- podatku od towarów i usług za luty 2017 r. na należność główną kwotę 3 220,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 1 508,32 zł liczone od 28.03.2017 r. do 27.12.2022 r. z wyłączeniem okresów od 11.09.2020 r. do 8.03.2021 r. oraz od 13.06.2021 r. do 19.07.2021 r.;
- podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. na należność główną kwotę 56,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 25,87 zł liczone od 26.04.2017 r. do 27.12.2022 r. z wyłączeniem okresów od 11.09.2020 r. do 8.03.2021 r. oraz od 13.06.2021 r. do 19.07.2021 r.;
- podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. na należność główną kwotę 2 048,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 877,18 zł liczone od 1.05.2018 r. do 27.12.2022 r.;
- podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. na należność główną kwotę 2 896,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 1 008,72 zł liczone od 1.05.2019 r. do 27.12.2022 r.;
- podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. na należność główną kwotę 3 250,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 871,31 zł liczone od 1.05.2020 r. do 27.12.2022 r.;
- podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. na należność główną kwotę 2 244,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 422,08 zł liczone od 1.05.2021 r. do 27.12.2022 r.;
- podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. na należność główną kwotę 830,00 zł oraz na odsetki za zwłokę 85,36 zł liczone od 3.05.2022 r. do 27.12.2022 r.;
- kosztów upomnienia w kwocie 62,40 zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia DIAS podano, że postępowanie dotyczy zaliczenia części nadpłaty strony określonej decyzją NUS z 24.07.2023 r., czyli kwoty 19 405,24 zł z kwoty 33 801,90 zł, na zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2017-2021 i podatek od towarów i usług za luty i marzec 2017 r. Pozostała część nadpłaty strony, tj. kwota 14 396,66 zł z kwoty 33 801,90 zł i nadpłata E. K. (33 801,90 zł), określone ww. decyzją NUS z 24.07.2023 r., nie są przedmiotem zaliczenia tym postanowieniem.
DIAS wskazał, że na kwotę 14 396,66 zł składają się: 1) kwota 13 022,50 zł przekazana 7.08.2023 r. przez NUS na konto komornika sądowego na zajęcie wierzytelności nr [...]; 2) kwota 125,00 zł przekazana 21.02.2025 r. (wraz z oprocentowaniem w wysokości 30,00 zł) również na konto komornika sądowego na zajecie wierzytelności nr [...]. DIAS wyjaśnił, że w przypadku otrzymania od komornika sądowego zajęcia wierzytelności organ podatkowy jest zobowiązany do realizacji tego zajęcia. Stąd NUS nie wyjaśniał, komu i dlaczego te kwoty zwrócił. Dalej DIAS wskazał, że kwota 1 249,16 zł (tj. różnica między zaliczeniem dokonanym przez NUS a DIAS) pozostaje do zwrotu, z uwzględnieniem przepisów prawa dotyczących postępowania z nadpłatą. Natomiast odnośnie do nadpłaty E. K. DIAS wyjaśnił, że małżonka podatnika nie jest stroną w sprawie zaliczenia części nadpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowych. Dlatego wszelkie zarzuty dotyczące nadpłaty określonej decyzją NUS z 24.07.2023 r., w tym zarzut braku zwrotu nadpłaty E. K., nie mogą być przedmiotem postępowania w tej sprawie.
Dalej DIAS wskazał, że organ I instancji przyjął, że nadpłata powstała z chwilą doręczenia nabywcy przez komornika sądowego faktury korygującej z 1.06.2023 r. nr [...], tj. 5.07.2023 r. Zdaniem DIAS ustalenie to jest nieprawidłowe, bowiem z art. 73 § 1 pkt 2 o.p. wynika, że nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Należało zatem uznać, że nadpłata powstała 27.12.2022 r., tj. z chwilą wpływu środków ze sprzedaży na konto urzędowe kancelarii komorniczej po uprawomocnieniu się planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości.
Kolejno DIAS wyjaśnił, że pięcioletni okres przedawnienia (z art. 70 § 1 o.p.) dla wskazanych zobowiązań podatkowych upływał/upłynie najwcześniej odpowiednio:
- dla podatku od towarów i usług za luty 2017 r. - 31.12.2022 r.,
- dla podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. - 31.12.2022 r.,
- dla podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. - 31.12.2023 r.,
- dla podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. - 31.12.2024 r.,
- dla podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. - 31.12.2025 r.,
- dla podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. - 31.12.2026 r.,
- dla podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r. - 31.12.2027 r., o ile nie został/nie zostanie zawieszony lub przerwany. Zatem na dzień zaliczenia (powstania) nadpłaty, tj. 27.12.2022 r., zaległości podatkowe strony z ww. tytułów nie były przedawnione.
Następnie DIAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 78 § 4 o.p. oprocentowanie z tytułu nadpłaty przysługuje do dnia zwrotu nadpłaty, zaliczenia jej na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych lub dnia złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zaliczenie nadpłaty dokonane zostało z dniem jej powstania, tj. 27.12.2022 r., zatem oprocentowanie nie jest należne, ponieważ nie wystąpił okres jego naliczenia. Co do żądania naliczenia oprocentowania od pozostałej części nadpłaty, tj. przekazanej do komornika sądowego (tj. 13 022,50 zł i 125,00 zł) i pozostałej do zwrotu po rozliczeniu tym postanowieniem kwoty 1249,16 zł, nie są one przedmiotem tego postępowania.
