Wskazano w skardze, że w art. 17 ust. 2 ustawy o KRS mowa o "osobie trzeciej działającej w dobrej wierze". Kolegium nie jest "osobą trzecią", bowiem jest gospodarzem postępowania. Dodano, że członek Kolegium (sprawozdawca) trzykrotnie przeglądała akta rejestrowe fundacji, a mimo to w decyzji Kolegium nie dokonano wykładni art. 14 i art. 17 ust. 2 ustawy o KRS w celu zbadania, kiedy mają zastosowanie w sprawie, nie zdefiniowano pojęcia "trzecia strona" [chodzi o "osobę trzecią" – przyp. Sądu], nie porównano, czy stan faktyczny sprawy jest analogiczny do faktów w cytowanych orzeczeniach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ustalono związku między stanem faktycznym a wykładnią art. 14 i art. 17 ust. 2 ustawy o KRS, nie ustalono zaniechania sądu rejestrowego w zakresie obowiązku wykreślenia wpisu. W skardze podniesiono również zarzuty dotyczące przeznaczenia nieruchomości fundacji na określoną działalność.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2025 r., stanowiącym replikę wobec stanowiska Kolegium, strona skarżąca podtrzymała skargę. Dodatkowo wskazano, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od powołania nowego zarządu fundacji, co nastąpiło w maju 2024 r. W piśmie z 22 kwietnia 2025 r. fundacja zapowiedziała swój udział w rozprawie przed Sądem, dodając "poprosimy, aby G. wyjaśnił", a także wniosła o przeprowadzenie dowodu z jej pisma z dnia 17 kwietnia 2025 r. dotyczącego podatku od nieruchomości za 2019 r.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 8 maja 2025 r. Sąd postanowił nie dopuścić M. G. do reprezentowania strony skarżącej, bowiem nie jest on żadną z osób uprawnionych do takich czynności. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej zawarte w piśmie z dnia 22 kwietnia 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przechodząc dalej, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Z art. 35 § 2 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Sąd stwierdził, że przedłożone mu na rozprawie przez M. G. pełnomocnictwo udzielone przez aktualnego prezesa zarządu fundacji wskazywało, że pełnomocnik działa w oparciu o umowę zlecenia z fundacją i zajmuje się jej sprawami majątkowymi i interesami. Nie jest więc pracownikiem fundacji, ponieważ zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym pełnomocnik nie był umocowany do reprezentowania fundacji przed sądem administracyjnym. Sąd stwierdził bowiem, że osoby niewymienione w art. 35 p.p.s.a. (ani ewentualnie w przepisach szczególnych), czyli np. osoby zarządzające majątkiem strony, nie mogą reprezentować strony przed sądami administracyjnymi.
Kolejno Sąd oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2025 r. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Po pierwsze zatem sąd administracyjny nie przeprowadza dowodu z zeznań świadków i tym podobnych źródeł. Po drugie, sąd może dopuścić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Zgłoszony przez stronę dowód z pisma fundacji odnosił się do sporu z organami podatkowymi co do możliwości zastosowania określonych zwolnień w podatku od nieruchomości, co wykraczało poza granice niniejszej sprawy i czyniło zgłoszony dowód nieprzydatnym dla rozpoznania sprawy.
Przechodząc do omówienia motywów wyroku w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., należy stwierdzić, że skarga nie miała uzasadnionych podstaw.
Przede wszystkim wskazać należy, że kontroli legalności w niniejszej sprawie podlegała decyzja Kolegium o odmowie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2015 r. Oznacza to, że Sąd nie badał prawidłowości decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości, lecz jedynie decyzji Kolegium o odmowie wznowienia postępowania podatkowego. Podstawę normatywną kontrolowanej decyzji Kolegium stanowił art. 243 § 3 o.p., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Sąd przyjął, że treść art. 243 § 3 o.p. należy odczytywać w ten sposób, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną w sprawie lub niemająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminu do wznowienia postępowania albo dotyczy on decyzji niebędącej decyzją ostateczną lub nie został oparty na jednej z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 o.p. (zob. J. Rudowski [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 243).
