Organ podkreślił, że spółki prowadzą działalność gospodarczą w celu zarobkowym, a podejmowane przez Spółkę działania nie mają takiego charakteru. Natomiast, działalność dobroczynna prowadzona jest przez organizacje specjalnie do tego utworzone, do których też są przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych odpowiednie regulacje prawne uwzględniające specyfikę tej działalności. Natomiast, działania spółki kapitałowej oceniane są przez pryzmat m.in. regulacji zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, gdzie wprost wskazano, że wydatki, które mają stanowić koszt uzyskania przychodu muszą być poniesione w celu uzyskania przychodów (ewentualnie zachowania lub zabezpieczenia źródła
Zdaniem organu Spółka nie przedstawiła żadnej argumentacji, która wskazywałby na poniesienie tych wydatków w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, a przedstawiony opis sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że właśnie taki charakter miały poniesione przez Stronę wydatki. Brak jest w tym przypadku bezspornego związku przyczynowego pomiędzy poniesionymi wydatkami ponoszonymi na rzecz obywateli Ukrainy a działalnością gospodarczą Spółki.
W świetle powyższego organ uznał, że wydatki ponoszone przez Spółkę na rzecz uchodźców z Ukrainy nie są związane z prowadzoną przez Stronę działalnością gospodarczą. Zatem nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Reasumując DKIS uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe.
Postępowanie przed Sądem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca, zaskarżyła w/w interpretację indywidualną w całości.
Spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez pominięcie, że ocena prawna co do kwalifikacji świadczenia pieniężnego otrzymanego przez Spółkę od Fundacji jako przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT została wyrażona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 lutego 2024 r., sygn. I SA/Wr 699/23, która to ocena była wiążąca w niniejszej sprawie i DKIS nie był uprawniony do przyjęcia odmiennej oceny prawnej w zaskarżonej Interpretacji; wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ - wobec przyjęcia błędnego założenia, że świadczenie otrzymane przez Spółkę nie stanowi przychodu - doprowadziło do uznania przez organ że wydatki ponoszone przez Spółkę nie stanowią kosztów uzyskania przychodu;
b. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze. zm.; dalej jako: Ordynacja podatkowa, O.p.) poprzez nieuprawnioną zmianę stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i pominięcie przez DKIS w wydanej interpretacji, że ocena, iż otrzymywane przez Spółkę świadczenie stanowiło dla niej przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na zasadach ogólnych, tj. zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,
c. art. 14c § 2 i art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez przedstawienie błędnego merytorycznie i niespójnego uzasadnienia prawnego interpretacji, co naruszyło zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę legalizmu, w szczególności, na skutek stwierdzenia, że sporne wydatki nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, podczas gdy w poprzedniej interpretacji i Wyroku wprost wskazano, że świadczenie otrzymane przez Spółkę od podmiotu powiązanego z H., tj. Fundacji stanowi dla Skarżącej przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania polegającą na uznaniu przez DKIS, że Fundacja otrzymuje jedynie rekompensatę ponoszonych wydatków, których nie można uznać za przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 2 ustawy o CIT, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem przez DKIS, że wydatki związane z tym świadczeniem nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu;
b. art. 15 ust. 1 ustawy o CIT poprzez dopuszczenie się błędu w jego wykładni poprzez uzależnienie możliwości zaliczenia przez Spółkę spornych wydatków do kosztów podatkowych od uzyskania przez nią dochodu (zysku/wynagrodzenia), w sytuacji, gdy analizowany przepis wymaga jedynie, aby dany wydatek był poniesiony celem uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów;
c. art. 15 ust. 1 ustawy o CIT poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania ze względu na uznanie, że wydatki ponoszone przez Spółkę na rzecz uchodźców z Ukrainy nie stanowią kosztów uzyskania przychodów gdyż w ocenie organu nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodu; podczas gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że wydatki te miały bezpośredni związek z przychodem w postaci świadczenia otrzymywanego przez Spółkę od Fundacji i były ponoszone w celu osiągnięcia tego przychodu.
Skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości,
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna ale nie z przyczyn w niej podanych.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.; dalej: u.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla interpretację w całości albo w części jeżeli stwierdzi (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja podlega uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Sądu Strona nadużyła prawa do wydania interpretacji indywidualnej oraz prawa do sądu. W istocie składając kolejny tożsamy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej Strona podważyła skutki prawne prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu 25.06.2025 r. sygn. akt I SA/Wr 681/24, co w ocenie tutejszego Sądu narusza przepisy art. 153, art.170 i art.171 p.p.s.a. jak również wynikającą z ww. przepisów zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Sąd podkreśla, że pewność prawa zakłada poszanowanie zasady res iudicata, czyli zasady ostateczności orzeczeń. Jest to fundamentalny aspekt art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.; dalej: EKPCz), a jego zgodność należy oceniać w świetle orzecznictwa ETPC. Na mocy tej zasady żadna ze stron nie jest uprawniona do wystąpienia o ponowne rozpatrzenie prawomocnego i wiążącego wyroku wyłącznie w celu uzyskania ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia. Odstępstwo od tej zasady jest uzasadnione tylko wtedy, gdy jest to konieczne ze względu na okoliczności o charakterze istotnym i nieodzownym, takie jak korekta fundamentalnej wady lub pomyłki sądowej (wyroki ETPC z: 1 grudnia 2020 r., Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii [WI], nr 26374/18, § 238; 20 września 2022 r., Treguet przeciwko Rosji, nr 45580/15, § 28; 29 listopada 2022 r., Balan przeciwko Republice Mołdawii (nr 2), nr 49016/10, § 27, Wyrok ETPC z 14 listopada 2021 r., Gražulevičiūtė przeciwko Litwie, nr 53176/17, §§ 72–74. Wyrok ETPC z 24 lipca 2003 r. (3 grudnia 2003 r. – wersja ostateczna), Ryabykh przeciwko Rosji, 2003, nr 52854/99, § 52; 21 stycznia 2020 r., Şamat przeciwko Turcji, nr 29115/07, § 62; decyzja z 21 lipca 2009 r., OOO Link Oil SPB przeciwko Rosji nr 42600/05.) (por. Dagmara Dominik-Ogińska, Prawo do sądu (prawo do rzetelnego procesu) w rozumieniu art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – wybrane zagadnienia kluczowe dla zrozumienia standardu konwencyjnego w dziedzinie podatków, Kwartalnik Prawa Podatkowego).
Interpretacja indywidualna nie może służyć podmiotowi do nadużycia prawa (obejścia prawa).
Podkreślić należy, że wyrokiem z 25.06.2025 r. sygn. akt I SA/Wr 681/24 WSA we Wrocławiu oddalił w całości skargę na interpretację DKIS z dnia 1 lipca 2024 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.267.2024.1.AK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Organ interpretacyjny zakwestionował stanowisko Spółki zawarte we wniosku z 16.05.2024 r., zgodnie z którym za koszty uzyskania przychodów Skarżącej, na gruncie ustawy o CIT, należy uznać kwoty, które wydatkowała Ona w dwóch kategoriach wydatków na rzecz uchodźców z Ukrainy, a które to wydatki następnie zostały Jej zrefinansowane przez Fundację - podmiot z Nią powiązany z siedzibą w H., w oparciu o zawarte z tym podmiotem porozumienie.
Powodem oddalenia skargi było uznanie przez Sąd, że podniesiony w skardze zarzut błędnej wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o CIT jest bezzasadny.
Sąd podkreślił że Strona nie złożyła zarzutu niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 15 ust.1 ustawy o CIT, w stanie faktycznym zawartym we wniosku. Omawiany wyrok Sądu jest prawomocny, Strona nie wniosła od tego wyroku skargi kasacyjnej.
Po ogłoszeniu ww. wyroku, Strona w dniu 25.08.2025 r. złożyła ponowny (kolejny) wniosek o interpretację (tożsamy w swojej treści z ww. wnioskiem z dnia 16.05.2024r.) pytając w nim o takie same zagadnienie prawne dotyczące możliwości zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów na gruncie art.15 ust.1 ustawy o CIT wydatków na pomoc uchodźcom wojennym z Ukrainy. We wniosku zawarto taki sam stan faktyczny, takie same pytania i takie same stanowisko, jak we wniosku z 16 maja 2024 r.
Również DKIS w zaskarżonej interpretacji z 29.09.2025 r. udzielił takiej samej odpowiedzi – jak w interpretacji z 1.07.2024 r. - uznając stanowisko Strony za nieprawidłowe.
Sąd podkreśla, że niezwykle istotne w sprawie jest to, że wyrok tut. Sądu z 25.06.2025 r. sygn. akt I SA/Wr 681/24 oddalający skargę Podatnika jest prawomocny.
