2. Postępowanie przed Sądem I instancji.
2.1. W skardze do tutejszego Sądu Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, zaskarżyła ww. decyzję organu odwoławczego w całości. Skarżąca zarzuciła brak obiektywnego ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza w zakresie rzekomej jej wiedzy co do zaistniałych nieprawidłowości, co miało stanowić istotne naruszenie postępowania i prowadzić w konsekwencji do rażącego naruszenia prawa materialnego. Skarżąca zarzuciła w szczególności naruszenie przepisów:
– art. 2 pkt 8, art. 5 ust. pkt 1 i 2 ustawy o VAT - poprzez ich nieprawidłową interpretację,
– art. 126, art. 128 i art. 129 ustawy o VAT - poprzez ich nieprawidłową interpretację i w konsekwencji odmowę zastosowania uprawnienia przewidzianego w art. 86 ustawy o VAT,
– art. 120 O.p. - poprzez nieprawidłową wykładnię przepisów art. 2 pkt 8, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT i nieprawidłowe zastosowanie norm art. 41 tejże ustawy,
– art. 121 § 1 O.p. - poprzez skrajny brak obiektywizmu w ocenie stanu faktycznego i dążenie do wydania decyzji wymiarowej w wysokości nienależnej,
– art. 122 O.p. - poprzez odczytanie faktów w sposób jednostronnie dążący do uzyskania z góry założonych wyników.
W związku z tak postawionymi zarzutami, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a ponadto o orzeczenie o zwrocie kosztów zastępstwa i kosztów sądowych na rzecz strony od organu odwoławczego.
W uzasadnieniu skargi, Spółka zwróciła się dodatkowo z wnioskiem o rozstrzygnięcie czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego, czy też nastąpiło skuteczne przerwanie biegu przedawnienia. Zdaniem Skarżącej, brak było podstaw dla wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a jedynym powodem wszczęcia tego postępowania była potrzeba zawieszenia biegu terminu przedawnienia spornych zobowiązań podatkowych.
Nadto Spółka wskazała, że podstawowym błędem organu było rozszerzenie ustaleń dokonanych w stosunku do wybranych losowo osób na pozostałe transakcje zwrotu VAT dla podróżnych. Skarżąca wywiodła, że nawet jeśli ustalenia te były prawidłowe (co – według niej – jest kwestią sporną), to nie można domniemywać, że w wypadku pozostałych transakcji przebieg był taki sam, a zatem nie można było rozszerzać skutków poczynionych ustaleń na całość obrotu. Strona zwróciła uwagę również na fakt, że w toku postępowania, mimo braku takiego obowiązku, przesłała organowi podatkowemu uzyskane własnym staraniem potwierdzenia otrzymania pieniędzy przez osoby, które dokonały nabycia w procedurze Tax Free. Jednocześnie Skarżąca zarzuciła organowi, że ten unikał przeprowadzenia wnioskowanych przez nią czynności. W szczególności podniosła, że wnioskowała o przesłuchanie świadków celem weryfikacji okoliczności ustalonych przez organ, jednak wniosek ten został odrzucony.
W ocenie Spółki, formułując zarzuty wobec niej, organy obu instancji nie tylko nie zebrały i nie oceniły w sposób rzetelny i wyczerpujący stanu faktycznego, ale dopuściły się daleko idącej nadinterpretacji zarówno w ocenie materiału dowodowego, jak też w zakresie obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Spółki, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenia stanowią wynik spekulacji zmierzającej do z góry założonego, krzywdzącego dla podatnika rezultatu.
2.2. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. DIAS zauważył, że przedstawione w skardze stanowisko i mające je potwierdzać argumenty stanowią w istocie powtórzenie zarzutów z odwołania, do treści których szczegółowo odniesiono się już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się do argumentu Strony dotyczącego tego, że odmówiono jej przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, beneficjentów zwrotów VAT. DIAS podkreślił, że Spółka nie wskazała jednak, jakie okoliczności zamierza przez to wykazać ani co chciałaby osiągnąć poprzez przesłuchanie świadków. Organ II instancji zauważył przy tym, że Skarżąca przedłożyła oświadczenia nabywców – obywateli Ukrainy – mające, w jej ocenie, potwierdzać rzetelność transakcji zakupu w 2017 r. części i akcesoriów do pojazdów samochodowych oraz wystawionych do tych transakcji dokumentów Tax Free. Natomiast oświadczenia te oceniono jako niewiarygodne, wskazując, że ich treść w zakresie nabycia od Skarżącej towarów i otrzymania zwrotu VAT nie koreluje z pozostałymi dowodami, które zgromadzono w niniejszej sprawie (na podstawie bazy ZAOiL), pozwalającymi z kolei na ustalenie, że w dacie i godzinie wystawiania paragonów fiskalnych osoby te faktycznie nie były w Polsce.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
3.1. Skarga nie jest zasadna.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (ograniczenie to nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ odnosi się do skarg na interpretacje podatkowe). Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd ją oddala odpowiednio w całości albo w części.
