– zawiadomienie z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej (doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności nastąpiło w dacie zawiadomienia, natomiast odbiór zawiadomienia Zobowiązana osobiście pokwitowała w dniu 29 lipca 2024 r.).
NUS wyjaśnił, że w ramach egzekucji zostały zastosowane skuteczne środki egzekucyjne. Termin przedawnienia przedmiotowych zobowiązań należało zatem obliczyć ponownie od dnia następnego po zastosowaniu skutecznego środka egzekucyjnego, czyli zajęcia innej wierzytelności z dnia 5 lipca 2024 r. Termin ten został przerwany i jest liczony od nowa. W tej sytuacji termin przedawnienia egzekwowanych zobowiązań przypadać będzie na dzień 6 lipca 2029 r. (o ile nie zostanie przerwany ponownie bądź jego bieg nie zostanie zawieszony). Ponadto NUS podkreślił, że zaległości objęte ww. tytułami wykonawczymi nie zostały uregulowane, nie uległy przedawnieniu oraz były wymagalne w dacie dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci kosztów sądowych dokonanych na podstawie zawiadomienia z dnia 5 lipca 2024 r.
1.3. Strona, pismem z dnia 27 czerwca 2025 r. (k. nr 107-110 akt administracyjnych), żaląc się na ww. postanowienie NUS, zaskarżyła je w całości. Argumentowała, że organ egzekucyjny nie dokonał żadnych skutecznych zajęć egzekucyjnych, albowiem dokonano jedynie fikcyjnych zajęć, poświadczając nieprawdę w dokumentach, a to oznacza, że nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia spornych zaległości.
1.4. Rozpoznając zażalenie, ww. postanowieniem z dnia 22 lipca 2025 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. W ocenie DIAS, ustalenia organu egzekucyjnego były prawidłowe i dokonane w oparciu o swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, który w sposób niezbity potwierdza, że doszło do skutecznego zastosowania ww. środków egzekucyjnych (zajęć rachunku bankowego, ruchomości i innych należności z tytułu zasądzonych na rzecz Strony kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym). To zaś oznacza, że bieg terminu został przerwany i rozpoczęty od nowa dotychczas jeszcze nie upłynął. Nie można zatem mówić o wygaśnięciu zaległości Zobowiązanej z tytułu PIT za lata 2017-2018, które wciąż pozostają wymagalne.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze do tutejszego Sądu Strona, wnosząc o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzuciła:
- błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przyjmując, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia,
- naruszenie przepisów postępowania, w tym postępowania dowodowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (działania organu były fikcyjne i pozorne),
- zaliczenie kosztów postępowania zasądzonych przez WSA na poczet zadłużenia, zamiast zwrot osobie (wnukowi), który koszty uiścił.
W razie nieuwzględnienia żądania wznowienia postępowania, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia NUS.
2.2. W odpowiedzi DIAS podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
3.1. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, jeśli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dodać należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służyło zażalenie.
3.2. Sąd wskazuje, że przedmiotem sporu między Stroną a organem odwoławczym jest kwestia spełnienia ustawowych przesłanek, niezbędnych dla uwzględnienia wniosku Zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny i DIAS stoją na stanowisku, że przesłanki te nie zostały w sprawie spełnione, albowiem w szczególności nie doszło do zarzucanego przedawnienia należności egzekwowanych na mocy ww. tytułów wykonawczych ani do innych uchybień procesowych podnoszonych w skardze. Strona natomiast jest przeciwnego zdania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
3.3. Sąd stwierdza, że skarga w sprawie jest bezzasadna.
3.4. Przedstawiając zasadnicze ramy prawne sprawy, wskazać należy na wstępie, że z uwagi na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej u.p.e.a.), w brzmieniu stosowanym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 30 lipca 2020 r. Wynika to z dyspozycji normy międzyczasowej (intertemporalnej) zawartej w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070).
Jak stanowi przepis artykuł 59 § 1 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r., postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Stosownie do treści art. 59 § 3 w przypadkach, o których mowa w § 1 i § 2 organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.