W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że kolejny wniosek Strony o interpretację w zakresie takiego samego zagadnienia prawnego, rozstrzygniętego wyrokiem WSA we Wrocławiu, stanowi nadużycie instytucji interpretacji podatkowej, nadużycie prawa do sądu a ponadto zmierza do zakwestionowania skutków prawnych prawomocnego wyroku tut. Sądu o sygn. akt I SA/Wr 681/24 wyrażonych w przepisach p.p.s.a. Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zgodnie natomiast z art.170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast w myśl art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ podatkowy, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu tegoż sądu, gdyż są nimi związane (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, i wyrok NSA z 21 marca 2014 r., I GSK 534/12). Jeżeli zatem strona postępowania (zarówno strona skarżąca, jak i skarżony organ) z taką oceną prawną i wskazaniami się nie zgadza, to powinna orzeczenie to zakwestionować za pomocą właściwych środków odwoławczych. Po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., lecz również wskazanych w art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (zob. wyrok NSA z 9 października 2014 r., II FSK 2523/12). Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą zatem każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (zob. wyrok WSA w Łodzi z 17 marca 2009 r., I SA/Łd 1230/08).
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 437/22, wynikająca z art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje co do zasady sentencję orzeczenia. Jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, a ta wyartykułowana jest w uzasadnieniu wyroku, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które stanowiły jego podstawę, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku.
Składając ponowny wniosek o interpretację podatkową w zakresie tożsamym z poprzednim wnioskiem (w zakresie tego samego zagadnienia prawnego), Strona w istocie nie była zainteresowana wydaniem interpretacji (ta bowiem została wydana przez DKIS już w dniu 1.07.2024 r. a skargą na tą interpretacje oddalił WSA we Wrocławiu wyrokiem o sygn. akt I SA/Wr 681/24), lecz uzyskaniem prawa do zaskarżenia interpretacji do Sądu w pełnym zakresie przewidzianym w art.57a p.p.s.a. to jest również w zakresie zarzutu niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, to jest art. 15 ust.1 ustawy o CIT, w odniesieniu do stanu faktycznego opisanego we wniosku. Takiego zarzutu Strona nie wniosła w skardze na poprzednią interpretację z 1.07.2024 r. co wyraźnie zaznaczył WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Wr 681/24, wskazując, cyt.:
-"Czym, innym jest natomiast zastosowanie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej",
- Sąd zacytował fragment uzasadnienia interpretacji DKIS "Odnosząc wyżej cytowane przepisy prawa podatkowego do opisu sprawy stwierdzić należy, ze wydatki kategorii 1 oraz 2-11 ponoszone przez Państwa na rzecz uchodźców z Ukrainy w części, w której odpowiadają świadczeniu pieniężnemu wypłacanemu Państwu przez Fundację, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, bowiem nie pozostają w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą i nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu (str. 17 zaskarżonej interpretacji) wraz z uzasadnieniem takiego stanowiska)",
- Sąd w wyroku z 25.06.2025 r. zaznaczył, że powyższa kwestia nie mogła zostać poddana badaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, albowiem w skardze zawarto wyłącznie zarzut błędnej wykładni prawa materialnego.
Powyższe, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, potwierdza, że intencją (celem, zamiarem) złożenia przez Stronę w dniu 25.08.2025 r. kolejnego identycznego wniosku o interpretację, nie było uzyskanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez DKIS – zgodnie z art. 14b § 1 i art.14c § 1 O.p., bowiem Strona znała już stanowisko DKIS w swojej sprawie (wynikało ono z pierwszej interpretacji DKIS w zakresie której zapadł prawomocny wyrok o sygn. akt I SA/Wr 681/24), lecz uzyskanie prawa do zaskarżenia interpretacji DKIS w pełnym zakresie, o którym mowa w art.57a O.p. to jest w szczególności w zakresie zarzutów:
- naruszenia prawa materialnego – błędnej wykładni art.15 ust.1 ustawy o CIT i niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego – art. 15 ust.1 ustawy o CIT, w stanie faktycznym opisanym we wniosku.
Dlatego, w ocenie Sądu, w sprawie zaistniała sytuacja nadużycia prawa do złożenia wniosku o interpretację indywidualną, o którym mowa w art. 14b § 1- 3 O.p.
Strona składając w sprawie kolejny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie rozstrzygniętej wcześniej wyrokiem Sądu nadużyła prawa do Sądu o którym mowa w art. 2 i art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997r. (Dz.U. z 1997r. nr 78 poz. 483, dalej: Konstytucja) oraz w art. 6 (Prawo do rzetelnego procesu sądowego) EKPCz.
Sąd pragnie przypomnieć, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne (art. 175 ust. 1 Konstytucji RP) w granicach określonych w art. 184 Konstytucji RP oznacza obowiązek respektowania zarówno norm konstytucyjnych, norm unijnych, jak i norm prawa międzynarodowego, stanowiących elementy polskiego porządku prawnego. Ponadto, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (prawo do sądu). Funkcją sądów jest wymierzanie sprawiedliwości. Rozpatrując "prawo do sądu", jako jedno z konstytucyjnych praw (i to praw "osobistych"), wskazać należy, że oznacza ono możliwość zwrócenia się w każdej sytuacji (sprawie) do sądu z żądaniem określenia (ustalenia) statusu prawnego jednostki. Jak wielokrotnie wskazywał Trybunał Konstytucyjny, na treść prawa do sądu składają się: 1) prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed sądem - organem o określonej charakterystyce (niezależnym, bezstronnym i niezawisłym); 2) prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności; 3) prawo do wyroku sądowego, tj. prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd; 4) prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy (zob. wyroki TK z dnia: 10 lipca 2000 r., SK 12/99, OTK ZU 2000/5/143; 24 października 2007 r., SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007/108). Prawo jednostki do sądu jest realizowane przez całokształt zasad prowadzących do rzetelnego i merytorycznie prawidłowego rozpoznania sprawy w rozsądnym czasie (por. wyrok TK z dnia 18 lutego 2009 r., Kp 3/08, OTK ZU nr 2/A/2009/9). "Rozpatrywanie" oznacza wszechstronne zapoznanie się ze wszystkimi aspektami sprawy [...]. Rozpatrzenie sprawiedliwe, naturalnie koreluje z ogólną funkcją sądów, jaką jest wymierzanie sprawiedliwości. Oba te określenia wymagają, aby - rozpatrując sprawy i ferując orzeczenia, przy działaniu na podstawie przepisów prawa, niezależnie i niezawiśle - sądy kierowały się w ich stosowaniu i interpretacji społecznym poczuciem sprawiedliwości, wszelako pamiętając również o wychowawczym aspekcie funkcji sądowniczej i nie kierując się mechanicznie opinią publiczną (por. L. Garlicki (red.), M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, LEX/el.). Należy podkreślić, że istotą sądowej kontroli administracji jest ochrona wolności i praw jednostki (podmiotów prawa) w stosunkach z administracją publiczną oraz budowanie i utrwalanie zasady państwa prawa i wyprowadzanych z niej standardów. Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw podmiotowych jednostki. Przyjęcie tej funkcji wypływa z założeń systemu weryfikacji administracji publicznej w państwie prawa, co ma związek z realizacją zasad praworządności (por. J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne jako gwarant ochrony wolności i praw jednostki, referat wygłoszony na Konferencji Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego, Gdynia 14-16 kwietnia 2008 r., s. 1-8; B. Adamiak, Model sądownictwa administracyjnego a funkcje sądownictwa administracyjnego [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 21-22).
Nie można zapominać też, że dobrem wspólnym (zob. art. 1 Konstytucji RP) jest państwo rozumiane jako demokratycznie zorganizowana wspólnota upodmiotowionych obywateli, a nie tylko aparat państwowy. Dlatego nie wolno dobra wspólnego identyfikować z dobrem (interesem) państwa w rozumieniu aparatu władzy, a w szczególności jakiegoś jednego ogniwa administracji państwowej – administracji skarbowej. Byłoby to niezgodne z wyrażoną w Konstytucji RP koncepcją państwa polskiego jako "rzeczypospolitej", a więc państwa obywatelskiego, w którym instytucje władzy publicznej są służebne wobec społeczeństwa i mają stąd wypływający obowiązek działania dla jego dobra, co znaczy dobra wspólnego wszystkich obywateli. Dobrem wspólnym są zatem również (obok innych instytucji władzy publicznej) organy administracji skarbowej ujmowane nie statycznie, lecz w działaniu, pracujące według określonych demokratycznych procedur, zapewniających tzw. sprawiedliwość proceduralną (por. L. Garlicki (red.), M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, Wyd. Sejmowe 2016 i powołane tam odesłania). Państwo jest bowiem "pierwszym instytucjonalnym strażnikiem i gwarantem" trwania i rozwoju wartości, na których fundamencie zostało zorganizowane, a także realizacji wolności i praw człowieka (por. wyrok TK z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt Kp 7/09, OTK-A 2011/3/26, pkt 3.2). Z pojęciem "dobro wspólne" (Rzeczpospolita Polska) łączą się nie tylko obowiązki obywatela wobec państwa, ale i obowiązki państwa wobec obywatela (por. J. Trzciński, Rzeczypospolita Polska dobrem wspólnym wszystkich obywateli, RPEIS 2018 nr 1, s. 30). Owym obowiązkiem państwa jest działanie jego instytucji publicznych (w tym organów podatkowych) w sposób rzetelny i sprawny (preambuła do Konstytucji RP). To m.in. z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wywodzimy też prawo do dobrej administracji (por. szerzej. P. Żuradzki, Prawo do dobrej administracji w polskim porządku prawnym na tle Europejskiego kodeksu dobrej administracji; dostęp na dzień 15 grudnia 2022 r. www. repozytorium.uni.wroc.pl) (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 398/23, CBOSA).
