Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi R. K. (dalej: Strona, Podatnik, Skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 3 września 2025 r. nr 0201-IOD2.4102.40.2025, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy (dalej: NUS, organ podatkowy, organ I instancji) z dnia 10 czerwca 2025 r., nr 0221-SPV.4102.218.2024, określającą zobowiązanie podatkowe Strony w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej zryczałtowany PIT) za 2020 r. w wysokości 110.960,00 zł z tytułu otrzymanej dywidendy.
1.2. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., organ podatkowy wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia zryczałtowanego PIT od uzyskanych w 2020 r. przychodów z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Postanowienie zostało doręczone w dniu 7 października 2024 r.
Pismem z dnia 19 listopada 2024 r. NUS wezwał Podatnika do przedłożenia wszelkich dokumentów związanych z przekazanymi przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej Spółka) w 2020 r. dywidendami na rzecz Strony, jako jej udziałowca (wspólnika). Uprzednio, pismem z dnia 13 listopada 2024 r., do przedłożenia tych dokumentów został wezwany również J. K. pełniący funkcję prezesa zarządu Spółki (mąż Strony).
Odpowiadając na ww. wezwania J. K. – w załączeniu do pisma z dnia 27 listopada 2024 r., jak i Strona – w załączeniu do pisma z dnia 13 grudnia 2024 r., przesłali kserokopie następujących dokumentów:
- opinię biegłego rzeczoznawcy z dnia 20 października 2020 r. dotyczącą oszacowania wartości rynkowej środków technicznych w Spółce,
- umowę darowizny z dnia 18 listopada 2020 r., zawartą pomiędzy J. K., A. K. i Stroną (darczyńcy) a M. K. (obdarowany),
- umowę z dnia 17 listopada 2020 r. (zawartą w dniu 18 listopada 2020 r.) w przedmiocie przeniesienia własności ruchomości w celu zwolnienia z zobowiązania w trybie datio in solutum (art. 453 ustawy z dnia kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.; dalej k.c.),
- protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki (dalej NZW) z dnia [...] czerwca 2020 r.,
- protokół NZW z dnia [...] listopada 2020 r.,
- protokół Zgromadzenia Wspólników Spółki (dalej ZW) z dnia [...] września 2020 r.
Ponadto, w załączeniu do pisma z dnia 20 grudnia 2024 r., prezes zarządu Spółki przesłał protokół z NZW z dnia [...] czerwca 2020 r. sporządzony w formie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r. NUS włączył do akt sprawy:
- potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpowiedzi Strony z dnia 4 marca 2024 r., której udzieliła w trakcie czynności sprawdzających w sprawie nr 0221- SKA.4031.834.2023,
- potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpowiedzi A. K. z dnia 6 maja 2024 r., której udzieliła w trakcie czynności sprawdzających w sprawie nr 0221- SKA.4031.834.2023,
- protokół NZW z dnia [...] czerwca 2020 r., sporządzony w formie aktu notarialnego repertorium [...] nr [...], który został przedłożony przez prezesa zarządu Spółki w dniu 30 grudnia 2024 r.
Organ I instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że Podatnik, jako udziałowiec Spółki, otrzymał w dniu 17 listopada 2020 r. dywidendę rzeczową za lata 2014 i za 2015 r. o łącznej wartości 584.000,00 zł. Na tej podstawie, ww. decyzją z dnia 10 czerwca 2025 r., określił Stronie z tytułu otrzymanej dywidendy zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym PIT za 2020 r. w wysokości 110.960,00 zł.
NUS, uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, wskazał, że Spółka zobowiązana byłaby, jako płatnik – zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1426 ze zm. – stan prawny na moment powstania zobowiązania płatnika; dalej ustawa o PIT) – do pobrania i odprowadzenia zryczałtowanego PIT od wypłaty dywidendy pieniężnej. Tymczasem Podatnik i pozostali wspólnicy Spółki zgodzili się na realizację ich uprawnienia do dywidendy w formie rzeczowej – poprzez przekazanie im udziałów w parku maszynowym Spółki. Przy tak uzgodnionej przez Spółkę i jej wspólników niepieniężnej postaci realizacji zobowiązania z tytułu dywidendy, Spółka – jako płatnik – nie miała możliwości pobrania należnego zryczałtowanego PIT. Strona natomiast nie wpłaciła tego podatku Spółce w celu przekazania go do urzędu skarbowego. Oznacza to, zgodnie z art. 45 ust. 3b ustawy o PIT, że na Stronie ciążył obowiązek złożenia zeznania podatkowego PIT-38 za 2020 r. i wykazania w nim należnego podatku dochodowego od uzyskanej dywidendy rzeczowej, czego nie uczyniła.
