Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi P. B. (dalej: Strona, Podatnik, Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 26 marca 2025 r., nr SKO 4121/15/2025, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. (dalej: Burmistrz, organ podatkowy, organ I instancji) z dnia 24 grudnia 2024 r., nr FD.3123.2.16.2024, w sprawie wymiaru Podatnikowi i M. B. (dalej Małżonka Podatnika lub Uczestnik) łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r.
1.2. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji na podstawie ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Dzierżoniowie ustalił, że Strona jest współwłaścicielem piętnastu działek gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], z których dwanaście (działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) jest wpisanych do rejestru zabytków. Cztery z nich są zabudowane budynkami mieszkalnymi lub niemieszkalnymi, wpisanymi do rejestru zabytków. Celem ustalenia Stronie i Uczestnikowi łącznego zobowiązania podatkowego za 2023 r., organ I instancji wszczął postępowanie w tym zakresie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2023 r. W toku postępowania, pismem z dnia 5 września 2023 r., Burmistrz wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Wałbrzychu (dalej: WUOZ) z prośbą o ustalenie, czy budynki oraz grunty pod budynkami wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, będące własnością Strony, były utrzymywane i konserwowane zgodnie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r., poz. 840 ze zm.; dalej jako: u.o.z.). W odpowiedzi na powyższe WUOZ wskazał, że na działce [...] położony jest pałac wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...], na działce [...] położony jest pawilon ogrodowy wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...], zaś na działce [...] położony jest pałac wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...]. WUOZ stwierdził także, że pałac przy ul. [...], pawilon ogrodowy przy ul. [...] oraz pałac przy ul. [...] są utrzymywane i konserwowane zgodnie z art. 5 u.o.z. Działki [...], [...], [...] nie są indywidualnie wpisane do rejestru zabytków nieruchomych. WUOZ wskazał także, że w granicach działek geodezyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone jest założenie willowo-parkowe wpisane do rejestru zabytków pod numerem [...], w którego skład wchodzą willa nr [...] przy ul. [...], willa nr [...] przy ul. [...] nr [...] oraz park ul. [...]. Konserwator zabytków stwierdził, że przedmiotowe założenie willowo-parkowe jest utrzymywane i konserwowane zgodnie z art. 5 u.o.z.
Organ podatkowy w toku postępowania podejmował szereg czynności obejmujących – między innymi – zapytania do Starostwa Powiatowego w Dzierżoniowie (pismo z dnia 5 września 2023 r.) i Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (pismo z dnia 5 września 2023 r.), korespondencję z A. sp. z o.o., korespondencję ze Stroną i Uczestnikiem, oględziny nieruchomości – hotelu "P.", dokonane w dniu 22 września 2023 r. i przesłuchanie świadków (P. B. jako prezesa zarządu A. sp. z o.o. i jej pracownika w osobie M. S.).
Decyzją z dnia 24 grudnia 2024 r. organ I instancji ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na kwotę 91.054,00 zł, wyłącznie z tytułu podatku od nieruchomości, bowiem kwoty podatku leśnego i podatku rolnego wyniosły po 0,00 zł.
Po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych Burmistrz wskazał, że decyzją nr 285/2018 z dnia 6 sierpnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Stronie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku hotelowego z częścią SPA M. Zgodnie z oświadczeniem Podatnika i Uczestnika, część nieruchomości położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 w kondygnacji powyżej 2,20 m z oraz [...] m2 w kondygnacji od 1,4 do 2,20 m wydzierżawiana jest A. sp. z o.o. w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Część nieruchomości o powierzchni [...] m2 związana jest z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, natomiast część nieruchomości o powierzchni [...] m2 jest wpisana do rejestru zabytków i nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej - wykazana została jako podlegająca zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Strona i Uczestnik określili wartość budowli na 700.000,00 zł. Podali także, że z dniem 9 listopada 2018 r. grunty o powierzchni [...] m2, położone przy ul. [...], zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Dalej organ I instancji wymienił grunty położone w B., których Strona była właścicielem, wskazując, że część z posiadanych przez Podatnika nieruchomości jest wpisana indywidualnie do rejestru zabytków województwa dolnośląskiego. Burmistrz zaznaczył przy tym, że w złożonych w 2018 r. informacjach podatkowych Strona wniosła o zwolnienie od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.; dalej u.p.o.l.). W tej kwestii organ I instancji wyjaśnił, że zastosowanie przewidzianego w ww. przepisie zwolnienia uzależnione jest od spełnienia następujących warunków: 1) grunt i budynek muszą być wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, 2) grunt i budynek muszą być utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków, 3) wskazane przedmioty podatkowania nie mogą być zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ podatkowy wyjaśnił, że skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków, to w toku postępowania zobowiązany był wystąpić do konserwatora o zajęcie stanowiska odnośnie prawidłowości utrzymania zabytku. W oparciu o udzielone informacje Burmistrz stwierdził, że pałace i pawilon ogrodowy oraz założenie willowo-parkowe i obie wille, wpisane do rejestru zabytków, są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami u.o.z., a zatem będą korzystały z przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienia podatkowego.
