Wyrok WSA z dnia 05 maja 2026, sygn. I SA/Wr 781/25

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że z ustawy wynika obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych obejmujących co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.). Regulamin przewiduje natomiast w § 5, że odpady komunalne podlegające selektywnemu zbieraniu i odbieraniu nie są zbierane selektywnie, jeżeli: 1) są zbierane z naruszeniem § 3 lub § 4 pkt 2, 3 i 4, lub 2) w pojemnikach lub workach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, na jakie przeznaczony jest pojemnik lub worek, znajduje się więcej niż 30% zanieczyszczeń, lub 3) obliczony przy uwzględnieniu pojemności worków i pojemników z odbieranymi odpadami komunalnymi udział niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych odebranych z nieruchomości w łącznej objętości wszystkich odpadów odebranych z nieruchomości przekracza 45%. Natomiast z § 3 regulaminu wynika, że odpady z papieru zbiera się w pojemnikach lub workach, spełniających wymagania określone w dziale II rozdział 4, odrębnie od innych odpadów (ust. 2), odpady ze szkła zbiera się w pojemnikach lub workach, spełniających wymagania określone w dziale II rozdział 4, odrębnie od innych odpadów (ust. 2), odpady metali, tworzyw sztucznych oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe zbiera się łącznie w pojemnikach lub workach, spełniających wymagania określone w dziale II rozdział 4, odrębnie od innych odpadów (ust. 3), a bioodpady zbiera się w pojemnikach lub workach, spełniających wymagania określone w dziale II rozdział 4, odrębnie od innych odpadów (ust. 4). W § 4 regulaminu zabrania się m.in. umieszczania w pojemnikach lub workach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów innych niż te, na jakie przeznaczony jest pojemnik lub worek (pkt 3).

Uwzględniając powyższe, Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że nieumieszczenie odpadów w pojemnikach przeznaczonych na zbieranie określonych frakcji stanowi przypadek naruszenia obowiązku prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów, jest to bowiem okoliczność przewidziana w § 5 pkt 1 regulaminu, a więc zbieranie odpadów podlegających selektywnemu zbieraniu i odbieraniu z naruszeniem § 3 lub § 4 pkt 2, 3 i 4 regulaminu. Uchwałodawca nie wprowadził w tym zakresie limitów procentowych dotyczących ilości odpadów niewłaściwie umieszczonych, co oznacza brak konieczności dokonywania ustaleń w tym zakresie. Bezzasadnie zatem strona zarzuciła, że decyzja Prezydenta narusza § 5 regulaminu, bowiem nie została ustalona wielkość odpadów w pojemnikach o innym przeznaczeniu, a przepis "określa dopuszczalność uznania, iż odpady nie są zbierane selektywnie jeżeli znajduje się więcej niż 30%". Strona zdaje się nawiązywać do treści § 5 pkt 2 Regulaminu, zgodnie z którym odpady komunalne podlegające selektywnemu zbieraniu i odbieraniu nie są zbierane selektywnie, jeżeli w pojemnikach lub workach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, na jakie przeznaczony jest pojemnik lub worek, znajduje się więcej niż 30% zanieczyszczeń. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że w § 5 Regulaminu posłużono się spójnikiem "lub" i konstrukcją alternatywy łącznej, co oznacza, że wystarczy tylko jedna z przesłanek w nim wymienionych, by uznać, że odpady komunalne nie są zbierane selektywnie.

