Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie art. 77 § 1 O.p. i art. 78 § 1 O.p. w związku z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej jako TUE), w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30; dalej TUE) i art. 19 ust. 1 TUE, a w konsekwencji naruszenie ogólnej zasady zwrotu nienależnego świadczenia, zasady skuteczności i lojalnej współpracy (wynikających z TUE), poprzez stwierdzenie, że oprocentowanie kwoty nadpłaty, powstałej w wyniku naruszenia prawa UE, winno być liczone od momentu doręczenia błędnej (uchylonej później wyrokiem sądowym) interpretacji indywidualnej, a nie od daty 60 dni od złożenia przez Spółkę deklaracji (standardowym terminie zwrotu podatku naliczonego), w której powinna zostać uwzględniona ta transakcja, pomimo że Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego odmówiono już przed złożeniem deklaracji i zaraz po niej, jeszcze w terminie tych 60 dni, co sprawiło, że Skarb Państwa dysponował majątkiem Spółki z powodu własnych zaniechań (brak powzięcia jakichkolwiek działań przez NDUS pomimo kolejnych pism Spółki) i to nie od momentu doręczenia błędnej interpretacji, ale już od daty 60 dni od złożenia deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r., czyli od 20 lipca 2021 r., która to data jawi się jako data początkowa oprocentowania nadpłaty, a w konsekwencji również
II. naruszenie art. 233 § 2 O.p. oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. przez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo że sprawa była dostatecznie wyjaśniona by rozpoznać ją merytorycznie i orzec co do istoty sprawy, a uchylenie w realiach niniejszej sprawy, służyło obejściu zasady bezpośredniej skuteczności prawa UE i zasady dostępu do skutecznego środka zaskarżenia bez zbędnej zwłoki.
DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Istotą sporu pomiędzy stronami jest prawidłowość wydania przez DIAS rozstrzygnięcia kasatoryjnego na podstawie art. 233 § 2 O.p.
Przystępując do oceny zarzutu naruszenia art. 233 § 2 O.p., Sąd wskazuje, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z kolei w myśl art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Nie ulega wątpliwości, że decyzja powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 233 § 2 O.p. Żadne więc inne wady postępowania ani wady zaskarżonej decyzji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania tego rodzaju decyzji.
Decyzje kasacyjne stanowią wyjątek od zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 O.p. Należy także zaznaczyć, że wydanie decyzji kasacyjnej możliwe jest jedynie w wypadku, w którym - w ocenie organu odwoławczego - rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części i w związku z tym nie ma podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 O.p. Oznacza to, że decyzja wydana w oparciu o treść art. 233 § 2 O.p. ogranicza się tylko do rozstrzygnięcia o zakresie, w jakim postępowanie dowodowe ma zostać przeprowadzone (w całości lub w części). Decyzja kasacyjna zatem nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie wskazuje, jakie okoliczności sprawy wynikłe w toku postępowania administracyjnego powinny zostać wyjaśnione (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2569/12, LEX nr 1358517; wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1134/17).
Nie może także ulegać wątpliwości, iż rolą Sądu pierwszej instancji kontrolującego decyzję wydaną na podstawie art. 233 § 2 O.p. jest sprawdzenie, czy organ odwoławczy nie naruszył tego przepisu (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1506/18 – CBOSA).
Z powyższego wynika, że kontrola Sądu w przypadku decyzji wydanych na podstawie art. 233 § 2 O.p. zasadniczo ogranicza się do trzech kwestii, tj. po pierwsze, czy wskazane przez organ przyczyny uchylenia decyzji niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczyły konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Po drugie, dlaczego w sprawie nie było możliwości zastosowania art. 229 O.p. Po trzecie, czy organ odwoławczy w decyzji odniósł się merytorycznie co do sposobu załatwienia sprawy. Ocena powyższych kryteriów pozwala na stwierdzenie, czy organ prawidłowo wydał decyzję w oparciu a przepisy art. 233 § 2 O.p.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd wyjaśnia, że nie odpowiada ona prawu, albowiem w uzasadnieniu tej decyzji jako podstawę uchylenia decyzji organu I instancji wskazano odmienną ocenę co do zasadności zwrotu oprocentowania, zatem organ odwoławczy w decyzji odniósł się merytorycznie co do sposobu załatwienia sprawy, co nie wpisuje się w przesłanki z art. 233 § 2 O.p. Powołane przez DIAS argumenty nie wskazują na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu, przy ocenie zasadności nadpłaty odpowiadającej oprocentowaniu od nadpłaty kwocie 5.575.520,00 zł, nie ma potrzeby badania aktualnego stanu zaległości Spółki. Zwrot pośredni (np. zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości) lub bezpośredni (na rachunek bankowy), jest to kolejny etap postępowania, nastąpi bowiem jedynie w przypadku merytorycznego rozstrzygnięcia co do zasadności tego zwrotu.
Zatem, decyzja DIAS jako wydana z naruszeniem art. 233 § 2 O.p. podlega uchyleniu.
Ponownie rozpoznając sprawę, DIAS uwzględni stanowisko zaprezentowane w motywach niniejszego wyroku. Jeżeli organ nie zgadza się z oceną i rozstrzygnięciem organu I instancji, to przy braku wskazań co do prowadzenia postępowania dowodowego – z procesowego punktu widzenia - ma otwartą drogę do dokonania odmiennego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 233 § 1 O.p.
O kosztach postępowania sądowego (997 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi (500,00 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji (480,00 zł), ustalone według stawki z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).