W myśl dyspozycji art. 18 u.p.e.a. w sprawach nieuregulowanych przez tę ustawę, do postępowania egzekucyjnego odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ egzekucyjny ma zatem obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne, gdy pojawią się przeszkody o charakterze trwałym, które uniemożliwiają lub czynią niecelowym dalsze prowadzenie egzekucji. Katalog przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarty jest w art. 59 § 1 u.p.e.a., a przesłanki te mają charakter obligatoryjny. W sytuacji, gdy zaistnieje jakakolwiek z przestawionych tam przesłanek postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu bez względu na to, czy przesłanki te zostaną stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów. Organ egzekucyjny nie ma w tym zakresie żadnego wyboru. Postępowanie egzekucyjne nie może być kontynuowane.
3.5. Nie posiada uzasadnionych podstaw najdalej idący zarzut przedawnienia zaległości. Jest to jedna z głównych okoliczności wymienionych w art. 59 u.p.e.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), które przesądzają o konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Właśnie tę okoliczność przywoływała przede wszystkim Skarżąca na uzasadnienie swojego żądania. Organy obu instancji przedstawiły jednak Zobowiązanej analizę biegu terminu ich przedawnienia ze wskazaniem odnośnych przepisów prawa. Wskazano, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej O.p.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak w myśl przepisu § 4 powołanego artykułu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W uzasadnieniu obu kwestionowanych rozstrzygnięć szczegółowo podano kiedy podatek stał się wymagalny, kiedy i na jakiej podstawie zaczął biec termin przedawnienia, kiedy okres przedawnienia minąłby bez zastosowania skutecznych środków egzekucyjnych, a następnie wskazano, jakie zdarzenie i w jakiej dacie spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. Wszystkie ustalenia organów zostały przedstawione w postanowieniach i mają potwierdzenie w aktach postępowania administracyjnego. Skarżąca nie podważyła tych ustaleń w sposób skuteczny, a jej stanowisko pozostaje jedynie zwykłą polemiką, za którą nie stoją ani dokumenty, ani wynikające z nich logicznie fakty, ani jakiekolwiek przekonujące argumenty prawne.
3.6. Wbrew twierdzeniu Skarżącej w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek z zawiadomieniami o zajęciu: - wierzytelności z rachunku bankowego w B. S.A. (k. nr 1-2 akt administracyjnych), - ruchomości wymienionych w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 20 grudnia 2022 r. (k. 36-37 akt administracyjnych), -innej wierzytelności pieniężnej - koszty sądowe (k. 61-62 akt administracyjnych).
Oznacza to, że zarzut braku zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych również jest niezasadny.
3.7. Jak wynika z protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 20 grudnia 2022 r. (czynność [...]), organ egzekucyjny dokonał zajęcia rzeczy ruchomych, stanowiących środki transportowe w postaci pojazdów: [...] (rok produkcji 1999, nr rej. [...]), [...] (rok produkcji 2000, nr rej. [...]), [...] (rok produkcji 2006, nr rej. [...]) oraz skrzyniowej przyczepy ciężarowej [...] (rok produkcji 2005 r., nr rej. [...]).
Z akt sprawy (karta nr 36-37 akt administracyjnych) wynika poza tym, że poborca skarbowy w dniu 22 grudnia 2022 r. podjął próbę doręczenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 20 grudnia 2022 r. Skarżąca odmówiła jednak przyjęcia adresowanej do niej przesyłki, co – zgodnie z przepisami art. 47 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej k.p.a.) – skutkuje uznaniem, że została jej skutecznie doręczona w dniu odmowy. Negowanie tej okoliczności przez Skarżącą nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w aktach sprawy, podobnie zresztą jak sprzeczne z treścią znajdujących się w nich dokumentów pozostają twierdzenia Zobowiązanej o tym, że w chwili dokonywania kwestionowanych zajęć nie była ona właścicielem ww. pojazdów oraz konta bankowego w B. S.A. (por. w szczególności karty nr 19 i 26 oraz 37-50 akt administracyjnych).