Jeśli chodzi o naliczenie odsetek, DIAS wyjaśnił, że odsetki za zwłokę zostały naliczone od terminów płatności poszczególnych zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2017-2021 i podatku od towarów i usług za luty i marzec 2017 r. do dnia powstania nadpłaty, tj. 27.12.2022 r., z uwzględnieniem przerw w naliczaniu odsetek, o których mowa w art. 54 § 3 i § 7 o.p., w odniesieniu do zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2017 r. Odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług m.in. za luty i marzec 2017 r. zostało wszczęte 11.09.2020 r. postanowieniem NUS z 26.08.2020 r. Decyzja NUS z 19.02.2021 r., określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług m.in. za luty i marzec 2017 r., została doręczona 8.03.2021 r. Wobec tego odsetek za zwłokę od zaległości za luty i marzec 2017 r, nie nalicza się od 11.09.2020 r. do 8.03.2021 r. Od decyzji NUS z 19.02.2021 r. strona wniosła odwołanie 20.03.2021 r., które wpłynęło do organu II instancji 12.04.2021 r. Zatem termin na jego załatwienie (zgodnie z art. 139 § 3 o.p.) upływał 12.06.2021 r. Decyzję DIAS z 1.07.2021 r. doręczono 19.07.2021 r. Wobec tego odsetek za zwłokę od zaległości za luty i marzec 2017 r, nie nalicza się od 13.06.2021 r. do 19.07.2021 r.
Końcowo DIAS wskazał, że zarzuty strony dotyczące postępowań w sprawach określenia stronie i E. K. nadpłaty w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionej faktury nr [...] z 29.12.2022 r. oraz określenia stronie zobowiązania w podatku od towarów i usług m.in. za luty i marzec 2017 r. zostały zakończone prawomocnymi decyzjami i nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu dotyczącym zażalenia na postanowienie o zaliczeniu nadpłaty.
Nie godząc się z przytoczonym rozstrzygnięciem DIAS, strona i E. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uznanie E. K. za stronę postępowania, zwrot środków dla E. K., dokonanie naliczenia oprocentowania środków strony i E. K. Podkreślono, że E. K. była współwłaścicielką nieruchomości, ze sprzedażą której wiązało się powstanie nadpłaty w podatku od towarów i usług, a środki powinny być jej zwrócone. Organy podatkowe zaczęły działać dopiero w reakcji na inicjatywę skarżących, co uzasadnia naliczenie oprocentowania.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi podatnika oraz odrzucenie skargi E. K.
W pismach procesowych z 8.08.2025 r. i 4.09.2025 r. E. K. zażądała udziału w postępowaniu, wskazując, że należny jej zwrot nadpłaty nie powinien być rozliczany na zaległości podatkowe męża. Postanowieniem z 8.10.2025 r., I SA/Wr 515/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę E. K. i odmówił dopuszczenia E. K. do udziału w sprawie. Środków zaskarżenia od tego postanowienia nie wniesiono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Z powyższego wynika, że podstawowym zadaniem sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej. Sprawowanie kontroli oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito, ale jego zadaniem jest ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. M. Masternak-Kubiak [w:] T. Kuczyński, M. Masternak-Kubiak, Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz, LEX 2009, art. 1, pkt 5 i powołane tam orzecznictwo).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia DIAS w świetle przywołanych na wstępie przepisów p.p.s.a. i uwarunkowań, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tym samym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 o.p. za nadpłatę uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zgodnie z decyzją NUS z 24.07.2023 r. określono skarżącemu i jego małżonce nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości po 33 801,90 zł. Decyzja ta jest ostateczna i wiąże organy podatkowe, a okoliczność tę również Sąd zobligowany był uwzględnić. Pamiętać należy, że zgodnie z art. 128 o.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Przepis powyższy normuje zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Omawiana zasada służy przede wszystkim realizacji pewnych wartości i ich ochronie. Chodzi tu o takie wartości jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do prawa i organów państwa. Jednocześnie należy podkreślić, że związanie decyzją ostateczną ma na celu związanie jej rozstrzygnięciem, czyli materią, która była przedmiotem władczej wypowiedzi organu administracji. Z tych względów należało zgodzić się z DIAS, że niesporne w sprawie jest, w świetle sentencji decyzji NUS z 24.07.2023 r., że wobec skarżącego stwierdzono nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości 33 801,90 zł.
Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 51 § 1 o.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia organów podatkowych skonfrontowane ze zgromadzonym materiałem dowodowym co do tego, że na skarżącym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia ciążyły zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. i marzec 2017 r., a także w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r. i 2021 r. Zaległości te wynikają z zeznań podatkowych strony, jak również z ostatecznej decyzji administracyjnej, co do której również należało przyjąć, że miała ona wiążący charakter dla organów podatkowych i strony.