W przypadku żądania wznowienia postępowania z powodu tego, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 o.p.) żądanie strony o wznowienie postępowania winno być wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 2 pkt 1 o.p.). Zdaniem Sądu, prawidłowo Kolegium podjęło się ustalenia, kiedy wnioskodawca powziął wiadomość o wydaniu decyzji Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r., mając na uwadze, że wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 7 marca 2024 r. Sąd ocenił, że prawidłowo Kolegium przyjęło, że fundacja powzięła wiedzę o decyzji Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r. z chwilą doręczenia tej decyzji fundacji, co nastąpiło do rąk osoby upoważnionej przez jej ówczesnego prezesa zarządu – M. G. Zasadnie Kolegium wzięło też pod uwagę, że fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję SKO z dnia 10 grudnia 2020 r., który to Sąd rozpoznał skargę merytorycznie, co słusznie Kolegium zinterpretowało jako przesłankę do uznania, że doręczenie decyzji SKO z dnia 10 grudnia 2020 r. było skuteczne, a tym samym fundacja miała wiedzę o doręczonej jej decyzji.
Podkreślenia wymaga, że ustalenia Kolegium zostały poczynione w oparciu o dane wynikające z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego. Z danych tych wynikało, że M. G. był ujawniony jako prezes zarządu fundacji od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 20 października 2023 r. Zwrócić należy uwagę, że z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS wynika, że domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Zatem zasadą jest, że ogół danych wpisanych do KRS objęty jest domniemaniem prawdziwości. Domniemanie przyjęte w art. 17 ust. 1 ustawy o KRS jest domniemaniem prawnym wzruszalnym i polega na przyjęciu fikcji prawnej zgodności wpisanych do rejestru danych ze stanem rzeczywistym. W literaturze podkreśla się, że obalenie domniemania podlega jednak pewnym ograniczeniom, co dotyczy przedmiotowo dwóch sytuacji – po pierwsze, gdy wpis został dokonany bez zgłoszenia, na przykład z urzędu, lub gdy wniosek został złożony przez pełnomocnika bez umocowania albo z przekroczeniem umocowania, po drugie, gdy wpisu dokonano niezgodnie ze zgłoszeniem, przy czym nie ma znaczenia przyczyna zaistnienia niezgodności, która może również wynikać z omyłki sądu rejestrowego (zob. Ł. Zamojski [w:] Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, art. 17). W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca akcentuje niezgodność wpisu do KRS, bowiem jej zdaniem z chwilą upływu kadencji M. G. winien on zostać wykreślony z Rejestru, a zaniechanie tej czynności obciąża sąd rejestrowy. Wypada wobec tego zauważyć, że po pierwsze to fundacja jako podmiot podlegający wpisowi do Rejestru winna była zadbać o aktualność danych o osobie upoważnionej do reprezentacji, jeśli twierdzi, że osobą tą w pewnym okresie przestał być M. G. Jak wynika z akt administracyjnych, do wykreślenia M. G. z Rejestru doszło dopiero na skutek postępowania przymuszającego, podjętego przez sąd rejestrowy. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie nie bada i nie kontroluje czynności podejmowanych przez fundację i sąd rejestrowy w celu dokonania wpisu aktualnych danych do Rejestru. Sąd administracyjny, kontrolując w niniejszej sprawie decyzję SKO, bada, czy trafnie organ ten ustalił datę, w której fundacja powzięła wiedzę o decyzji SKO z dnia 10 grudnia 2020 r.
Odnosząc się do akcentowanego w skardze art. 17 ust. 2 ustawy o KRS, należy zauważyć, że przewiduje on, że jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. W ocenie Sądu, przepis ten nie miał znaczenia w rozpoznawanej sprawie, albowiem fundacja w istocie podnosi, że wpis M. G. do Rejestru winien być wykreślony przez sąd rejestrowy z uwagi na upływ kadencji lub rezygnację tej osoby, a więc nie chodzi o przypadek, gdy dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia. Niemniej zasadne było odwołanie się do art. 14 ustawy o KRS, który odnosi się do sytuacji powoływania się przez podmiot rejestrowy na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru. Zdaniem Sądu, prawidłowo Kolegium wskazało w tym względzie na art. 14 ustawy o KRS, który stanowi, że podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Wspomniane w tym przepisie "osoby trzecie" to osoby trzecie w stosunku do podmiotu rejestrowego (fundacji). Za takie osoby w piśmiennictwie uznaje się każdą osobę inną niż podmiot rejestrowy (zob. Ł. Zamojski [w:] Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, art. 14), a zatem niewątpliwie także organ administracji publicznej (Kolegium).
Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd stwierdził, że Kolegium prawidłowo ustaliło, że fundacja o decyzji Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r. dowiedziała się z chwilą doręczenia tej decyzji, a tym samym wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 7 marca 2024 r. był wnioskiem spóźnionym. Wobec tego zasadnie Kolegium zastosowało art. 243 § 3 o.p. w związku z art. 241 § 2 pkt 1 o.p., wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania podatkowego.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że znany mu jest pogląd, zgodnie z którym jeżeli przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja o formalnym charakterze, wydana na podstawie art. 243 § 3 w zw. z art. 241 § 2 pkt 1 o.p. o odmowie wznowienia postępowania z powodu zbyt późnego złożenia żądania o wznowienie postępowania, to ani organ podatkowy, ani następnie sąd administracyjny nie badają kwestii związanej z doręczaniem pism w postępowaniu pierwotnym. Takie badanie mogłoby zostać przeprowadzone jedynie wówczas, gdyby organ uznał dopuszczalność wznowienia postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2018 r., I FSK 82/16 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszej sprawie ocenił jednak, że ustalenia Kolegium w zakresie terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wymagały odniesienia się do skuteczności doręczenia decyzji Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r. Bez tego ustalenia niemożliwe byłoby dokonanie oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd stwierdził przy tym, że nawet gdyby jednak doszło do wznowienia postępowania przez Kolegium i następnie odmowy uchylenia przez SKO decyzji Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r. (art. 245 § 1 pkt 2 o.p.) w oparciu o tożsame ustalenia Kolegium jak zawarte w zaskarżonej decyzji, to w istocie dla strony skarżącej wynik sprawy byłby taki sam. Nawet więc przyjęcie, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wykroczyło poza ramy decyzji wydawanej na podstawie art. 243 § 3 w zw. z art. 241 § 2 pkt 1 o.p., pozostawałoby w istocie bez wpływu na wynik sprawy.
Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że decyzja Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r. została zaskarżona przez fundację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 21 grudnia 2021 r. (I SA/Wr 128/21) oddalił skargę fundacji. Od tego wyroku fundacja wywiodła skargę kasacyjną, która na etapie wydawania obecnie zaskarżonej decyzji Kolegium nie była jeszcze rozpoznana. Sądowi rozpoznającemu skargę jest jednak wiadome, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 marca 2025 r. (III FSK 786/22) oddalił skargę kasacyjną fundacji. Wyrok ten jest prawomocny. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Okoliczność wydania rzeczonego wyroku przez NSA zaistniała po wydaniu zaskarżonej decyzji, jednak Sąd wziął ją pod uwagę, jako przesłankę dodatkowo wzmacniającą ocenę, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Kolegium nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Pamiętać bowiem należy, że co do zasady po prawomocnym oddaleniu skargi przez sąd administracyjny nie jest możliwe wzruszenie decyzji w trybie postępowania wznowieniowego przed organem podatkowym. Możliwe jest to tylko wówczas, gdy przyczyną wznowienia są okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji ostatecznej. Tylko bowiem takie okoliczności pozostawały poza zakresem kognicji sądu administracyjnego rozpoznającego skargę. Należy przypomnieć, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pozwala sądowi uchylić zaskarżoną decyzję z powodu wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania, gdy miało miejsce naruszenie prawa przez organ. Każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z naruszeniem prawa i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (zob. J. Rudowski [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 240). Zdaniem Sądu, oddalenie skargi kasacyjnej fundacji przez NSA oznacza, że na etapie rozpoznania sprawy przez Sąd w niniejszej sprawie kwestia skutecznego doręczenia decyzji Kolegium z dnia 10 grudnia 2020 r. została niejako zamknięta, co Sąd wziął pod uwagę kontrolując ustalenia SKO zawarte w zaskarżonej obecnie decyzji.
Wziąwszy pod rozwagę wszystkie omówione okoliczności faktyczne i prawne oraz nie dopatrując się naruszeń prawa, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.