Podkreślić należy, że doręczenia realizowane są albo przez operatora (zdefiniowanego w prawie pocztowym), albo przez pracowników administracji publicznej lub inne osoby stosownie do tego upoważnione. Z kolei dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym - czyli takim, który został sporządzony w przepisowej formie, przez powołany do tego organ państwowy lub inny w zakresie jego kompetencji. Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 76 § 1 k.p.a.), a zatem korzysta z domniemania prawdziwości.
Zarzut sfałszowania i spreparowania dowodu doręczenia ww. protokołu należało zatem ocenić jako gołosłowny, a przez to całkowicie chybiony.
3.8. W kwestii zarzutu nieprzekazania kwoty kosztów postępowania sądowego, zasądzonych na rzecz Skarżącej wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 stycznia 2024 r. o sygn. akt I SA/Wr 111/23, wnukowi Zobowiązanej, podkreślić należy, że zawiadomieniem z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...] (karta nr 61-65 akt administracyjnych) organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci kwoty należnej Stronie z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądzonych na jej rzecz od DIAS. Niewątpliwie zajęta została zatem należność przysługująca – zgodnie z treścią sądowego tytułu egzekucyjnego – Skarżącej, a nie komukolwiek innemu. Ewentualne rozliczenia pomiędzy nią a osobami trzecimi, w tym członkami jej rodziny, pozostają dla organu egzekucyjnego całkowicie obojętne.
3.9. W ocenie Sądu organy obu instancji wyjaśniły zatem w sposób wyczerpujący, że przesłanki określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. nie wystąpiły, wobec czego brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego
3.10. Zaznaczyć trzeba również, w świetle akt administracyjnych, że w sprawie nie zaszły przy tym jakiekolwiek inne okoliczności przemawiające za koniecznością umorzenia spornej egzekucji na podstawie odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym – poprzez odesłanie z art. 18 u.p.e.a. – przepisu art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W postępowaniu egzekucyjnym odpowiednią formą procesową orzeczenia jest postanowienie.
Istotę wskazanego przepisu wyjaśniano w orzecznictwie wielokrotnie. Przykładowo w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2010 r. o sygn. akt II SA/Ol 337/10, dostępnym na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query, powołując się na twierdzenia doktryny oraz orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że przepis ten wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, str. 489). Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
3.11. Reasumując, w sprawie nie doszło do podnoszonych w skardze uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego w zakresie wadliwego i nierzetelnego ustalenia stanu faktycznego , czego skutkiem – zdaniem Strony – miał być w szczególności rzekomo wadliwa ocena organów obu instancji, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności w związku z zastosowaniem spornych zajęć rachunku bankowego, ruchomości i innych należności. W ocenie Sądu w szczególności nie naruszono przepisów art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) w związku z art. 77 § 1 (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) i art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 8 § 1 (zasada wzbudzania zaufania stron do organów) czy art. 12 k.p.a. (zasada szybkości postępowania).
Z kolei DIAS, utrzymując w mocy postanowienie NUS, nie naruszył przepisów art. 138 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Prawidłowo i zgodnie z przepisami ustalono stan faktyczny oraz zasadnie odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek Skarżącej, albowiem nie zaszły ku temu żadne przesłanki, w szczególności nie doszło do przedawnienia egzekwowanych względem niej zaległych należności z tytułu PIT za lata 2017-2018. Twierdzenia Strony, które miały uzasadniać sformułowane przez nią zarzuty, były sprzeczne z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Z kolei doszukiwanie się przez Skarżącą (jak w replice na odpowiedź na skargę na k. nr 15-17 akt sądowych) złej woli organów obu instancji i przypisywanie ich pracownikom woli fałszowania dokumentów, oparte na rozbieżności dat powstałej w wyniku zwykłej i oczywistej omyłki DIAS w zaskarżonym postanowieniu, jaka przecież zawsze może się zdarzyć, ocenić należało w okolicznościach niniejszej sprawy jako sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
3.12. Z tych względów, nie dopatrując się przy tym jakichkolwiek innych naruszeń prawa, które miały lub mogłyby mieć wpływ, w tym istotny, na wynik niniejszej sprawy, podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości jako w pełni nieuzasadnioną.