Końcowo Kolegium stwierdziło również, że na gruncie obowiązujących przepisów ciężar odpowiedzialności za zawartość pojemnika na odpady spada na właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g., w tym wypadku spółdzielnię. Spółdzielnia podnosi, że dostęp do pojemników do selektywnej zbiórki odpadów mają mieszkańcy pobliskich nieruchomości lub prowadzący w nich działalność gospodarczą, a podejmowane do tej pory działania nie gwarantują zabezpieczenia pojemników przed ich niewłaściwym wykorzystywaniem. Jednak art. 6ka u.c.p.g. nie pozostawia jednak organowi administracji swobody i zobowiązuje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wszczęcia postępowania na podstawie otrzymanego powiadomienia o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zdaniem Kolegium, warto zwrócić uwagę, że w art. 2a u.c.p.g. wprowadzono rozwiązanie pozwalające na stosowane oznaczeń indywidualizujących pochodzenie odpadów, jednak w analizowanej sprawie mechanizm taki nie był stosowany. Jak wykazano, w ramach niniejszego postępowania nie ma możliwości uwzględnienia takich zdarzeń, jak wyrzucanie odpadów przez inne podmioty do pojemników należących do spółdzielni czy pozostawianie pojemników poza osłoną. Spółdzielnia może natomiast dochodzić swych praw, w tym ewentualnie odszkodowania, w postępowaniu cywilnym.

Uwzględniając powyższe Kolegium nie stwierdziło, by w sprawie doszło do naruszenia postanowień aktów prawa miejscowego, przepisów u.c.p.g., czy przepisów Ordynacji podatkowej, wobec czego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Kolegium, spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- błędną wykładnię art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że właściciel nieruchomości oznacza współwłaściciela punktu gromadzenia odpadów, przy czym w przyjętym stanie faktycznym (z uwagi na zwartą zabudowę osiedla przy ul. [...]) nie ma możliwości wypełnienia przesłanki zapewnienia śmietników wyłącznie dla skarżącej,

- naruszenie art. 6ka ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. oraz w zw. z § 1 pkt 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] maja 2023 r. w sprawie metod ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek tej opłaty, poprzez bezpodstawne ich zastosowanie oraz § 5 regulaminu poprzez jego niezastosowanie,

- naruszenie § 15 ust. 2 regulaminu poprzez niewykazanie przekroczenia 30% udziału masowego innych frakcji w stosunku do pobranej reprezentatywnej próby oraz nie wykazanie reprezentatywnej próby, w szczególności co do jej masy oraz ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, którą zamieszkują mieszkańcy, poprzez przyjęcie, że właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów bez udowodnienia konkretnemu właścicielowi nieruchomości braku segregacji posiłkując się wyłącznie wykazaniem braku segregacji w punkcie gromadzenia opadów wspólnym,

- niezastosowanie art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.) w zw. z art. 7 tej ustawy, a zgodnie z zasadą prawa Unii Europejskiej to zanieczyszczający płaci, konkretyzując zobowiązany podmiot, jednocześnie pomijając zasadę zrównoważonego rozwoju,

- art. 2 w zw. z art. 84 i w zw. z art. 86 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na przyjęciu, że właściciel nieruchomości ma uiścić podwyższoną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi również w przypadku korzystania ze zbiorczego punktu gromadzenia opadów, co prowadzi do odpowiedzialności zbiorowej i wyklucza zasadę ustawowej określoności regulacji podatkowych i zasadę poprawnej legislacji, wywodzone z art. 217 w związku z art. 84 i art. 2 Konstytucji RP oraz ochrony praw majątkowych i równości wobec prawa, wywodzone z art. 32. ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, wobec czego obowiązek zapłaty daniny publicznej musi zostać dookreślony,

- naruszenie unijnej zasady, że zanieczyszczający płaci "intepretowanej dyrektywy 2008/98/WE (art. 14 ust. 1) w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu, bowiem to osoba zanieczyszczają środowiska zobowiązana jest do uiszczenia opłat celem naprawienia wyrządzonych szkód" [podany numer dyrektywy nie odpowiada jej tytułowi, bowiem tytuł odnosi się do dyrektywy nr 2004/35/WE – przyp. Sądu],

- art. 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie i obarczenie strony wyższą opłatą, pomimo wątpliwości w wykładani art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.,

Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu. Wskazano na błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez:

- przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczy skarżącej, pomimo iż z pojemników korzystają również inne podmioty,

- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w wyniku przyjęcia, że zaszły przesłanki do nałożenia na skarżącą wyższych opłat tak jak za odbiór odpadów zmieszanych, podczas gdy zebrany przez organ materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczną ocenę, że mieszkańcy nie segregują odpadów w sposób prawidłowy poprzez brak dowodów i uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu,

- poprzez pominięcie, że z pojemników na odpady odpadów korzysta poza mieszkańcami skarżącej szereg innych osób i podmiotów.

Wskakując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego oraz 3) dopuszczenie dowodów złożonych do SKO wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że materiał dowodowy jest nieprecyzyjny i nierzetelny. Organy obu instancji przywołują jako dowody w sprawie protokoły, które zawierają istotne błędy, na które wskazała skarżąca. Zdjęcia nie wskazują miejsca położenia pojemników na odpady, zatem nie można im przypisać rangi dowodów potwierdzających zaistnienie zdarzeń obciążających skarżącą. Protokół z dnia 27 września 2024 r. nr [...] wskazany w obu decyzjach nigdy nie został stronie doręczony. Umieszczenie naklejek na pojemnikach jest niewystarczającym dowodem w sprawie. Opłata za odbiór odpadów komunalnych jest obowiązkiem wynikającym z przepisów ustawy, nie ma znamion dowolności czy też nie sprowadza się do reguł określonych w postanowieniach umownych. Jest objęta reżimem Ordynacji podatkowej, zatem zastosowanie mają przepisy tejże ustawy. Należyte powiadomienie podmiotu uczestniczącego w tym postępowaniu jest obowiązkiem organu, który nie został wyłączony poprzez inne przepisy. Niedopełnienie tego obowiązku jest istotnym naruszeniem procedury, mającym wpływ na wydanie decyzji. Nadto organ ustalający podwyższoną stawkę za brak segregacji odpadów powinien uwzględnić wagę naruszenia przepisów o selektywnej zbiórce odpadów. Z uwagi na fakt, iż organ nie dokonał ustaleń co do wielkości odpadów, które znalazły się w niewłaściwym pojemniku, nie sposób ustalić czy waga zjawiska była istotna czy znikoma.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Idąc dalej, należy wskazać, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Właściciele nieruchomości zaś zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. poprzez selektywną zbiórkę odpadów (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.). Obowiązanymi do ponoszenia ww. opłat są właściciele ww. nieruchomości (art. 6h u.c.p.g.), a datą powstania powyższego obowiązku jest data zamieszkania pierwszego mieszkańca (art. 6i ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 6m ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.). W przypadku gdy nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.). Stosowną deklarację w powyższym zakresie należy złożyć w ciągu 14 dni od daty zaistnienia jednego z ww. zdarzeń (art. 6m ust. 11 pkt 1 u.c.p.g.). Metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tych opłat określa stosowna uchwała rady gminy (art. 6k ust. 1 u.c.p.g.). Powyższy organ określa stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy za odbiór odpadów gromadzonych selektywnie (art. 6k ust. 3 u.c.p.g.). W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości (art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.). Na podstawie tej informacji organ wykonawczy gminy z urzędu wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu (miesiącach), w których nie dopełniono obowiązku ich selektywnej zbiórki (art. 6ka ust. 2 i ust. 3 u.c.p.g.). Należy ponadto wskazać, że zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Nie budzi też wątpliwości, że skoro postępowanie w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych kończy się decyzją administracyjną, to zastosowanie znajdą zasady ogólne postępowania podatkowego. W szczególności, zgodnie z art. 120 o.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Z art. 122 o.p. wynika, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nadto organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 o.p.). W myśl art. 125 § 1 o.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zgodnie z art. 126 § 1 o.p. Sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu podatkowego ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Według art. 180 § 1 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 191 o.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto, zgodnie z art. 197 § 1 o.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Zwieńczeniem przeprowadzonego postępowania podatkowego powinna być decyzja administracyjna, która zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 o.p.).

Dalej trzeba wskazać, że powołany art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. (a zgodnie z art. 4a ust. 3 u.c.p.g. rada gminy jest obowiązana dostosować regulamin do przepisów wydanych na podstawie ust. 1). Zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. poz. 906) selektywnie zbiera się: papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. W myśl § 3 rozporządzenia frakcje odpadów, o których mowa w § 1, zbiera się w pojemnikach lub workach, o których mowa w § 2, w sposób zapewniający zabezpieczenie odpadów przed pogorszeniem ich jakości.

Kluczowe w niniejszej sprawie jest, że w ww. art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. sprecyzowano przesłanki formalne i materialne, warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej. Pierwszą z przesłanek jest przesłanka formalna, tj. powiadomienie przez przedsiębiorstwo o zaistniałym zdarzeniu zarówno wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jak i właściciela nieruchomości. Drugą przesłanką (materialną) jest stwierdzenie przez organ w przeprowadzonym postępowaniu braku dopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W ocenie Sądu nieprawidłowe było w tym zakresie stanowisko SKO, że ze sposobu sformułowania przywołanego wyżej art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. nie wynika, by powiadomienie właściciela nieruchomości przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stanowiło przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powiadomienie takie bowiem musi zostać dokonane zarówno wobec organu, jak i wobec właściciela nieruchomości. Wynika to z literalnego brzmienia przepisu, którego fragmentu w tym zakresie nie można ignorować. Sąd przyjął zatem, kierując się wykładnią literalną, że warunkiem wszczęcia przez organ (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., jest – między innymi – powiadomienie przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Brak takiego powiadomienia uniemożliwia podjęcie działań określonych w tych przepisach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2022 r., III FSK 805/22 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: Orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że w sprawie nie została spełniona przesłanka formalna wszczęcia wobec spółdzielni postępowania mającego na celu określenie jej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości. Z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby strona została powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W szczególności zaś naklejka na pojemniku na odpady nie może być uznana za powiadomienie w rozumieniu ustawy. Podkreślenia wymaga, że obowiązek i forma zawiadomienia zobowiązanego o dostrzeżonych nieprawidłowościach w podobnych stanach faktycznych, były już wielokrotnie oceniane przez sądy administracyjne, których stanowisko w tym zakresie jest ogólnie jednolite, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to podziela. Trudno przyjąć, że osoba prowadząca sprawy osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej otrzymała powiadomienie, które nie zostało doręczone, lecz umieszczone w formie naklejki na pojemniku lub nawet pozostawione w bliżej nieokreślonym miejscu na terenie nieruchomości. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że art. 6ka u.c.p.g. nie reguluje, w jaki sposób przedsiębiorca ma dokonać powiadomienia właściciela nieruchomości. Jednak uznać należy, że skoro ustawowym obowiązkiem przedsiębiorstwa, jako podmiotu odbierającego odpady komunalne, jest powiadomienie właściciela nieruchomości i organu podatkowego, a organ ten na podstawie powiadomienia może wszcząć postępowanie podatkowe, to powiadomienie kierowane przez podmiot odbierający odpady komunalne winno co do formy odpowiadać wymogom wynikającym z obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady pisemności (art. 126 § 1 o.p. w związku z art. 6q ust. 1 u.c.p.g.). Skoro bowiem powiadomienie może być faktyczną podstawą prowadzenia postępowania podatkowego, to winno spełniać przynajmniej minimalne standardy formalne wynikające z procedury podatkowej. Jednocześnie, skoro ustawodawca narzuca na przedsiębiorstwo obowiązek powiadomienia organu podatkowego i właściciela nieruchomości, to brak jest podstaw dla rozróżniania formy tego powiadomienia w zależności od tego, do kogo jest kierowane. Zachowanie formy pisemnej powiadomienia kierowanego do właściciela nieruchomości służy przy tym jednocześnie zapewnieniu, wynikającego z art. 123 § 1 o.p., prawa strony do udziału w każdej fazie postępowania podatkowego (tu jeszcze w fazie bezpośrednio poprzedzającej jego wszczęcie), a także umożliwia stwierdzenie, czy doszło do skutecznego doręczenia rzeczonego powiadomienia. Zdaniem Sądu inne formy powiadomienia (np. poprzez umieszczenie naklejki na pojemniku na odpady) nie zapewniają zachowania przywołanych standardów proceduralnych. W tym zakresie nie można bez zastrzeżeń zaakceptować poglądu, że dopuszczalne jest przekazanie informacji o przejęciu odpadów jako niesegregowanych w każdej formie, która zapewnia zapoznanie się z tą informacją (tak: WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2023 r., I SA/Gd 640/23). W szczególności bowiem w przypadku właściciela nieruchomości niebędącego osobą fizyczną stosowanie powiadomienia w formie naklejek zamiast formy pisemnej powiadomienia może skutkować powstaniem problemu, czy w ogóle i z jaką chwilą doszło do powiadomienia organu właściwego do zapoznania się z treścią rzeczonego powiadomienia. Stosowanie formy pisemnej eliminuje tego rodzaju kontrowersje i przyczynia się do zachowania uprawnień strony do wzięcia udziału w dalszych czynnościach organu podatkowego, zwiastowanych przez powiadomienie otrzymane od podmiotu odbierającego odpady.

Podkreślenia wymaga, że powyższe stanowisko co do tego, że nie ma podstaw twierdzenie, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach, został zaaprobowany również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z dnia 12 sierpnia 2025 r., III FSK 35/25; z dnia 17 lipca 2025 r., III FSK 52/25; z dnia 19 maja 2025 r., III FSK 1368/24; z dnia 28 lutego 2025 r., III FSK 1173/24; z dnia 30 października 2024 r., III FSK 805/23).

W konsekwencji należy stwierdzić, że w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest dowodu na doręczenie stronie powiadomienia przez przedsiębiorstwo, to co najmniej przedwczesne było wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 165 § 1 o.p. w związku z art. 6q ust. 1 oraz art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., albowiem orzekające w sprawie organy zaniechały dokonania ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie. W ocenie Sądu strona musi mieć zapewnioną realną możliwość zapoznania się z takim powiadomieniem. Nie można tej kwestii pozostawić przypadkowi, czy członek organu spółdzielni uprawionego do prowadzenia jej spraw odnajdzie naklejkę na pojemniku na odpady. Kwestia zawiadomienia powinna być udokumentowana tak, aby nie było wątpliwości co do dokonania tej czynności. Jednocześnie, skoro brak było w sprawie formalnych podstaw do wszczęcia postępowania, w którym wydano zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, ocena przesłanki materialnej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przyjęcie przez organy obu instancji wadliwej wykładni art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. doprowadziło do wadliwego wszczęcia postępowania w sprawie, w którym to postępowaniu niewątpliwie tym samym doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.).

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, uchylając decyzje wydane w obu instancjach, jako dotknięte tymi samymi wadami w postaci naruszenia norm prawa procesowego o potencjalnie istotnym wpływie na wynik sprawy oraz na omówionej wyżej niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy.

W związku z uchyleniem decyzji organów obu instancji w dalszym postępowaniu zadaniem organu I instancji będzie zakończenie postępowania wszczętego w związku z art. 6ka ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. z uwzględnieniem ocen prawnych wyrażonych przez Sąd.

Z uwagi na to, co do tej pory powiedziano, a także wziąwszy pod uwagę, że według art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego nie mieściłoby się w tych ramach.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd orzekł również o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (2169 zł), obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (352 zł) oraz kosztu poniesionego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego radcą prawnym (1800 zł), wynikające z § 2 pkt 4 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 118).

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.