3.3. Przedmiotem sporu między stronami jest określenie przez organy podatkowe zobowiązania w VAT za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2017 r., odmiennie niż to uczyniła Skarżąca w przedłożonych deklaracjach podatkowych za ww. okresy.
Podatnik twierdzi, że przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z dostawą towarów w ramach procedury Tax Free, natomiast organy obu instancji dopuściły się szeregu naruszeń prawa materialnego (przez nieprawidłową wykładnię) i procesowego (naruszenie zasady legalizmu i praworządności, prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, ustalenia prawdy obiektywnej). Zdaniem Skarżącej, organy podatkowe prowadziły postępowanie w sposób nierzetelny, z naruszeniem zasad wyrażonych w ordynacji podatkowej i niesłusznie odmówiły Skarżącej prawa odliczenia podatku naliczonego.
Tego stanowiska nie podziela z kolei organ odwoławczy, wskazując, że zaskarżona decyzja spełnia wymogi nałożone na postępowanie podatkowe w powołanych przepisach Ordynacji podatkowej, a w szczególności zostały wyjaśnione przesłanki, które doprowadziły do zakwestionowania rzetelności rozliczeń Skarżącej z tytułu VAT w okresie od stycznia do grudnia 2017 r.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie miała uzasadnionych podstaw.
3.4. Odnosząc się na wstępie do zarzutu Skarżącej dotyczącego przedawnienia zobowiązań podatkowych w VAT za okres od stycznia do grudnia 2017 r., Sąd zaznacza, że w pełni podziela stanowisko DIAS w kwestii zaistnienia przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań, co zostało wyrażone na str. 10-16 zaskarżonej decyzji. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia, nastąpiło na podstawie art. 70 § 1 pkt 6 O.p., z powodu wszczęcia śledztwa w dniu 2 maja 2022 r. przez Prokuraturę Rejonową dla W.-W. o sygn. akt [...]. Bezsporne jest, że postępowanie karne skarbowe toczyło się w sprawie o przestępstwo polegające na podaniu nieprawdy przez Spółkę w złożonych w Dolnośląskim Urzędzie Skarbowym we Wrocławiu deklaracjach VAT-7 dotyczących zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2017 r. oraz w sprawie wystawienia przez Spółkę nierzetelnych dokumentów Tax Free (nieodzwierciedlających rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych), w których podano nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W tym zakresie należy wskazać, że postępowanie karne skarbowe wszczął niezależny organ ścigania, znajdujący się poza strukturą administracji skarbowej, na co najmniej pół roku przed upływem terminu przedawnienia spornych zobowiązań VAT za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2017 r. oraz na co najmniej 18 miesięcy w stosunku do spornych zobowiązań VAT za grudzień 2017 r. Organ podatkowy wykazał, że przed upływem nominalnych terminów przedawnienia nastąpiło skuteczne zawiadomienie Strony w trybie art. 70c O.p. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że w toku postępowania karnego skarbowego dokonano szeregu czynności procesowych, w tym przesłuchania świadków. Wszystkie te okoliczności świadczą – zdaniem Sądu – o tym, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego. W rezultacie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2017 r.
3.5. Prezentując ramy prawne sprawy, należy wskazać, że na mocy art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347, s. 1 ze zm.; dalej: dyrektywa VAT) opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. Dyrektywa VAT przewiduje jednak zwolnienia od opodatkowania (tytuł IX dyrektywy VAT). Na podstawie art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT (przepis znajdujący się w rozdziale 6 – zwolnienia w eksporcie) państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych poza terytorium Wspólnoty przez nabywcę lub na rzecz nabywcy niemającego siedziby na terytorium danego państwa (z wyłączeniem, które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie).