W zakresie art.6 EKPCz, ETPC orzekł w szczególności, że nawet jeżeli każdemu z instytucjonalnych wymogów art. 6 ust. 1 EKPCz przyświeca określony cel, co sprawia, że stanowią one szczególne gwarancje rzetelnego procesu, to wszystkie te wymogi łączy to, że mają one na celu przestrzeganie podstawowych zasad, jakimi są rządy prawa i trójpodział władzy, przy czym sąd ten uściślił w tym względzie, że u źródła każdego z tych wymogów znajduje się konieczność utrzymania zaufania, jakie władza sądownicza winna wzbudzać wśród jednostek, oraz niezależności tej władzy sądowniczej od pozostałych władz (wyrok ETPCz z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson p. Islandii, CE:ECHR:2020:1201JUD002637418, §§ 231, 233; wyrok TSUE z dnia 6 października 2021 r. WŻ, C–487/19, EU:C:2021:798, pkt 124.
Realizując rolę sądu administracyjnego jaką jest m.in. podtrzymywanie zasady rządów prawa i publicznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości, Sąd wskazuje na konieczność zachowania zasady pewności prawa, a w szczególności zasady powagi rzeczy osądzonej.
Zdaniem Sądu nadużycie prawa do wydania interpretacji miało również na celu podważenie (zakwestionowanie) skutków prawnych prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 681/24, wyrażonych w przepisach art. 153, 170 i 171 p.p.s.a.
Z tych też względów Sąd w składzie orzekającym biorąc pod uwagę zasadę praworządności wyrażoną w art. 2 Konstytucji uznał, że - z uwagi na naruszenie przez DKIS przy wydaniu zaskarżonej interpretacji ww. przepisów p.p.s.a. regulujących skutki prawne prawomocnego wyroku sądu administracyjnego i w konsekwencji zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) - obowiązek zbadania przez Sąd czy organ podporządkował się treści ww. przepisów p.p.s.a., stanowi kryterium kontroli poprawności zaskarżonej interpretacji indywidualnej, niezależnie od treści art.57a p.p.s.a. i ciąży na Sądzie ex lege, również w przypadku gdy w skardze nie podniesiono zarzutu naruszenia art.153, art.170 i art.171 p.p.s.a.
Powyższe uzasadnione jest zachowaniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym standardów wynikających z Konstytucji i EKPCz.
Istotną, konstytucyjną wartością jest pewności prawa, której immanentnym elementem jest ochrona powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) służąca ochronie stabilności i prawomocności orzeczeń sądowych oraz kształtowanych przez nie stosunków prawnych (art. 45 w zw. z art. 2 Konstytucji RP).
Zasada zaufania obywatela do państwa nie chroni takiego, który usiłuje obejść prawomocny wyrok sądowy.
Sąd podkreśla, że na mocy art.153, art.170 i art. 171 p.p.s.a. w zakresie zagadnienia prawnego objętego poprzednim wnioskiem Strony złożonym w dniu 25.08.2025 r. a dotyczącego oceny prawnej czy:
Pytania 1. Czy wydatki kategorii 1 ponoszone przez Wnioskodawcę na rzecz uchodźców z Ukrainy - w części, w której bezpośrednio wpłynęły na wartość świadczenia pieniężnego otrzymanego przez Wnioskodawcę od Fundacji - stanowią koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, o których mowa wart. 15 ust. 4, 4b i 4c ustawy o CIT?,
2. Czy wydatki kategorii 2-11 ponoszone przez Wnioskodawcę na rzecz uchodźców z Ukrainy – w części, w której bezpośrednio wpłynęły na wartość świadczenia pieniężnego otrzymanego przez Wnioskodawcę od Fundacji - stanowią koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, o których mowa w art. 15 ust. 4, 4b i 4c ustawy o CIT?
Sąd związany jest prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z 25.06.2025 r. sygn. akt I SA/Wr 681/24 oddalającym skargę na interpretację DKIS z 1 lipca 2024 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.267.2024.1.AK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, dotyczącą tożsamego zagadnienia prawnego, zaistniałego na gruncie tego samego stanu faktycznego, zainicjowanego wnioskiem Spółki.
Wskazany wyżej prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu stanowi zatem przeszkodę procesową do ponownego orzekania przez Sąd co do meritum w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji indywidualnej z 29.09.2025 r.
Należy przypomnieć, że interpretacja indywidualna to instrument zapewniający podatnikowi bezpieczeństwo i stabilność w zmieniającej się dynamicznie przestrzeni prawnej. Prawu podatnika do wydania takiej interpretacji towarzyszy również obowiązek aby nie nadużywać takiego prawa. Oznacza to, że podatnik, nie powinien konstruować wniosku o wydanie ww. interpretacji w taki sposób aby wprowadzać w błąd organ podatkowy co do rzeczywistej intencji przedstawianego zdarzenia przyszłego a w konsekwencji oczekiwać w takiej sytuacji ochrony prawnej w postaci wydania interpretacji indywidualnej przyznającej nienależną korzyść podatkową. Innymi słowy interpretacja indywidualna nie może służyć podmiotowi do ochrony unikania opodatkowania (nadużycia prawa).
Skoro po myśli art. 83 Konstytucji RP obywatelom wolno czynić to wszystko, co nie jest zabronione przez prawo a unikanie opodatkowania (nadużycie prawa) nie mieści się w tej kategorii, to taki wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej powinien zostać rozważony przez organ podatkowy przez pryzmat art. 14b § 5b pkt 1 O.p. w zw. z art. 120 O.p. (por. wyrok WSA Wrocław z dnia 15.06.2023 r. sygn. akt I SA/Wr 628/22, CBOSA).
Podsumowując, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie DKIS nie mógł orzekać ponownie, co do meritum, co do prawidłowości stanowiska Strony zajętego we wniosku o interpretację z 29.09.2025 r., bowiem zagadnienie prawne objęte wnioskiem zostało wcześniej rozstrzygnięte interpretacją organu z dnia 1.07.2024 r. której zgodność z prawem została potwierdzona wyrokiem tut. Sądu z dnia 25.06.2025 r. sygn. akt I SA/Wr 681/24. Wyrok ten w dacie orzekania przez tutejszy Sąd w niniejszej sprawie, ma charakter prawomocny a zatem przeszkodą do ponownego orzekania w tym zakresie stanowią przepisy art. 153, art. 170 i art. 171 p.p.s.a.
Zatem niewątpliwie zaskarżona interpretacja z 29.09.2025 r. została wydana błędnie przez organ na podstawie art.14b § 1 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. Wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie Sąd nie podziela stanowiska organu co do konieczności jej wydania. Zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy o CIT należy uznać za bezpodstawne.
Z tych też względów, w ocenie Sądu, zaskarżona interpretacja narusza przepisy art. 153, art. 170 i art.171 p.p.s.a. w związku z art.14b § 1-3 O.p. oraz art. 14c § 1 i 2 O.p, z przyczyn wyżej przedstawionych, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W ponownym postępowaniu, organ powinien uwzględnić ocenę prawną Sądu z niniejszego uzasadnienia i rozważyć zastosowanie art.165a § 1 O.p. w związku z art.14h O.p., również dlatego, że w sprawie miało miejsce wydania kolejnej, drugiej interpretacji w identycznym stanie faktycznym i prawnym, opisanym we wniosku zawierającym identyczne zagadnienie prawne, jak będące przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ w pierwszej interpretacji z dnia 1.07.2024 r. od której skargę Spółki oddalił WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem o sygn. akt I SA/Wr 681/24.
Uznając, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa procesowego, działając na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, orzeczonych w punkcie II sentencji wyroku, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 200 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.