Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. B. (dalej: wnioskodawca, skarżący, strona) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ, DKIS) z 12 maja 2025 r. nr 0115-KDIT2.4011.199.2025.1.MD w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości preferencyjnego rozliczenia wnioskodawcy jako osoby samotnie wychowującej dziecko za 2024 r. i lata następne.
We wniosku z 28 marca 2025 r. o wydanie interpretacji wnioskodawca podał, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Z tego tytułu osiąga dochód w postaci comiesięcznego wynagrodzenia. Poza wynagrodzeniem z tytułu umowy o pracę nie osiąga innych dochodów. W okresie, którego dotyczy wniosek, oraz obecnie, podlega na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca podał dalej, że jest rozwodnikiem oraz ojcem małoletniej córki urodzonej w 2019 r. Związek małżeński z matką dziecka został rozwiązany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ś. z 31 października 2023 r. ([...]). Zgodnie z wyrokiem miejscem zamieszkania dziecka ustanowiono lokal mieszkalny stanowiący własność wnioskodawcy. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką zostało powierzone obojgu rodzicom. Sąd ustanowił pieczę naprzemienną nad dzieckiem w ten sposób, że każdy z rodziców będzie kolejno sprawował pieczę nad córką w okresach tygodniowych z zastrzeżeniem, że lokal będzie opuszczany każdorazowo przez rodzica, który w danym tygodniu nie sprawuje opieki. Od dnia rozwodu wnioskodawca nie zawarł innego związku małżeńskiego. W okresach sprawowania opieki wszelkie czynności rodzicielskie wnioskodawca wykonuje samodzielnie, bez udziału matki dziecka. Odwozi i przywozi córkę z przedszkola, przygotowuje posiłki, dba o higienę, zabawę, naukę, zapewnienie opieki lekarskiej, rozwój fizyczny i emocjonalny. Opłaca córce lekcje j. angielskiego, basen, wyjazdy wakacyjne oraz inne formy aktywności. Dokonuje zakupów żywności, ubrań, leków, środków czystości, niezbędnych mebli, zabawek itp. Córka posiada w mieszkaniu własny pokój, wyposażony we wszystkie niezbędne meble i wyposażenie.
Dalej we wniosku podano, że świadczenie wychowawcze, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.; dalej: u.p.p.w.d.), zostało ustalone w całości dla wnioskodawcy. Dodano, że w okresie, o którym mowa we wniosku, w stosunku do wnioskodawcy oraz jego córki nie miały zastosowania przepisy, o których mowa w art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.).
W związku z powyższym sformułowano następujące pytania: 1) czy w przedstawionym stanie faktycznym wnioskodawca może zostać uznany za osobę samotnie wychowującą małoletnie dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. za 2024 r. i lata następne, do chwili zmiany stanu faktycznego lub zmian w prawie podatkowym w zakresie korzystania z ww. ulgi; 2) czy w przedstawionym stanie faktycznym wnioskodawca ma prawo do preferencyjnej formy opodatkowania przewidzianej w art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f. jako osoba samotnie wychowująca małoletnią córkę, tj. czy jest uprawniony do tego, by w odniesieniu do jego dochodów podatek został określony w podwójnej wysokości.
Prezentując własne stanowisko w sprawie, wnioskodawca stwierdził, że w jego ocenie spełnia on przesłanki do uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko, co w konsekwencji uprawnia go do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f. W jego ocenie nie jest również objęty wyłączeniem, o którym mowa w art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f., albowiem nie zachodzi okoliczność wspólnego wychowywania dziecka z jego matką oraz z uwagi na fakt, że świadczenie wychowawcze, zgodnie z art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., zostało ustalone w całości dla wnioskodawcy. Uzasadniając zajęte stanowisko, wnioskodawca odwołał się do licznego orzecznictwa sądów administracyjnych.
DKIS ocenił stanowisko wnioskodawcy jako nieprawidłowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał art. 6 ust. 4c, ust. 4d, ust. 4f i ust. 8 u.p.d.o.f. oraz art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.p.p.w.d. Organ stwierdził, że osobą samotnie wychowującą dziecko jest taka osoba, która osobiście troszczy się o bieżące zaspokajanie codziennych potrzeb dziecka w pojedynkę, tj. w pełni albo w przeważającej mierze bez udziału drugiego z rodziców. Samotne wychowywanie oznacza zatem wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica. Samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka. Zdaniem DKIS prawo do preferencji podatkowej przysługuje wyłącznie jednemu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Dalej DKIS wskazał, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. Od 1 stycznia 2022 r., zgodnie z tym przepisem, nie przyznaje się preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z u.p.p.w.d. W art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia. Zatem każdemu z rodziców, który, na mocy orzeczenia sądu, wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie. Skoro ustanowienie opieki naprzemiennej powoduje podział świadczenia wychowawczego pomiędzy oboje rodziców, to niezależnie od ustaleń pomiędzy rodzicami (że świadczenie będzie pobierał jeden z nich) lub braku takich ustaleń (jeden z rodziców nie zajmuje się dzieckiem i to drugi pobiera świadczenie) - prawo do preferencyjnego rozliczenia nie przysługuje.
W ocenie DKIS nie sposób uznać, że w przypadku wnioskodawcy spełnione zostały wszystkie warunki wymagane do rozliczenia podatku jak dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że do wnioskodawcy nie mają zastosowania wykluczenia dookreślone w art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. Ustalenia z matką dziecka, że tylko wnioskodawca pobiera świadczenie wychowawcze, pozostaje bez wpływu na prawo do ww. preferencji w sytuacji, gdy małoletnie dziecko pozostaje pod opieką naprzemienną. W związku z tym, że w wyroku rozwodowym sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką obojgu rodzicom, jednocześnie ustalając nad nią pieczę naprzemienną, w ten sposób, że każdy z rodziców będzie kolejno sprawował pieczę nad córką w okresach tygodniowych, to wystąpiła określona w art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. negatywna przesłanka uniemożliwiająca skorzystanie wnioskodawcy z tej preferencji. Sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f., nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje dziecko wspólnie z drugim rodzicem, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. W konsekwencji, za 2024 r. i lata następne wnioskodawca nie będzie mógł rozliczyć się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d u.p.d.o.f.