1.3. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym na skutek odwołania Strony od powyższej decyzji oraz nie znajdując podstaw do jej uchylenia, DIAS uznał podniesione względem niej zarzuty za nieuzasadnione, a dokonując analogicznych do organu I instancji ustaleń faktycznych oraz dochodząc do tych samych wniosków, ww. decyzją z dnia 3 września 2025 r., utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie NUS.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Nie zgadzając się z powyższą decyzją organu odwoławczego, Strona zaskarżyła ją do tutejszego Sądu w całości, zarzucając jej:
- rażące naruszenie art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 45 ust. 3b i art. 45 ust. 4 pkt 2 ustawy o PIT, poprzez stronniczą i wybiórczą interpretację zastosowania ww. przepisów, z uwagi na błędną subsumcję stanu faktycznego, a w szczególności poprzez celowe wprowadzenie w błąd Skarżącej co do przepisów prawa podatkowego w zakresie określenia podmiotów, które winny złożyć stosowne deklaracje podatkowe w przedmiocie dokonanego wymiaru podatku, co doprowadziło do rażącego naruszenia art. 120, art. 123, art. 125, art. i art. 139 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej O.p. lub Ordynacja podatkowa),
- rażące naruszenie art. 54 i 61 O.p., poprzez celowe i bezprzedmiotowe przedłużanie postępowania podatkowego zarówno w I, jak i w II instancji, a tym samym faktyczne wyrządzenie szkody w majątku Podatnika w postaci egzekucji nienależnych fiskusowi odsetek z uwagi na brak winy Strony.
Formułując powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania o uchylenie jej w części dotyczącej niesłusznie określonych odsetek ustawowych.
W uzasadnieniu wskazywano, że organ podatkowy prowadził postępowanie podatkowe opieszale – w celu wyłudzenia od Strony jak największych odsetek. Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji pominął fakt opieszałego prowadzenia postępowania podatkowego w sposób stronniczy i wybiórczy, a także w sposób rażąco niewłaściwy stosując dyspozycję zawartą w art. 54 O.p. W ocenie Strony przedłużenie prowadzonego postępowania podatkowego nastąpiło bowiem wyłącznie z winy organu podatkowego, a nie z winy Podatnika. Skarżąca podkreśliła również, że w odwołaniu zawarła wniosek o niewszczynanie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania przez organ II instancji prawomocnej decyzji, czyli takiej, która nie zostałaby następnie zaskarżona. Organ odwoławczy pominął tymczasem możliwość wniesienia skargi na jego decyzję i wszczął postępowanie egzekucyjne przed upływem terminu do jej zaskarżenia.
Strona ponadto podkreśliła, że nie ma obowiązku dokonać rozliczenia otrzymanej dywidendy ani obowiązku złożenia zeznania podatkowego, a do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego zobowiązana jest Spółka, jako płatnik, która powinna złożyć informację PIT-8AR. Zatem decyzja powinna być wydana w stosunku Spółki a nie wobec Skarżącej.
W uzasadnieniu skargi Strona zarzuciła także naruszenie art. 453 k.c. – poprzez jego błędną wykładnię, która polegała na przyjęciu, że świadczenie rzeczowe w miejsce wykonania zobowiązania pieniężnego (datio in solutum) stanowi tytuł świadczenia odrębny od pierwotnego zobowiązania, co prowadzi do takiego skutku, że jest z nim związane świadczenie wzajemne wierzyciela polegające na zwolnieniu z długu. Zatem skoro świadczenie pierwotne jest nieekwiwalentne i w związku z tym nie ma charakteru wzajemnego, a więc jest nieodpłatne, to taki też charakter ma świadczenie spełniane zamiast świadczenia pierwotnego.
Wskazując z kolei, że dywidenda została wypłacona za 2014 i 2015 r., kiedy to obowiązywały odmienne przepisy dotyczące wypłaty dywidendy w postaci rzeczowej w ramach umowy datio in solutum, Skarżąca podkreśliła, że organy obu instancji powinny były wziąć pod uwagę przepisy obowiązujące w tamtych latach. Z tego bowiem punktu widzenia sporne zobowiązanie podatkowe należałoby ocenić jako w istocie przedawnione i bezprzedmiotowe.
2.2. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje.
3.1. Skarga nie jest zasadna.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wyjaśnić jednocześnie należy, że przepis art. 57a nie ma w niniejszym postępowaniu zastosowania, jako że odnosi się do skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Stosując art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd uchyla zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku niestwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi na interpretację, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.