Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Strona, Podatnik, Skarżąca, Spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) z dnia 8 listopada 2024 r. nr SKO 4121/278/2024 utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza J. (dalej: Burmistrza, organ I instancji) z dnia 1 października 2024 r., nr FB.3140.1.1.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oraz odmowy wydania zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej.
Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 25 września 2024 r. Spółka zwróciła się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak zaległości Spółki w podatku od nieruchomości za okres do końca 2018 r. oraz wydanie zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej związanej z zaległościami w podatku od nieruchomości za okres do końca 2018 r. Organ I instancji postanowieniem z dnia 1 października 2024 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści oraz odmówił wydania zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w księgach rachunkowych organu według stanu na 1 października 2024 r. figurują zaległości podatkowe Spółki w podatku od nieruchomości za lata 2012-2024. Powołując się na wyrok NSA z 25.07.2017 r., sygn. II FSK 670/17 organ I instancji stwierdził, iż w ramach instytucji objętej art. 306a w związku z art. 306e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej O.p.) nie można żądać stwierdzenia przedawnienia zaległości podatkowej, nie jest to bowiem przedmiot tego postępowania. Tym bardziej organ nie może na tym etapie postępowania badać sprawy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. SK 40/12 i jego wpływu na ocenę przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ I instancji stwierdził, że z uwagi na istnienie zaległości podatkowych nie ma możliwości wydania zaświadczenia o braku zaległości za okres do końca 2018 r. oraz zezwolenia na wykreślenie hipoteki przymusowej związanej z ww. zaległościami. SKO, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, w uzasadnieniu wskazując, na przepisy regulujące kwestie wydawania zaświadczeń, oraz wskazując, że zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych danych, nie kształtuje natomiast sytuacji prawnej Strony. Organ II instancji wskazał, że z danych posiadanych przez Burmistrza wynika, że Spółka posiada zaległości podatkowe. SKO stwierdziło ponadto, że brak jest możliwości wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki w formie zaświadczenia.
Spółka złożyła skargę od tego postanowienia, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1) art. 306c § 1 w związku z art. 306a § 2 i § 3 oraz art. 306b, art. 306e § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia i uznanie, że organ I instancji nie był uprawniony do badania stanu zaległości w procedurze o zaświadczenie, podczas gdy należności te wygasły wskutek przedawnienia, co organ podatkowy powinien był uprzednio odnotować w swoim systemie ksiąg rachunkowych, a następnie uwzględnić ten fakt przy rozstrzygnięciu wniosku strony z uwagi na brak przeszkód do wydania zaświadczenia w treści żądanej przez stronę;
2) art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 8 O.p. poprzez dokonanie błędnej interpretacji ww. przepisów, a co za tym idzie, wskazania przez organy obu instancji istnienia przyczyny odmowy wydania zaświadczenia w podatku od nieruchomości, podczas gdy organy winny stwierdzić, że należności te uległy przedawnieniu, a dokonane przez organ I instancji zabezpieczenie hipoteczne pozostaje bez wpływu na przedawnienie i wygaszenie tych należności.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skargę należało w części uwzględnić.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę o do istoty (art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, w sposób który miał wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.