Ponadto, na podstawie kontroli przeprowadzonej 11 lipca 2019 r., organ I instancji stwierdził, że nieruchomości położone przy ul. [...] nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Z protokołu wynika, że w willi nr [...] prowadzone są prace remontowe na zewnątrz budynku, zaś willa nr [...] jest zamieszkała przez małżonków B. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków przy nieruchomości położonej przy ul. [...] znajduje się budynek niemieszkalny. Zgodnie z oświadczeniem Strony, budynek ten był drewniany i uległ spaleniu, czego Burmistrz nie kwestionował.
W zakresie podatku rolnego zastosowano zwolnienie od podatku rolnego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.; dalej u.p.r.). Z informacji uzyskanych od WUOZ wynikało bowiem, że ww. działki i znajdujące się na nich obiekty, które wpisane są do rejestru zabytków, były w badanym roku podatkowym zagospodarowane i utrzymywane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W zakresie podatku leśnego organ I instancji przyjął do opodatkowania grunty o klasyfikacji Ls IV o powierzchni [...] ha, wobec których zastosował zwolnienie z podatku leśnego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 888 ze zm.; dalej u.p.l.), gdyż położone są one w granicach działek wpisanych do rejestru zabytków.
Z kolei w kwestii podatku od nieruchomości Burmistrz przyjął w zakresie ul. [...]-[...] działki o łącznej powierzchni [...] ha, w tym: 1) o klasyfikacji B i powierzchni [...] ha działka nr [...] – zabudowana budynkiem mieszkalnym willi nr [...] oraz działka [...] – zabudowana budynkiem mieszkalnym willi nr [...] i innym budynkiem niemieszkalnym, 2) o klasyfikacji dr i powierzchni [...] ha działka nr [...].
Do opodatkowania ww. gruntów organ I instancji zastosował zwolnienie z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., gdyż grunty wpisane są do rejestru zabytków pod nr [...], zaś w 2023 r. były zagospodarowane i utrzymywane zgodnie z przepisami u.o.z., co potwierdził WUOZ. Nadto wskazano, że małżonkowie B. są także właścicielami działki nr [...] o powierzchni [...] m2 położonej przy ul. [...]. Zgodnie z informacją złożoną przez nich, jako właścicieli, działka ta jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, zatem do jej opodatkowania zastosowano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Zgodnie z informacją udzieloną przez konserwatora zabytków, grunt ten nie jest wpisany do rejestru zabytków.
Również działkę [...] o powierzchni [...] m2, sklasyfikowaną jako Bp, położoną przy ul. [...], organ I instancji opodatkował przy zastosowaniu stawki art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., to jest jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazując, że również ten grunt nie był wpisany do rejestru zabytków.
Dalej Burmistrz odniósł się do opodatkowania działek posadowionych przy ul. [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, ustalając, że na działce [...] położony jest pałac wpisany do rejestru zabytków oraz pawilon ogrodowy wpisany do rejestru zabytków. Zgodnie z informacją udzieloną przez konserwatora zabytków, pałace (obecnie hotel) oraz pawilon ogrodowy w badanym roku podatkowym były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami u.o.z.
Z kolei z informacji podanej przez Stronę wynikało, że część budynku o powierzchni [...] m2 (gabinety basen, siłownia, sala gimnastyczna) związana jest z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2021 r., poz. 711 ze zm.; dalej u.dz.l.), zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń. W toku postępowania przedłożono zaświadczenie o wpisie A. sp. z o. o. do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Po przytoczeniu regulacji u.p.o.l. oraz przepisów u.dz.l. organ I instancji wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że A. sp. z o.o. dzierżawi pałace przy ul. [...] i [...]. W części budynków jest prowadzona działalność lecznicza, zaś ww. spółka została wpisana do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W toku postępowania przedłożono także regulamin organizacyjny podmiotu leczniczego A. sp. z o.o., z którego wynika, że miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych są pomieszczenia mieszczące się w zakładzie leczniczym pod adresem ul. [...] w B., a celem podmiotu jest organizowanie i udzielanie ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych, profilaktyka zdrowia i promowanie zdrowego stylu życia. Przedłożono także sprawozdanie z którego wynika, że ww. podmiot zatrudnia jednego lekarza specjalistę. Dostarczono ponadto polisę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu leczniczego z okresem ubezpieczenia od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. (Burmistrz zaznaczył, że jest także w posiadaniu polis za lata 2020-2022). Dalej organ I instancji wskazał, że w dniu 22 września 2023 r. przeprowadzono oględziny "Hotelu [...]", na podstawie których ustalono, że pomieszczenia zajęte zgodnie z oświadczeniem Podatnika na działalność leczniczą, znajdują się na parterze i stanowią osobną część, na którą składają się: recepcja, 8 gabinetów, szatnie, sala gimnastyczna, siłownia i basen. Pomieszczenia są wyposażone w urządzenia, aparaturę oraz sprzęt wykorzystywany do działalności medycznej. Mając te okoliczności na uwadze, organ I instancji do opodatkowania tej wyodrębnionej części związanej z udzielaniem świadczeń zdrowotnych zastosował stawkę wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.p.o.l. Do opodatkowania przyjęto powierzchnię wynikającą z załącznika nr 1 do umowy dzierżawy z dnia 31 maja 2021 r., przedłożonego przez Podatnika podczas oględzin, to jest [...] m2.
