć, np. analizie rynku, spotkaniu z konkretnym kontrahentem czy też stworzeniu konkretnych materiałów reklamowych"). Strona nie potrafi precyzyjnie wskazać, jaki faktycznie był cel odbycia przez Spółkę kwestionowanych lotów: biznesowy, czy też może związany z rozrywką. Odnosząc się zaś do rozważań Spółki, że wyjazd do Danii "był benefitem pozapłacowym (podobnym jak nabycie karnetów tanecznych)" DIAS odwołał się do argumentacji podniesionej przy kwalifikacji możliwości zaliczenia karnetu na zajęcia taneczne przez Spółkę do swoich rozliczeń – braku jakiegokolwiek związku z działalnością Spółki. W kwestii rozbieżnościach pomiędzy częścią ewidencyjną a deklaracyjną JPK_VAT Organ odwoławczy przytoczył czynności NUS, które zostały podjęte celem wyjaśnienia/skorygowania owej niezgodności. Spółka do końca prowadzonego postępowania podatkowego nie wyjaśniła różnicy pomiędzy zapisami w ewidencji VAT a wykazanymi kwotami w deklaracji podatkowej, dotyczącej kwoty zakupów netto podatku naliczonego. Na żadnym także etapie postępowania podatkowego Strona nie powoływała się w tym aspekcie na oczywistą omyłkę, czy też błąd rachunkowy tj. błąd kalkulacyjny lub innego błąd o charakterze matematycznym. Zdaniem Organu odwoławczego stwierdzone uchybienia nie mogą być traktowane jako oczywiste omyłki. Bezpodstawne rozliczenie podatku naliczonego było działaniem świadomym i zamierzonym, a ze złożonego odwołania wynika, że Strona trwa w przekonaniu, co do poprawności zastosowanego rozliczenia. Ustalając wartość dodatkowego zobowiązania podatkowego DIAS uwzględnił następujące okoliczności: