Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Ż. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium) z 25 sierpnia 2025 r. nr SKO 4121/129/2025, podjęta na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa, O.p.), którą utrzymano w mocy decyzję Kolegium z 5 maja 2025 r. nr SKO 4121/65/2025 odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z 31 lipca 2023 r. nr SKO 4121/91/2023 utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: Wójt, organ I instancji) z 17 lutego 2023 r. nr RF.3120.25.12.2021.MO określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 124.486,00 zł.
Decyzją Wójta opodatkowaniem objęto grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Strona zamiast w kategorii budynki błędnie wykazała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako budowle, dwie wiaty (wiata nr 1 i wiata nr 2), przez co z jednej strony zawyżyła podatek od nieruchomości w części dotyczącej budowli, a z drugiej strony zaniżyła podatek od nieruchomości w części dotyczącej opodatkowania budynków. Zdaniem Wójta zarówno wiata nr 1, jak i wiata nr 2 spełniają ustawową definicję budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), ponieważ są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadają fundamenty i dach. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, kwestionując przyjęcie, że wiata nr 1 oraz wiata nr 2 są budynkami, nie zaś budowlami. Kolegium po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji decyzją z 31 lipca 2023 r. Decyzję doręczono Stronie 11 sierpnia 2023 r.
Spółka, pismem z 20 lutego 2025 r., działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 241 § 1 i art. 244 O.p., zwróciła się do Kolegium z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z 31 lipca 2023 r. Spółka powołała się na fakt, że w ewidencji gruntów i budynków wprowadzono zmiany, polegające na usunięciu budynków na działce nr [...] wobec wykazania w bazie BDOT budynków jako wiaty. Co istotne, w sprawozdaniu technicznym geodeta uprawniony wskazał, że podczas wywiadu terenowego stwierdzono, że budynki oznaczone w ewidencji numerami ID [...], [...] i [...] są w rzeczywistości wiatami (brak pełnego wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych). Kolejno wskazano, że na wniosek właściciela terenu dokonano zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w celu sprostowania błędnie wykazanych obiektów zakwalifikowanych, jako budynki, a nie budowle. Sprostowanie to ma na celu dostosowanie bazy danych ewidencji gruntów i budynków do sytuacji w terenie, która jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z 24 stycznia 2006 r. oraz pozwoleniem na użytkowanie nr [...] z 13 sierpnia 2007 r. Z powyższego, zdaniem Strony, wynika, że zmiana wprowadzona w ewidencji gruntów i budynków stwierdza istniejący uprzednio – niezmiennie od daty wzniesienia obiektów – stan faktyczny. W ocenie Spółki ujawnione zostały nowe (nieznane organom rozstrzygającym w przedmiocie decyzji wymiarowych) okoliczności, które istniały w dacie wydania decyzji.
Kolegium, postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., wznowiło postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną. Po przeprowadzeniu postępowania Kolegium decyzją z 5 maja 2025 r. odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej Kolegium z 31 lipca 2023 r. z powodu niestwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Kolegium wyjaśniło, że z porównania daty wydania decyzji Kolegium i daty wydania przez Starostę K. zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków wynika, że pismo to powstało już po wydaniu decyzji przez Kolegium. Skoro tak, to oczywiście nie mogło być ono znane organowi podatkowemu. W ocenie Kolegium okoliczności, na które powołała się Strona, nie są istotne dla sprawy, tzn. nie mają one wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie. Starosta K. wydał zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że w dniu 13 sierpnia 2024 r. wprowadzone zostały zmiany dotyczące danych ewidencyjnych budynków. Podstawę dokonanych zmian stanowiły dokumenty, w tym operat techniczny z 1 sierpnia 2024 r. sygn. [...]. W żadnym miejscu zawiadomienia o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków Starosta K. nie wskazał innej daty wprowadzenia zmian niż 13 sierpnia 2024 r. O zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków Strona wystąpiła pismem z 18 lipca 2024 r. Kolegium stwierdziło, że dokonana przez Starostę K. zmiana danych ewidencyjnych wywołuje skutki prawne na przyszłość. W związku z tym okoliczności wskazane przez Stronę we wniosku nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.
Rozpatrując sprawę ponownie, na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania, Kolegium w decyzji z 25 sierpnia 2025 r. stwierdziło, że okoliczności, na które powołała się Strona, nie są istotne dla sprawy, tzn. nie mają one wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie. Kolegium wskazało, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.; dalej: u.p.g.k.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Odwołując się do cytatów z orzecznictwa sądów administracyjnych, Kolegium stwierdziło, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do przedmiotu opodatkowania. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Wyjątkowo organy podatkowe i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p. dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane.