Co do pozostałej części hotelu "P." – w związku z tym, że grunty i budynki (pałace i pawilon ogrodowy) posadowione na działkach [...] i [...] są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami u.o.z. – organ podatkowy wyjaśnił, że był zobowiązany do rozstrzygnięcia, czy i w jakim zakresie nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe – jak zaznaczył Burmistrz – wynika z art. 7ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwolnieniu podlegają grunty i budynki wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymywania i konserwacji zgodnie z przepisami u.o.z. z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W celu ustalenia tej okoliczności, organ podatkowy przeanalizował cztery umowy dzierżawy pomiędzy Stroną a A. sp. z o.o. Wątpliwości organu I instancji wzbudziła konstrukcja zawartych przez Podatnika i jego Małżonkę dwóch umów dzierżawy. Dodatkowo, w toku postępowania przedłożono także umowę najmu lokali użytkowych w budynku położonym w B. przy ul. [...] i [...]. Organ I instancji wskazał, że z punktu widzenia zasad logiki nie jest możliwe przy tak ograniczonej powierzchni dzierżawy prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z przedmiotem działalności spółki, ujawnionym w KRS. Zgodnie z umową z dnia 31 maja 2021 r. dzierżawca ponosi koszty eksploatacji lokalu oraz koszty adaptacji, przebudowy wynajmowanej części nieruchomości. W umowie została zawarta także powierzchnia dzierżawionych gruntów. W informacji złożonej w dniu 9 listopada 2018 r. Podatnik oraz Małżonka Podatnika nie wykazali żadnych zmian dotyczących gruntów, w tym gruntów związanych z działalnością gospodarczą, zatem organ uwzględnił dane z poprzednio złożonej informacji (powierzchnia [...] m2).
Następnie organ I instancji wskazał, że jego zdaniem umowa z dnia 31 maja 2021 r. jest niewłaściwa, gdyż do skorzystania z części dzierżawionego budynku niezbędne jest również dzierżawienie części gruntu, którego strony nie objęły umową. Wątpliwe jest także wykorzystanie nieruchomości do celów prywatnych, gdyż do dyspozycji właścicieli pozostawałoby kilkanaście pokoi i pomieszczeń magazynowych rozmieszczonych po obiekcie. Skoro umowa nie reguluje możliwości korzystania z części wspólnych, to nie zapewnia do nich dostępu. Organ podatkowy poddał również w wątpliwość oświadczenie Strony odnośnie do prywatnego charakteru poszczególnych części nieruchomości, wskazując, że sposób korzystania podany przez Podatnika w oświadczeniu uniemożliwiałby przemieszczanie się pracowników i gości hotelowych. Zdaniem organu I instancji, ze względu na sprzeczność informacji podawanych przez Stronę zasadnym było stwierdzenie, że nie potrafi ona sama precyzyjnie określić części dzierżawionej i prywatnej hotelu. Strefa prywatna w nieruchomości nie została wyraźnie wyodrębniona od części hotelowej, co potwierdziły oględziny, które przeprowadzono w dniu 22 września 2023 r. Tymczasem, w ocenie organu I instancji, cała nieruchomość położona przy ul [...] i [...] w B. jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, co potwierdzają obserwacje dokonane podczas kontroli nieruchomości, dowody pozyskane od A. sp. z o.o., informacje udzielone przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Dzierżoniowie oraz Główny Urząd Statystyczny, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Dzierżoniowie, a także informacje zamieszczone na stronie internetowej p.[...].pl, dotyczącej prowadzonej przez tę spółkę działalności gospodarczej. Do opodatkowania przyjęto zatem całkowitą powierzchnię wynosząca [...] m2.