Z kolei w myśl art. 147 ust. 1 dyrektywy VAT, w przypadku gdy dostawa towarów, o której mowa w art. 146 ust. 1 lit. b), dotyczy towarów przewożonych w bagażu osobistym podróżnych, zwolnienie to ma zastosowanie wyłącznie po spełnieniu następujących warunków:
a) podróżny nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Wspólnoty;
b) towary zostaną przetransportowane poza terytorium Wspólnoty przed końcem trzeciego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dostawa została dokonana;
c) całkowita wartość dostawy, z VAT, przekracza kwotę 175 EUR lub równowartość tej kwoty w walucie krajowej ustalaną raz w roku przy zastosowaniu kursu wymiany obowiązującego w pierwszym dniu roboczym października ze skutkiem od 1 stycznia roku następnego.
Państwa członkowskie mogą jednakże zwolnić dostawę, której całkowita wartość jest niższa od 175 EUR.
Zgodnie z przepisem art. 147 ust. 2 dyrektywy VAT, przez "podróżnego niemającego siedziby we Wspólnocie" rozumie się podróżnego, którego stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu nie znajduje się na terytorium Wspólnoty. W takim przypadku przez "stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu" rozumie się miejsce wskazane jako takie w paszporcie, dowodzie osobistym lub każdym innym dokumencie potwierdzającym tożsamość uznanym za ważny przez państwo członkowskie, na którego terytorium odbywa się dostawa. Przy tym dowód eksportu stanowi faktura lub inny zastępujący ją dokument potwierdzony przez urząd celny, przez który towary zostały wywiezione ze Wspólnoty.
Przy tym podatnik (sprzedawca) ma prawo do odliczenia VAT naliczonego, jeżeli towary są wykorzystywane do celów transakcji zwolnionych z podatku zgodnie z art. 146 dyrektywy VAT (o czym mowa w art. 169 lit. b dyrektywy VAT).
Innymi słowy artykuł 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT przewiduje możliwość zastosowania zwolnienia z podatku VAT – między innymi – w przypadku gdy nabywcą dokonującym wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej (dyrektywa VAT posługuje się pojęciem "Wspólnoty"; dalej UE) jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej i posiadająca miejsce zamieszkania poza UE (czyli podróżny). W takim przypadku sprzedawca ma prawo do zastosowania zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego. Jednakże w przypadku wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty przez podróżnych artykuł 147 przewiduje szereg warunków, które muszą zostać spełnione łącznie, aby w odniesieniu do dostawy tych towarów przysługiwało prawo do zastosowania zwolnienia z VAT. W praktyce dokonując transakcji podróżny płaci sprzedawcy cenę za towar wraz z VAT, a następnie po spełnieniu wszystkich warunków zwolnienia sprzedawca zwraca podróżnemu wartość tego podatku. Jeżeli podatek pobrany od podróżnego został już wpłacony do urzędu skarbowego, u sprzedawcy powstaje nadpłata podlegająca zwrotowi lub pomniejszająca przyszłe zobowiązania z tytułu VAT. Dlatego to na sprzedawcy spoczywa ciężar udowodnienia spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 146 – 147 dyrektywy VAT.
Przy stosowaniu opisanego wyżej zwolnienia należy mieć jednocześnie na względzie treść art. 131 dyrektywy VAT. Przepis ten stanowi, że zwolnienie z VAT stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych [unijnych] i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.
3.6. Dla pełniejszego zrozumienia treści normy wynikającej z przepisu art. 146 ust. 1 dyrektywy VAT warto sięgnąć do orzecznictwa TSUE. W wyroku z dnia 17 października 2019 r., Unitel, C-653/18, EU:C:2019:876, TSUE stwierdził, że art. 146 ust. 1 lit. a) i b) oraz art. 131 dyrektywy VAT, a także zasady neutralności podatkowej i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one praktyce krajowej, takiej jak będąca przedmiotem postępowania głównego, polegającej na uznawaniu w każdym wypadku, że nie dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu tego pierwszego przepisu, i w konsekwencji na odmowie skorzystania ze zwolnienia z podatku od wartości dodanej (VAT), jeżeli dane towary zostały wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej, a po dokonaniu wywozu organy podatkowe stwierdziły, że nabywcą tych towarów nie była osoba wykazana na fakturze wystawionej przez podatnika, lecz inny nieustalony podmiot. W takich okolicznościach należy odmówić skorzystania ze zwolnienia z VAT przewidzianego w art. 146 ust. 1 lit. a) i b) tej dyrektywy, jeżeli brak ustalenia rzeczywistego nabywcy uniemożliwia wykazanie, że dana transakcja stanowi dostawę towarów w rozumieniu tego przepisu, lub jeżeli zostanie stwierdzone, że podatnik ten wiedział lub powinien był wiedzieć, iż owa transakcja wiąże się z oszustwem popełnionym na szkodę wspólnego systemu VAT. Dyrektywę VAT należy interpretować w ten sposób, że, gdy w tych okolicznościach następuje odmowa skorzystania ze zwolnienia z podatku od wartości dodanej (VAT) przewidzianego w art. 146 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy VAT, należy uznać, że dana transakcja nie stanowi transakcji podlegającej opodatkowaniu i w związku z tym nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.