Dalej Kolegium wskazało, że sporne obiekty budowlane w dniu wydania decyzji Kolegium z 31 lipca 2023 r. w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane były jako: 1) wiata nr 1 (nr ewidencyjny [...]) - zbiornik, silos i budynek magazynowy; 2) wiata nr 2 (numer ewidencyjny [...]) - budynek przemysłowy; 3) wiata nr 3 (nr ewidencyjny [...]) - budynek przemysłowy. Natomiast 13 sierpnia 2024 r. Starosta K. wydał zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że w ewidencji gruntów i budynków 13 sierpnia 2024 r. wprowadzone zostały zmiany dotyczące danych ewidencyjnych budynków. Podstawę dokonanych zmian stanowiły dokumenty, w tym operat techniczny. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, argumentów podnoszonych przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania oraz odwołaniu, a także orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stanowiska doktryny Kolegium stwierdziło, że dokonana przez Starostę K. zmiana danych ewidencyjnych wywołuje skutki prawne na przyszłość. W związku z tym okoliczności wskazane przez Stronę we wniosku nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania podatkowego. Kolegium wskazało, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. Dopiero z datą dokonania zmiany w ewidencji określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. W tym względzie Kolegium odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393).
Kolegium zauważyło, że, przyjmując za prawidłową argumentację Strony, o wstecznej mocy zapisów w ewidencji gruntów i budynków - z czym Kolegium się nie zgadza- wskazać należałoby moment, od którego zmiana danych obowiązuje, tj. ustalić okres mocy wstecznej. Należałoby zatem ustalić, czy dokonana 13 sierpnia 2024 r. zmiana ewidencyjna obowiązuje od roku 2023, 2022, 2021, 2017, 2015, 2011, czy może jeszcze wcześniej. Konieczne byłoby tutaj określenie, od kiedy taka zmiana obowiązuje. W takiej sytuacji Kolegium byłoby zobowiązane do zastąpienia organu ewidencyjnego, do czego nie jest uprawnione. Organy podatkowe, co jest poglądem utrwalonym zarówno w orzecznictwie sądowym, jak również w literaturze przedmiotu, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium zaakcentowało, że w żadnym miejscu zawiadomienia o zmianie danych ewidencji gruntów i budynków Starosta K. nie wskazał innej daty wprowadzenia zmian niż 13 sierpnia 2024 r. Skoro organ ewidencyjny, powołując się na przedstawiony przez Stronę operat techniczny, wskazał jednoznacznie, że zmiany wprowadza 13 sierpnia 2024 r., to wskazywane przez Stronę okoliczności faktyczne, znane organowi ewidencyjnemu, nie mogą stanowić istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (mających wpływ na rozstrzygnięcie), stanowiących podstawę do zmiany decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Końcowo Kolegium przywołało fragment argumentacji przedstawionej w decyzji z 31 lipca 2023 r. dotyczącej wiat (str. 12-15 zaskarżonej decyzji), z którego wynika, że Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że sporne wiaty spełniają ustawową definicję budynku w szczególności z uwagi na wydzielenie ich z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych.
Nie godząc się z przytoczoną decyzją Kolegium, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności operatu technicznego [...] z 1 sierpnia 2024 r., polegającą na przyjęciu, że jego treść, w tym sformułowania zawarte w sprawozdaniu technicznym, zgodnie z którym "uwidoczniona sytuacja na mapie pochodzi z pomiaru w operacie [...] i nie uległa zmianie", a także "sprostowanie ma na celu dostosowanie bazy EGiB do sytuacji w terenie, która to jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z 24.01.06 oraz pozwoleniem na użytkowanie nr [...] z 13.08.07" nie wynika, że w sprawie wystąpiły nowe, nieznane organowi wydającemu decyzję wymiarową, okoliczności istniejące już w dacie wydania decyzji, podczas gdy prawidłowa, zgodna z zasadami logiki wykładnia rzeczonego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu wskazuje bezsprzecznie na fakt, że sporne budowle stanowiły wiaty, niewydzielone w pełni z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, od momentu ich wzniesienia i nigdy nie powinny zostać zakwalifikowane na potrzeby wymiaru podatku, jako budynki, co istotnie wpłynęło na treść decyzji, albowiem doprowadziło do niezasadnego przyjęcia przez Kolegium, że nie została zrealizowana przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.;