- art. 130 § 3 OP poprzez brak rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wraz z odwołaniem, wniosku o wyłączenie pracownika organu od udziału w sprawie;
- art. 181 OP w zw. z art. 3 pkt 6 OP i w zw. z art. 120 OP poprzez brak uznania mocy dowodowej ewidencji i rejestrów prowadzonych przez inne organy oraz przeprowadzonych przez takie organy dowodów (w tym dowodu z oględzin), a przemawiających za zastosowaniem wobec podatnika przewidzianych w przepisach prawa podatkowego zwolnień w podatku od nieruchomości lub wyłączenia spod opodatkowania;
- art. 194 § 1 i 2 OP poprzez brak rozważenia, iż dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało urzędowo stwierdzone;
- art. 194 § 1 i 3 OP poprzez uznanie bezwzględnej mocy wiążącej treści wypisów z ewidencji gruntów i budynków, jako podstawy wymiaru podatku od nieruchomości, pomimo zgłoszenia przez Stronę umotywowanych zarzutów co do ich treści;
- art. 210 § 6 OP poprzez niepełne sformułowanie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;
- art. 229 OP poprzez brak przeprowadzenia na żądanie Strony dodatkowego postepowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;
- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) OP w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 6 uPOL poprzez brak rozważenia uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części i orzeczenia do istoty sprawy w odniesieniu do zespołu pałacowo-folwarcznego w B., którego utrzymywanie i konserwowanie zgodnie z przepisami ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami stwierdzono w drodze dokumentu urzędowego oraz obiektu pałacu, który stanowi przedmiot opodatkowania w myśl obowiązującej uPOL;
- art. 4 uOZ poprzez błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że organy administracji publicznej nie mają obowiązku podejmowania działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie;
- art. 5 uOZ poprzez mylne rozumienie treści przepisu oraz błąd subsumcji poprzez wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny (stan wiedzy) organu odpowiada hipotezie określonej normy prawnej;
- art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1988 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287; dalej uPGiK) poprzez brak jednolitego zastosowania, a przez to pominięcie, iż celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami oraz że dane w ewidencji mają charakter informacyjny, a nie konstytutywny, stąd nie tworzą nowego stanu prawnego nieruchomości;
- art. 21 uPGiK poprzez uznanie, iż - stojąca w sprzeczności z danymi zawartymi w innych rejestrach publicznych oraz niezgodna z rzeczywistym stanem - ewidencja gruntów i budynków stanowi podstawę ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości;
- art. 22 ust. 2 pkt 1 uPGiK poprzez wadliwe zastosowanie, skutkujące twierdzeniem, iż w konkretnym, indywidualnym przypadku, ma zastosowanie instytucja zgłoszenia zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków oraz poprzez uznanie, że obowiązek ten ciąży na podatniku, mimo, że wykryte błędy danych ewidencyjnych wynikają z decyzji administracyjnych, aktu notarialnego oraz stoją w sprzeczności z rejestrami i ewidencją, a także winny wynikać z materiałów zasobu, a nadto istniały w dacie założenia kartoteki budynków – stąd też ich usunięcie następuje z urzędu;
- art. 1a w zw. z art. 2 ust. 1 uPOL poprzez wadliwe zastosowanie, skutkujące brakiem uznania, że substancja budowlana nieistniejącego budynku rezydencjonalnego Pałacu w B. nie stanowi przedmiotu (rzeczy nieruchomej), co do którego mogłyby mieć zastosowanie przepisy uPOL, mimo że przedmiot ten nie spełnia ustawowych cech mogących go klasyfikować jako przedmiot opodatkowania, co stwierdzono nie tylko za pomocą opinii specjalistycznej sporządzonej, przez osobę uprawnioną, ale także dokumentem urzędowym;
- art. 3 pkt 2, pkt 6, pkt 7, pkt 10, pkt 12 oraz art. 41 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409; dalej uPB) poprzez brak zastosowania lub błędną wykładnię, skutkującą wadliwym uznaniem, że ruiny pałacu w odbudowie stanowią budynek w myśl przepisów uPB, a przez odbudowę (budowę) nie rozumie się wykonywania obiektu budowlanego.
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa poprzez: brak usunięcia błędu w określeniu przedmiotu postępowania podatkowego poprzez posługiwanie się przez organ podatkowy pierwszej instancji nieprecyzyjnym pojęciem "zespół pałacowo-folwarczny z parkiem w B."; nieuprawnione sugerowanie, że w aktach brak jest dokumentów i informacji, w jakim stanie technicznym znajduje się pałac w W. – B. i czy posiada wszystkie niezbędne elementy do uznania go za budynek, gdy tymczasem takie zostały ujawnione, a brak ich jedynie w aktach sprawy (być może na skutek braku ich fizycznego przekazania przez organ podatkowy organowi wyższego stopnia); pominięcie faktu, że oględziny m.in. na okoliczność istnienia dachu zostały już przeprowadzone przez inny uprawniony organ – Starostę Powiatowego w Jeleniej Górze; pominięcie faktu, że obiekt pałacu w W. – B. jest nieużytkowany oraz znajduje się w budowie (zawiadomienie o rozpoczęciu robót pismem z dnia 3 lipca 2013 r. – decyzja nr 157/11 z dnia 18 kwietnia 2011 r. oraz pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. – decyzja nr 540/2013 z dnia 19 grudnia 2013 r.; błąd w ustaleniach faktycznych, iż roboty budowlane w ramach przedsięwzięcia pn. "Remont konstrukcji nośnej dachu wieży Pałacu [...]" zlokalizowanego na terenie działki nr [...] obręb B., gm. M. rozpoczęto dnia 1 września 2016 r., gdy tymczasem zawiadomienie rozpoczęcia robót zgłoszono pismem z dnia 3 lipca 2013 r. (w dniu 1 września 2016 r. je wznowiono); pominięcie okoliczności, że konserwator zabytków nie klasyfikuje obiektów zabytkowych jako budynków z punktu widzenia definicji uPB, lecz z punktu widzenia przepisów uOZ, tj. jako dzieło architektury i budownictwa w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) uOZ - bez względu na stan zachowania (oświadczenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze z dnia 25 kwietnia 2018 r. nr [...]); pominięcie faktu, że stwierdzenie utrzymywania i konserwacji gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, zgodnie z przepisami uOZ, następuje w drodze kontroli w myśl przepisów szczególnych, a nie dowodu z oględzin przy udziale konserwatora zabytków.
Wskazano, że Strona podziela pogląd o zasadności uchylenia w całości decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie ustalenia kolejno łącznego zobowiązania pieniężnego, choć zdaniem Skarżącej istniejący materiał dowodowy umożliwiał uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, stąd też - zdaniem Skarżącej - należy poddać weryfikacji decyzje SKO celem rozważenia przedmiotowego rozstrzygnięcia w kontekście poniesionych zarzutów.
2.2. W uzupełnieniu skargi z dnia 12 kwietnia 2019 r. podtrzymano zarzuty zawarte w skardze, w szczególności zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) OP w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1pk t 6 uPOL poprzez brak uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w części orzeczenia co do istoty sprawy w odniesieniu do zespołu pałacowo-folwarcznego w B., którego utrzymywanie i konserwowanie zgodnie z przepisami uOZ stwierdzono w drodze dokumentu urzędowego oraz obiektu pałacu w odbudowie, który jednak nie stanowi przedmiotu opodatkowania w myśl uPOL. Zdaniem Skarżącej, pomimo istnienia przesłanek co do orzekania co do istoty sprawy, organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną przez co naruszył w sposób oczywisty art. 134 OP, wydając decyzję na niekorzyść podatnika.
2.3. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
2.4. W piśmie procesowym z dnia 21 maja 2019 r. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, podkreślając działanie SKO na jej niekorzyść.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3.1. Skarga jest bezzasadna.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej PPSA) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 134 § 1 PPSA sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, [...]. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 PPSA). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 PPSA). Ponadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) PPSA sąd uwzględniając skargę na decyzję [...] uchyla decyzję [...] w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3. W przedmiotowej sprawie decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 2 OP. W myśl ww. przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Niewątpliwym jest, że co do zasady decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 233 § 2 OP, ma charakter jedynie formalny i nie odnosi się do istoty sprawy i nie przesądza o jej wyniku. Wskazówki zawarte w decyzji kasacyjnej nie mogą przesądzać o merytorycznej treści decyzji, gdyż uczyniłoby to iluzorycznymi gwarancje procesowe stron. Przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego odnoszą się do pierwszego etapu stosowania prawa, tj. kwestii dotyczącej postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Oczywistym jest przy tym, że wiążąca wypowiedź co do zastosowania, bądź nie, określonej normy prawa materialnego może mieć miejsce tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, w którym strona miała zagwarantowane prawa procesowe. Jeżeli więc stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo wyjaśniony, albo naruszono fundamentalne zasady postępowania nie jest możliwe wyrażenie jakiegokolwiek miarodajnego stanowiska co do zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 470/13, CBOSA). Jednakże kontrolując zaskarżoną decyzję kasacyjną, Sąd powinien odnieść się do kwestii materialnoprawnych prowadzonego postępowania w takim kontekście, jaki jest niezbędny do dokonania ustaleń faktycznych, albowiem błędna wykładnia prawa może również prowadzić do błędnych ustaleń lub błędnych działań procesowych organu w przyszłości, a zatem ma wpływ na wynik sprawy.
3.4. Należy podzielić stanowisko SKO zawarte w zaskarżonej decyzji, co do braku w aktach sprawy dokumentów i informacji, w jakim stanie technicznym znajdował się budynek pałacu w 2017 r. i czy posiadał niezbędne elementy do uznania go za budynek za wskazany rok podatkowy. Przypomnieć trzeba, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest budynek lub jego część po myśli art. 2 ust. 1 pkt 2 uPOL. W myśl zaś art. 1a ust. 1 pkt 1 uPOL pod pojęciem budynku należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Tymczasem stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, wskazujące na to, że pałac spełnia definicję budynku, nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Organ podatkowy pierwszej instancji w istocie oparł się na orzecznictwie sądowym i poczynił ustalenia, nie wskazując przy tym w oparciu o jakie dowody stwierdził przyjęty stan faktyczny, który legł u podstaw jego rozstrzygnięcia, co słusznie zostało wytknięte przez SKO w zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy brak jest dokumentów i informacji, w jakim stanie technicznym znajdował się przedmiotowy pałac i czy posiadał wszystkie niezbędne elementy do uznania go za budynek. Organ podatkowy pierwszej instancji tych okoliczności nie ustalił, przeprowadzając stosowne czynności dowodowe, np. na podstawie oględzin obiektu czy pozyskując dziennik budowy. SKO słusznie też podniosło, że w uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji poczynił ustalenia w oderwaniu od konkretnego okresu opodatkowania, co powinno być dokonane, zważywszy na to, że mowa jest o okolicznościach mających charakter wieloletni.
3.5. SKO słusznie wytknęło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy to w większości kserokopie dokumentów, niektóre są nieczytelne, także zawarte w aktach sprawy niektóre wyciągi z ewidencji gruntów i budynków, kartotek budynków nie zostały przez nikogo podpisane, nie podano kto je sporządził. Zatem trudno jest stwierdzić czy dane ujęte w ww. kserokopiach dokumentów są takie same, jak w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym przez Starostę Jeleniogórskiego.
W myśl art. 194 § 1 OP dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (art. 194 § 2 OP). Zgodnie zaś z art. 194a OP, jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub jednostki, o których mowa w art. 194 § 1 i 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub jednostkę odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ podatkowy zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ podatkowy uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie (art. 194a § 1 OP). Trudno zatem uznać, że ww. kserokopie dokumentów można uznać za dokumenty urzędowe.
Niewątpliwym jest, że na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287; dalej uPGiK) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Stąd też ww. dane są kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Przy czym, aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2025 r. sygn. akt III FSK 1220/23, CBOSA).
3.6. Odnosząc się do kwestii zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 uPOL, to w myśl tego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. SKO zauważyło, że zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 14 kwietnia 2006 r. (decyzja w sprawie wpisania zabytku do rejestru zabytków) nieruchomość zabytkowa usytuowana jest na działkach [...] (własność gminy) i [...] (własność podatnika), co wymaga określenia, jaka część parku jest utrzymywana niezgodnie z przepisami uOZ. Takich ustaleń nie zawarto w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.
3.7. Należy też przyznać rację SKO, że w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji zabrakło odniesienia się do podnoszonych przez Stronę zarzutów. W związku z tym uznano, że doszło do naruszenia art. 122 OP, art. 180 § 1 OP, art. 187 OP oraz art. 210 § 1 pkt 6 OP w zw. z art. 210 § 4 OP, a w konsekwencji, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, co skutkowało prawidłowym zastosowaniem przez SKO powoływanego powyżej art. 233 § 2 OP.
3.8. Z powyższych względów nie sposób jest uznać, że zaskarżona decyzja narusza wskazywane w skardze przepisy prawa procesowego, albowiem zakres stwierdzonych uchybień procesowych uniemożliwiał orzeczenie przez SKO sprawy co do istoty. Podnoszone zaś w skardze argumenty, dotyczące ustalenia stanu faktycznego, czy kwestia dotycząca braku odniesienia się do zarzutów Strony w toku postępowania podatkowego będą mogły być przedmiotem przeprowadzonego ponownie postępowania przez organ podatkowy pierwszej instancji. Odnoszenie się do wskazywanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego należy uznać za przedwczesne.
3.9. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 PPSA.