Zgodnie z orzecznictwem TSUE, istnieją dwie sytuacje, w jakich nieprzestrzeganie wymogu formalnego może skutkować utratą prawa do zwolnienia z VAT (zob. wyroki TSUE z dnia: 8 listopada 2018 r., Cartrans Spedition, C‑495/17, EU:C:2018:887, pkt 40; 28 marca 2019 r., Vinš, C‑275/18, EU:C:2019:265, pkt 32; 17 października 2019 r., Unitel, C-653/18, EU:C:2019:876, pkt 29). Po pierwsze, naruszenie wymogu formalnego może prowadzić do odmowy zwolnienia z VAT, jeżeli naruszenie to skutkuje uniemożliwieniem przedstawienia przekonywającego dowodu spełnienia wymogów materialnych (zob. wyroki TSUE z dnia: 8 listopada 2018 r., Cartrans Spedition, C‑495/17, EU:C:2018:887, pkt 42; 28 marca 2019 r., Vinš, C‑275/18, EU:C:2019:265, pkt 35; 17 października 2019 r., Unitel, C-653/18, EU:C:2019:876, pkt 30). Po drugie, na zasadę neutralności podatkowej do celów zwolnienia z VAT nie może powoływać się podatnik, który umyślnie uczestniczył w oszustwie podatkowym i naraził na niebezpieczeństwo funkcjonowanie wspólnego systemu VAT (zob. wyroki TSUE z dnia: 8 listopada 2018 r., Cartrans Spedition, C‑495/17, EU:C:2018:887, pkt 41; 28 marca 2019 r., Vinš, C‑275/18, EU:C:2019:265, pkt 33; 17 października 2019 r., Unitel, C-653/18, EU:C:2019:876, pkt 33).
3.7. Implementację ww. normy, wyrażonej w art. 146 ust. 1 dyrektywy VAT, stanowią art. 126 i kolejne ustawy o VAT. Zgodnie z treścią art. 126 ust. 1 ustawy o VAT osoby fizyczne niemające stałego miejsca zamieszkania na terytorium Unii Europejskiej, zwane dalej "podróżnymi", mają prawo do otrzymania zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu towarów na terytorium kraju, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione przez nie poza terytorium Unii Europejskiej w bagażu osobistym podróżnego, z zastrzeżeniem ust. 3 oraz art. 127 i 128. Zwrot podatku może być dokonany, jeżeli podróżny wywiózł zakupiony towar poza terytorium Unii Europejskiej nie później niż w ostatnim dniu trzeciego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonał zakupu (art. 128 ust. 1 ustawy o VAT). Podstawą do dokonania zwrotu podatku było (do dnia 31 grudnia 2021 r.) przedstawienie przez podróżnego dokumentu wystawionego przez sprzedawcę, na którym urząd celno-skarbowy (do dnia 28 lutego 2017 r. – urząd celny) potwierdził stemplem zaopatrzonym w numerator wywóz towarów (art. 128 ust. 2 ustawy o VAT). Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.) do dostawy towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnemu, sprzedawca stosuje stawkę podatku 0 %, pod warunkiem że:
1) spełnił warunki, o których mowa w art. 127 ust. 4 pkt 1 i 4, oraz
2) przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument określony w art. 128 ust. 2, zawierający potwierdzenie wywozu tych towarów poza terytorium Unii Europejskiej;
3) posiada dokumenty, określone odrębnymi przepisami, potwierdzające dokonanie zwrotu kwoty tego podatku - w przypadku gdy zwrot podatku został dokonany w formie polecenia przelewu, czeku rozrachunkowego lub karty płatniczej.