W sytuacji jednoczesnego stwierdzenia istnienia zaległości podatkowych i nadpłaty organy podatkowe zobligowane są do zastosowania art. 76 § 1 o.p., który stanowi, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zdaniem Sądu w zaskarżonym postanowieniu przepis ten zastosowano prawidłowo. Prawidłowo również DIAS ustalił daty przedawnienia poszczególnych zaległości podatkowych. Co również istotne, organ II instancji prawidłowo ocenił, że opisana nadpłata powstała z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego, a nie z dniem wystawienia faktury korygującej przez płatnika. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 pkt 2 o.p. nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2 [które nie ma zastosowania w sprawie – przyp. Sądu], z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Płatnikiem podatku od towarów i usług był komornik sądowy, a dniem pobrania podatku było uzyskanie przez niego zapłaty kwoty wynikającej z faktury VAT, w tym podatku od towarów i usług. Tym samym prawidłowo DIAS uznał, że zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe należało dokonać z dniem 27.12.2022 r. Takie ustalenie DIAS uzasadniało uchylenie postanowienia organu I instancji w całości i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 239 o.p.
Zdaniem Sądu poprawnie również DIAS wyliczył okresy przerw w naliczaniu odsetek. Jeśli chodzi o oprocentowanie nadpłaty, to wskazać należy, że zgodnie z art. 78 § 4 o.p. oprocentowanie z tytułu nadpłaty przysługuje do dnia zwrotu nadpłaty, zaliczenia jej na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych lub dnia złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Trafnie DIAS zauważył, że dokonał zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe na dzień powstania nadpłaty, a tym samym brak było podstaw do naliczenia oprocentowania. Nadto Sąd stwierdził, że DIAS odniósł się również wyczerpująco do zarzutów podniesionych w zażaleniu, w szczególności co do zarzutów dotyczących decyzji wymiarowej w podatku od towarów i usług oraz decyzji stwierdzającej nadpłatę. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone z zachowaniem wymogów wynikających z art. 217 o.p.
Sąd ocenił zatem, nie będąc związany zarzutami skargi, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i tym samym brak było podstaw do jego uchylenia.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze, należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie wydano jedynie w stosunku do skarżącego, a stroną postępowania nie była małżonka skarżącego. Sąd nie kwestionuje, że z ww. decyzji NUS z 24.07.2023 r. wynika, że również w stosunku do E. K. stwierdzono nadpłatę, jednak w niniejszej sprawie Sąd nie ma możliwości oceny działania organów podatkowych po wydaniu decyzji NUS z 24.07.2023 r. w stosunku do E. K. W szczególności poza granicami niniejszej sprawy pozostaje żądanie zawarte w skardze o zwrot środków dla E. K. Również fakt, że E. K. była współwłaścicielką nieruchomości, ze sprzedażą której wiązało się powstanie nadpłaty w podatku od towarów i usług, nie oznacza, że zaskarżone postanowienie DIAS należy uznać za wydane niezgodnie z prawem. Skoro bowiem organy podatkowe procedowały w sprawie zaliczenia nadpłaty skarżącego na zaległości podatkowe skarżącego, to brak było podstaw do uznania małżonki skarżącego za stronę postępowania. Jeśli małżonka skarżącego uważa, że organ podatkowy pozostaje w zwłoce w zakresie zwrotu przysługującej jej nadpłaty, winna tę sprawę wyjaśnić z właściwym organem podatkowym, a nie w drodze skargi do sądu administracyjnego na postanowienie dotyczące zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe skarżącego.
Dalej Sąd ocenił, że poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej pozostaje żądanie skarżącego co do naliczenia oprocentowania środków strony i E. K. Co do środków skarżącego, które zaliczono na zaległości podatkowe, Sąd wyjaśnił wyżej tę kwestię. Natomiast co do kwestii oprocentowania nadpłaty skarżącego w części nieobjętej zaskarżonym postanowieniem oraz nadpłaty małżonki skarżącego, to Sąd, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia dotyczącego zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe skarżącego, nie ma podstaw, aby wypowiadać się o kwestii oprocentowania nadpłat, których rzeczone postanowienie nie dotyczyło. Godzi się przy tym zauważyć, że pogląd skarżącego jakoby organy podatkowe zaczęły działać dopiero w reakcji na inicjatywę skarżących, co uzasadniać miałoby naliczenie oprocentowania, jest nietrafny po pierwsze dlatego, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje mechanizmu naliczania oprocentowania uzależnionego od aktywności podatnika, a po drugie z akt sprawy wynika, że po wydaniu decyzji NUS z 24.07.2023 r. organ ten wydał pierwsze postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe 7.08.2023 r., a więc – w ocenie Sądu – w możliwie szybkim terminie.
Wziąwszy pod rozwagę wszystkie omówione okoliczności faktyczne i prawne oraz nie dopatrując się wskazanych w skardze nieprawidłowości, jak również innych naruszeń prawa, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd wziął pod uwagę, że nie zachodziła konieczność osobistego stawiennictwa stron, a także za przeprowadzeniem rozprawy nie przemawiał charakter sprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadziło przy tym do pominięcia stanowisk stron, bowiem podnoszone argumenty zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.