Z powyższych przepisów wynika, że procedura Tax Free polega na tym, że osoby fizyczne niemające stałego miejsca zamieszkania na terytorium Unii Europejskiej, mają prawo do otrzymania zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu towarów na terytorium kraju, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione przez nie poza terytorium Unii Europejskiej w bagażu osobistym podróżnego. Warunkiem skorzystania z tej procedury jest otrzymanie dokumentu Tax Free od sprzedawcy oraz wywiezienie towaru przez podróżnego za granicę, poza terytorium Unii Europejskiej nie później niż w ostatnim dniu trzeciego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonał zakupu. Konieczne jest zatem spełnienie do zastosowania tej procedury wymogu, że ta sama osoba musi dokonać zakupu towaru i jego wywozu poza terytorium Unii Europejskiej. W tej sformalizowanej ściśle procedurze muszą być spełnione wszelkie przesłanki ją warunkujące, a w szczególności nieodzowny jest osobisty udział "podróżnego", który musi zrealizować dwa kluczowe jej elementy. Musi zakupić towar i w bagażu podróżnym musi go wywieźć poza terytorium Unii Europejskiej. Istotny jest przy tym fakt, że zakup dokonany przez podróżnego ma być dokonany na jego własne potrzeby, a nie na rzecz osoby trzeciej.
3.8. W tak zarysowanych ramach organy podatkowe powinny prowadzić postępowanie podatkowe z uwzględnieniem przepisów podatkowego prawa procesowego. Należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.). Zobligowane są również do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W art. 122 O.p. została uregulowana zasada prawdy obiektywnej, uważana za naczelną zasadę postępowania podatkowego. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Istotą bowiem ww. zasady jest to, że podstawą orzeczenia mają być jedynie okoliczności faktyczne stanowiące prawdę rzeczywistą, a nie prawdę formalną, czyli przyznaną przez stronę, ewentualnie ustaloną na podstawie części dowodów. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi - na podstawie obowiązujących przepisów - wiążą się skutki prawne (por. B. Dauter (w:) Gruszczyński Bogusław, Niezgódka-Medek Małgorzata, Hauser Roman, Kabat Andrzej, Babiarz Stefan, Dauter Bogusław, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie V, s. 1064). Zgodnie zaś z art. 191 OP organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że wynikająca z tego ostatniego przepisu zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, iż organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, ważąc wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 sierpnia 1997 r. o sygn. akt III SA 150/96; 26 marca 2010 r. o sygn. akt I FSK 342/09; 28 maja 2013 r. o sygn. akt II FSK 2048/11 oraz 22 października 2015 r. o sygn. akt II OSK 366/14, wszystkie powoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Aby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy winien – między innymi – kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny (por. wyroki NSA z dnia: 29 czerwca 2000 r. o sygn. akt I SA/Po 1342/99; 5 listopada 2015 r. o sygn. akt II FSK 2394/13 czy 14 czerwca 2016 r. o sygn. akt I FSK 1654/14). Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2017 r. o sygn. akt I FSK 1282/15).
3.9. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy – procedując zgodnie z zasadami wyrażonymi w Ordynacji podatkowej – słusznie ustalił w zaskarżonej decyzji, że osoby wykazane na analizowanych dowodach Tax Free nie były faktycznymi nabywcami towarów wykazanych na tych dokumentach. Osoby te jedynie udostępniały swoje dane osobom trzecim (będącym z kolei faktycznymi nabywcami towarów) i przewoziły towary przez granicę państwa, za co otrzymywały niewielkie wynagrodzenie.
Sąd nie uznał słuszności argumentów Skarżącej w kwestii braku przesłuchania świadków - obywateli Ukrainy, którzy nabywali towary w procedurze Tax Free. Należy wskazać, że zgłaszając wniosek dowodowy strona ma wskazać dane umożliwiające przeprowadzenie tego dowodu, w szczególności mają tutaj znaczenie podstawowe dane, jak adres danej osoby umożliwiający jej wezwanie. Bez takich danych przeprowadzenie dowodu nie jest możliwe. Przy tym organ nie ma obowiązku prowadzenia wszelkich dowodów, jakich domaga się strona, ale tych jedynie, których przeprowadzenie jest, po pierwsze – istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a po drugie – możliwe do zrealizowania w rozsądnym terminie.
W ocenie Sądu, nie budzi więc wątpliwości brak przesłanek do zastosowania procedury Tax Free do sprzedaży zakwestionowanych przez organy towarów. To nie "podróżni" dokonali zakupu towarów w tej procedurze, lecz niezidentyfikowane osoby trzecie, które jedynie posłużyły się danymi podróżnych.
Przy tym organ słusznie zauważył, że z tytułu dokumentowania sprzedaży w systemie Tax Free w sposób przedstawiony w przedmiotowej sprawie Skarżąca osiągnęła wymierne korzyści w postaci:
– zwiększonego obrotu z tytułu sprzedaży towarów oraz wzmocnienia swojej pozycji biznesowej na rynku sprzedaży części samochodowych w stosunku do innych sprzedawców, którzy sprzedaż tę prowadzili zgodnie z zasadami przewidzianymi prawem,
– zapewnienia sobie stałego źródła hurtowego zbycia towarów na rzecz niezidentyfikowanego odbiorcy, dzięki czemu uzyskała stałe źródło finansowania swojej działalności, a zwiększone obroty przełożyły się na zwiększenie zakupów, co w relacjach z dostawcami, zgodnie z zasadami obrotu gospodarczego mogło powodować uzyskanie na kupowane przez siebie towary rabaty,
– zwiększonego obrotu, a tym samym zysku ze sprzedaży swoich towarów, przy czym zarówno Agent, jak i Strona, nie byli zainteresowani prawidłowym dokumentowaniem tej sprzedaży, a nastawieni byli na wypracowanie jak największego zysku ze sprzedaży, od którego Agent otrzymywał, zgodnie umową, prowizję w wysokości 50 % zysku uzyskanego ze sprzedaży towarów,
– zmniejszenia kosztów magazynowania danych towarów w związku ze skróceniem czasu pomiędzy ich nabyciem a zbyciem.
Biorąc pod uwagę całokształt ustalonego stanu faktycznego, organy obu instancji miały podstawy, aby przyjąć, że Skarżąca w okresie od stycznia do grudnia 2017 r. nie spełniła warunków ustawowych do zastosowania przy dostawach towarów stawki podatku VAT 0 % w procedurze Tax Free. Mając zaś na uwadze powołane wyżej orzeczenie TSUE w sprawie C-653/18, należy uznać, że kwestionowane transakcje, udokumentowane przez Skarżącą dokumentami Tax Free, nie stanowią transakcji podlegających opodatkowaniu i w związku z tym nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego (pkt 40 i 41). Transakcje te nie mogą być uznane za dostawę w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, czyli za czynność opodatkowaną na gruncie ustawy o VAT.
W tym kontekście nie można bowiem tracić z pola widzenia, że ustalony w sprawie przez organy obu instancji mechanizm nieuprawnionego wykorzystania procedury Tax Free tworzy potencjalne pole do istotnych, a przy tym niezmiernie trudnych lub nawet niemożliwych do ustalenia, nadużyć na szkodę wspólnego systemu VAT. Skoro bowiem nie jest znany faktyczny (hurtowy) odbiorca towarów, to w praktyce nie ma jak i u kogo zweryfikować, co dalej działo się z tym towarem i czy nie wracał on następnie na teren Unii w ramach przykładowo mechanizmu karuzelowego. Nie można również wykluczyć, że zwrot VAT miał charakter fikcyjny i mógł trafiać w całości lub w części do podmiotów realizujących sprzedaż w ramach procedury Tax Free. Nieczytelne podpisy niezidentyfikowanych osób pod pokwitowaniami wypłaty zwracanych kwot podatku i brak pełnomocnictw znacząco utrudnia lub nawet uniemożliwia w praktyce taką weryfikację przez administracje skarbową. Zważywszy na obowiązek starannego prowadzenia swoich spraw przez przedsiębiorcę, trudno uznać za nieproporcjonalne wymaganie, aby w punkcie zwrotu kwot VAT w ramach procedury Tax Free znajdowała się kserokopiarka lub urządzenie wielofunkcyjne (do nabycia w sieciach handlowych już za kwotę paruset złotych), którym łatwo można by kserować przedkładane pełnomocnictwa oraz aby pracownik agenta Skarżącej dopilnował umieszczenia na pokwitowaniu odbioru gotówki czytelnego podpisu i numeru dowodu tożsamości odbiorcy kwoty zwracanego VAT. Tym bardziej zresztą, jeśli w wielu przypadkach był to podpis tej samej osoby. Nie sposób przyjąć, aby Spółka nie była świadoma tego, że taki sposób organizowania sprzedaży w ramach procedury Tax Free będzie istotnie utrudniał organom skarbowym weryfikację poprawności jej stosowania oraz ocenę realności ryzyka wystąpienia w związku z określonego uszczerbku dla wspólnego systemu VAT.
3.10. W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności zarzutów skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Należy także podkreślić, że żaden z zarzutów procesowych zawartych w skardze, nie okazał się uzasadniony. Sąd nie dopatrzył się przy tym jakichkolwiek innych naruszeń prawa procesowego o możliwym istotnym wpływie na wynik sprawy.